੧੩. ਤੇਵਿਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੧੮. ਏਵਂ ਲੋਹਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ, ਲੋਹਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਙ੍ਗੀਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਵਿਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਾ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ…ਪੇ… ਕੋਸਲੇਸੂਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਨਾਮਮਤ੍ਤਂ. ਦਿਸਾਵਾਚੀਸਦ੍ਦਤੋ ਪਯੁਜ੍ਜਮਾਨੋ ਏਨਸਦ੍ਦੋ ਅਦੁਰਤ੍ਥੇ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਤਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਚ ਪਞ੍ਚਮਿਯਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਤ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਅਦੂਰਤ੍ਥਜੋਤਨਂ, ਪਞ੍ਚਮਿਯਤ੍ਥੇ ਚ ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਨਸਾਕਟਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਉਤ੍ਤਰਪਸ੍ਸੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦਿਸਾਵਾਚੀਸਦ੍ਦਤੋ ਪਞ੍ਚਮੀਵਚਨਸ੍ਸ ਅਦੂਰਤ੍ਥਜੋਤਨਤੋ ਅਦੂਰਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਏਨਸਦ੍ਦੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ, ਸਤ੍ਤਮਿਯਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਤਤਿਯਾਵਚਨਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨ ਗਾਮਂ ਰਮਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ‘‘ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾ ਪਨ ਏਨ-ਸਦ੍ਦਯੋਗੇ ਅਵਧਿਵਾਚਿਨਿ ਪਦੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਸਾਮਿਵਸੇਨੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਾਮਿਵਚਨਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੫੧੮) ਅਯਂ ਆਚਰਿਯਮਤਿ. ਤਰੁਣਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਸਣ੍ਡੇਤਿ ਤਰੁਣਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਸਮੂਹੇ. ਰੁਕ੍ਖਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਹਿ ਵਨਸਮਞ੍ਞਾ.
੫੧੯. ਕੁਲਚਾਰਿਤ੍ਤਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਮਨ੍ਤਜ੍ਝੇਨਾਭਿਰੂਪਤਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ, ਕੁਲੇ ਵਾ. ਤੇ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਮਨ੍ਤਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਥਬ੍ਬਣਮਨ੍ਤਾਨਂ ਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣਤ੍ਥਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਬਹੂਨਂ ਪਵੇਸਨਂ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਨਦੀਤੀਰੇਤਿ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ.
ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੫੨੦. ਜਙ੍ਘਚਾਰਨ੍ਤਿ ਚਙ੍ਕਮੇਨ, ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਚਰਣਂ. ਸੋ ਹਿ ਜਙ੍ਘਾਸੁ ਕਿਲਮਥਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਚਰਣਤੋ ‘‘ਜਙ੍ਘਵਿਹਾਰੋ, ਜਙ੍ਘਚਾਰੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਵਿਚਰਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਚੁਣ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਾਦਿ ਨ੍ਹਾਨੀਯਸਮ੍ਭਾਰੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਭੋਸੁਪਿ ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਨਾਨੁਵਿਚਰਣਾਨਂ ਲਬ੍ਭਨਤੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਗ੍ਗੋ ਚੇਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਮਨੂਪਾਯਪਟਿਪਦਾਭੂਤੋ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ. ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਉਜੁਕਂ ਮਗ੍ਗਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਹਿ ਮਗ੍ਗੋ, ਤਦਞ੍ਞੋ ਅਮਗ੍ਗੋ, ਅ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਵੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਗ੍ਗਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਂ.
ਅਞ੍ਜਸਾਯਨੋਤਿ ਉਜੁਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵੇਵਚਨਂ ਪਰਿਯਾਯਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਤਿਰੇਕਤ੍ਥਦੀਪਨਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਅਞ੍ਜਸਸਦ੍ਦੋ ਉਜੁਕਪਰਿਯਾਯੋ. ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਚ ਏਕਨ੍ਤਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗੋ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨਨ੍ਵੇਸ ਗਮਨੇ ਅਬ੍ਯਾਪਾਰੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤੁ-ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਨਿਯ੍ਯਾਨਭਾਵੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਯ੍ਯਾਯਨ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਨਿਯ੍ਯਾਯਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਤਥਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋਯੇਵ ਹਿ ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਸਹ ਬ੍ਯੇਤਿ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਹਬ੍ਯੋ, ਸਹਵਤ੍ਤਨਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਹਬ੍ਯਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਭਾਵਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਹਭਾਵੋਤਿ ਚ ਸਲੋਕਤਾ, ਸਮੀਪਤਾ ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਕਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿਨਾ ਕਥਿਤਮੇਵ. ਥੋਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਅਯਮੇਵ ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ ਅਯਮਞ੍ਜਸਾਯਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਸਂਸਿਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ. ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋਪਿ ਸਕਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਤਾਰੁਕ੍ਖੇਨ ਕਥਿਤਮੇਵ ਆਚਰਿਯਵਾਦਂ ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੫੨੧-੫੨੨. ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਕਾਵ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾਦੇ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਪਰੀਤਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਉਤ੍ਤਰਰਹਿਤਾ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੁਲਨ੍ਤਿ ਮਾਨਪਤ੍ਥਤੁਲਂ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਾਦਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋਵ ਵਿਰੁਦ੍ਧਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਸ੍ਵੇਵ ਵਿਵਦਨਵਸੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਵਾਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਏਸੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਵਿਵਾਦੋਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਏਸੋ ਵਿਰੋਧੋ. ਨਾਨਾਆਚਰਿਯਾਨਂ ਵਾਦਤੋਤਿ ਨਾਨਾਰੁਚਿਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਵਾਦਭਾਵਤੋ. ਨਾਨਾਵਾਦੋ ਨਾਨਾਵਿਧੋ ਵਾਦੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਧੁਨਾ ਪਨ ‘‘ਨਾਨਾਆਚਰਿਯਾਨਂ ਵਾਦੋ ਨਾਨਾਵਾਦੋ’’ਤਿ ਪਾਠੋ.
