੭. ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੩੮੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਕਾ ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਕਾਕੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੂਲੇ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕੇਨਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਕਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਯਾ, ਆਵੁਸੋ. ਅਮਨਾਪਾ ਮੇ ਕਾਕਾ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਉਦਾਯਿ, ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੩੮੩. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੮੪. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਚੇਚ੍ਚ ਅਭਿਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ.

ਪਾਣੋ ਨਾਮ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪਾਣੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਉਪਰੋਧੇਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਵਿਕੋਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੩੮੫. ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞੀ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਾਣੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਾਣੇ ਅਪ੍ਪਾਣਸਞ੍ਞੀ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਾਣੇ ਵੇਮਿਤਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਾਣੇ ਅਪ੍ਪਾਣਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੩੮੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ, ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ, ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਨਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.

੨. ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੩੮੭. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੩੮੮. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੮੯. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਪ੍ਪਾਣਕ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ, ‘‘ਪਰਿਭੋਗੇਨ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੩੯੦. ਸਪ੍ਪਾਣਕੇ ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞੀ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਪ੍ਪਾਣਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸਪ੍ਪਾਣਕੇ ਅਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞੀ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਅਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੩੯੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ‘‘ਸਪ੍ਪਾਣਕ’’ਨ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ, ‘‘ਅਪ੍ਪਾਣਕ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ, ‘‘ਪਰਿਭੋਗੇਨ ਨ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਉਕ੍ਕੋਟਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੩੯੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਿਹਤਾਧਿਕਰਣਂ ਪੁਨਕਮ੍ਮਾਯ ਉਕ੍ਕੋਟੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪੁਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਨਿਹਤਂ ਦੁਨ੍ਨਿਹਤਂ ਪੁਨ ਨਿਹਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਿਹਤਾਧਿਕਰਣਂ ਪੁਨਕਮ੍ਮਾਯ ਉਕ੍ਕੋਟੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ …ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਿਹਤਾਧਿਕਰਣਂ ਪੁਨਕਮ੍ਮਾਯ ਉਕ੍ਕੋਟੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਜਾਨਂ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਿਹਤਾਧਿਕਰਣਂ ਪੁਨਕਮ੍ਮਾਯ ਉਕ੍ਕੋਟੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੩੯੩. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਿਹਤਾਧਿਕਰਣਂ ਪੁਨਕਮ੍ਮਾਯ ਉਕ੍ਕੋਟੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੯੪. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ.

ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਕਤਂ, ਏਤਂ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ.

ਅਧਿਕਰਣਂ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਧਿਕਰਣਾਨਿ – ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ.

ਪੁਨਕਮ੍ਮਾਯ ਉਕ੍ਕੋਟੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਅਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪੁਨਕਾਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਨਿਹਤਂ ਦੁਨ੍ਨਿਹਤਂ ਪੁਨ ਨਿਹਨਿਤਬ੍ਬਂ’’ਤਿ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੩੯੫. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੩੯੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ‘‘ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਵਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਨ ਕਮ੍ਮਾਰਹਸ੍ਸ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਉਕ੍ਕੋਟਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੩੯੭. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਾਤੁਨੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ. ਮਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਵਾਸਂ ਯਾਚਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੋ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਵਾਸਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਵਾਸਂ ਯਾਚਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਸਙ੍ਘੋ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਵਾਸਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੋਹਂ ਪਰਿਵਸਾਮਿ, ਵੇਦਿਯਾਮਹਂ [ਵੇਦਯਾਮਹਂ (ਸ੍ਯਾ.)], ਆਵੁਸੋ, ਵੇਦਿਯਤੀ’’ਤਿ ਮਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯੋ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਇਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਸੋਪਿ ਏਵਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ [ਆਪਜ੍ਜਿ (?)] ਸੋ ਮੇ ਆਰੋਚੇਤਿ ਮਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਜਾਨਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਜਾਨਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸੀਤਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਜਾਨਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੩੯੮. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਜਾਨਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੯੯. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ.

ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਤੇਰਸ ਚ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ.

ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਇਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਖੁਂਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵਮ੍ਭੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਙ੍ਕੁਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੦੦. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਮਤਿਕੋ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੦੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ – ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਨਂ ਵਾ ਕਲਹੋ ਵਾ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ ਵਿਵਾਦੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨਾਰੋਚੇਤਿ, ‘‘ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨਾਰੋਚੇਤਿ, ‘‘ਅਯਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਫਰੁਸੋ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨਾਰੋਚੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਪਤਿਰੂਪੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਾਰੋਚੇਤਿ, ਨਛਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਨਾਰੋਚੇਤਿ, ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ ਸਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ ਨਾਰੋਚੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੦੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. [ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਮਹਾਵ. ੯੯] ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾ ਦਾਰਕਾ ਸਹਾਯਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਉਪਾਲਿਦਾਰਕੋ ਤੇਸਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਉਪਾਯੇਨ ਉਪਾਲਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸੁਖਞ੍ਚ ਜੀਵੇਯ੍ਯ ਨ ਚ ਕਿਲਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਲੇਖਂ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸੁਖਞ੍ਚ ਜੀਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਕਿਲਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਲੇਖਂ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਗਣਨਂ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸੁਖਞ੍ਚ ਜੀਵੇਯ੍ਯ ਨ ਚ ਕਿਲਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਗਣਨਂ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਉਰਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਰੂਪਂ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸੁਖਞ੍ਚ ਜੀਵੇਯ੍ਯ ਨ ਚ ਕਿਲਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਰੂਪਂ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਖਸੀਲਾ ਸੁਖਸਮਾਚਾਰਾ ਸੁਭੋਜਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਤੇਸੁ ਸਯਨੇਸੁ ਸਯਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਸਮਣੇਸੁ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸੁਖਞ੍ਚ ਜੀਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਕਿਲਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਉਪਾਲਿਦਾਰਕੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਇਮਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ. ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਲਿਦਾਰਕੋ ਯੇਨ ਤੇ ਦਾਰਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਦਾਰਕੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਥ ਮਯਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਸਮਣੇਸੁ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਸਿ, ਏਵਂ ਮਯਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਦਾਰਕਾ ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਥ ਮਂ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਦਾਰਕਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪਿਮੇ ਦਾਰਕਾ ਸਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ’’ਤਿ ਅਨੁਜਾਨਿਂਸੁ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸੁਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸੁਂ. ਤੇ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਰੋਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਯਾਗੁਂ ਦੇਥ, ਭਤ੍ਤਂ ਦੇਥ, ਖਾਦਨੀਯਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਆਗਮੇਥ, ਆਵੁਸੋ, ਯਾਵ ਰਤ੍ਤਿ ਵਿਭਾਯਤਿ. ਸਚੇ ਯਾਗੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਿਵਿਸ੍ਸਥ. ਸਚੇ ਭਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਥ. ਸਚੇ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਖਾਦਿਸ੍ਸਥ. ਨੋ ਚੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਯਾਗੁ ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ, ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਰੋਦਨ੍ਤਿਯੇਵ – ‘‘ਯਾਗੁਂ ਦੇਥ, ਭਤ੍ਤਂ ਦੇਥ, ਖਾਦਨੀਯਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਸੇਨਾਸਨਂ ਊਹਦਨ੍ਤਿਪਿ ਉਮ੍ਮਿਹਨ੍ਤਿਪਿ.

ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਦਾਰਕਸਦ੍ਦਂ. ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਦਾਰਕਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਜਾਨਂ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਊਨਕਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕ੍ਖਮੋ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ ਪਿਪਾਸਾਯ ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਦੁਰੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਰਾਗਤਾਨਂ ਵਚਨਪਥਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਾਰੀਰਿਕਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਤਿਬ੍ਬਾਨਂ ਖਰਾਨਂ ਕਟੁਕਾਨਂ ਅਸਾਤਾਨਂ ਅਮਨਾਪਾਨਂ ਪਾਣਹਰਾਨਂ ਅਨਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਖਮੋ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਾਣਹਰਾਨਂ ਅਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੦੩. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ, ਇਦਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੦੪. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ.

ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ.

‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਯਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ [ਸਮ੍ਮਨਤਿ (ਕ.)], ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੦੫. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੇ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞੀ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞੀ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੇ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੦੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞੀ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞੀ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੦੭. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਥੋ ਰਾਜਗਹਾ ਪਟਿਯਾਲੋਕਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਮ੍ਪਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਙ੍ਕਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਜਾਨਾਥਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਕਮ੍ਮਿਯਾ [ਕਮ੍ਮਿਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] – ‘‘ਸਤ੍ਥੋ ਕਿਰ ਸੁਙ੍ਕਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਮਗ੍ਗੇ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਕਮ੍ਮਿਕਾ ਤਂ ਸਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ? ਪਲਿਬੁਨ੍ਧੇਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਜਾਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਜਾਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੦੮. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੦੯. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ.

ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਚੋਰਾ ਕਤਕਮ੍ਮਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਕਤਕਮ੍ਮਾ ਵਾ, ਰਾਜਾਨਂ ਵਾ ਥੇਯ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੁਙ੍ਕਂ ਵਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਿ.

ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ.

ਸਂਵਿਧਾਯਾਤਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮਾਵੁਸੋ, ਗਚ੍ਛਾਮ ਭਨ੍ਤੇ; ਗਚ੍ਛਾਮ ਭਨ੍ਤੇ, ਗਚ੍ਛਾਮਾਵੁਸੋ, ਅਜ੍ਜ ਵਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਵਾ ਪਰੇ ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪੀਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸਮ੍ਪਾਤੇ ਗਾਮੇ ਗਾਮਨ੍ਤਰੇ ਗਾਮਨ੍ਤਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਗਾਮਕੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨੇ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੧੦. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞੀ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇ ਅਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞੀ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇ ਅਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞੀ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੧੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੧੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਜਨਪਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਸਾਮਿਕੇਨ ਸਹ ਭਣ੍ਡਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਗਿਨਿ, ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਅਯ੍ਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਯ੍ਯਾਸਿ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਾਮਿਕੋ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਪਾਯ੍ਯੋ [ਅਪਯ੍ਯਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਏਵਰੂਪਿਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਸਾਯ੍ਯੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਸਹ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਧੂਪੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਾਯ੍ਯੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਂ ਨਿਪ੍ਪਾਤੇਸਿ; ਅਪਿਚ, ਅਹਮੇਵ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ; ਅਕਾਰਕੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ; ਗਚ੍ਛ, ਨਂ ਖਮਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਖਮਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੧੩. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੧੪. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ, ਨ ਯਕ੍ਖੀ ਨ ਪੇਤੀ ਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਟਿਬਲਾ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਜਾਨਿਤੁਂ.

ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ.

ਸਂਵਿਧਾਯਾਤਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮ ਭਗਿਨਿ, ਗਚ੍ਛਾਮਾਯ੍ਯ, ਗਚ੍ਛਾਮਾਯ੍ਯ, ਗਚ੍ਛਾਮ ਭਗਿਨਿ, ਅਜ੍ਜ ਵਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਵਾ ਪਰੇ ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੧੫. ਮਾਤੁਗਾਮੇ ਮਾਤੁਗਾਮਸਞ੍ਞੀ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਮਾਤੁਗਾਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਮਾਤੁਗਾਮੇ ਅਮਾਤੁਗਾਮਸਞ੍ਞੀ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਂਵਿਦਹਤਿ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਨ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਕ੍ਖਿਯਾ ਵਾ ਪੇਤਿਯਾ ਪਣ੍ਡਕੇਨ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਿਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਮਾਤੁਗਾਮੇ ਮਾਤੁਗਾਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਮਾਤੁਗਾਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਮਾਤੁਗਾਮੇ ਅਮਾਤੁਗਾਮਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੧੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਸਂਵਿਦਹਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੧੭. [ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚੂਲ਼ਵ. ੬੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੪] ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ [ਗਨ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਿਰ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ – ‘ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਮਾ, ਆਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਏਵਂ ਅਵਚ. ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ. ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ [ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨਂ (ਇਤਿਪਿ)]. ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਮਂਸਪੇਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ…ਪੇ… ਤਿਣੁਕ੍ਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਸੁਪਿਨਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਯਾਚਿਤਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਰੁਕ੍ਖਫਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਅਸਿਸੂਨੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਸਤ੍ਤਿਸੂਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ.

ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਤਥੇਵ ਤਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਥਾਮਸਾ ਪਰਾਮਾਸਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਵੋਹਰਤਿ – ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, – ‘ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਪਾਪਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾ ਵਿਵੇਚੇਤੁਂ, ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ, ਅਰਿਟ੍ਠ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ – ‘ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ.

ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਮਯਾ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਸਿ? ਨਨੁ ਮਯਾ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ…ਪੇ… ਮਂਸਪੇਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਤਿਣੁਕ੍ਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਸੁਪਿਨਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਯਾਚਿਤਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਰੁਕ੍ਖਫਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਅਸਿਸੂਨੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਸਤ੍ਤਿਸੂਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਮ੍ਹੇ ਚੇਵ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਸਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਖਣਸਿ, ਬਹੁਞ੍ਚ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ…. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੧੮. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਮਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚ, ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ, ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ, ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਵੁਸੋ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ [ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ (ਕ.)] ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਤਥੇਵ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਸਮਨੁਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਯਾਵਤਤਿਯਞ੍ਚੇ ਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨੋ ਤਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ, ਨੋ ਚੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੧੯. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ.

ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯੋ ਸੋ ਏਵਂਵਾਦੀ ਭਿਕ੍ਖੁ.

ਭਿਕ੍ਖੂਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ. ਯੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸੁਣਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਮਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚ, ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ, ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ, ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਵੁਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ; ਨੋ ਚੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸੁਤ੍ਵਾ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਪਿ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਮਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚ, ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ, ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ, ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਵੁਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਨੁਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਨੁਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੪੨੦. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮਨੁਭਾਸੇਯ੍ਯ – ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮਨੁਭਾਸਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਮਨੁਭਾਸਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ – ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮਨੁਭਾਸਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਮਨੁਭਾਸਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮਨੁਭਟ੍ਠੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੨੧. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੨੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭੋਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੨੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਤਥਾਵਾਦਿਨਾ ਅਰਿਟ੍ਠੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ [ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੇਨ (?)] ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੇਨ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਪਿ ਸਂਵਸਨ੍ਤਿਪਿ ਸਹਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਤਥਾਵਾਦਿਨਾ ਅਰਿਟ੍ਠੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ [ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੇਨ (?)] ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੇਨ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਸਂਵਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਸਹਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਤਥਾਵਾਦਿਨਾ ਅਰਿਟ੍ਠੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ [ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੇਨ (?)] ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੇਨ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਥਾਪਿ ਸਂਵਸਥਾਪਿ ਸਹਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਜਾਨਂ ਤਥਾਵਾਦਿਨਾ ਅਰਿਟ੍ਠੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ [ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਨੇ (?)] ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੇਨ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਥਾਪਿ ਸਂਵਸਿਸ੍ਸਥਾਪਿ ਸਹਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੨੪. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਤਥਾਵਾਦਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੇਨ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਂਵਸੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੨੫. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ.

ਤਥਾਵਾਦਿਨਾਤਿ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਾਦਿਨਾ.

ਅਕਟਾਨੁਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੋਸਾਰਿਤੋ.

ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ.

ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਭੋਗੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਭੋਗਾ – ਆਮਿਸਸਮ੍ਭੋਗੋ ਚ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਭੋਗੋ ਚ. ਆਮਿਸਸਮ੍ਭੋਗੋ ਨਾਮ ਆਮਿਸਂ ਦੇਤਿ ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਭੋਗੋ ਨਾਮ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਦੇਨ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਦੇ ਪਦੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਕ੍ਖਰਾਯ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਅਕ੍ਖਰਕ੍ਖਰਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਸਂਵਸੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪੋਸਥਂ ਵਾ ਪਵਾਰਣਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੋ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਭੋ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੨੬. ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸਞ੍ਞੀ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ ਸਂਵਸਤਿ ਵਾ ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ ਸਂਵਸਤਿ ਵਾ ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸਞ੍ਞੀ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ ਸਂਵਸਤਿ ਵਾ ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੨੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਓਸਾਰਿਤੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭੋਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਵਮਂ.

੧੦. ਕਣ੍ਟਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੨੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਕਣ੍ਟਕਸ੍ਸ [ਕਣ੍ਡਕਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਨਾਮ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਣ੍ਟਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਕਿਰ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਕਣ੍ਟਕੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਕਣ੍ਟਕ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇ’ਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ – ‘ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ.

ਮਾ, ਆਵੁਸੋ ਕਣ੍ਟਕ, ਏਵਂ ਅਵਚ. ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ. ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ, ਆਵੁਸੋ ਕਣ੍ਟਕ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ…ਪੇ… ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਕਣ੍ਟਕੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਤਥੇਵ ਤਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਥਾਮਸਾ ਪਰਾਮਾਸਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਵੋਹਰਤਿ – ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ – ‘ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ.

