੮. ਨਾਵਾਭਿਰੁਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੧੮੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਂ ਨਾਵਂ [ਏਕਨਾਵਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਯਥੇਵ ਮਯਂ ਸਪਜਾਪਤਿਕਾ ਨਾਵਾਯ [ਏਕਨਾਵਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਕੀਲ਼ਾਮ, ਏਵਮੇਵਿਮੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਨਾਵਾਯ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਂ ਨਾਵਂ [ਏਕਨਾਵਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ, ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੧੮੭. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਸਾਕੇਤਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਨਦੀ ਤਰਿਤਬ੍ਬਾ [ਉਤ੍ਤਰਿਤਬ੍ਬਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਮਯਮ੍ਪਿ ਅਯ੍ਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਤ੍ਤਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ, ਭਗਿਨੀ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤੁਂ; ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਾ ਪਠਮਂ ਉਤ੍ਤਰਥ ਮਯਂ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯ੍ਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਗ੍ਗਪੁਰਿਸਾ. ਅਯ੍ਯਾਵ ਪਠਮਂ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤੂ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਚ੍ਛਾ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤੀਨਂ ਚੋਰਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ ਚ ਦੂਸੇਸੁਞ੍ਚ. ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੧੮੮. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਾਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੮੯. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨਾਮ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ.

ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ.

ਸਂਵਿਧਾਯਾਤਿ ‘‘ਅਭਿਰੁਹਾਮ, ਭਗਿਨਿ, ਅਭਿਰੁਹਾਮਾਯ੍ਯ; ਅਭਿਰੁਹਾਮਾਯ੍ਯ, ਅਭਿਰੁਹਾਮ, ਭਗਿਨਿ; ਅਜ੍ਜ ਵਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਵਾ ਪਰੇ ਵਾ ਅਭਿਰੁਹਾਮਾ’’ਤਿ ਸਂਵਿਦਹਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਭੋ ਵਾ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਨ੍ਤਿ ਉਜ੍ਜਵਨਿਕਾਯ.

ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਨ੍ਤਿ ਓਜਵਨਿਕਾਯ.

ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਾਯਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਂ.

ਕੁਕ੍ਕੁਟਸਮ੍ਪਾਤੇ ਗਾਮੇ, ਗਾਮਨ੍ਤਰੇ ਗਾਮਨ੍ਤਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਗਾਮਕੇ ਅਰਞ੍ਞੇ, ਅਡ੍ਢਯੋਜਨੇ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੧੯੦. ਸਂਵਿਦਹਿਤੇ ਸਂਵਿਦਹਿਤਸਞ੍ਞੀ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਾਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਂਵਿਦਹਿਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਾਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਂਵਿਦਹਿਤੇ ਅਸਂਵਿਦਹਿਤਸਞ੍ਞੀ ਏਕਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਾਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਸਂਵਿਦਹਿਤੇ ਸਂਵਿਦਹਿਤਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਸਂਵਿਦਹਿਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਸਂਵਿਦਹਿਤੇ, ਅਸਂਵਿਦਹਿਤਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੧੯੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਾਯ, ਅਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾਤਿ.

ਨਾਵਾਭਿਰੁਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.