੫੨੩. ਏਕਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਏਕਸ੍ਸਾਪਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਪਰਵਾਦੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ. ਸਂਸਯੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਨੁ ਖੋ, ਨ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਜਸਾਨਞ੍ਜਸਾਭਾਵੇ ਪਨ ਸਂਸਯੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਸ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਏਵਂ ਸਤੀਤਿ ਯਦਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞਿਨੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ‘‘ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਵੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਆਦ੍ਯਤ੍ਥੇਨ ਵਿਵਾਦੋ, ਨਾਨਾਵਾਦੋ ਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ.
੫੨੪. ‘‘ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਉਜੁਕਂ ਮਗ੍ਗਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗੋ, ਉਜੁਮਗ੍ਗੋ. ਤਦਞ੍ਞੋ ਅਮਗ੍ਗੋ, ਅ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਵੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਜੁਮਗ੍ਗੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅ-ਸਦ੍ਦੋ ਵੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥੋ ਚ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤਮੇਵ ਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ, ਸਕਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਜੁਮਗ੍ਗਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁਂ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਨਾਨਾਆਚਰਿਯੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ, ਯੇ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਦ੍ਧਰਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥੋ – ਅਦ੍ਧਰੋ ਨਾਮ ਯਞ੍ਞਵਿਸੇਸੋ, ਤਦੁਪਯੋਗਿਭਾਵਤੋ ਅਦ੍ਧਰਿਯਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਯਜੂਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਦ੍ਧਰਿਯਾ, ਯਜੁਵੇਦਿਨੋ. ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਨਾ ਨਾਮ ਇਸਿਨਾ ਕਤਾ ਮਨ੍ਤਾਤਿ ਤਿਤ੍ਤਿਰਾ, ਤੇ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਯਾ, ਯਜੁਵੇਦਿਨੋ ਏਵ. ਯਜੁਵੇਦਸਾਖਾ ਹੇਸਾ, ਯਦਿਦਂ ਤਿਤ੍ਤਿਰਨ੍ਤਿ. ਛਨ੍ਦੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਾਮਵੇਦੋ, ਤਂ ਸਰੇਨ ਕਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦੋਕਾ, ਸਾਮਵੇਦਿਨੋ. ‘‘ਛਨ੍ਦੋਗਾ’’ਤਿਪਿ ਤਤਿਯਕ੍ਖਰੇਨ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ. ਬਹਵੋ ਇਰਿਯੋ ਥੋਮਨਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਬਵ੍ਹਾਰਿ, ਇਰੁਵੇਦੋ, ਤਂ ਅਧੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਬਵ੍ਹਾਰਿਜ੍ਝਾ.
ਬਹੂਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਾ – ਯਥਾ ਤੇ ਨਾਨਾਮਗ੍ਗਾ ਏਕਂਸਤੋ ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਵਾ ਪਵੇਸਾਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਪਞ੍ਞਾਪਿਯਮਾਨਾਪਿ ਨਾਨਾਮਗ੍ਗਾ ਏਕਂਸਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਗਮਨਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.
