੧. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਂ

ਸੁਦਿਨ੍ਨਭਾਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪. ਅਨੁਪਦਵਣ੍ਣਨਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਪਦਂ ਪਟਿਵਣ੍ਣਨਂ, ਪਦਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਣ੍ਣਨਂ ਵਾ. ਭਣ੍ਡਪ੍ਪਯੋਜਨਉਦ੍ਧਾਰਸਾਰਣਾਦਿਨਾ ਕਿਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਕ੍ਕਾਯਿਕਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਕਿਣਨਂ ਭਣ੍ਡਪ੍ਪਯੋਜਨਂ, ਦਾਤੁਂ ਸਙ੍ਕੇਤਿਤੇ ਦਿਵਸੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ ਉਦ੍ਧਾਰੋ, ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਸਾਰਣਂ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਸਮਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨੀਉਪਾਸਕਉਪਾਸਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਾ. ਦਿਸ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸੀਤਿ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ ਅਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਸਮਾਨਕਤ੍ਤੁਕੋ ਯਥਾ ‘‘ਘਤਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਸੀਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਯਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨਕਾਰਣਾ ਹਿ ਏਵਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਭਬ੍ਬਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵਿਯ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸਪਿ ਕਤਪਾਪਕਮ੍ਮਮੂਲਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਸੇਨ ਅਧਿਗਮਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਕਿਂ ਪਨ ਯੇਸਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵੇਪਿ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਆਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਪਰੇਸਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਧਿਗਮਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਕਿਰਿਯਾਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਵਾ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਰਿਯਾਪਰਿਹਾਨਿ ਚ ਦੇਸਕਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਜ੍ਜਪਯੋਗਾਭਾਵਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਦੇਸਕਵਸੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਰਿਹਾਨਿ ਸਾਵਕਾਨਂ ਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਚੇ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਧਨਞ੍ਜਾਨਿਯਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਆਸਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਯਿਸ੍ਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਦੇਸਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕਿਰਿਯਾਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪੇਸ੍ਸੋ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯ, ਯਾਵ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨ੍ਤਪਾਦਿਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤਿ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕਿਰਿਯਾਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਹੋਤਿ ਨਾਮ. ਇਮਸ੍ਸ ਹਿ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਪਰਿਹਾਨਿ ਜਾਤਾ ਅਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸਚੇ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਘਾਤਕਮ੍ਮਂ ਨਾਕਰਿਸ੍ਸ, ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤਕਥਿਤਦਿਵਸੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਘਾਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨਾਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਹੋਤਿ. ਸੁਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਤੇਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਯ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਸੇਵਿਤੋ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਨ ਤਂਮੂਲਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਸੇਨ ਅਧਿਗਮਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ.

ਯਨ੍ਨੂਨਾਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਦਸ੍ਸਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਪਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਏਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਯਨ੍ਨੂਨਾ’’ਤਿ ਨਿਪਾਤਪਦੇਨ ਜੋਤੀਯਤਿ. ਅਹਂ ਯਨ੍ਨੂਨ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਨ੍ਨੂਨਾਤਿ ਚ ਯਦਿ ਪਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਪਨਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਹਿ ਤੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਉਲ਼ਾਰੁਲ਼ਾਰਜਨਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਦਿਉਲ਼ਾਰੁਲ਼ਾਰਜਨਾਕਿਣ੍ਣਾ. ਸਚੇ ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਠਮਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਅਰਹਰੂਪੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯੂਪਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਸੀਲਅਧਿਚਿਤ੍ਤਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਯੁਤ੍ਤਂ. ਥੋਕਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਹੋਸੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਧਾਪਿ ਸੁਤ੍ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਸਵਨਕਾਰਣਾ ਏਤਦਹੋਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ…ਪੇ… ਏਤਦਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨਂ.

ਸਙ੍ਖੇਪਕਥਾਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਸਤੋ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ. ਯੇਨ ਯੇਨ ਆਕਾਰੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਮੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੋਤਿ ‘‘ਕਾਮਾ ਨਾਮੇਤੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੪; ੨.੪੨; ਪਾਚਿ. ੪੧੭; ਮਹਾਨਿ. ੩; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੪੭) ਚ ਆਦਿਨਾ ਯੇਨ ਯੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਓਕਾਰਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਗੁਣਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਬੁਜ੍ਝਾਮਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੋ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ਏਵਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦਿਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਂ ਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਂ. ਏਕਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਨ੍ਤਿ ਏਕਦਿਵਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਅਖਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਅਖਣ੍ਡਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਖਣ੍ਡਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਦਿਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਵਾ. ਅਖਣ੍ਡਲਕ੍ਖਣਵਚਨਞ੍ਹੇਤਂ. ਚਰਿਮਕਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਏਕਦੇਸਂ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਪੂਰੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਕਿਲੇਸਮਲੇਨ ਅਮਲੀਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਾਦਿਨਾ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਂਕਿਲੇਸਮਲਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਸਙ੍ਖਂ ਵਿਯ ਲਿਖਿਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਲਿਖਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲਿਖਿਤਸਙ੍ਖਸਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯੋਦਾਤਟ੍ਠੇਨ ਨਿਮ੍ਮਲਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਖਂ ਵਿਯ ਲਿਖਿਤਂ ਧੋਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਲਿਖਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਧੋਤਸਙ੍ਖਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਾ’’ਤਿ ਪਦਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਅਗਾਰਨ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ’’ਤਿ. ਦਾਠਿਕਾਪਿ ਮਸ੍ਸੁਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਸ੍ਸੁ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਤ੍ਤਰਾਧਰਮਸ੍ਸੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸਾਯੇਨ ਰਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਕਾਸਾਯਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਸਾਯਰਸਪੀਤਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚੇਵ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਚ. ਅਗਾਰਸ੍ਸ ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਗਾਰਵਾਸੋ ਅਗਾਰਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਤਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਆਵਹਂ ਅਗਾਰਸ੍ਸ ਹਿਤਂ.

੨੫. ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਅਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੋ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਞਾਯਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਞਾਤੀ, ਲੋਹਿਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਤਿ ਸਾਲੋਹਿਤਾ. ਪਿਤੁਪਕ੍ਖਿਕਾ ਞਾਤੀ, ਮਾਤੁਪਕ੍ਖਿਕਾ ਸਾਲੋਹਿਤਾ. ਮਾਤੁਪਕ੍ਖਿਕਾ ਪਿਤੁਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ ਞਾਤੀ, ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਪਕ੍ਖਿਕਾ ਸਾਲੋਹਿਤਾ. ਮਿਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਮਿਤ੍ਤਾ, ਮਿਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਬ੍ਬਗੁਯ੍ਹੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੀਤਿ ਮਿਤ੍ਤਾ. ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇਸੁ ਸਹਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਮਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਮਚ੍ਚਾ. ਮਮਾਯਤੀਤਿ ਮਾਤਾ, ਪਿਯਾਯਤੀਤਿ ਪਿਤਾ. ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਲੇਸੇਨਾਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਾਦਿਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਲੇਸੇਨ. ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੀਤਿ ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਮਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਿ. ਤਤੋਯੇਵ ਚ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਤਥਾ ਵਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋ.

੨੬. ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇਨਾਤਿ ਭਣ੍ਡਪ੍ਪਯੋਜਨਾਦੀਸੁ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਿਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੀਤਿਜਨਨਕੋ’’ਤਿ. ਮਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਯਨਤੋ ਮਨਾਪੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨਵਡ੍ਢਨਕੋ’’ਤਿ. ਸੁਖੇਧਿਤੋ ਤਰੁਣਦਾਰਕਕਾਲੇ, ਤਤੋ ਪਰਞ੍ਚ ਸਪ੍ਪਿਖੀਰਾਦਿਸਾਦੁਰਸਮਨੁਞ੍ਞਭੋਜਨਾਦਿਆਹਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਖਪਰਿਹਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਭਤ੍ਤਿਕਧਾਤਿਜਨਾਦਿਪਰਿਜਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਉਲ਼ਾਰਪਣੀਤਸੁਖਪਚ੍ਚਯੂਪਹਾਰੇਹਿ ਚ ਸੁਖੇਧਿਤੋ, ਅਕਿਚ੍ਛੇਨੇਵ ਦੁਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਵਿਨੋਦਨੇਨ ਸੁਖਪਰਿਹਤੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਸੁਖੇਧਿਤੋ, ਬਾਹਿਰਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਖਪਰਿਹਤੋ.

ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਕਲਭਾਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਾ ਜਾਨਾਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਬੋਧਨਤ੍ਥੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗੇ ‘‘ਸਪ੍ਪਿਨੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਮਧੁਨੋ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਵਿਦੂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਨਾਨੁਭੋਸੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਅਨੁਭਵਨਤ੍ਥੇ ਚ ਜਾਨਨਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਨਾਨੁਭੋਸੀਤਿ ਕੇਨਚਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਵਿਸਯਂ ਨਾਨੁਭੋਸੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਕਤੋ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪਦ੍ਵਯੇਪਿ ਪੁਰਿਮਪਦਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਪਦੇਨ ਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਜਾਨਾਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਰਣਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਸਰਣਤ੍ਥਾਨਂ ਧਾਤੁਸਦ੍ਦਾਨਂ ਪਯੋਗੇ ‘‘ਮਾਤੁ ਸਰਤਿ, ਪਿਤੁ ਸਰਤਿ, ਭਾਤੁ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਵਿਦੂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਥ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਸ੍ਸਰਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਨੁਭੂਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਨੁਭੂਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋਪਿ ਅਭਾਵਤੋਯੇਵ ਨਸ੍ਸਰਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਕਪ੍ਪਦ੍ਵਯੇਪੀਤਿ ਅਨੁਭਵਨਸਰਣਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪਦ੍ਵਯੇ. ਪੁਰਿਮਪਦਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ. ਉਤ੍ਤਰਪਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ. ਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਪਦੇਨ ਸਮਾਨਸ੍ਸ ਸਾਮਿਵਚਨਸ੍ਸ ਲੋਪੋ. ‘‘ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਿਕਪ੍ਪਦ੍ਵਯੇਪਿ ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਸਾਮਿਵਚਨਸ੍ਸ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਅਨਿਚ੍ਛਕਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਨਨੁ ਮਯਂ ਸੁਦਿਨ੍ਨ ਸਾਮਾਦੀਸੁ ਕੇਨਚਿਪਿ ਉਪਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਸਾਧਨੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਕਾਰੇਨ ਮਰਣੇਨਪਿ ਤਯਾ ਅਕਾਮਕਾਪਿ ਵਿਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਏਵਂ ਸਤਿ. ਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਕਿਂ ਪਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕੇਨ ਪਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ.

੨੮. ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਨਟਨਾਟਕਾਦੀਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾ ਨਾਮ ਗਾਯਨਕਾ, ਨਟਾ ਨਾਮ ਰਙ੍ਗਨਟਾ, ਨਾਟਕਾ ਲਙ੍ਘਨਕਾਦਯੋ. ਪਰਿਚਾਰੇਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਸਕਂ ਵਿਸਯੇਸੁ ਚਾਰੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਚਾਰੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਚਾਰੇਹੀਤਿ ਵਾ ਸੁਖੂਪਕਰਣੇਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਚਾਰੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਚਰਣਂ ਕਾਰੇਹਿ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਲਲ਼ਨ੍ਤੋ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਲਲ਼ਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਭੋਗਾ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭੋਗੇ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਦਾਨਪ੍ਪਦਾਨਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਚ੍ਚਦਾਨਂ ਦਾਨਂ ਨਾਮ, ਉਪੋਸਥਦਿਵਸਾਦੀਸੁ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਅਤਿਰੇਕਦਾਨਂ ਪਦਾਨਂ ਨਾਮ. ਪਵੇਣੀਰਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵਾ ਦੀਯਮਾਨਂ ਦਾਨਂ ਨਾਮ, ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦੀਯਮਾਨਂ ਪਦਾਨਂ ਨਾਮ. ਪਚੁਰਜਨਸਾਧਾਰਣਂ ਵਾ ਨਾਤਿਉਲ਼ਾਰਂ ਦਾਨਂ ਨਾਮ, ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਅਤਿਉਲ਼ਾਰਂ ਪਦਾਨਂ ਨਾਮ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੀਲਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਚਨਪ੍ਪਟਿਵਚਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਆਲਾਪਸਲ੍ਲਾਪੋਤਿ ਨਿਰਾਲਾਪਸਲ੍ਲਾਪੋ.

