੨. ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰੋ

ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਵਤ੍ਥੁ

੩੦੪. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਰਾਜਗਹਕਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਭਗਿਨਿਪਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਰਾਜਗਹਂ ਅਗਮਾਸਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹਕੇਨ ਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਦਾਸੇ ਚ ਕਮ੍ਮਕਾਰੇ [ਕਮ੍ਮਕਰੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਚ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਯਾਗੁਯੋ ਪਚਥ, ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਚਥ, ਸੂਪਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥ, ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਖ੍ਵਾਯਂ ਗਹਪਤਿ ਮਯਿ ਆਗਤੇ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਮਞ੍ਞੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਤਿ. ਸੋਦਾਨਾਯਂ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਰੂਪੋ ਦਾਸੇ ਚ ਕਮ੍ਮਕਾਰੇ ਚ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਯਾਗੁਯੋ ਪਚਥ, ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਚਥ, ਸੂਪਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥ, ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥਾ’ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਆਵਾਹੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਵਾਹੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਹਾਯਞ੍ਞੋ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ, ਰਾਜਾ ਵਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬਲਕਾਯੇਨਾ’’ਤਿ?

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਦਾਸੇ ਚ ਕਮ੍ਮਕਾਰੇ ਚ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਗਹਪਤਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕਂ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਮਯਿ ਆਗਤੇ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਮਞ੍ਞੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਸਿ. ਸੋਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਰੂਪੋ ਦਾਸੇ ਚ ਕਮ੍ਮਕਾਰੇ ਚ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਯਾਗੁਯੋ ਪਚਥ, ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਚਥ, ਸੂਪਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥ, ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥਾ’ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਆਵਾਹੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਵਾਹੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਹਾਯਞ੍ਞੋ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ, ਰਾਜਾ ਵਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬਲਕਾਯੇਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਮੇ, ਗਹਪਤਿ, ਆਵਾਹੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਾਪਿ ਵਿਵਾਹੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਾਪਿ ਰਾਜਾ ਵਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬਲਕਾਯੇਨ; ਅਪਿ ਚ ਮੇ ਮਹਾਯਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ; ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਘੋਸੋਪਿ ਖੋ ਏਸੋ, ਗਹਪਤਿ, ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਯਦਿਦਂ – ਬੁਦ੍ਧੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ. ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਇਮਂ ਕਾਲਂ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਇਮਂ ਕਾਲਂ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ. ਸ੍ਵੇਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਕਾਲੇਨ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਸਿ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ – ਸ੍ਵੇਦਾਨਾਹਂ ਕਾਲੇਨ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ – ਬੁਦ੍ਧਗਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਦਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਸਿ ਪਭਾਤਂ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ.

੩੦੫. [ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੨] ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਸਿਵਕਦ੍ਵਾਰਂ [ਸੀਵਦ੍ਵਾਰਂ (ਸੀ.), ਸੀਤਵਨਦ੍ਵਾਰਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਗਰਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਲੋਕੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ ਉਦਪਾਦਿ; ਤਤੋਵ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਿਵਕੋ [ਸੀਵਕੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਯਕ੍ਖੋ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ –

‘‘ਸਤਂ ਹਤ੍ਥੀ ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਾ, ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਤਰੀਰਥਾ;

ਸਤਂ ਕਞ੍ਞਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਆਮੁਕ੍ਕਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾ;

ਏਕਸ੍ਸ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰਸ੍ਸ, ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ [ਸੋਲ਼ਸਿਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਕ.)].

‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ;

ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਤੇ ਸੇਯ੍ਯੋ ਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਆਲੋਕੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਯਂ ਅਹੋਸਿ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ ਸੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ…ਪੇ… ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਆਲੋਕੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਤਤੋਵ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸਿਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ –

‘‘ਸਤਂ ਹਤ੍ਥੀ ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਾ, ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਤਰੀਰਥਾ;

ਸਤਂ ਕਞ੍ਞਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਆਮੁਕ੍ਕਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾ;

ਏਕਸ੍ਸ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰਸ੍ਸ, ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ.

‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ,

ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਤੇ ਸੇਯ੍ਯੋ ਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਆਲੋਕੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਯਂ ਅਹੋਸਿ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ, ਸੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਸੀਤਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਚਙ੍ਕਮਾ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਹਿ ਸੁਦਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ – ਨਾਮੇਨ ਮਂ ਭਗਵਾ ਆਲਪਤੀਤਿ – ਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸੁਖਂ ਸਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ?

[ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੨] ‘‘ਸਬ੍ਬਦਾ ਵੇ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ;

ਯੋ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਕਾਮੇਸੁ, ਸੀਤਿਭੂਤੋ ਨਿਰੂਪਧਿ.

‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਆਸਤ੍ਤਿਯੋ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਹਦਯੇ ਦਰਂ;

ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਸਨ੍ਤਿਂ ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿ [ਚੇਤਸੋਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)].

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ [ਆਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਂ (ਸੀ.)] ਕਥੇਸਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਦਾਨਕਥਂ ਸੀਲਕਥਂ ਸਗ੍ਗਕਥਂ, ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵਂ ਓਕਾਰਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਯਦਾ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਤਂ ਪਕਾਸੇਸਿ – ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਮੁਦਯਂ, ਨਿਰੋਧਂ, ਮਗ੍ਗਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਤ੍ਥਂ ਅਪਗਤਕਾਲ਼ਕਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਰਜਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇ ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ – ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਪਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਵਿਦਿਤਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੋ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ ਵਿਗਤਕਥਂਕਥੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਭਨ੍ਤੇ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ – ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤਂ. ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਚ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ.

ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ – ‘‘ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਕਿਰ ਗਹਪਤਿਨਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ.

੩੦੬. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਸੇਟ੍ਠੀ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਯਾ ਕਿਰ, ਗਹਪਤਿ, ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ. ਤ੍ਵਞ੍ਚਾਸਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ. ਦੇਮਿ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਵੇਯ੍ਯਾਯਿਕਂ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਗਹਪਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਵੇਯ੍ਯਾਯਿਕਂ ਯੇਨਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਨੇਗਮੋ – ‘‘ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਕਿਰ ਗਹਪਤਿਨਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਗਹਕੋ ਨੇਗਮੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਯਾ ਕਿਰ, ਗਹਪਤਿ, ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ. ਤ੍ਵਞ੍ਚਾਸਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ. ਦੇਮਿ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਵੇਯ੍ਯਾਯਿਕਂ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ ਅਯ੍ਯ; ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਵੇਯ੍ਯਾਯਿਕਂ ਯੇਨਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ – ‘‘ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਕਿਰ ਗਹਪਤਿਨਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਯਾ ਕਿਰ, ਗਹਪਤਿ, ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ. ਤ੍ਵਞ੍ਚਾਸਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ. ਦੇਮਿ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਵੇਯ੍ਯਾਯਿਕਂ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ ਦੇਵ; ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਵੇਯ੍ਯਾਯਿਕਂ ਯੇਨਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਾਜਗਹਕਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨੇ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ – ‘‘ਕਾਲੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਰਾਜਗਹਕਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਸਹਤ੍ਥਾ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਂ ਓਨੀਤਪਤ੍ਤਪਾਣਿਂ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਤਥਾਗਤਾ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਭਗਵਾ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

੩੦੭. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਬਹੁਮਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਬਹੁਸਹਾਯੋ ਆਦੇਯ੍ਯਵਾਚੋ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਰਾਜਗਹੇ ਤਂ ਕਰਣੀਯਂ ਤੀਰੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤੇਨ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਆਰਾਮੇ, ਅਯ੍ਯਾ, ਕਰੋਥ, ਵਿਹਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਥ, ਦਾਨਾਨਿ ਪਟ੍ਠਪੇਥ. ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋ ਚ ਮਯਾ ਭਗਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਗਹਪਤਿਨਾ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾ ਆਰਾਮੇ ਅਕਂਸੁ, ਵਿਹਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ, ਦਾਨਾਨਿ ਪਟ੍ਠਪੇਸੁਂ.

ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਸਿ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ? ਯਂ ਅਸ੍ਸ ਗਾਮਤੋ ਨੇਵ ਅਤਿਦੂਰੇ ਨ ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੇ, ਗਮਨਾਗਮਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨੀਯਂ, ਦਿਵਾ ਅਪ੍ਪਾਕਿਣ੍ਣਂ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਂ, ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਂ, ਵਿਜਨਵਾਤਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਂ, ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਜੇਤਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ [ਰਾਜਕੁਮਾਰਸ੍ਸ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਉਯ੍ਯਾਨਂ – ਗਾਮਤੋ ਨੇਵ ਅਤਿਦੂਰੇ ਨ ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੇ, ਗਮਨਾਗਮਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨੀਯਂ, ਦਿਵਾ ਅਪ੍ਪਾਕਿਣ੍ਣਂ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਂ, ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਂ, ਵਿਜਨਵਾਤਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਂ, ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਜੇਤੋ ਕੁਮਾਰੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ, ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਆਰਾਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ [ਕੇਤੁਂ (ਵਜੀਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ)]. ‘‘ਅਦੇਯ੍ਯੋ, ਗਹਪਤਿ, ਆਰਾਮੋ ਅਪਿ ਕੋਟਿਸਨ੍ਥਰੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਗਹਿਤੋ, ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਆਰਾਮੋ’’ਤਿ. ‘‘ਨ, ਗਹਪਤਿ, ਗਹਿਤੋ ਆਰਾਮੋ’’ਤਿ. ਗਹਿਤੋ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੋਹਾਰਿਕੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯਤੋ ਤਯਾ, ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਅਗ੍ਘੋ ਕਤੋ, ਗਹਿਤੋ ਆਰਾਮੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਸਕਟੇਹਿ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਨਿਬ੍ਬਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਕੋਟਿਸਨ੍ਥਰਂ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਸਿ. ਸਕਿਂ ਨੀਹਟਂ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਥੋਕਸ੍ਸ ਓਕਾਸਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਕਸਾਮਨ੍ਤਾ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਭਣੇ, ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਆਹਰਥ; ਇਮਂ ਓਕਾਸਂ ਸਨ੍ਥਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਜੇਤਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਨ ਖੋ ਇਦਂ ਓਰਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਾਯਂ ਗਹਪਤਿ ਤਾਵ ਬਹੁਂ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤੀ’’ਤਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਲਂ, ਗਹਪਤਿ; ਮਾ ਤਂ ਓਕਾਸਂ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਸਿ. ਦੇਹਿ ਮੇ ਏਤਂ ਓਕਾਸਂ. ਮਮੇਤਂ ਦਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ – ਅਯਂ ਖੋ ਜੇਤੋ ਕੁਮਾਰੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋ ਞਾਤਮਨੁਸ੍ਸੋ; ਮਹਤ੍ਥਿਕੋ ਖੋ ਪਨ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਞਾਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਪਸਾਦੋਤਿ – ਤਂ ਓਕਾਸਂ ਜੇਤਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਾਦਾਸਿ [ਅਦਾਸਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਅਥ ਖੋ ਜੇਤੋ ਕੁਮਾਰੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਮਾਪੇਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਪਰਿਵੇਣਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਕਪ੍ਪਿਯਕੁਟਿਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਵਚ੍ਚਕੁਟਿਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਚਙ੍ਕਮੇ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਚਙ੍ਕਮਨਸਾਲਾਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਉਦਪਾਨੇ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਉਦਪਾਨਸਾਲਾਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਜਨ੍ਤਾਘਰੇ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਜਨ੍ਤਾਘਰਸਾਲਾਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯੋ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ਮਣ੍ਡਪੇ ਕਾਰਾਪੇਸਿ.