੫੨੫. ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਅਵਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਦ੍ਦੋਸਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਮਾਨਾ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਦੋਸਭਾਵੇਨ ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮ ਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੫੨੭-੫੨੯. ਤੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਕਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਏਵਸਦ੍ਦੇਨ ਞਾਪਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਇਧ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵ-ਕਾਰੋ ਗਹਿਤੋ, ਸੋ ਚ ਅਨਤ੍ਥਕੋਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਆਗਮਸਨ੍ਧਿਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ, ਵਣ੍ਣਾਗਮੇਨ ਪਦਨ੍ਤਰਸਨ੍ਧਿਮਤ੍ਤਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਧਪਵੇਣੀਤਿ ਅਨ੍ਧਪਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਣ੍ਣਾਸਸਟ੍ਠਿ ਅਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨ੍ਧਪਵੇਣਿਯਾ ਮਹਤੋ ਗਚ੍ਛਗੁਮ੍ਬਸ੍ਸ ਅਨੁਪਰਿਗਮਨਯੋਗ੍ਯਤਾਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ ‘‘ਸੁਚਿਰਂ ਵੇਲਂ ਮਯਂ ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਧਾਨਂ ਪਰਮ੍ਪਰਸਂਸਤ੍ਤਵਚਨੇਨ ਯਟ੍ਠਿਗਾਹਕਵਿਰਹਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਟ੍ਠਿਗਾਹਕੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਦੁਦਾਹਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਏਕੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਅਨੁਪਰਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਕਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਚ੍ਛਬਨ੍ਧਦੁਸ੍ਸਕਣ੍ਣਂ. ‘‘ਕਚ੍ਛਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੮੦; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪.੪੨) ਵਿਯ ਹਿ ਕਚ੍ਛਸਦ੍ਦੋ ਨਿਬ੍ਬਸਨਵਿਸੇਸਪਰਿਯਾਯੋ. ਅਪਿਚ ਕਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਉਪਕਚ੍ਛਕਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਨਾਮ ਉਭੋ ਉਪਕਚ੍ਛਕਾ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੮੦੦) ਵਿਯ ਹਿ ਕਾਯੇਕਦੇਸਵਾਚਕੋ ਕਚ੍ਛਸਦ੍ਦੋ. ਚਕ੍ਖੁਮਾਤਿ ਯਟ੍ਠਿਗਾਹਕਂ ਵਦਤਿ. ‘‘ਪੁਰਿਮੋ’’ਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕ੍ਕਮੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਾਮਕਞ੍ਞੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥਾਭਾਵਤੋ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਤਂ ਪਨ ਭਾਸਿਤਂ ਤੇਹਿ ਸਾਰਸਞ੍ਞਿਤਮ੍ਪਿ ਨਾਮਮਤ੍ਤਤਾਯ ਅਸਾਰਭਾਵਤੋ ਨਿਹੀਨਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਲਾਮਕਂਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ.
੫੩੦. ਯੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ. ਯਤੋਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਯ ਵਿਸੇਸੇ ਅਵਤਿਟ੍ਠਨਤੋ ਵਿਸੇਸਪਰਾਮਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਉਗ੍ਗਮਨਕਾਲੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਕਰਣਾਧਿਗਤਮਾਹ. ਆਯਾਚਨ੍ਤੀਤਿ ਉਗ੍ਗਮਨਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਲੋਕਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਥੋਮਨਾਦੀਸੁ. ਸੋਮ੍ਮੋਤਿ ਸੀਤਲੋ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਲਦ੍ਧਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਮਾਯਾਚਨਾਯ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ’ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਲੋਕੇ ਓਭਾਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੫੩੨. ਇਧ ਪਨ ਕਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਦੇਸਨੇ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਕਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤਾਨਮ੍ਪਿ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਯਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਇਧਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ.
ਅਚਿਰਵਤੀਨਦੀਉਪਮਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੫੪੨. ਸਮਭਰਿਤਾਤਿ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਾ. ਤਤੋ ਏਵ ਕਾਕਪੇਯ੍ਯਾ. ਪਾਰਾਤਿ ਪਾਰਿਮਤੀਰ, ਆਲਪਨਮੇਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਾਰਨ੍ਤਿ ਓਰਿਮਤੀਰਂ. ਏਹੀਤਿ ਆਗਚ੍ਛਾਹਿ. ਵਤਾਤਿ ਏਕਂਸੇਨ. ਅਥ ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਏਹੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿਮੇ’’ਤਿਆਦਿ ਅਵ੍ਹਾਨਕਾਰਣਂ.
੫੪੪. ਪਞ੍ਚਸੀਲ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਯਮਨਿਯਮਾਦਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਭਾਵਤੋ. ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸੀਲਾਦਿਵਿਪਰੀਤਾ ਪਞ੍ਚਵੇਰਾਦਯੋ. ਇਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਇਨ੍ਦਨਾਮਕਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ, ਸਕ੍ਕਂ ਵਾ. ‘‘ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਤੀਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਸ੍ਸਾ ਤੀਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਤਦੇਵ ਉਪਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹਰਤਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਪੁਨਪੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਰਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਇਤਰਾਯਪਿ ਨਦੀਉਪਮਾਯ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ.
