੧. ਪਠਮਭਾਣਵਾਰੋ

ਵਿਹਾਰਾਨੁਜਾਨਨਂ

੨੯੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਹਂ ਤਹਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ਅਰਞ੍ਞੇ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ, ਪਬ੍ਬਤੇ, ਕਨ੍ਦਰਾਯਂ, ਗਿਰਿਗੁਹਾਯਂ, ਸੁਸਾਨੇ, ਵਨਪਤ੍ਥੇ, ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ, ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜੇ. ਤੇ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਤਤੋ ਤਤੋ ਉਪਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ – ਅਰਞ੍ਞਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਕਨ੍ਦਰਾ ਗਿਰਿਗੁਹਾ ਸੁਸਾਨਾ ਵਨਪਤ੍ਥਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਾ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਾ, ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ, ਆਲੋਕਿਤੇਨ ਵਿਲੋਕਿਤੇਨ, ਸਮਿਞ੍ਜਿਤੇਨ ਪਸਾਰਿਤੇਨ, ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੂ, ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ [ਸੇਟ੍ਠਿ (ਕ.)] ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਤਤੋ ਤਤੋ ਉਪਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇ – ਅਰਞ੍ਞਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਕਨ੍ਦਰਾ ਗਿਰਿਗੁਹਾ ਸੁਸਾਨਾ ਵਨਪਤ੍ਥਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਾ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਾ, ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ, ਆਲੋਕਿਤੇਨ ਵਿਲੋਕਿਤੇਨ, ਸਮਿਞ੍ਜਿਤੇਨ ਪਸਾਰਿਤੇਨ, ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੂ, ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ. ਦਿਸ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਯੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯਂ, ਵਸੇਯ੍ਯਾਥ ਮੇ ਵਿਹਾਰੇਸੂ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਭਗਵਤਾ ਵਿਹਾਰਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਗਹਪਤੀ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਰਾਜਗਹਕਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਰਾਜਗਹਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੇਟ੍ਠੀ ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਾਪੇਤੁਕਾਮੋ. ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ [ਭਨ੍ਤੇ (ਸੀ. ਕ.)] ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਲੇਣਾਨਿ [ਪਞ੍ਚ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ (ਸ੍ਯਾ.)] – ਵਿਹਾਰਂ, ਅਡ੍ਢਯੋਗਂ, ਪਾਸਾਦਂ, ਹਮ੍ਮਿਯਂ, ਗੁਹ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹਕਂ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਭਗਵਤਾ ਵਿਹਾਰਾ; ਯਸ੍ਸਦਾਨਿ ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਏਕਾਹੇਨੇਵ ਸਟ੍ਠਿਵਿਹਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਤੇ ਸਟ੍ਠਿਵਿਹਾਰੇ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ – ‘‘ਕਾਲੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਕਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਸਹਤ੍ਥਾ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਂ ਓਨੀਤਪਤ੍ਤਪਾਣਿਂ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਤੇ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਟ੍ਠਿਵਿਹਾਰਾ ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਿਕੇਨ ਸਗ੍ਗਤ੍ਥਿਕੇਨ ਕਾਰਾਪਿਤਾ. ਕਥਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਸੁ ਵਿਹਾਰੇਸੁ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਤੇ ਸਟ੍ਠਿਵਿਹਾਰੇ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਟ੍ਠਿਵਿਹਾਰੇ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

੨੯੫. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹਕਂ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਨੁਮੋਦਿ –

‘‘ਸੀਤਂ ਉਣ੍ਹਂ ਪਟਿਹਨ੍ਤਿ [ਪਟਿਹਨਤਿ (ਕ.)], ਤਤੋ ਵਾਲ਼ਮਿਗਾਨਿ ਚ;

ਸਰੀਸਪੇ ਚ ਮਕਸੇ, ਸਿਸਿਰੇ ਚਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋ.

‘‘ਤਤੋ ਵਾਤਾਤਪੋ ਘੋਰੇ, ਸਞ੍ਜਾਤੋ [ਵਾਤਾਤਪੇ ਘੋਰੇ, ਸਞ੍ਜਾਤੇ (ਕ. ਸਦ੍ਦਨੀਤਿ)] ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ;

ਲੇਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਝਾਯਿਤੁਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਂ.