ਯਤੋ ਚ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਪਾਪਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾ ਵਿਵੇਚੇਤੁਂ, ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ, ਕਣ੍ਟਕ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ – ‘ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਮਯਾ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਸਿ? ਨਨੁ ਮਯਾ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ? ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ…ਪੇ… ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਮ੍ਹੇ ਚੇਵ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਸਿ ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਖਣਸਿ ਬਹੁਞ੍ਚ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਪਸਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੋ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਨਾਸੇਤੁ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਾਸੇਤਬ੍ਬੋ – ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਕਣ੍ਟਕ, ਨ ਚੇਵ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਮ੍ਪਿ ਚਞ੍ਞੇ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਾ ਲਭਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਸਾਪਿ ਤੇ ਨਤ੍ਥਿ. ਚਰ ਪਿਰੇ ਵਿਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਨਾਸੇਸਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਤਥਾਨਾਸਿਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਉਪਲਾਪੇਨ੍ਤਿਪਿ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿਪਿ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿਪਿ ਸਹਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਤਥਾਨਾਸਿਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਉਪਲਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਸਹਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਤਥਾਨਾਸਿਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਉਪਲਾਪੇਥਾਪਿ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਥਾਪਿ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਥਾਪਿ ਸਹਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਜਾਨਂ ਤਥਾਨਾਸਿਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਉਪਲਾਪੇਸ੍ਸਥਾਪਿ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਥਾਪਿ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਥਾਪਿ ਸਹਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੨੯. ‘‘ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋਪਿ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ, ਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਮਾਵੁਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸ, ਏਵਂ ਅਵਚ, ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ, ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ, ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਵੁਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ [ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ (ਕ.)] ਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਤਥੇਵ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸ, ਨ ਚੇਵ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਮ੍ਪਿ ਚਞ੍ਞੇ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਾ ਲਭਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਸਾਪਿ ਤੇ ਨਤ੍ਥਿ. ਚਰ ਪਿਰੇ ਵਿਨਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਤਥਾਨਾਸਿਤਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਉਪਲਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੩੦. ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ ਸਾਮਣੇਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਯਥਾਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ.

ਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਯੋ ਸੋ ਏਵਂਵਾਦੀ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ.

ਭਿਕ੍ਖੂਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ, ਯੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸੁਣਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਮਾ, ਆਵੁਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸ, ਏਵਂ ਅਵਚ. ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ. ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਵੁਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਸਚੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ, ਨੋ ਚੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ ਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸ, ਨ ਚੇਵ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਮ੍ਪਿ ਚਞ੍ਞੇ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਾ ਲਭਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਸਾਪਿ ਤੇ ਨਤ੍ਥਿ. ਚਰ ਪਿਰੇ ਵਿਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ.

ਤਥਾਨਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਾਸਿਤਂ.

ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ ਸਾਮਣੇਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਉਪਲਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਵਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਉਪਲਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚੁਣ੍ਣਂ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਵਾ ਮੁਖੋਦਕਂ ਵਾ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਨਾਸਿਤਕੇ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੇ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਨਾਸਿਤਕੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਭੋ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੩੧. ਨਾਸਿਤਕੇ ਨਾਸਿਤਕਸਞ੍ਞੀ ਉਪਲਾਪੇਤਿ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਨਾਸਿਤਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਉਪਲਾਪੇਤਿ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਨਾਸਿਤਕੇ ਅਨਾਸਿਤਕਸਞ੍ਞੀ ਉਪਲਾਪੇਤਿ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਨਾਸਿਤਕੇ ਨਾਸਿਤਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਾਸਿਤਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਾਸਿਤਕੇ ਅਨਾਸਿਤਕਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੩੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨਾਸਿਤਕੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਕਣ੍ਟਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦਸਮਂ.

ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਵਧਸਪ੍ਪਾਣਂ, ਉਕ੍ਕੋਟਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਛਾਦਨਂ;

ਊਨਵੀਸਤਿ ਸਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਸਂਵਿਧਾਨਂ ਅਰਿਟ੍ਠਕਂ;

ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਞ੍ਚੇਵ, ਦਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾ ਇਮੇਤਿ.