੫੪੬. ਕਾਮਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕਾਮਨੀਯਭਾਵੇਨ. ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕਾਮਯਿਤਬ੍ਬਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਬਨ੍ਧਨਭਾਵੇਨ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਂ ਗੁਣਸਦ੍ਦੋ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇਸੁਪਿ ਦਿਟ੍ਠਪਯੋਗੋ, ਤੇਸਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਪਾਰਿਸੇਸਞਾਯੇਨ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੋਯੇਵ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਯਮਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਅਹਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧੋਤਾਨਂ ਅਭਿਨਵਾਨਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਖਨ੍ਧਕਪਾਲ਼ਿਪਦੇ ਪਟਲਟ੍ਠੋਤਿ ਪਟਲਸਦ੍ਦਸ੍ਸ, ਪਟਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਗੁਣਟ੍ਠੋਤਿ ਗੁਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਅਚ੍ਚੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਕਪਾਲ਼ਿਪਦੇ. ਦਕ੍ਖਿਣਾਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇ ਦਾਨਚੇਤਨਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਪਦੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੯) ਮਾਲਾਗੁਣੇਤਿ ਮਾਲਾਦਾਮੇ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨ- (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੯) ਧਮ੍ਮਪਦਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸੁ, (ਧ. ਪ. ੫੩) ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਪਧਾਨਸੀਲਾਦਿਸੁਕ੍ਕਾਦਿਸਮ੍ਪਦਾਜਿਯਾਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਹੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –
‘‘ਗੁਣੋ ਪਟਲਰਾਸਾਨਿਸਂਸੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਬਨ੍ਧਨੇ;
ਸੀਲਸੁਕ੍ਕਾਦ੍ਯਪਧਾਨੇ, ਸਮ੍ਪਦਾਯ ਜਿਯਾਯ ਚਾ’’ਤਿ.
ਏਸੇਵਾਤਿ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੋ ਏਵ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਭਾਵੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਪਟਲਟ੍ਠੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਤਥਾ ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਰਾਸਟ੍ਠਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਾਰਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੋਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਨੇਸਂ ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਤਾ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਬਨ੍ਧਨਭਾਵੋਤਿ.
ਕੋਟ੍ਠਾਸਟ੍ਠੋਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਭਾਵੇਨ ਨੇਸਂ ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਚ ਗੁਣਸਦ੍ਦੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਦਿਗੁਣਂ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ.
‘‘ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ, ਸਗੁਣੇਨ ਮਹੇਸਿਨੋ;
ਗੁਣੇਨ ਨਾਮਮੁਦ੍ਧੇਯ੍ਯਂ, ਅਪਿ ਨਾਮਸਹਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੧੩; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੫੩; ਪਟਿ. ਮ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੭੬) –
ਆਦੀਸੁ ਪਨ ਸਮ੍ਪਦਾਟ੍ਠੋ ਗੁਣਸਦ੍ਦੋ, ਸੋਪਿ ਇਧ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਨੁਦ੍ਧਟੋ.
ਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਇਧ ਵਿਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸੋਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿਅਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨਾ’’ਤਿ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਗਵੇਸਿਤਾਪਿ ‘‘ਇਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਮਾ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਚ੍ਛਿਤਾ ਏਵ ਹਿ ਇਧ ਇਟ੍ਠਾ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ’’ਤਿ, ਸੁਖਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਨੀਯਾਤਿ ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਮਨਂ ਅਪ੍ਪਯਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨਾਪਾ. ਪਿਯਜਾਤਿਕਾਤਿ ਪਿਯਸਭਾਵਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਮ੍ਮਭੂਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤਿ ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਂ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਨਿਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਭੂਤਾ’’ਤਿ ਆਹ.
ਗੇਧੇਨਾਤਿ ਲੋਭੇਨ. ਅਭਿਭੂਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਮੁਚ੍ਛਾਕਾਰਨ੍ਤਿ ਮੋਹਨਾਕਾਰਂ. ਅਧਿਓਸਨ੍ਨਾਤਿ ਅਧਿਗਯ੍ਹ ਅਜ੍ਝੋਸਾਯ ਅਵਸਨ੍ਨਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਓਗਾਲ਼੍ਹਾ’’ਤਿ. ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵਸਾਨਂ. ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਯ੍ਯਾਤਾ. ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਕਾਮਪਰਿਭੋਗੇ ਸਮ੍ਪਤਿ, ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਦੋਸਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ. ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਾਦਿਸਮ੍ਭੋਗਨਿਮਿਤ੍ਤਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਅਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਯੋਨਿਸੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਰਿਭੋਗਪਞ੍ਞਾ. ਤਦਭਾਵਤੋ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਮੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਰਿਭੋਗਵਿਰਹਿਤਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣੇਨ ਪਰਿਭੋਗਤੋ ਵਿਰਹਿਤਾ.
੫੪੮-੯. ਆਵਰਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਦਿਤੋ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਵਾਰਯਨ੍ਤਿ. ਓਨਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਓਗਾਹਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਆਵਰਣਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਰਣਾਦਿਅਤ੍ਥਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਤੇ ਹਿ ਆਸੇਵਨਬਲਵਤਾਯ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮੇਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਾ ਦਲ਼੍ਹਤਰਤਮਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ.
