੩. ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੧੦੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ [ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮ੍ਮਜਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਕਾ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞਾ ਚ. ਯਾਨਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਲਾਮਕਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤੇਸਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਾਨਿ ਚ ਭਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਯ ਚ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਉਦ੍ਦਿਸਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

‘‘ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੧੦੪. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ [ਵਿਹੇਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ (ਇਤਿਪਿ)] ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ – ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਯ ਚ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਉਦ੍ਦਿਸਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੧੦੫. ‘‘ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੦੬. ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਂ ਨਾਮ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਂ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਂ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਂ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਅਯਸਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਮਙ੍ਕੁਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਂ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਂ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਂ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਅਯਸਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਮਙ੍ਕੁਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਂ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਂ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਂ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਅਯਸਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਮਙ੍ਕੁਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੧੦੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਛਨ੍ਦਾ ਦੋਸਾ ਮੋਹਾ ਭਯਾ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.