੨. ਭੂਤਗਾਮਵਗ੍ਗੋ
੧. ਭੂਤਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੮੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਲ਼ਵਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿਪਿ ਛੇਦਾਪੇਨ੍ਤਿਪਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਆਲ਼ਵਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਨਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਮਯ੍ਹਂ ਭਵਨਂ ਛਿਨ੍ਦੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਛਿਨ੍ਦਿ ਯੇਵ, ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਦੇਵਤਾਯ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਬਾਹੁਂ ਆਕੋਟੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਵਤਾਯ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਯਂਨ੍ਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਇਧੇਵ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਵਤਾਯ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਨ ਖੋ ਮੇਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਯਾਹਂ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਇਧੇਵ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਂ. ਯਨ੍ਨੂਨਾਹਂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਦੇਵਤੇ! ਸਾਧੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵਤੇ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਜੀਵਿਤਾ ਨ ਵੋਰੋਪੇਸਿ. ਸਚਜ੍ਜ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵਤੇ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਬਹੁਞ੍ਚ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵਤੇ, ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵਤੇ, ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਛੇਦਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜੀਵਂ ਵਿਹੇਠੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ!
ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਲ਼ਵਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਛੇਦਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਥਾਪਿ ਛੇਦਾਪੇਥਾਪੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਥਾਪਿ, ਛੇਦਾਪੇਸ੍ਸਥਾਪਿ! ਜੀਵਸਞ੍ਞਿਨੋ ਹਿ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਮਿਂ, ਨੇਤਂ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੯੦. ‘‘ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੯੧. ਭੂਤਗਾਮੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚ ਬੀਜਜਾਤਾਨਿ – ਮੂਲਬੀਜਂ, ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ, ਫਲ਼ੁਬੀਜਂ, ਅਗ੍ਗਬੀਜਂ, ਬੀਜਬੀਜਮੇਵ [ਬੀਜਬੀਜਞ੍ਚੇਵ (ਇਤਿਪਿ)] ਪਞ੍ਚਮਂ.
ਮੂਲਬੀਜਂ ਨਾਮ – ਹਲਿਦ੍ਦਿ, ਸਿਙ੍ਗਿਵੇਰਂ, ਵਚਾ, ਵਚਤ੍ਤਂ, ਅਤਿਵਿਸਾ, ਕਟੁਕਰੋਹਿਣੀ, ਉਸੀਰਂ, ਭਦ੍ਦਮੂਤ੍ਤਕਂ, ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਮੂਲੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਮੂਲੇ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਮੂਲਬੀਜਂ ਨਾਮ.
ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਨਾਮ – ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ, ਪਿਲਕ੍ਖੋ, ਉਦੁਮ੍ਬਰੋ, ਕਚ੍ਛਕੋ, ਕਪਿਤ੍ਥਨੋ, ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਖਨ੍ਧੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਖਨ੍ਧੇ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਨਾਮ.
ਫਲ਼ੁਬੀਜਂ ਨਾਮ – ਉਚ੍ਛੁ, ਵੇਲ਼ੁ, ਨਲ਼ੋ, ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਪਬ੍ਬੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਪਬ੍ਬੇ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਫਲ਼ੁਬੀਜਂ ਨਾਮ.
ਅਗ੍ਗਬੀਜਂ ਨਾਮ – ਅਜ੍ਜੁਕਂ, ਫਣਿਜ੍ਜਕਂ, ਹਿਰਿਵੇਰਂ, ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਅਗ੍ਗੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗੇ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਅਗ੍ਗਬੀਜਂ ਨਾਮ.
ਬੀਜਬੀਜਂ ਨਾਮ – ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ, ਅਪਰਣ੍ਣਂ, ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਬੀਜੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਬੀਜੇ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਬੀਜਬੀਜਂ ਨਾਮ.
੯੨. ਬੀਜੇ ਬੀਜਸਞ੍ਞੀ ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਛੇਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਭੇਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਚਤਿ ਵਾ ਪਚਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਬੀਜੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਛੇਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਭੇਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਚਤਿ ਵਾ ਪਚਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਬੀਜੇ ਅਬੀਜਸਞ੍ਞੀ ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਛੇਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਭੇਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਚਤਿ ਵਾ ਪਚਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਬੀਜੇ ਬੀਜਸਞ੍ਞੀ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਬੀਜੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਬੀਜੇ ਅਬੀਜਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੯੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ – ‘‘ਇਮਂ ਜਾਨ, ਇਮਂ ਦੇਹਿ, ਇਮਂ ਆਹਰ, ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਮਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ, ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ, ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਭੂਤਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.