ਸਂਸਨ੍ਦਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੫੫੦. ਇਤ੍ਥਿਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਸਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਸਪਰਿਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਪਰਿਗ੍ਗਹਾਨਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਤਮਪਰਿਗ੍ਗਹਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਵਂ ਭੂਤਾਨਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਕਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਂਸਨ੍ਦਨਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ. ਵੇਰਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਵੇਰੋ, ਕੁਤੋ ਏਤਸ੍ਸ ਵੇਰਪਯੋਗੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਿਤ੍ਤਗੇਲਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਗੇਲਞ੍ਞਸਞ੍ਞਿਤੇਨ, ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਕਾਯਗੇਲਞ੍ਞਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝੇਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਦੀਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਤਦੇਕਟ੍ਠਾ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਅਤੋਯੇਵੇਤ੍ਥ ‘‘ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਤਦੁਭਯਾਭਾਵਮਤ੍ਤਹੇਤੁਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਸਤਿ ਨ ਕਦਾਚਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਹੀਨਾਯ ਪਨ ਤਾਯ ਸਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਿਤ੍ਤਗਤਿਕਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਸਿਕਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਤਾਦਿਸੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਿਯ ਨ ਚਿਤ੍ਤਵਸਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਵਸੀਭੂਤਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵਸਵਤ੍ਤੀ.
੫੫੨. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਗ੍ਗੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੇ, ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੇ ਵਾ, ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ. ਸਮਤਲਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਮਤ੍ਥਕੇ ਏਕਙ੍ਗੁਲਂ ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਙ੍ਗੁਲਂ ਵਾ ਸੁਕ੍ਖਤਾਯ ਸਮਤਲਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ. ਪਙ੍ਕਂ ਓਤਿਣ੍ਣਾ ਵਿਯਾਤਿ ਅਨੇਕਪੋਰਿਸਂ ਮਹਾਪਙ੍ਕਂ ਓਤਿਣ੍ਣਾ ਵਿਯ. ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਪਾਯਮਗ੍ਗਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞਾਯ ਓਗਾਹਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਸਂਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਦਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮਤਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਸਂਸੀਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਮਰੀਚਿਕਾਯਾਤਿ ਮਿਗਤਣ੍ਹਿਕਾਯ ਕਤ੍ਤੁਭੂਤਾਯ. ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਦੀਸਦਿਸਂ ਪਕਾਸਨੇਨ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ. ਵਾਯਮਾਨਾਤਿ ਵਾਯਮਮਾਨਾ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਸੁਕ੍ਖਤਰਣਂ ਮਞ੍ਞੇ ਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਕ੍ਖਨਦੀਤਰਣਂ ਤਰਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ. ਅਭਿਨ੍ਨੇਪਿ ਭੇਦਵਚਨਮੇਤਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਅਮਗ੍ਗਮੇਵ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਂਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਯਥਾ ਤੇਤਿ ਤੇ ‘‘ਸਮਤਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਙ੍ਕਂ ਓਤਿਣ੍ਣਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦੀਨਂ ਸਂਭਞ੍ਜਨਂ ਪਰਿਭਞ੍ਜਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਯਥਾ. ਇਧੇਵ ਚਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਸੁਖਂ ਵਾ ਸਾਤਂ ਵਾ ਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਝਾਨਸੁਖਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਾਤਂ ਵਾ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਕੁਤੋ ਮਗ੍ਗਸੁਖਂ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਾਤਂ ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਗ੍ਗਦੀਪਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗਦੀਪਕ’’ ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਤੇਹਿ ਅਭਿਮਤਂ. ਤੇਵਿਜ੍ਜਕਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਤ੍ਥਞਾਪਕਂ. ਪਾਵਚਨਨ੍ਤਿ ਪਕਟ੍ਠਵਚਨਸਮ੍ਮਤਂ ਪਾਠਂ. ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਇਰਿਣਨ੍ਤਿ ਅਰਞ੍ਞਾਨਿਯਾ ਇਦਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਗਾਮਕਂ ਮਹਾਰਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਪਭੋਗਰੁਕ੍ਖੇਹੀਤਿ ਮਿਗਰੁਰੁਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪਭੋਗਾਰਹੇਹਿ ਕਿਂ ਪਕ੍ਕਾਦਿਵਿਸਰੁਕ੍ਖੇਹਿ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਨੇ. ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਹਾਕਣ੍ਟਕਗਚ੍ਛਗਹਨਤਾਯ. ਞਾਤੀਨਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਵਿਨਾਸੋ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਂ. ਏਵਂ ਭੋਗਸੀਲਬ੍ਯਸਨੇਸੁਪਿ. ਰੋਗੋ ਏਵ ਬ੍ਯਸਤਿ ਵਿਬਾਧਤੀਤਿ ਰੋਗਬ੍ਯਸਨਂ. ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਬ੍ਯਸਨੇਪਿ.