੩੦. ਬਲਂ ਗਾਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬਲਗ੍ਗਹਣਂ ਨਾਮ ਕਾਯਬਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਬਲਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਮੁਖੇ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖੋ, ਤਂ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਂ, ਅਸ੍ਸੁਕਿਲਿਨ੍ਨਮੁਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਾਮੋਯੇਵ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਗਾਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ. ਅਤਿਰੇਕਲਾਭਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨਾਤਿ ‘‘ਪਿਣ੍ਡਿਯਾਲੋਪਭੋਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੨੮) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖਾਹਾਰਲਾਭਤੋ ਅਧਿਕਲਾਭੋ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਾਦਿਅਤਿਰੇਕਲਾਭੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚੁਦ੍ਦਸ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤਨਭਤ੍ਤਂ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਕਂ ਉਪੋਸਥਿਕਂ ਪਾਟਿਪਦਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਤ੍ਤਂ ਗਮਿਕਭਤ੍ਤਂ ਗਿਲਾਨਭਤ੍ਤਂ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਭਤ੍ਤਂ ਵਿਹਾਰਭਤ੍ਤਂ ਧੁਰਭਤ੍ਤਂ ਵਾਰਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਭਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਕਲਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਂ. ਕਤਿਪਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਕਂ. ਉਪੋਸਥੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਉਪੋਸਥਿਕਂ. ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਪਾਟਿਪਦਿਕਂ. ਵਿਹਾਰਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਵਿਹਾਰਭਤ੍ਤਂ. ਧੁਰਗੇਹੇਯੇਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਧੁਰਭਤ੍ਤਂ. ਗਾਮਵਾਸੀਆਦੀਹਿ ਵਾਰੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਵਾਰਭਤ੍ਤਂ.