੨. ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੯੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ – ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ? ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਿਸ੍ਸਤਿ – ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਛਨ੍ਨ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਸਿ – ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਿਸ੍ਸਸਿ – ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾਤਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਂ ਰੋਪੇਤੁ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੋਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –
੯੫. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਛਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਂ ਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਛਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਂ ਰੋਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸ੍ਸ ਰੋਪਨਾ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.
‘‘ਰੋਪਿਤਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਂ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਛਨ੍ਨਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
‘‘ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੯੬. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਨ੍ਤੋ – ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਛਨ੍ਨ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹੇਸਕਂ ਰੋਪੇਤੁ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੋਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –
੯੭. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਛਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹੇਸਕਂ ਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਛਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹੇਸਕਂ ਰੋਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਾਤੋ ਖਮਤਿ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹੇਸਕਸ੍ਸ ਰੋਪਨਾ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.
‘‘ਰੋਪਿਤਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਹੇਸਕਂ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਛਨ੍ਨਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੯੮. ‘‘ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਵਿਹੇਸਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੯੯. ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੋ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਨ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤੁਕਾਮੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ – ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ. ਏਸੋ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੋ ਨਾਮ.
ਵਿਹੇਸਕੋ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਨ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤੁਕਾਮੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ. ਏਸੋ ਵਿਹੇਸਕੋ ਨਾਮ.
੧੦੦. ਆਰੋਪਿਤੇ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਨ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤੁਕਾਮੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ – ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਆਰੋਪਿਤੇ ਵਿਹੇਸਕੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਨ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤੁਕਾਮੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਰੋਪਿਤੇ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਨ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤੁਕਾਮੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ – ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਰੋਪਿਤੇ ਵਿਹੇਸਕੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੀਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਨ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤੁਕਾਮੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੦੧. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਵਿਹੇਸਕੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਵਿਹੇਸਕੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਵਿਹੇਸਕੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੦੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਗਿਲਾਨੋ ਵਾ ਨ ਕਥੇਤਿ; ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਨਂ ਵਾ ਕਲਹੋ ਵਾ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ ਵਿਵਾਦੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨ ਕਥੇਤਿ; ‘‘ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨ ਕਥੇਤਿ; ‘‘ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਵਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਨਕਮ੍ਮਾਰਹਸ੍ਸ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨ ਕਥੇਤਿ; ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੦੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ [ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮ੍ਮਜਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਕਾ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞਾ ਚ. ਯਾਨਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਲਾਮਕਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤੇਸਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਾਨਿ ਚ ਭਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਯ ਚ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਉਦ੍ਦਿਸਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
‘‘ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੧੦੪. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ [ਵਿਹੇਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ (ਇਤਿਪਿ)] ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ – ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਯ ਚ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਉਦ੍ਦਿਸਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੧੦੫. ‘‘ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੦੬. ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਂ ਨਾਮ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਂ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਂ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਂ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਅਯਸਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਮਙ੍ਕੁਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਂ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਂ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਂ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਅਯਸਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਮਙ੍ਕੁਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਂ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਂ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਂ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਅਯਸਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਮਙ੍ਕੁਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੦੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਛਨ੍ਦਾ ਦੋਸਾ ਮੋਹਾ ਭਯਾ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.
੪. ਪਠਮਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੦੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕੇ ਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਓਤਾਪੇਨ੍ਤਾ ਕਾਲੇ ਆਰੋਚਿਤੇ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਂਸੁ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਸੁਂ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਸੇਨਾਸਨਂ ਓਵਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਂ ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਓਵਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੧੦੯. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਭਿਸਿਂ ਵਾ ਕੋਚ੍ਛਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੧੧੦. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਸੇਨਾਸਨਂ ਅਭਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਸੇਨਾਸਨਂ ਅਭਿਹਰਨ੍ਤੇ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠ ਮਾਸੇ ਅਵਸ੍ਸਿਕਸਙ੍ਕੇਤੇ [ਵਸਿਤੁਂ ਅਵਸ੍ਸਿਕਸਂਕੇਤੇ (ਇਤਿਪਿ)] ਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਕਾਕਾ ਵਾ ਕੁਲਲਾ ਵਾ ਨ ਊਹਦਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸੇਨਾਸਨਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ.
ਮਞ੍ਚੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਞ੍ਚਾ – ਮਸਾਰਕੋ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧੋ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕੋ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕੋ.
ਪੀਠਂ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੀਠਾਨਿ – ਮਸਾਰਕਂ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧਂ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕਂ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ.
ਭਿਸਿ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚ ਭਿਸਿਯੋ – ਉਣ੍ਣਭਿਸਿ, ਚੋਲ਼ਭਿਤਿ, ਵਾਕਭਿਸਿ, ਤਿਣਭਿਸਿ, ਪਣ੍ਣਭਿਸਿ.
ਕੋਚ੍ਛਂ ਨਾਮ – ਵਾਕਮਯਂ ਵਾ ਉਸੀਰਮਯਂ ਵਾ ਮੁਞ੍ਜਮਯਂ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਮਯਂ [ਬਬ੍ਬਜਮਯਂ (ਸੀ.)] ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਸਂਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ.
ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ.
ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਲਿਬੋਧੋ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤਿ, ਸਨ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ [ਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ (ਇਤਿਪਿ)] ਪਲਿਬੋਧੋ.
ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਸਯਂ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ.
ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ.
ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਵਾ ਆਰਾਮਿਕਂ ਵਾ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੧੨. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਚਿਮਿਲਿਕਂ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਤ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਤਟ੍ਟਿਕਂ ਵਾ ਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡਂ ਵਾ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਿਂ ਵਾ ਫਲਕਪੀਠਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੧੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪੁਚ੍ਛਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਓਤਾਪੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕੇਨਚਿ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਪਠਮਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਹਾਯਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਵਸਨ੍ਤਾਪਿ ਏਕਤੋਵ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾਪਿ ਏਕਤੋਵ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਂਸੁ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਸੁਂ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਖਾਯਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਖਾਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਂਸੁ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਸੁਂ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਖਾਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਖਾਯਿਤਂ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੧੧੫. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੬. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ.
ਸੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ ਭਿਸਿ, ਚਿਮਿਲਿਕਾ ਉਤ੍ਤਰਤ੍ਥਰਣਂ, ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ, ਤਟ੍ਟਿਕਾ, ਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡੋ, ਨਿਸੀਦਨਂ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ, ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰੋ, ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਾਰੋ.
ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ.
ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ.
ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਸਯਂ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ.
ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ.
ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਵਾ ਆਰਾਮਿਕਂ ਵਾ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਮਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਮਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੧੭. ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰੇ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਵਾ ਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸੂਪਚਾਰੇ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਵਾ ਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੧੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪੁਚ੍ਛਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕੇਨਚਿ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਕੇਨਚਿ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਰਸੇਯ੍ਯਾਯੋ ਪਲਿਬੁਨ੍ਧੇਨ੍ਤਿ, ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ [ਏਤ੍ਥ ਤੇ ਇਤਿ ਕਮ੍ਮਪਦਂ ਊਨਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ]. ਅਥ ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਮਯਂ ਉਪਾਯੇਨ ਇਧੇਵ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ – ਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸੋ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ …ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੧੨੦. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਜਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੁਪਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ – ਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸੋ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਏਤਦੇਵ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਞ੍ਞਂ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੨੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ੨.੦੨੫੧ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ.
ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਵੁਡ੍ਢੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਗਿਲਾਨੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਙ੍ਘੇਨ ਦਿਨ੍ਨੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ.
ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਾਤਿ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ.
ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਵਾ ਪੀਠਸ੍ਸ ਵਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪਚਾਰੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਤਿ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਭਿਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਏਤਦੇਵ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤੁਂ.