੫੫੪. ਨਨੁ ਜਾਤਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਚੋਦਨਮਪਨੇਤਿ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਂਵਡ੍ਢਿਤੋ ਜਾਤਸਂਵਡ੍ਢੋਤਿ ਆਚਰਿਯੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੫੫੪) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਜਾਤੋ ਚ ਸੋ ਸਂਵਡ੍ਢੋ ਚਾਤਿ ਜਾਤਸਂਵਡ੍ਢੋਤਿ ਪਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਵਿਸੇਸਨਪਰਨਿਪਾਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚਯਾਭਾਵਤੋ. ਚਿਰਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਰਕਾਲੋ. ਚਿਰਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਹਿ ਚਿਰਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ. ‘‘ਜਾਤਸਂਵਡ੍ਢੋ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਭਾਵਤੋ ‘‘ਤਮੇਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਪਦਂ ‘‘ਤਾਵਦੇਵ ਅਵਸਟ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਵਿਸੇਸੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਂ ਸਣਿਕਵੁਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਸਂਸਯਵਸੇਨ ਚਿਰਾਯਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਙ੍ਖਾਵਸੇਨ ਚਿਰਾਯਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਾਰਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵਿਤ੍ਥਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਥਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਥਦ੍ਧਭਾਵਗ੍ਗਹਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨਾਵਰਣਞਾਣਭਾਵਤੋ. ਨਨ੍ਵੇਤਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਪਟਿਹਤਂ ਸਿਯਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਂ ਪਰਿਹਰਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਮਾਰਾਵਟ੍ਟਨਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਮੋਹਮੁਚ੍ਛਾਕਾਲਾਦਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਸ੍ਸ ਕੇਨਚਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਕਾਤੁਂ ਚਤੂਸੁ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਭਾਵਤੋ.
੫੫੫. ਉਇਚ੍ਚੁਪਸਗ੍ਗਯੋਗੇ ਲੁਮ੍ਪਸਦ੍ਦੋ, ਲੁਪਿਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਦ੍ਧਰਤੂ’’ਤਿ. ਉਪਸਗ੍ਗਵਿਸੇਸੇਨ ਹਿ ਧਾਤੁਸਦ੍ਦਾ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਵੁਤ੍ਤਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਆਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਜਾਸਦ੍ਦੋ ਪਕਰਣਾਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਦਾਰਕਵਿਸਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਦਾਰਕ’’ਨ੍ਤਿ.
ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਗ੍ਗਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ
੫੫੬-੭. ‘‘ਅਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਤਾਕਾਰਣਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯੇਨ ਬਲਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਬਲਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਖਂ ਧਮੇਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਧਮਕੋ, ਸਙ੍ਖਂ ਧਮਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਸਦ੍ਦਪਵਤ੍ਤਕੋ. ‘‘ਬਲਵਾ’’ਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸਨਂ ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਬਲਵਤੋ ਪਨ ਸਙ੍ਖਸਦ੍ਦੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਪ੍ਪਨਾਵ ਵਟ੍ਟਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਚੇਤਸੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਮਾਣਕਰਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭੂਤਂ ਪਮਾਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਓਦਿਸ੍ਸਕਾਨੋਦਿਸ੍ਸਕਦਿਸਾਫਰਣਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਨ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਓਦਿਸ੍ਸਕਾਨੋਦਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਫਰਣਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਥਾ ਦਿਸਾਫਰਣਞ੍ਚ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਤਂ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ ਆਰੁਪ੍ਪਂ, ਅਥ ਖੋ ਕਸਿਣਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਸੁਭਾਵਿਤਂ ਵਸੀਭਾਵਂ ਪਾਪਿਤਂ ਆਰੁਪ੍ਪਂ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਯਂ ਵਾ ਸਾਤਿਸਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਾਯ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ, ਯਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਮਾਪਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ, ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਫਰਣਪਮਾਣਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ. ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਕਮ੍ਮੇਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਕਮ੍ਮੇ ਚ ਅਰੂਪਾਵਚਰਕਮ੍ਮੇ ਚ ਸਤਿ. ਨ ਓਹੀਯਤਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਕਤੂਪਚਿਤਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਧਿਗਤੇ ਮਹਗ੍ਗਤਜ੍ਝਾਨੇ ਅਪਰਿਹੀਨੇ ਤਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਓਹੀਯਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਦਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ‘‘ਨ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ ‘‘ਨ ਓਹੀਯਤੀ’’ਤਿ, ਤਦੇਤਂ ‘‘ਨ ਅਵਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਵਚਨਂ, ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਲਗ੍ਗਿਤੁਨ੍ਤਿ ਆਵਰਿਤੁਂ ਨਿਸੇਧੇਤੁਂ. ਠਾਤੁਨ੍ਤਿ ਪਟਿਬਲਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ. ਫਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਟਿਫਰਿਤ੍ਵਾ. ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ. ਓਕਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਪਾਕਦਾਨੋਕਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਇਮਿਨਾ ‘‘ਲਗ੍ਗਿਤੁਂ ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਮੇਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਥ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਨਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ. ਸਯਮੇਵਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਨੇਤਿ ਅਸਤਿ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿਵਿਸੇਸੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਿਸ੍ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਹਿ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿਵਿਸੇਸੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਨ ਪਟਿਬਾਹਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਅਥ ਮਹਗ੍ਗਤਸ੍ਸ ਗਰੁਕਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਕਮ੍ਮਂ ਕਥਮਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਤੀਸੁਪਿ ਕਿਰ ਵਿਨਯਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਕਨ੍ਤਿਬਲੇਨੇਵ ਝਾਨਂ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਿਹੀਨਝਾਨਤ੍ਤਾ ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਨੀਵਰਣਾਵਤ੍ਥਾਯ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਿ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਤਰਕਾਰਣਂ – ਅਸਤਿਪਿ ਮਹਗ੍ਗਤਕਮ੍ਮੁਨੋ ਵਿਪਾਕਪਟਿਬਾਹਨਸਮਤ੍ਥੇ ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮੇ ‘‘ਇਜ੍ਝਤਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਸੀਲਵਤੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸੀਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੫੦੪; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੫੨; ਅ. ਨਿ. ੮.੩੫) ਵਚਨਤੋ ਕਾਮਭਵੇ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਮਹਗ੍ਗਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮੁਨੋ ਵਿਪਾਕੋਕਾਸਂ ਕਰੋਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਿਹਾਰੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾਪਤ੍ਤਾਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਹਾਰੀ.