ਅਥ ‘‘ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਹਣੇ ਹਿ ਸਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਠਮਬੋਧਿਯਂ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਪਰਤੋ ਜੀਵਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ਜੀਵਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੩੭) ‘‘ਭਗਵਤੋ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਇਦਂ ਵਤ੍ਥਂ, ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨ ਕੋਚਿ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਸਾਦਿਯਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਵ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਦਿਨ੍ਨੋ ਚ ਪਠਮਬੋਧਿਯਂਯੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਸੁਦਿਨ੍ਨੋ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਮੇ ਵਸ੍ਸੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਵੀਸਤਿਮੇ ਵਸ੍ਸੇ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੋ, ਸਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਅਟ੍ਠਵਸ੍ਸਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤੇਪਿ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰੇ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਲੋਲੁਪ੍ਪਚਾਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕੁਸਲਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਭੁਸਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਲੁਪ੍ਪਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਲੋਲੁਪ੍ਪੇਨ ਚਰਣਂ ਲੋਲੁਪ੍ਪਚਾਰੋ, ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਘਰਪਟਿਪਾਟਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਣਂ, ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਘਰਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਪਵਿਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਾਦਿਪਧਾਨਙ੍ਗਵਸੇਨ ਸੇਸਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿਪਿ ਗਹਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਜ੍ਜੀਨਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨੋ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਕਤਂ, ਵਜ੍ਜੀਰਾਜੂਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਨਪਦ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਂਨਿਵਾਸੀਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਵਜ੍ਜੀਸੂ’’ਤਿ ਜਨਪਦਾਪੇਕ੍ਖਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਵਜ੍ਜਿਨਾਮਕੇ ਜਨਪਦੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗੂਪਕਰਣਮਹਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਉਪਭੋਗਾਨਞ੍ਚੇਵ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਥਇਤ੍ਥਿਯਾਦਿਉਪਭੋਗੂਪਕਰਣਾਨਞ੍ਚ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਉਪਭੋਗੂਪਕਰਣਾਨੇਵ ਹਿ ਇਧ ਪਰਿਭੋਗੂਪਕਰਣਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯੇ ਹਿ ਤੇਸਂ ਉਪਭੋਗਾ, ਯਾਨਿ ਚ ਉਪਭੋਗੂਪਕਰਣਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ. ‘‘ਉਪਭੋਗਾ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਥਇਤ੍ਥੀਆਦਯੋ, ਉਪਭੋਗੂਪਕਰਣਾਨਿ ਤੇਸਮੇਵ ਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਉਪਕਰਣਾਨੀ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਾਰਕਾਨੀਤਿ ਸਾਰਭੂਤਾਨਿ. ਨਿਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਦਹਿਤ੍ਵਾ, ਨਿਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਵਸਪਰਿਬ੍ਬਯਸਙ੍ਖਾਤਭੋਗਮਹਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਭੋਗਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਸ੍ਸੇਵ ਪਹੂਤਤਾਯਾਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਿਣ੍ਡਵਸੇਨ ਚੇਵ ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਸਕਰਜਤਮਾਸਕਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਸ੍ਸੇਵ ਪਹੂਤਤਾਯ. ਵਿਤ੍ਤੀਤਿ ਤੁਟ੍ਠਿ, ਵਿਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਕਰਣਂ ਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣਂ, ਪਹੂਤਂ ਨਾਨਾਵਿਧਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂਤਂ ਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣਮੇਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਹੂਤਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਲਙ੍ਕਾਰਭੂਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵੋਹਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਵਣਿਜ੍ਜਾਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਕਤਾਦਿਵਸੇਨ. ਧਨਧਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਹੂਤਤਾਯਾਤਿ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਧਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਪਰਣ੍ਣਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਧਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚ ਪਹੂਤਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਮਣਿਮੁਤ੍ਤਾਵੇਲ਼ੁਰਿਯਵਜਿਰਪਵਾਲ਼ਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਾਲਿਵੀਹਿਆਦਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤਂ ਸਸ੍ਸਫਲਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸਾਦਿ ਅਪਰਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਸੇਸਧੁਤਙ੍ਗਪਰਿਵਾਰਿਤੇਨ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਪਾਤਧੁਤਙ੍ਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਪਦਾਨਚਾਰਂ ਚਰਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ.

੩੧. ਅਨ੍ਤੋਜਾਤਤਾਯ ਵਾ ਞਾਤਿਸਦਿਸੀ ਦਾਸੀਤਿ ਞਾਤਿਦਾਸੀ. ਪੂਤਿਭਾਵੇਨੇਵ ਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਦੋਸੋ ਵਾ ਆਭਿਦੋਸਿਕੋ, ਅਭਿਦੋਸਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲਂ ਗਤੋ ਪਤ੍ਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਆਭਿਦੋਸਿਕੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੂਤਿਭੂਤਭਾਵੇਨ ਪਰਿਭੋਗਂ ਨਾਰਹਤੀਤਿ ਅਪਰਿਭੋਗਾਰਹੋ. ਛਡ੍ਡਨੀਯਸਭਾਵੇ ਨਿਚ੍ਛਿਤੇਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਕਾਲੇ ਸਨ੍ਦੇਹਵੋਹਾਰਵਸੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ’’ਤਿ. ਅਰਿਯਵੋਹਾਰੇਨਾਤਿ ਅਰਿਯਸਮੁਦਾਚਾਰੇਨ. ਅਰਿਯਾ ਹਿ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਭਗਿਨਿਵਾਦੇਨ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪਰਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾਲਯਂ.

