੧੬੮. ਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾ

੨੮੦. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਬਾਰਾਣਸੀ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਬਾਰਾਣਸੀ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਇਸਿਪਤਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਚ ਉਪਾਸਕੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ ਚ ਉਪਾਸਿਕਾ ਉਭਤੋਪਸਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦਾਯਕਾ, ਕਾਰਕਾ, ਸਙ੍ਘੁਪਟ੍ਠਾਕਾ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਆਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਾਰਂ ਪਰਿਵੇਣੇਨ ਪਰਿਵੇਣਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ – ‘‘ਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਿਲਾਨੋ, ਕਸ੍ਸ ਕਿਂ ਆਹਰਿਯਤੂ’’ਤਿ? ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਰੇਚਨਂ ਪੀਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਪ੍ਪਿਯਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਯਾ ਖੋ, ਭਗਿਨਿ, ਵਿਰੇਚਨਂ ਪੀਤਂ. ਅਤ੍ਥੋ ਮੇ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨੀਯੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ, ਅਯ੍ਯ, ਆਹਰਿਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਣੇ, ਪਵਤ੍ਤਮਂਸਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ, ਅਯ੍ਯੇਤਿ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾਯ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਨ ਅਦ੍ਦਸ ਪਵਤ੍ਤਮਂਸਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯੇਨ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਿਯਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਤ੍ਥਯ੍ਯੇ ਪਵਤ੍ਤਮਂਸਂ. ਮਾਘਾਤੋ ਅਜ੍ਜਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾਯ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨੀਯਂ ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਬਾਧੋ ਵਾ ਅਭਿਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਾਲਙ੍ਕਿਰਿਯਾ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਖੋ ਮੇਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਯਾਹਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਨ ਹਰਾਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੋਤ੍ਥਨਿਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਊਰੁਮਂਸਂ ਉਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਦਾਸਿਯਾ ਅਦਾਸਿ – ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਜੇ, ਇਮਂ ਮਂਸਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਿਲਾਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਦਜ੍ਜਾਹਿ. ਯੋ ਚ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ‘ਗਿਲਾਨਾ’ਤਿ ਪਟਿਵੇਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਨ ਊਰੁਂ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਓਵਰਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਉਪਾਸਕੋ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਸਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਹਂ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਸਾਯ੍ਯ ਓਵਰਕੇ ਨਿਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਿਯਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਪਨ੍ਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਗਿਲਾਨਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਆਬਾਧੋ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸੁਪ੍ਪਿਯਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਉਪਾਸਕੋ – ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ! ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ! ਯਾਵ ਸਦ੍ਧਾਯਂ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ ਪਸਨ੍ਨਾ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਮਂਸਾਨਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾਨਿ! ਕਿਮ੍ਪਿਮਾਯ [ਕਿਂ ਪਨਿਮਾਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦੇਯ੍ਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ – ਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਉਪਾਸਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤਂ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਉਪਾਸਕੋ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਉਪਾਸਕੋ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ – ‘‘ਕਾਲੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਸੁਪ੍ਪਿਯਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਂ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਂ ਉਪਾਸਕਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਹਂ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਗਿਲਾਨਾ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਭਗਵਾ ਉਸ੍ਸਹਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਆਨੇਥਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਉਪਾਸਕੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਨੇਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ, ਸਹ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਭਗਵਤੋ, ਤਾਵ ਮਹਾਵਣੋ ਰੁਲ਼ਹੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੁਚ੍ਛਵਿਲੋਮਜਾਤੋ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਚ ਉਪਾਸਕੋ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ ਚ ਉਪਾਸਿਕਾ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ! ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ! ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਤਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਹ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਭਗਵਤੋ ਤਾਵ ਮਹਾਵਣੋ ਰੁਲ਼ਹੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਚ੍ਛਵਿਲੋਮਜਾਤੋ’’ਤਿ – ਹਟ੍ਠਾ ਉਦਗ੍ਗਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਸਹਤ੍ਥਾ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਂ ਓਨੀਤਪਤ੍ਤਪਾਣਿਂ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸੁਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਂ ਸੁਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਉਪਾਸਿਕਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ

ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਪ੍ਪਿਯਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਮਂਸਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਪ੍ਪਿਯਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਮਂਸਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਆਹਰਿਯਿਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ? ‘‘ਆਹਰਿਯਿਤ੍ਥ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ? ‘‘ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਾਮਹਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਵੇਕ੍ਖਿ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ ਭਗਵਾ ਪਟਿਵੇਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸਂ ਖੋ ਤਯਾ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ. ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ, ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਮਂਸਾਨਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾਨਿ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.