੫੫੯. ਪਠਮਮੁਪਨਿਧਾਯ ਦੁਤਿਯਂ, ਕਿਮੇਤਂ, ਯਮੁਪਨਿਧੀਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਠਮਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਪਣ੍ਣਾਸਕੇ ਸਙ੍ਗੀਤਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ, ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਸਰਣਗਮਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਚ੍ਚਯੇਨ. ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਾਮਣੇਰਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੧੨) ਅਮੁਂਯੇਵ ਵਾਸੇਟ੍ਠਮਾਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ, ਨਾਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਨਯੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਲਤ੍ਥੁਂ ਪਟਿਲਭਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਦੇਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਇਤਿ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਰਮਸੁਖੁਮਗਮ੍ਭੀਰਦੁਰਨੁਬੋਧਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਾਯ ਸੁਵਿਮਲਵਿਪੁਲਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਜਨਨਾਯ ਅਜ੍ਜਵਮਦ੍ਦਵਸੋਰਚ੍ਚਸਦ੍ਧਾਸਤਿਧਿਤਿਬੁਦ੍ਧਿਖਨ੍ਤਿਵੀਰਿਯਾਦਿਧਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਨਾ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯੇ ਅਸਙ੍ਗਾਸਂਹੀਰਵਿਸਾਰਦਞਾਣਚਾਰਿਨਾ ਅਨੇਕਪ੍ਪਭੇਦਸਕਸਮਯਸਮਯਨ੍ਤਰਗਹਨਜ੍ਝੋਗਾਹਿਨਾ ਮਹਾਗਣਿਨਾ ਮਹਾਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਞਾਣਾਭਿਵਂਸਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾਮਥੇਰੇਨ ਮਹਾਧਮ੍ਮਰਾਜਾਧਿਰਾਜਗਰੁਨਾ ਕਤਾਯ ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨਿਯਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨਾ.
ਤੇਵਿਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਹੋਤਿ –
ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਚ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚ ਸਬ੍ਬਥਾ;
ਸਾਧਕੇਨ ਵਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਚੇਤ੍ਥ ਯਤੋ ਤਤੋ.
ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਤਂ ਸੁਧੀਮਤਂ, ਸਾਧੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਤੋਸਨਂ;
ਕਰੋਤਿ ਵਿਵਿਧਂ ਸਾਯਂ, ਤੇਨ ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨੀਤਿ.
ਨਿਗਮਨਕਥਾ
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –
ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਾਟਵਤ੍ਥਾਯ, ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਚ ਵੁਦ੍ਧਿਯਾ;
ਵਣ੍ਣਨਾ ਯਾ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਕਥਾਯ ਸਾ.
ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨੀ ਨਾਮ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਾ;
ਪਣ੍ਣਾਸਾਯ ਸਾਧਿਕਾਯ, ਭਾਣਵਾਰਪ੍ਪਮਾਣਤੋ.
ਅਨੇਕਸੇਤਿਭਿਨ੍ਦੋ ਯੋ, ਅਨਨ੍ਤਬਲਵਾਹਨੋ;
ਸਿਰੀਪਵਰਾਦਿਨਾਮੋ, ਰਾਜਾ ਨਾਨਾਰਟ੍ਠਿਸ੍ਸਰੋ.
ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤਲੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਮਰਮ੍ਮਵਿਸਯੇ ਅਕਾ;
ਤਮ੍ਬਦੀਪਰਟ੍ਠੇ ਪੁਰਂ, ਅਮਰਪੁਰਨਾਮਕਂ.
ਮਣ੍ਡਲਾਚਲਸਾਮਨ੍ਤਂ, ਏਰਾਵਤੀਨਦਿਸ੍ਸਿਤਂ;
ਨਾਨਾਜਨਾਨਮਾਵਾਸਂ, ਹੇਮਪਾਸਾਦਲਙ੍ਕਤਂ.