‘‘ਆਕਿਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਸਚੇ ਤਂ ਛਡ੍ਡਨੀਯਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਚਾ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾਚਾ ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਚਾ. ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਪਰਿਭੋਗਾਰਹਤ੍ਤਾਵ ਵਤ੍ਥੁਨੋ. ਅਗ੍ਗਅਰਿਯਵਂਸਿਕੋਤਿ ਅਰਿਯਵਂਸਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਰਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਉਤ੍ਤਮੋ. ਨਿਮੀਯਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਯਥਾਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤੋ ਆਕਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਆਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਹਤ੍ਥਪਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ‘‘ਸਾਮਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਸੁਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸੁਵਣ੍ਣਕਚ੍ਛਪਪਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸਾ ਇਮਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਹਰਿਤਾਲਵਟ੍ਟਿਯੋ ਵਿਯ ਸੁਵਟ੍ਟਿਤਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ, ਮਧੁਰੋ ਸਰੋ’’ਤਿ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਆਕਾਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ ਸਞ੍ਜਾਨਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾ ਞਾਤਿਦਾਸੀ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਨ ਸਞ੍ਜਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਦਿਨ੍ਨੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੁਪਗਤੇਨਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਗਤੇਨ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਘਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਗੇਹਸਾਮਿਨਿਯਾ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ. ਯਗ੍ਘੇਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਆਰੋਚਯਾਮੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰੋਚਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਯਗ੍ਘੇ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਆਲਪਨੇਤਿ ਦਾਸਿਜਨਸ੍ਸ ਆਲਪਨੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੨. ਘਰੇਸੁ ਸਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਘਰੇਸੁ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਭੋਜਨਸਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧਾ ਸੁਸਮ੍ਮਟ੍ਠਵਾਲਿਕਙ੍ਗਣਾ. ਉਦਕਕਞ੍ਜਿਯਨ੍ਤਿ ਉਦਕਞ੍ਚ ਕਞ੍ਜਿਯਞ੍ਚ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਈਦਿਸਾਯਮੇਵ ਸਾਲਾਯ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕੁਟ੍ਟਮੂਲਨ੍ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਸਾਰੁਪ੍ਪੇ ਠਾਨੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇ ਪਦੇਸੇ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋਤਿ ਨੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੇ, ਖੋ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਚਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨੁਖੋਤਿ ਵਾ ਨਿਪਾਤਸਮੁਦਾਯੋ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਨਾਮ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੇਸਂ ਨੋ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਨੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਤ੍ਵਂ. ਈਦਿਸੇ ਠਾਨੇਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਠਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨਨੁਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਮਾਦਿਸਾਨਂ ਮਹਾਭੋਗਕੁਲਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਕੁਲੇ ਆਸਨਸਾਲਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਨਾਮ ਅਯੁਤ੍ਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਆਹ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨਨੁ ਨਾਮ, ਤਾਤ ਸੁਦਿਨ੍ਨ, ਸਕਂ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਨਾਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਤਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਥਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਨਾਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਮਞ੍ਞਨਤ੍ਥਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿਆਦਿ.

ਦੁਕ੍ਖਾਭਿਤੁਨ੍ਨਤਾਯਾਤਿ ਮਾਨਸਿਕੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਭਿਪੀਲ਼ਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਤਾਤ ਸੁਦਿਨ੍ਨ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ. ਅਨੋਕਪ੍ਪਨਾਮਰਿਸਨਤ੍ਥਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨੋਕਪ੍ਪਨਂ ਅਸਦ੍ਦਹਨਂ. ਅਮਰਿਸਨਂ ਅਸਹਨਂ. ਅਨਾਗਤਵਚਨਂ ਅਨਾਗਤਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗੋ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕਾਲਿਕੋਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਨ ਮਰਿਸਯਾਮੀਤਿ ਨ ਵਿਸਹਾਮਿ. ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਦਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਲਂ, ਗਹਪਤਿ, ਕਤਂ ਮੇ ਅਜ੍ਜ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਥੇਰੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਏਕਾਸਨਿਕਤਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਏਕਾਸਨਿਕਤਾਯਾਤਿ ਚ ਇਦਂ ਭੂਤਕਥਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਥਾਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਮੁਦੁਕਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਏਕਾਸਨਿਕਸ੍ਸ ਯਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਭੋਜਨਂ ਭੁਤ੍ਤਂ, ਵਤ੍ਤਸੀਸੇਨਪਿ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਾਭਯਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਆਸਨਂ ਵਾ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਭੋਜਨਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋਪਿ ਸਮਾਨੋਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮਿਦਂ, ਥੇਰੋ ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕੇਸੁਪਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋਯੇਵ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕੋਪਿ ਹਿ ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਆਹਟਭਿਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਮੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕਤ੍ਤਾਪਿ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਿਕ੍ਖਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਸੀ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ ਏਕਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਧੁਤਙ੍ਗਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ.

੩੩. ਮਜ੍ਝਿਮਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਚਤੁਹਤ੍ਥੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਜ੍ਝਿਮਪ੍ਪਮਾਣੋ. ‘‘ਛਹਤ੍ਥੋ’’ਤਿਪਿ ਕੇਚਿ. ਤਿਰੋ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਤਿਰੋਕਰਣੀਤਿ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਵਚਨੋ ਅਯਂ ਤਿਰੋਕਰਣੀ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਰੋਕਰਣਿਯਨ੍ਤਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਿਰੋਕਰਣਿਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਤਿਰੋਕਰਣਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਰੋਕਰਣੀਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਅਯਂ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਤੋ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਪਤਿਰੂਪਕੋਪਿ ਨਿਪਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਨਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੪. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੁਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਸਕੇ ਨਿਵੇਸਨੇ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੁਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘ਕਾਲੋ, ਤਾਤ ਸੁਦਿਨ੍ਨ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਭਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ’’ ਏਵਂ ਕਾਲਾਰੋਚਨਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਕਾਲਾਰੋਚਨਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰੋਚਿਤੇਯੇਵ ਕਾਲੇਤਿ ‘‘ਕਾਲੋ, ਤਾਤ ਸੁਦਿਨ੍ਨ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇ ਆਰੋਚਿਤੇਯੇਵ. ਦ੍ਵੇ ਪੁਞ੍ਜੇਤਿ ਕਹਾਪਣਪੁਞ੍ਜਞ੍ਚ ਸੁਵਣ੍ਣਪੁਞ੍ਜਞ੍ਚ.

ਪੇਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਪਿਤਿਤੋ ਆਗਤਂ ਪੇਤ੍ਤਿਕਂ. ਨਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਭੂਮਿਗਤਂ. ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਿਵਸੇਨ ਪਯੋਜਿਤਂ. ਤਦ੍ਧਿਤਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਪਿਤਾਮਹਂ ਧਨਂ ਲਦ੍ਧਾ, ਸੁਖਂ ਜੀਵਤਿ ਸਞ੍ਜਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਤਦ੍ਧਿਤਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਿਤਾਮਹਤੋ ਆਗਤਂ, ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਸ ਵਾ ਇਦਂ ਪੇਤਾਮਹਂ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਸਮਣਵੇਸਂ. ਨ ਰਾਜਭੀਤੋਤਿ ਅਪਰਾਧਕਾਰਣਾ ਨ ਰਾਜਕੁਲਾ ਭੀਤੋ. ਯੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਗਹਿਤਂ, ਤੇ ਇਣਾਯਿਕਾ. ਪਲਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪੀਲ਼ਿਤੋ.

ਵਿਭਤ੍ਤਿਪਤਿਰੂਪਕੋਤਿ ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਂਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਧਨਂ ਨਿਦਾਨਂ ਕਾਰਣਮਸ੍ਸਾਤਿ ਤਂਨਿਦਾਨਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ, ਪਦਸ੍ਸ ਵਾ. ਭਯਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਭਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਞਾਣਭਯਂ, ਨਾਪਿ ‘‘ਭਾਯਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯੇਨ ਸਕਲਸਰੀਰਸ੍ਸ ਛਮ੍ਭਿਤਭਾਵੋ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਹਦਯਮਂਸਚਲਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਕਮ੍ਪੋ ਹਦਯਮਂਸਚਲਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਲੋਮਹਂਸੋਤਿ ਤੇਨ ਭਯੇਨ ਤੇਨ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤੇਨ ਸਕਲਸਰੀਰਲੋਮਾਨਂ ਹਟ੍ਠਭਾਵੋ, ਸੋ ਪਨ ਨੇਸਂ ਭਿਤ੍ਤਿਯਂ ਨਾਗਦਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਯ ਉਦ੍ਧਂਮੁਖਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਲੋਮਾਨਂ ਹਂਸਨਂ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਭਾਵੋ’’ਤਿ.