‘‘ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਂ ਬੁਦ੍ਧੇਨ [ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਣ੍ਣਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਪੋਸੋ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਨੋ.

‘‘ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਯੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਵਾਸਯੇਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ;

ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਾਨਞ੍ਚ, ਵਤ੍ਥਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚ;

ਦਦੇਯ੍ਯ ਉਜੁਭੂਤੇਸੁ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ.

‘‘ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾਪਨੂਦਨਂ;

ਯਂ ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਇਧਞ੍ਞਾਯ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ ਅਨਾਸਵੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹਕਂ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

੨੯੬. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਕਿਰ ਵਿਹਾਰਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ [ਤੇ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਵਿਹਾਰਾ ਅਕਵਾਟਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਅਹੀਪਿ ਵਿਚ੍ਛਿਕਾਪਿ ਸਤਪਦਿਯੋਪਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਵਾਟ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਿਤ੍ਤਿਛਿਦ੍ਦਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਲਿਯਾਪਿ ਰਜ੍ਜੁਯਾਪਿ ਕਵਾਟਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਉਨ੍ਦੂਰੇਹਿਪਿ ਉਪਚਿਕਾਹਿਪਿ ਖਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਖਯਿਤਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਕਵਾਟਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਿਟ੍ਠਸਙ੍ਘਾਟਂ ਉਦੁਕ੍ਖਲਿਕਂ ਉਤ੍ਤਰਪਾਸਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਵਾਟਾ ਨ ਫੁਸੀਯਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਿਞ੍ਛਨਚ੍ਛਿਦ੍ਦਂ ਆਵਿਞ੍ਛਨਰਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਵਾਟਾ ਨ ਥਕਿਯਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਗ੍ਗਲ਼ਵਟ੍ਟਿਂ ਕਪਿਸੀਸਕਂ ਸੂਚਿਕਂ ਘਟਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਕਵਾਟਂ ਅਪਾਪੁਰਿਤੁਂ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਾਲ਼ਚ੍ਛਿਦ੍ਦਂ. ਤੀਣਿ ਤਾਲ਼ਾਨਿ – ਲੋਹਤਾਲ਼ਂ, ਕਟ੍ਠਤਾਲ਼ਂ, ਵਿਸਾਣਤਾਲ਼’’ਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ [ਯੇਪਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਤੇ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ [ਵਿਸਾਣਤਾਲ਼ਂ, ਯੇਹਿ ਤੇ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀਤਿ (ਕ.)], ਵਿਹਾਰਾ ਅਗੁਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਨ੍ਤਕਂ ਸੂਚਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਹਾਰਾ ਤਿਣਚ੍ਛਦਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਸੀਤਕਾਲੇ ਸੀਤਾ, ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਉਣ੍ਹਾ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਗੁਮ੍ਫੇਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਹਾਰਾ ਅਵਾਤਪਾਨਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਾ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿ ਵਾਤਪਾਨਾਨਿ – ਵੇਦਿਕਾਵਾਤਪਾਨਂ, ਜਾਲਵਾਤਪਾਨਂ, ਸਲਾਕਵਾਤਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਾਤਪਾਨਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਕਾਲ਼ਕਾਪਿ ਵਗ੍ਗੁਲਿਯੋਪਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਾਤਪਾਨਚਕ੍ਕਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਕਲਿਕਨ੍ਤਰਿਕਾਯਪਿ ਕਾਲ਼ਕਾਪਿ ਵਗ੍ਗੁਲਿਯੋਪਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਾਤਪਾਨਕਵਾਟਕਂ ਵਾਤਪਾਨਭਿਸਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਛਮਾਯਂ ਸਯਨ੍ਤਿ. ਗਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਚੀਵਰਾਨਿਪਿ ਪਂਸੁਕਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕੋ ਉਨ੍ਦੂਰੇਹਿਪਿ ਉਪਚਿਕਾਹਿਪਿ ਖਜ੍ਜਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਡ੍ਢਿ’’ਨ੍ਤਿ [ਮੀਢਨ੍ਤਿ (ਸੀ.), ਮਿਢਿਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਮਿਡ੍ਢਿਯਾ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਿਦਲਮਞ੍ਚਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦਿਅਨੁਜਾਨਨਂ

੨੯੭. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੋਸਾਨਿਕੋ ਮਸਾਰਕੋ ਮਞ੍ਚੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਸਾਰਕਂ ਮਞ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਸਾਰਕਂ ਪੀਠਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਸਾਰਕਂ ਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੋਸਾਨਿਕੋ ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧੋ ਮਞ੍ਚੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧਂ ਮਞ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧਂ ਪੀਠਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧਂ ਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੋਸਾਨਿਕੋ ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕੋ ਮਞ੍ਚੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕਂ ਪੀਠਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕਂ ਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੋਸਾਨਿਕੋ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕੋ ਮਞ੍ਚੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਓਰਾਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਮਞ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਪੀਠਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ ਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਦਿਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਨ੍ਦਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਚ੍ਚਕੋ ਆਸਨ੍ਦਿਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚਕਮ੍ਪਿ ਆਸਨ੍ਦਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਙ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਚ੍ਚਕੋ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚਕਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਦ੍ਦਪੀਠਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਦ੍ਦਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੀਠਿਕਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੀਠਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਲ਼ਕਪਾਦਕਂ ਪੀਠਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਲ਼ਕਪਾਦਕਂ ਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਮਲਕਵਟ੍ਟਿਕਂ [ਆਮਲਕਵਣ੍ਟਿਕਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪੀਠਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਮਲਕਵਟ੍ਟਿਕਂ ਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਫਲਕਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਫਲਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੋਚ੍ਛਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਚ੍ਛ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਲਾਲਪੀਠਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਲਾਲਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਚ੍ਚੇ ਮਞ੍ਚੇ ਸਯਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚੇ ਮਞ੍ਚੇ ਸਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਸਯੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨੀਚੇ ਮਞ੍ਚੇ ਸਯਨ੍ਤੋ ਅਹਿਨਾ ਦਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਞ੍ਚਪਟਿਪਾਦਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਚ੍ਚੇ ਮਞ੍ਚਪਟਿਪਾਦਕੇ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਸਹ ਮਞ੍ਚਪਟਿਪਾਦਕੇਹਿ ਪਵੇਧੇਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚਾ ਮਞ੍ਚਪਟਿਪਾਦਕਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਯੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਪਰਮਂ ਮਞ੍ਚਪਟਿਪਾਦਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤ੍ਤਂ ਮਞ੍ਚਂ ਵੇਠੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ [ਵੇਤੁਨ੍ਤਿ (ਸੀ.)]. ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਬਹੁਸੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਪਦਕਂ ਵੇਠੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚੋਲ਼ਕਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਮਿਲਿਕਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੂਲਿਕਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਜਟੇਤ੍ਵਾ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ [ਬਿਮ੍ਬੋਹਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਬਿਮ੍ਬ + ਓਹਨਂ)] ਕਾਤੁਂ. ਤੀਣਿ ਤੂਲਾਨਿ – ਰੁਕ੍ਖਤੂਲਂ, ਲਤਾਤੂਲਂ, ਪੋਟਕਿਤੂਲ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਦ੍ਧਕਾਯਿਕਾਨਿ [ਅਡ੍ਢਕਾਯਿਕਾਨਿ (ਕ.)] ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਾਨਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਡ੍ਢਕਾਯਿਕਾਨਿ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਾਨਿ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਸਪ੍ਪਮਾਣਂ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜੋ ਹੋਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਭਿਸਿਯੋ ਪਟਿਯਾਦੇਨ੍ਤਿ – ਉਣ੍ਣਭਿਸਿਂ, ਚੋਲ਼ਭਿਸਿਂ, ਵਾਕਭਿਸਿਂ, ਤਿਣਭਿਸਿਂ, ਪਣ੍ਣਭਿਸਿਂ. ਤੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਸਮਜ੍ਜੇ ਛਵਿਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨੇ ਬਹੁਂ ਉਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਚੋਲ਼ਕਮ੍ਪਿ ਵਾਕਮ੍ਪਿ ਤਿਣਮ੍ਪਿ ਪਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਛਟ੍ਟਿਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਭਿਸਿਯੋ – ਉਣ੍ਣਭਿਸਿਂ, ਚੋਲ਼ਭਿਸਿਂ, ਵਾਕਭਿਸਿਂ, ਤਿਣਭਿਸਿਂ, ਪਣ੍ਣਭਿਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਪਰਿਕ੍ਖਾਰਿਕਂ ਦੁਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਸਿਂ ਓਨਨ੍ਧਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ [ਓਨਦ੍ਧਿਤੁਂ (ਸ੍ਯਾ.)].