੧੨੨. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਵਾ ਪੀਠਸ੍ਸ ਵਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪਚਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਤਿ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਭਿਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰੇ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਵਾ ਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਤਿ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਭਿਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੨੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਗਿਲਾਨੋ ਪਵਿਸਤਿ, ਸੀਤੇਨ ਵਾ ਉਣ੍ਹੇਨ ਵਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਪਵਿਸਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੨੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ – ‘‘ਇਧ ਮਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੇ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ. ਹਨ੍ਦ ਨੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ! ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਆਗਮੇਥਾਵੁਸੋ, ਯਾਵ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ; ਪਟਿਸਙ੍ਖਤੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਉਟ੍ਠੇਥਾਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਹਾਰੋ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ, ਆਵੁਸੋ, ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ [ਪਟਿਗਚ੍ਚੇਵ (ਸੀ.)] ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਮਯਞ੍ਚਞ੍ਞਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮਾਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ. ‘‘ਉਟ੍ਠੇਥਾਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਹਾਰੋ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਹਾਰੋ. ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਵਸਥ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਉਟ੍ਠੇਥਾਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਹਾਰੋ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਗੀਵਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੀਯਮਾਨਾ ਰੋਦਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਰੋਦਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਮ੍ਹੇ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ? ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੧੨੫. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੨੬. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ.
ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧੋ ਆਹਤਚਿਤ੍ਤੋ ਖਿਲਜਾਤੋ.
ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ.
ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯਾਤਿ ਗਬ੍ਭੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਮੁਖਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਮੁਖੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਏਕੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਬਹੁਕੇਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ [ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ (ਕਤ੍ਥਚਿ)]. ਸਕਿਂ ਆਣਤ੍ਤੋ ਬਹੁਕੇਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੨੭. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਾ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯ ਵਾ ਮਣ੍ਡਪਾ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾ ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਾ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਹਾਰਾ ਵਾ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਾ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯ ਵਾ ਮਣ੍ਡਪਾ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾ ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਾ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੨੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਲਜ੍ਜਿਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਂ ਕਲਹਕਾਰਕਂ ਵਿਵਾਦਕਾਰਕਂ ਭਸ੍ਸਕਾਰਕਂ ਸਙ੍ਘੇ ਅਧਿਕਰਣਕਾਰਕਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਵਾ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮. ਵੇਹਾਸਕੁਟਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੨੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ?. ਏਕੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਹਰਤਿ [ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਏਕੋ ਹੇਟ੍ਠਾ (?)], ਏਕੋ ਉਪਰਿ. ਉਪਰਿਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਸਹਸਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਿ. ਮਞ੍ਚਪਾਦੋ ਨਿਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ [ਪਤਿਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮਤ੍ਥਕੇ ਅਵਤ੍ਥਾਸਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਸ੍ਸਰਮਕਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਸ੍ਸਰਮਕਾਸੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਸਹਸਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਸਹਸਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਸਹਸਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਿਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੧੩੦. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੩੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ.
ਵੇਹਾਸਕੁਟਿ ਨਾਮ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਸੀਸਘਟ੍ਟਾ.
ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕੋ ਨਾਮ ਮਞ੍ਚੋ ਅਙ੍ਗੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਨਾਮ ਪੀਠਂ ਅਙ੍ਗੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਅਭਿਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਨਿਸੀਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੩੨. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਅਭਿਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੩੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ – ਅਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾ ਸੀਸਘਟ੍ਟਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਪਰਿਭੋਗਂ ਹੋਤਿ, ਪਦਰਸਞ੍ਚਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਪਟਾਣਿ ਦਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਿਤੋ ਗਣ੍ਹਤਿ ਵਾ ਲਗ੍ਗੇਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਵੇਹਾਸਕੁਟਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਮਹਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੩੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰਾਪੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਕਤਪਰਿਯੋਸਿਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਛਾਦਾਪੇਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲੇਪਾਪੇਤਿ. ਅਤਿਭਾਰਿਤੋ ਵਿਹਾਰੋ ਪਰਿਪਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਤਿਣਞ੍ਚ ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਸਂਕਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਯਵਖੇਤ੍ਤਂ ਦੂਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਦਨ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਯਵਖੇਤ੍ਤਂ ਦੂਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਕਤਪਰਿਯੋਸਿਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਛਾਦਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲੇਪਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਤਿਭਾਰਿਤੋ ਵਿਹਾਰੋ ਪਰਿਪਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਛਨ੍ਨਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਛਨ੍ਨ, ਕਤਪਰਿਯੋਸਿਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਛਾਦਾਪੇਸਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲੇਪਾਪੇਸਿ, ਅਤਿਭਾਰਿਤੋ ਵਿਹਾਰੋ ਪਰਿਪਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਕਤਪਰਿਯੋਸਿਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਛਾਦਾਪੇਸ੍ਸਸਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲੇਪਾਪੇਸ੍ਸਸਿ, ਅਤਿਭਾਰਿਤੋ ਵਿਹਾਰੋ ਪਰਿਪਤਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੧੩੫. ‘‘ਮਹਲ੍ਲਕਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰਯਮਾਨੇਨ ਯਾਵਦ੍ਵਾਰਕੋਸਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਟ੍ਠਪਨਾਯ ਆਲੋਕਸਨ੍ਧਿਪਰਿਕਮ੍ਮਾਯ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਦਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇ ਠਿਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇਪਿ ਠਿਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੩੬. ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਵਲਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤੋ ਵਾ.