੩੫. ਅਤ੍ਤਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਸਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੇਵਚ੍ਛਰਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਦੇਵਨਾਟਕਾਨਨ੍ਤਿ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿਯੋ, ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ ਵਾ ਏਤਂ ਦੇਵਕਞ੍ਞਾਨਂ. ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਵਸੋਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਾਨਂਵ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਪਿ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਹਂ ਅਨਾਥਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂਵ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨਾ ‘‘ਅਯਂ ਅਜ੍ਜ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਜ੍ਜ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹਿ ਨ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਯਾ ਦਾਰਕੋਪਿ ਨ ਲਦ੍ਧੋ, ਯਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਜੀਵੇਯ੍ਯਾਮਿ, ਇਤੋ ਚਾਮ੍ਹਿ ਪਰਿਹੀਨਾ ਅਞ੍ਞਤੋ ਚਾਤਿ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਵਸੋਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਕੁਲਰੁਕ੍ਖਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨੇ ਬੀਜਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਕੁਲਵਂਸਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਇਧ ਬੀਜਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਲਵਂਸਬੀਜਕਂ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਂ ਨਾਮ ਧਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਤੀਤਿ ਸਂਪਤਿ, ਧਨਵਾ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਹਿਤਾਵਹਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ, ਤਦੇਵ ਧਨਂ ਵਿਭਵੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਇਮਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਭਵ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੬. ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਕੁਮਾਰੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਵਯਤੋ ਓਰਂ ਅਸਤਿ ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਗਬ੍ਭਾਸਯਸਞ੍ਞਿਤੇ ਤਤਿਯੇ ਆਵਤ੍ਤੇ ਕਤਿਪਯਾ ਲੋਹਿਤਪੀਲ਼ਕਾ ਸਣ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਾ ਏਵ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਲੋਹਿਤਂ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਉਤੁਸਮਞ੍ਞਾ ਪੁਪ੍ਫਸਮਞ੍ਞਾ ਚਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ ਉਤੁਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਗਬ੍ਭਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਦਾਰਕੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ. ਸਣ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ. ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਾ ਏਵ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਤਾਸਂ ਸਭਾਵੋ. ਦੋਸੇਨਾਤਿ ਲੋਹਿਤਮਲੇਨ. ਸੁਦ੍ਧੇ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹੀਤਿ ਪਗ੍ਘਰਿਤਲੋਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਮਯਤ੍ਤਾ ਚ ਨਹਾਨਤੋ ਪਰਂ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੁਦ੍ਧੇ ਗਬ੍ਭਾਸਯੇ. ਸੁਦ੍ਧੇ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਏਕਵਾਰਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਗਬ੍ਭਸਣ੍ਠਹਨਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਲੇਪਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਅਡ੍ਢਮਾਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਖੇਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਬਾਹਾਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਯ ਯਾ ਬਾਹਾ, ਤਤ੍ਰ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਮ੍ਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿਯੇਵ ਯਥਾ ‘‘ਸੁਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਾਦੇਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਅਟ੍ਠਪਿਤੇ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਭਗਵਤੋ ਕਿਰ ਪਠਮਬੋਧਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਵਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਰੂਪਂ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਰੂਪਮ੍ਪਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਨਾਕਂਸੁਯੇਵ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਅਵਸੇਸੇ ਪਞ੍ਚ ਖੁਦ੍ਦਕਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਏਵ ਪਞ੍ਞਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਬ੍ਭਾਵਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਞ੍ਚਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾਵ. ਪਠਮਬੋਧਿਯਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਬ੍ਭਾਵਵਚਨੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾਚਨਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਚ ਹੇਤੁਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਵਸੇਸਪਞ੍ਚਖੁਦ੍ਦਕਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਏਵ ਪਞ੍ਞਪੇਸੀਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਾਦਸਮੇ ਵਸ੍ਸੇ ