੧. ਸੁਰਾਪਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੩੨੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਚੇਤਿਯੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਭਦ੍ਦਵਤਿਕਾ ਤੇਨ ਪਾਯਾਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ ਖੋ ਗੋਪਾਲਕਾ ਪਸੁਪਾਲਕਾ ਕਸ੍ਸਕਾ ਪਥਾਵਿਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਮਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਟਿਲਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮੇ ਨਾਗੋ ਪਟਿਵਸਤਿ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਆਸਿਵਿਸੋ [ਆਸੀਵਿਸੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਘੋਰਵਿਸੋ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਾ ਵਿਹੇਠੇਸੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਗੋਪਾਲਕਾ ਪਸੁਪਾਲਕਾ ਕਸ੍ਸਕਾ ਪਥਾਵਿਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਮਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਟਿਲਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮੇ ਨਾਗੋ ਪਟਿਵਸਤਿ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਆਸਿਵਿਸੋ ਘੋਰਵਿਸੋ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਾ ਵਿਹੇਠੇਸੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਭਦ੍ਦਵਤਿਕਾ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਭਦ੍ਦਵਤਿਕਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਗਤੋ ਯੇਨ ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥਸ੍ਸ [ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥਕਸ੍ਸ (ਸੀ.), ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਜਟਿਲਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਯਾਗਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਸੋ ਨਾਗੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਗਤਂ ਪਵਿਟ੍ਠਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਦੁਮ੍ਮਨੋ [ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਧੂਪਾਯਿ [ਪਧੂਪਾਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਸਾਗਤੋ ਪਧੂਪਾਯਿ [ਪਧੂਪਾਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਨਾਗੋ ਮਕ੍ਖਂ ਅਸਹਮਾਨੋ ਪਜ੍ਜਲਿ. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਸਾਗਤੋ ਤੇਜੋਧਾਤੁਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਜ੍ਜਲਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਗਤੋ ਤਸ੍ਸ ਨਾਗਸ੍ਸ ਤੇਜਸਾ ਤੇਜਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਦ੍ਦਵਤਿਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਦ੍ਦਵਤਿਕਾਯਂ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਕੋਸਮ੍ਬੀ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ – ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਕਿਰ ਸਾਗਤੋ ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥਿਕੇਨ ਨਾਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਕੋਸਮ੍ਬੀ ਤਦਵਸਰਿ. ਅਥ ਖੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਗਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਗਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਗਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਦੁਲ੍ਲਭਞ੍ਚ ਮਨਾਪਞ੍ਚ, ਕਿਂ ਪਟਿਯਾਦੇਮਾ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੋਸਮ੍ਬਿਕੇ ਉਪਾਸਕੇ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਾਵੁਸੋ, ਕਾਪੋਤਿਕਾ ਨਾਮ ਪਸਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਚ ਮਨਾਪਾ ਚ, ਤਂ ਪਟਿਯਾਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ ਘਰੇ ਘਰੇ ਕਾਪੋਤਿਕਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਗਤਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਗਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਪਿਵਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਸਾਗਤੋ ਕਾਪੋਤਿਕਂ ਪਸਨ੍ਨਂ, ਪਿਵਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਸਾਗਤੋ ਕਾਪੋਤਿਕਂ ਪਸਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਗਤੋ ਘਰੇ ਘਰੇ ਕਾਪੋਤਿਕਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਪਰਿਪਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਗਰਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਗਤਂ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਪਰਿਪਤਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਗਣ੍ਹਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਗਤਂ ਆਰਾਮਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨ ਸੀਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਪਾਤੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਗਤੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨ ਪਾਦੇ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨਨੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਾਗਤੋ ਤਥਾਗਤੇ ਸਗਾਰਵੋ ਅਹੋਸਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਗਤੋ ਏਤਰਹਿ ਤਥਾਗਤੇ ਸਗਾਰਵੋ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਨਨੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਗਤੋ ਅਮ੍ਬਤਿਤ੍ਥਿਕੇਨ ਨਾਗੇਨ [ਡੇਡ੍ਡੁਭੇਨਾਪਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਗਤੋ ਏਤਰਹਿ ਪਹੋਤਿ ਨਾਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਂ ਪਾਤਬ੍ਬਂ ਯਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਞ੍ਞੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਗਤਸ੍ਸ ਅਨਨੁਲੋਮਿਕਂ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਅਕਰਣੀਯਂ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਗਤੋ ਮਜ੍ਜਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੩੨੭. ‘‘ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੨੮. ਸੁਰਾ ਨਾਮ ਪਿਟ੍ਠਸੁਰਾ ਪੂਵਸੁਰਾ ਓਦਨਸੁਰਾ ਕਿਣ੍ਣਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਭਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਾ.

ਮੇਰਯੋ ਨਾਮ ਪੁਪ੍ਫਾਸਵੋ ਫਲਾਸਵੋ ਮਧ੍ਵਾਸਵੋ ਗੁਲ਼ਾਸਵੋ ਸਮ੍ਭਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤੋ.

ਪਿਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਸਗ੍ਗੇਨਪਿ ਪਿਵਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਮਜ੍ਜੇ ਮਜ੍ਜਸਞ੍ਞੀ ਪਿਵਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਮਜ੍ਜੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਪਿਵਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਮਜ੍ਜੇ ਅਮਜ੍ਜਸਞ੍ਞੀ ਪਿਵਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਮਜ੍ਜੇ ਮਜ੍ਜਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਮਜ੍ਜੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਮਜ੍ਜੇ ਅਮਜ੍ਜਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੩੨੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਮਜ੍ਜਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਮਜ੍ਜਵਣ੍ਣਂ ਮਜ੍ਜਗਨ੍ਧਂ ਮਜ੍ਜਰਸਂ ਤਂ ਪਿਵਤਿ, ਸੂਪਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਮਂਸਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਤੇਲਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਆਮਲਕਫਾਣਿਤੇ, ਅਮਜ੍ਜਂ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਪਿਵਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਸੁਰਾਪਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.