ਕਾਰਯਮਾਨੇਨਾਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਾ.
ਯਾਵ ਦ੍ਵਾਰਕੋਸਾਤਿ ਪਿਟ੍ਠਸਙ੍ਘਾਟਸ੍ਸ [ਪੀਠਸਂਘਾਟਸ੍ਸ (ਇਤਿਪਿ), ਪਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਟਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮਨ੍ਤਾ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ.
ਅਗ੍ਗਲ਼ਟ੍ਠਪਨਾਯਾਤਿ ਦ੍ਵਾਰਟ੍ਠਪਨਾਯ.
ਆਲੋਕਸਨ੍ਧਿਪਰਿਕਮ੍ਮਾਯਾਤਿ ਵਾਤਪਾਨਪਰਿਕਮ੍ਮਾਯ ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਮਾਲਾਕਮ੍ਮਂ ਲਤਾਕਮ੍ਮਂ ਮਕਰਦਨ੍ਤਕਂ ਪਞ੍ਚਪਟਿਕਂ.
ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਦਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇ ਠਿਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ – ਹਰਿਤਂ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ ਅਪਰਣ੍ਣਂ. ਸਚੇ ਹਰਿਤੇ ਠਿਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਮਗ੍ਗੇਨ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਯਾਯੇ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ.
੧੩੭. ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇਪਿ ਠਿਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਟ੍ਠਕਾਯ ੨.੦੨੬੨ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠਕਿਟ੍ਠਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਿਲਾਯ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਲਾਯ ਸਿਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸੁਧਾਯ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡੇ ਪਿਣ੍ਡੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਤਿਣੇਨ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਰਲ਼ੇ ਕਰਲ਼ੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਣ੍ਣੇਨ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣੇ ਪਣ੍ਣੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਤਿਰੇਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞੀ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤਿਰੇਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤਿਰੇਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞੀ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਊਨਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੩੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ, ਊਨਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ, ਲੇਣੇ, ਗੁਹਾਯ, ਤਿਣਕੁਟਿਕਾਯ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਨੇਨ, ਵਾਸਾਗਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਮਹਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਵਮਂ.
੧੦. ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੩੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਲ਼ਵਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਤਿਣਮ੍ਪਿ ਮਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿਪਿ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਨ੍ਤਿਪਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਲ਼ਵਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਤਿਣਮ੍ਪਿ ਮਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪਿ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿਪੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਲ਼ਵਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਤਿਣਮ੍ਪਿ ਮਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਸਿਞ੍ਚਥਪਿ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਥਪੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਤਿਣਮ੍ਪਿ ਮਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਥਪਿ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਸ੍ਸਥਪਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੧੪੦. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਤਿਣਂ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੪੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ [ਜਾਨਂ ਨਾਮ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ.
ਸਿਞ੍ਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਯਂ ਸਿਞ੍ਚਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ [ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ (ਕਤ੍ਥਚਿ)]. ਸਕਿਂ ਆਣਤ੍ਤੋ ਬਹੁਕਮ੍ਪਿ ਸਿਞ੍ਚਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੪੨. ਸਪ੍ਪਾਣਕੇ ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞੀ ਤਿਣਂ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਤਿ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਸਪ੍ਪਾਣਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਤਿਣਂ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਤਿ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸਪ੍ਪਾਣਕੇ ਅਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞੀ ਤਿਣਂ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਤਿ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਅਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੪੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ, ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ, ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦਸਮਂ.
ਭੂਤਗਾਮਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਭੂਤਂ ਅਞ੍ਞਾਯ ਉਜ੍ਝਾਯਂ, ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇਨ ਤੇ ਦੁਵੇ;
ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਾਹਚ੍ਚ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕੇਨ ਚਾਤਿ.