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਞ੍ਚਭਿਸਿਂ ਪੀਠੇ ਸਨ੍ਥਰਨ੍ਤਿ, ਪੀਠਭਿਸਿਂ ਮਞ੍ਚੇ ਸਨ੍ਥਰਨ੍ਤਿ. ਭਿਸਿਯੋ ਪਰਿਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਨਦ੍ਧਮਞ੍ਚਂ [ਓਨਦ੍ਧਮਞ੍ਚਂ (ਕ.) ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ] ਓਨਦ੍ਧਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਲ੍ਲੋਕਂ ਅਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਨ੍ਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ [ਨਿਪਟਨ੍ਤਿ (ਕ.), ਨਿਪ੍ਫਟਨ੍ਤਿ (ਸੀ.), ਨਿਪ੍ਪਾਟੇਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] …ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਲ੍ਲੋਕਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਸਿਂ ਓਨਨ੍ਧਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਵਿਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਫੋਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਹਰਨ੍ਤਿਯੇਵ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਹਰਨ੍ਤਿਯੇਵ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਤ੍ਥਭਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਹਰਨ੍ਤਿਯੇਵ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਤ੍ਥਭਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸੇਤਵਣ੍ਣਾਦਿਅਨੁਜਾਨਨਂ

੨੯੮. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾਯੋ ਸੇਤਵਣ੍ਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਕਤਾ ਭੂਮਿ, ਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਾ ਭਿਤ੍ਤਿ. ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸੇਯ੍ਯਾਪੇਕ੍ਖਕਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਾਰੇ ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਫਰੁਸਾਯ ਭਿਤ੍ਤਿਯਾ ਸੇਤਵਣ੍ਣੋ ਨ ਨਿਪਤਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਸਪਿਣ੍ਡਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਕਾਯ ਪਟਿਬਾਹੇਤ੍ਵਾ ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਨਿਪਾਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਤਵਣ੍ਣੋ ਅਨਿਬਨ੍ਧਨੀਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਣ੍ਹਮਤ੍ਤਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਕਾਯ ਪਟਿਬਾਹੇਤ੍ਵਾ ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਨਿਪਾਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਤਵਣ੍ਣੋ ਅਨਿਬਨ੍ਧਨੀਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਕ੍ਕਾਸਂ ਪਿਟ੍ਠਮਦ੍ਦ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਫਰੁਸਾਯ ਭਿਤ੍ਤਿਯਾ ਗੇਰੁਕਾ ਨ ਨਿਪਤਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਸਪਿਣ੍ਡਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਕਾਯ ਪਟਿਬਾਹੇਤ੍ਵਾ ਗੇਰੁਕਂ ਨਿਪਾਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਗੇਰੁਕਾ ਅਨਿਬਨ੍ਧਨੀਯਾ ਹੋਤਿ …ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਣ੍ਡਕਮਤ੍ਤਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਕਾਯ ਪਟਿਬਾਹੇਤ੍ਵਾ ਗੇਰੁਕਂ ਨਿਪਾਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਗੇਰੁਕਾ ਅਨਿਬਨ੍ਧਨੀਯਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਸਪਕੁਟ੍ਟਂ ਸਿਤ੍ਥਤੇਲਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਚ੍ਚੁਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੋਲ਼ਕੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਫਰੁਸਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣੋ ਨ ਨਿਪਤਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਸਪਿਣ੍ਡਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਕਾਯ ਪਟਿਬਾਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਨਿਪਾਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣੋ ਅਨਿਬਨ੍ਧਨੀਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਣ੍ਡੁਮਤ੍ਤਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਕਾਯ ਪਟਿਬਾਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਨਿਪਾਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣੋ ਅਨਿਬਨ੍ਧਨੀਯੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਕ੍ਕਾਸਂ ਕਸਾਵ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਟਿਭਾਨਚਿਤ੍ਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪਂ

੨੯੯. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਾਰੇ ਪਟਿਭਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਿ – ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਕਂ ਪੁਰਿਸਰੂਪਕਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਭਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰਾਪੇਤਬ੍ਬਂ – ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਕਂ ਪੁਰਿਸਰੂਪਕਂ. ਯੋ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਲਾਕਮ੍ਮਂ ਲਤਾਕਮ੍ਮਂ ਮਕਰਦਨ੍ਤਕਂ ਪਞ੍ਚਪਟਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਟ੍ਠਕਾਚਯਾਦਿਅਨੁਜਾਨਨਂ

੩੦੦. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਹਾਰਾ ਨੀਚਵਤ੍ਥੁਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਉਦਕੇਨ ਓਤ੍ਥਰਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਯੋ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਨਿਤੁਂ ਤਯੋ ਚਯੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਚਯਂ, ਸਿਲਾਚਯਂ, ਦਾਰੁਚਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਾ ਵਿਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਸੋਪਾਨੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਸੋਪਾਨਂ, ਸਿਲਾਸੋਪਾਨਂ, ਦਾਰੁਸੋਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਾ ਪਰਿਪਤਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਲਮ੍ਬਨਬਾਹ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਹਾਰਾ ਆਲ਼ਕਮਨ੍ਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਰੋਕਰਣਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਿਰੋਕਰਣਿਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਡ੍ਢਕੁਟ੍ਟਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਡ੍ਢਕੁਟ੍ਟਕਾ ਉਪਰਿਤੋ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਗਬ੍ਭੇ – ਸਿਵਿਕਾਗਬ੍ਭਂ, ਨਾਲ਼ਿਕਾਗਬ੍ਭਂ, ਹਮ੍ਮਿਯਗਬ੍ਭ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਮਜ੍ਝੇ ਗਬ੍ਭਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਉਪਚਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਗਬ੍ਭਂ ਕਾਤੁਂ, ਮਹਲ੍ਲਕੇ ਮਜ੍ਝੇ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਕੁਟ੍ਟਪਾਦੋ ਜੀਰਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਲਙ੍ਕਪਾਦਕ’’ਨ੍ਤਿ [ਕੁਲ਼ੁਙ੍ਕਪਾਦਕਨ੍ਤਿ (ਸੀ.)]. ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਕੁਟ੍ਟੋ ਓਵਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ…‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਤ੍ਤਾਣਕਿਟਿਕਂ ਉਦ੍ਦਸੁਧ’’ਨ੍ਤਿ [ਉਦ੍ਧਾਸੁਧਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)].

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਿਣਚ੍ਛਦਨਾ ਅਹਿ ਖਨ੍ਧੇ ਪਤਤਿ. ਸੋ ਭੀਤੋ ਵਿਸ੍ਸਰਮਕਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਸ੍ਸਰਮਕਾਸੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਞ੍ਚਪਾਦੇਪਿ ਪੀਠਪਾਦੇਪਿ ਥਵਿਕਾਯੋ ਲਗ੍ਗੇਨ੍ਤਿ. ਉਨ੍ਦੂਰੇਹਿਪਿ ਉਪਚਿਕਾਹਿਪਿ ਖਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਤ੍ਤਿਖਿਲਂ ਨਾਗਦਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਞ੍ਚੇਪਿ ਪੀਠੇਪਿ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਭਿਜ੍ਜਿਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਾਰੇ ਚੀਵਰਵਂਸਂ ਚੀਵਰਰਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਹਾਰਾ ਅਨਾਲ਼ਿਨ੍ਦਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸ੍ਸਰਣਾ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਲ਼ਿਨ੍ਦਂ ਪਘਨਂ ਪਕੁਟ੍ਟਂ [ਪਕੁਡ੍ਡਂ (ਸੀ.)] ਓਸਾਰਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਲ਼ਿਨ੍ਦਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਰਣਕਿਟਿਕਂ ਉਗ੍ਘਾਟਨਕਿਟਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਅਨੁਜਾਨਨਂ

੩੦੧. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਭਤ੍ਤਵਿਸ੍ਸਗ੍ਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸੀਤੇਨਪਿ ਉਣ੍ਹੇਨਪਿ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾ ਨੀਚਵਤ੍ਥੁਕਾ ਹੋਤਿ, ਉਦਕੇਨ ਓਤ੍ਥਰਿਯ੍ਯਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਯੋ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਨਿਤੁਂ ਤਯੋ ਚਯੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਚਯਂ, ਸਿਲਾਚਯਂ, ਦਾਰੁਚਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਾ ਵਿਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਸੋਪਾਨੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਸੋਪਾਨਂ, ਸਿਲਾਸੋਪਾਨਂ, ਦਾਰੁਸੋਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਾ ਪਰਿਪਤਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਲਮ੍ਬਨਬਾਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯ ਤਿਣਚੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਗੁਮ੍ਫੇਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ – ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਮਾਲਾਕਮ੍ਮਂ ਲਤਾਕਮ੍ਮਂ ਮਕਰਦਨ੍ਤਕਂ ਪਞ੍ਚਪਟਿਕਂ ਚੀਵਰਵਂਸਂ ਚੀਵਰਰਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਛਮਾਯ ਚੀਵਰਂ ਪਤ੍ਥਰਨ੍ਤਿ. ਚੀਵਰਂ ਪਂਸੁਕਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਚੀਵਰਵਂਸਂ ਚੀਵਰਰਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਨੀਯਂ ਓਤਪ੍ਪਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਨੀਯਸਾਲਂ ਪਾਨੀਯਮਣ੍ਡਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਨੀਯਸਾਲਾ ਨੀਚਵਤ੍ਥੁਕਾ ਹੋਤਿ, ਉਦਕੇਨ ਓਤ੍ਥਰਿਯ੍ਯਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਯੋ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਨਿਤੁਂ ਤਯੋ ਚਯੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਚਯਂ, ਸਿਲਾਚਯਂ, ਦਾਰੁਚਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਾ ਵਿਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਸੋਪਾਨੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਸੋਪਾਨਂ, ਸਿਲਾਸੋਪਾਨਂ, ਦਾਰੁਸੋਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਾ ਪਰਿਪਤਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਲਮ੍ਬਨਬਾਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਨੀਯਸਾਲਾਯ ਤਿਣਚੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਗੁਮ੍ਫੇਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ – ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਮਾਲਾਕਮ੍ਮਂ ਲਤਾਕਮ੍ਮਂ ਮਕਰਦਨ੍ਤਕਂ ਪਞ੍ਚਪਟਿਕਂ ਚੀਵਰਵਂਸਂ ਚੀਵਰਰਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਨੀਯਭਾਜਨਂ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਨੀਯਸਙ੍ਖਂ ਪਾਨੀਯਸਰਾਵਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਾਕਾਰਾਦਿਅਨੁਜਾਨਨਂ

੩੦੨. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਹਾਰਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਤਯੋ ਪਾਕਾਰੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਪਾਕਾਰਂ, ਸਿਲਾਪਾਕਾਰਂ, ਦਾਰੁਪਾਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੋਟ੍ਠਕੋ ਨ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਟ੍ਠਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੋਟ੍ਠਕੋ ਨੀਚਵਤ੍ਥੁਕੋ ਹੋਤਿ, ਉਦਕੇਨ ਓਤ੍ਥਰਿਯ੍ਯਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੋਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਕਵਾਟਂ ਨ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਵਾਟਂ ਪਿਟ੍ਠਸਙ੍ਘਾਟਂ ਉਦੁਕ੍ਖਲਿਕਂ ਉਤ੍ਤਰਪਾਸਕਂ ਅਗ੍ਗਲ਼ਵਟ੍ਟਿਂ ਕਪਿਸੀਸਕਂ ਸੂਚਿਕਂ ਘਟਿਕਂ ਤਾਲ਼ਚ੍ਛਿਦ੍ਦਂ ਆਵਿਞ੍ਛਨਚ੍ਛਿਦ੍ਦਂ ਆਵਿਞ੍ਛਨਰਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਤਿਣਚੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਗੁਮ੍ਫੇਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ – ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਮਾਲਾਕਮ੍ਮਂ ਲਤਾਕਮ੍ਮਂ ਮਕਰਦਨ੍ਤਕਂ ਪਞ੍ਚਪਟਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਪਰਿਵੇਣਂ ਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰੁਮ੍ਬਂ ਉਪਕਿਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦਰਸਿਲਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਦਕਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਦਕਨਿਦ੍ਧਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਰਿਵੇਣੇ ਤਹਂ ਤਹਂ ਅਗ੍ਗਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਵੇਣਂ ਉਕ੍ਲਾਪਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾ ਨੀਚਵਤ੍ਥੁਕਾ ਹੋਤਿ, ਉਦਕੇਨ ਓਤ੍ਥਰਿਯ੍ਯਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਯੋ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਨਿਤੁਂ ਤਯੋ ਚਯੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਚਯਂ, ਸਿਲਾਚਯਂ, ਦਾਰੁਚਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਾ ਵਿਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਸੋਪਾਨੇ – ਇਟ੍ਠਕਾਸੋਪਾਨਂ, ਸਿਲਾਸੋਪਾਨਂ, ਦਾਰੁਸੋਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਾ ਪਰਿਪਤਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਲਮ੍ਬਨਬਾਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾਯ ਕਵਾਟਂ ਨ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਵਾਟਂ ਪਿਟ੍ਠਸਙ੍ਘਾਟਂ ਉਦੁਕ੍ਖਲਿਕਂ ਉਤ੍ਤਰਪਾਸਕਂ ਅਗ੍ਗਲ਼ਵਟ੍ਟਿਂ ਕਪਿਸੀਸਕਂ ਸੂਚਿਕਂ ਘਟਿਕਂ ਤਾਲ਼ਚ੍ਛਿਦ੍ਦਂ ਆਵਿਞ੍ਛਨਚ੍ਛਿਦ੍ਦਂ ਆਵਿਞ੍ਛਨਰਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾਯ ਤਿਣਚੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਗੁਮ੍ਫੇਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ – ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਮਾਲਾਕਮ੍ਮਂ ਲਤਾਕਮ੍ਮਂ ਮਕਰਦਨ੍ਤਕਂ ਪਞ੍ਚਪਟਿਕਂ ਚੀਵਰਵਂਸਂ ਚੀਵਰਰਜ੍ਜੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਆਰਾਮਪਰਿਕ੍ਖੇਪਅਨੁਜਾਨਨਂ

੩੦੩. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਰਾਮੋ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਜਕਾਪਿ ਪਸੁਕਾਪਿ ਉਪਰੋਪੇ ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਤਯੋ ਵਾਟੇ – ਵੇਲ਼ੁਵਾਟਂ, ਕਣ੍ਡਕਵਾਟਂ [ਵਟੇ ਵੇਲ਼ੁਵਟਂ ਕਣ੍ਡਕਵਟਂ (ਸ੍ਯਾ.)], ਪਰਿਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੋਟ੍ਠਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਥੇਵ ਅਜਕਾਪਿ ਪਸੁਕਾਪਿ ਉਪਰੋਪੇ ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਅਪੇਸਿਂ ਯਮਕਕਵਾਟਂ ਤੋਰਣਂ ਪਲਿਘ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਤਿਣਚੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਪਤਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਗੁਮ੍ਫੇਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ – ਸੇਤਵਣ੍ਣਂ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਂ ਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਮਾਲਾਕਮ੍ਮਂ ਲਤਾਕਮ੍ਮਂ ਮਕਰਦਨ੍ਤਕਂ ਪਞ੍ਚਪਟਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰਾਮੋ ਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਰੁਮ੍ਬਂ ਉਪਕਿਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦਰਸਿਲਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਦਕਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਦਕਨਿਦ੍ਧਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸੁਧਾਮਤ੍ਤਿਕਾਲੇਪਨਂ ਪਾਸਾਦਂ ਕਾਰੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਤਾ ਛਦਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਕਿਂ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਛਦਨਾਨਿ – ਇਟ੍ਠਕਾਛਦਨਂ, ਸਿਲਾਛਦਨਂ, ਸੁਧਾਛਦਨਂ, ਤਿਣਚ੍ਛਦਨਂ, ਪਣ੍ਣਚ੍ਛਦਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਠਮਭਾਣਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.