ਤਤ੍ਰਾਭਿਸੇਕਪਤ੍ਤੋ ਸੋ, ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ ਧਮ੍ਮਤੋ;
ਰਾਜਾਗਾਰਮਹਾਥੂਪਂ, ਅਕਾਸਿ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ.
ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਉਬ੍ਬਿਨਯਞ੍ਚ, ਪਹਾਯ ਜਿਨਸਾਸਨਂ;
ਵਿਸੋਧੇਸਿ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਸਤਤਂ ਦਲ਼੍ਹਮਾਨਸੋ.
ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਿਤੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਛਾਯੂਦਕਸਮਪ੍ਪਿਤੇ;
ਦ੍ਵਿਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ, ਭਾਵਨਾਭਿਰਤਾਰਹੇ.
ਮਹਾਮੁਨਿਸਮਞ੍ਞਾ ਯਾ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸਮ੍ਮੁਖਾ ਕਤਾ;
ਪਟਿਮਾ ਤਂਪਾਸਾਦਮ੍ਹਾ, ਉਜੁਆਸਨ੍ਨਦਕ੍ਖਿਣੇ.
ਅਸੋਕਾਰਾਮਆਰਾਮੇ, ਪਞ੍ਚਭੂਮਿਮਹਾਲਯੇ;
ਰਤਨਭੂਮਿਕਿਤ੍ਤਿ ਵ੍ਹਯੇ, ਧਮ੍ਮਪਾਸਾਦਲਙ੍ਕਤੇ.
ਤਥਾ ਦਕ੍ਖਿਣਦੇਵਿਯਾ, ਨਗਰਸਮੀਪੇ ਕਤੇ;
ਪੁਬ੍ਬੁਤ੍ਤਰੇ ਜਯਭੂਮਿ-ਕਿਤ੍ਤਾਭਿਧਾਨਕੇਪਿ ਚ.
ਤਥੇਵੁਤ੍ਤਰਦੇਵਿਯਾ, ਨਗਰਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਕਤੇ;
ਸੋਣ੍ਣਗੁਹਥੂਪਨ੍ਤਿਕੇ, ਪਰਿਮਾਣਕਨਾਮਕੇ.
ਤਥਾ ਚ ਉਪਰਾਜੇਨ, ਕਤੇ ਨਗਰਪਚ੍ਛਿਮੇ;
ਮਹਾਗੁਹਥੂਪਨ੍ਤਿਕੇ, ਮਙ੍ਗਲਾਵਾਸਨਾਮਕੇ.
ਇਤਿ ਸੋਣ੍ਣਵਿਹਾਰੇਸੁ, ਵਸਂਨੇਕੇਸੁ ਵਾਰਤੋ;
ਸਕ੍ਕਤੋ ਸਬ੍ਬਰਾਜੂਨਂ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਲਦ੍ਧਲਞ੍ਛਨੋ.
ਞਾਣਾਭਿਵਂਸਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤੀਤਿ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤੋ;
ਦ੍ਵੇਵਿਭਙ੍ਗਾਦਿਧਾਰਣਾ, ਉਪਜ੍ਝਾਚਰਿਯਤਂ ਪਤ੍ਤੋ.
ਲਙ੍ਕਾਦੀਪਾਗਤਾਨਮ੍ਪਿ, ਪਰਦੀਪਨਿਵਾਸਿਨਂ;
ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਾਚਕੋ ਧਮ੍ਮਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਯੋਜਕੋ.
ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਸੋਧੇਸਿ, ਸਾਸਨਂ ਏਸ ਭੂਪਤਿ;
ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਸੋ’ਕਾਸਿ ਵਣ੍ਣਨਂ ਇਮਂ.
ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾ, ਪਞ੍ਚਤਾਲੀਸਕੇ’ਦ੍ਧਕੇ;
ਤਿਸਤੇ ਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸੇ ਚ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਸਾ ਸੁਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪੇਟਕਾਲਙ੍ਕਾਰਵ੍ਹਯਂ, ਨੇਤ੍ਤਿਸਂਵਣ੍ਣਨਂ ਸੁਭਂ;
ਇਮਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੇਨ, ਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸੁਤਂ ਮਯਾ.
ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞੇਨ, ਪਤ੍ਵਾਨ ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਂ;
ਤਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਸਤ੍ਤੇ, ਮੋਚੇਯ੍ਯਂ ਭਵਬਨ੍ਧਨਾ.
ਸਦਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੁ ਰਾਜਾਨੋ, ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਪਜਂ ਇਮਂ;
ਨਿਰਤਾ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਸੁ, ਜੋਤੇਨ੍ਤੁ ਜਿਨਸਾਸਨਂ.
ਇਮੇ ਚ ਪਾਣਿਨੋ ਸਬ੍ਬੇ, ਸਬ੍ਬਦਾ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵਾ;
ਨਿਚ੍ਚਂ ਕਲ੍ਯਾਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ, ਪਪ੍ਪੋਨ੍ਤੁ ਅਮਤਂ ਪਦਨ੍ਤਿ.
ਇਤਿ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਵਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ
ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨੀ ਨਾਮ ਅਭਿਨਵਟੀਕਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.
ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਵਗ੍ਗਅਭਿਨਵਟੀਕਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.