ਨਵਕਮ੍ਮਦਾਨਂ

੩੦੮. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਵੇਸਾਲੀ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਵੇਸਾਲੀ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਨ੍ਤਿ ਤੇਪਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠੇਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਦਲਿਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤੁਨ੍ਨਵਾਯਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਨ ਖੋ ਇਦਂ ਓਰਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਯਿਮੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ; ਯਂਨੂਨਾਹਮ੍ਪਿ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਤੁਨ੍ਨਵਾਯੋ ਸਾਮਂ ਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਟ੍ਠਕਾਯੋ ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟ੍ਟਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਤੇਨ ਅਕੁਸਲਕੇਨ ਚਿਤਾ ਵਙ੍ਕਾ ਭਿਤ੍ਤਿ ਪਰਿਪਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਤੁਨ੍ਨਵਾਯੋ ਸਾਮਂ ਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਟ੍ਠਕਾਯੋ ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟ੍ਟਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਤੇਨ ਅਕੁਸਲਕੇਨ ਚਿਤਾ ਵਙ੍ਕਾ ਭਿਤ੍ਤਿ ਪਰਿਪਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਤੁਨ੍ਨਵਾਯੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤੇ ਇਮੇ ਓਵਦਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਨ੍ਤਿ. ਅਹਂ ਪਨਮ੍ਹਿ ਦਲਿਦ੍ਦੋ. ਨ ਮਂ ਕੋਚਿ ਓਵਦਤਿ ਵਾ ਅਨੁਸਾਸਤਿ ਵਾ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਦਲਿਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤੁਨ੍ਨਵਾਯਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਦਾਤੁਂ. ਨਵਕਮ੍ਮਿਕੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਨੁ ਖੋ ਵਿਹਾਰੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ; ਖਣ੍ਡਂ ਫੁਲ੍ਲਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੩੦੯. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਵਿਹਾਰਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਵਿਹਾਰਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਵਿਹਾਰਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਵਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਾਨਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦਿਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਵਿਹਾਰੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਵਕਮ੍ਮਂ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਗ੍ਗਾਸਨਾਦਿਅਨੁਜਾਨਨਂ

੩੧੦. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਾਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ – ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰੇਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇਸੁ, ਸੇਯ੍ਯਾਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਸੁ, ਸੇਯ੍ਯਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਉਕ੍ਕਾਸਿ. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕਾਸਿ. ‘‘ਕੋ ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ, ਭਗਵਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਾਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ – ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਾਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ – ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ?

ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਗਹਪਤਿਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਵਿਨਯਧਰੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਸਕਦਾਗਾਮੀ…ਪੇ… ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਅਨਾਗਾਮੀ…ਪੇ… ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਅਰਹਾ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯੋ, ਭਗਵਾ, ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਸੋ ਅਰਹਤਿ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੧੧. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ [ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਸ੍ਸੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਮਹਾਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਤਯੋ ਸਹਾਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਿਂਸੁ – ਤਿਤ੍ਤਿਰੋ ਚ, ਮਕ੍ਕਟੋ ਚ, ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ ਚ. ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਗਾਰਵਾ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ ਅਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸਂ ਸਹਾਯਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹੋ ਨੂਨ ਮਯਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ ਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜਾਤਿਯਾ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ ਤਂ ਮਯਂ ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ ਗਰੁਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ ਮਾਨੇਯ੍ਯਾਮ ਪੂਜੇਯ੍ਯਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਮਯਂ ਓਵਾਦੇ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਤ੍ਤਿਰੋ ਚ ਮਕ੍ਕਟੋ ਚ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ, ਕਿਂ ਪੋਰਾਣਂ ਸਰਸੀ’ਤਿ? ‘ਯਦਾਹਂ, ਸਮ੍ਮਾ, ਪੋਤੋ ਹੋਮਿ, ਇਮਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਸਤ੍ਥੀਨਂ [ਅਨ੍ਤਰਾਸਤ੍ਥਿਕਂ (ਸੀ.)] ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਾਮਿ, ਅਗ੍ਗਙ੍ਕੁਰਕਂ ਮੇ ਉਦਰਂ ਛੁਪਤਿ. ਇਮਾਹਂ, ਸਮ੍ਮਾ, ਪੋਰਾਣਂ ਸਰਾਮੀ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਤ੍ਤਿਰੋ ਚ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ ਚ ਮਕ੍ਕਟਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ, ਕਿਂ ਪੋਰਾਣਂ ਸਰਸੀ’ਤਿ? ‘ਯਦਾਹਂ, ਸਮ੍ਮਾ, ਛਾਪੋ ਹੋਮਿ, ਛਮਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਰੋਧਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਙ੍ਕੁਰਕਂ ਖਾਦਾਮਿ. ਇਮਾਹਂ, ਸਮ੍ਮਾ, ਪੋਰਾਣਂ ਸਰਾਮੀ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਕਟੋ ਚ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ ਚ ਤਿਤ੍ਤਿਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ, ਕਿਂ ਪੋਰਾਣਂ ਸਰਸੀ’ਤਿ? ‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ, ਸਮ੍ਮਾ, ਓਕਾਸੇ ਮਹਾਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤੋ ਅਹਂ ਫਲਂ ਭਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਵਚ੍ਚਂ ਅਕਾਸਿਂ; ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਜਾਤੋ. ਤਦਾਹਂ, ਸਮ੍ਮਾ, ਜਾਤਿਯਾ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਕ੍ਕਟੋ ਚ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ ਚ ਤਿਤ੍ਤਿਰਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜਾਤਿਯਾ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ. ਤਂ ਮਯਂ ਸਕ੍ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ ਗਰੁਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮਾਨੇਸ੍ਸਾਮ ਪੂਜੇਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਮਯਂ ਓਵਾਦੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਤ੍ਤਿਰੋ ਮਕ੍ਕਟਞ੍ਚ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਸਮਾਦਪੇਸਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਗਾਰਵਾ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ ਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਯਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਹੋਸਿ.

[ਜਾ. ੧.੧.੩੭] ‘‘ਯੇ ਵੁਡ੍ਢਮਪਚਾਯਨ੍ਤਿ, ਨਰਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦਾ;

ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਪਾਸਂਸਾ, ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਸੁਗ੍ਗਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਤੇ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ ਪਾਣਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਗਾਰਵਾ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ ਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਭੇਥ ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਸਮਾਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਗਾਰਵਾ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ ਅਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਥ? ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਅਭਿਵਾਦਨਂ, ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਂ, ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਂ, ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ, ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ, ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡਂ. ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਅਵਨ੍ਦਿਯਾਦਿਪੁਗ੍ਗਲਾ

੩੧੨. ‘‘ਦਸਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਨ੍ਦਿਯਾ – ਪੁਰੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕੋ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਪਣ੍ਡਕੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਪਾਰਿਵਾਸਿਕੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਮੂਲਾਯਪਟਿਕਸ੍ਸਨਾਰਹੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਮਾਨਤ੍ਤਾਰਹੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਮਾਨਤ੍ਤਚਾਰਿਕੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੋ ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸ ਅਵਨ੍ਦਿਯਾ.

‘‘ਤਯੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਨ੍ਦਿਯਾ – ਪਚ੍ਛਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪੁਰੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕੋ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਵਨ੍ਦਿਯੋ, ਸਦੇਵਕੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਨ੍ਦਿਯੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਵਨ੍ਦਿਯਾ’’ਤਿ.

ਆਸਨਪ੍ਪਟਿਬਾਹਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਂ

੩੧੩. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮਣ੍ਡਪੇ ਪਟਿਯਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਥਰੇ ਪਟਿਯਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਓਕਾਸੇ ਪਟਿਯਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘ਸਙ੍ਘਿਕਞ੍ਞੇਵ ਭਗਵਤਾ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਨੋ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤ’ਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਪੇਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਥਰੇਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਓਕਾਸੇਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ – ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਪੇਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇਸੁ, ਸਨ੍ਥਰੇਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇਸੁ, ਓਕਾਸੇਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇਸੁ, ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਉਕ੍ਕਾਸਿ. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕਾਸਿ. ‘‘ਕੋ ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ, ਭਗਵਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਇਧ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘ਸਙ੍ਘਿਕਞ੍ਞੇਵ ਭਗਵਤਾ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਨੋ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤ’ਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਪੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਥਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਓਕਾਸੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ – ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਮ੍ਪਿ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਪਟਿਬਾਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਗਿਹਿਵਿਕਤਅਨੁਜਾਨਨਂ

੩੧੪. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਆਸਨ੍ਦਿਂ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ, ਗੋਨਕਂ, ਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਟਿਕਂ, ਪਟਲਿਕਂ, ਤੂਲਿਕਂ, ਵਿਕਤਿਕਂ, ਉਦ੍ਦਲੋਮਿਂ, ਏਕਨ੍ਤਲੋਮਿਂ, ਕਟ੍ਟਿਸ੍ਸਂ, ਕੋਸੇਯ੍ਯਂ [ਕੋਸੇਯ੍ਯਂ ਕਮ੍ਬਲਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)], ਕੁਤ੍ਤਕਂ, ਹਤ੍ਥਤ੍ਥਰਂ, ਅਸ੍ਸਤ੍ਥਰਂ, ਰਥਤ੍ਥਰਂ, ਅਜਿਨਪਵੇਣਿਂ, ਕਦਲਿਮਿਗਪਵਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ, ਸਉਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦਂ, ਉਭਤੋਲੋਹਿਤਕੂਪਧਾਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤਾ ਨਾਭਿਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ – ਆਸਨ੍ਦਿਂ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ, ਤੂਲਿਕਂ – ਗਿਹਿਵਿਕਤਂ [ਗਿਹਿਵਿਕਟਂ (ਸੀ. ਕ.), ਅਵਸੇਸਂ ਗਿਹਿਵਿਕਟਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਭਿਨਿਸੀਦਿਤੁਂ, ਨਤ੍ਵੇਵ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਂ ਮਞ੍ਚਮ੍ਪਿ ਪੀਠਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤਾ ਨਾਭਿਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਿਹਿਵਿਕਤਂ ਅਭਿਨਿਸੀਦਿਤੁਂ, ਨਤ੍ਵੇਵ ਅਭਿਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰਾਨੁਮੋਦਨਾ

੩੧੫. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ – ‘‘ਕਾਲੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਸਹਤ੍ਥਾ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਂ ਓਨੀਤਪਤ੍ਤਪਾਣਿਂ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਥਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜੇਤਵਨੇ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਜੇਤਵਨਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਨੁਮੋਦਿ –

‘‘ਸੀਤਂ ਉਣ੍ਹਂ ਪਟਿਹਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਵਾਲ਼ਮਿਗਾਨਿ ਚ;

ਸਰੀਸਪੇ ਚ ਮਕਸੇ, ਸਿਸਿਰੇ ਚਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋ.

‘‘ਤਤੋ ਵਾਤਾਤਪੋ ਘੋਰੋ, ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ;

ਲੇਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਝਾਯਿਤੁਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਂ.

‘‘ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਂ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੋਸੋ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਨੋ.

‘‘ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਯੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਵਾਸਯੇਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ;

ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਾਨਞ੍ਚ, ਵਤ੍ਥਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚ;

ਦਦੇਯ੍ਯ ਉਜੁਭੂਤੇਸੁ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ.

‘‘ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾਪਨੂਦਨਂ;

ਯਂ ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਇਧਞ੍ਞਾਯ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ ਅਨਾਸਵੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਆਸਨਪ੍ਪਟਿਬਾਹਨਾਦਿ

੩੧੬. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕਸ੍ਸ ਮਹਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸਿ. ਨਨੁ ਨਾਮ ਲਬ੍ਭਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਪਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਉਪਨਨ੍ਦ, ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਸਿ? ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸਿ. ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨੋ [ਭੋਜਨੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਪਵਾਰਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ, ‘ਗਚ੍ਛ ਉਦਕਂ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚੇਤਂ ਲਭੇਥ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਲਭੇਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਸਿਤ੍ਥਾਨਿ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਡ੍ਢਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਸਨਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਯੋ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ’’.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਿਲਾਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਗਿਲਾਨਾ ਏਵਂ ਵਦੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਨ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਕ੍ਕੋਮ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਗਿਲਾਨਾਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕੇ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਗਿਲਾਨਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਪਪਤਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਿਲਾਨੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘ਗਿਲਾਨਾ ਮਯਮ੍ਹਾ ਅਵੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾ’ਤਿ ਵਰਸੇਯ੍ਯਾਯੋ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧੇਨ੍ਤਿ [ਪਲਿਬੁਨ੍ਧਨ੍ਤਿ (ਕ.)]. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਪਤਿਰੂਪਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਲੇਸਕਪ੍ਪੇਨ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੇਸਕਪ੍ਪੇਨ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

[ਪਾਚਿ. ੧੨੨] ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ – ‘ਇਧ ਮਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ [ਅਦ੍ਦਸਾਸੁਂ (ਕ.)] ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਾਰਂ [ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਿਹਾਰਂ (ਕ.)] ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੇ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ. ਹਨ੍ਦ ਨੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਆਗਮੇਥਾਵੁਸੋ, ਯਾਵ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਤੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਉਟ੍ਠੇਥਾਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਹਾਰੋ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ, ਆਵੁਸੋ, ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ? ਮਯਞ੍ਚਞ੍ਞਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮਾਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ. ‘‘ਉਟ੍ਠੇਥਾਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਹਾਰੋ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਹਾਰੋ; ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਵਸਥ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਉਟ੍ਠੇਥਾਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਹਾਰੋ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਗੀਵਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨਾ ਰੋਦਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਰੋਦਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਮ੍ਹੇ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਪਿਤੇਨ ਅਨਤ੍ਤਮਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ, ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਾਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸਮ੍ਮੁਤਿ

੩੧੭. ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ …ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ – ਯੋ ਨ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਦੋਸਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੋਹਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਭਯਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਗਹਿਤਾਗਹਿਤਞ੍ਚ ਜਾਨੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਤਿ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੋ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

੩੧੮. ਅਥ ਖੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣੇਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਾ ਗਣੇਤੁਂ, ਸੇਯ੍ਯਾ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਨ੍ਤਾ ਸੇਯ੍ਯਾ ਉਸ੍ਸਾਰਯਿਂਸੁ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਾਰਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਹਾਰਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਨ੍ਤਾ ਵਿਹਾਰਾ ਉਸ੍ਸਾਰਯਿਂਸੁ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਵੇਣਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਵੇਣਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਨ੍ਤਾ ਪਰਿਵੇਣਾ ਉਸ੍ਸਾਰਯਿਂਸੁ…ਪੇ… ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਭਾਗਮ੍ਪਿ ਦਾਤੁਂ. ਗਹਿਤੇ ਅਨੁਭਾਗੇ ਅਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਅਕਾਮਾ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸ੍ਸੀਮੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਾਹੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸੀਮੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਗਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਪਟਿਬਾਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਤੇਮਾਸਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ, ਉਤੁਕਾਲਂ ਪਨ ਨ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ’’ਤਿ? ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਤਯੋ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ – ਪੁਰਿਮਕੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ, ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ. ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਪੁਰਿਮਕੋ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਮਾਸਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਪਵਾਰਣਾਯ ਆਯਤਿਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ’’ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.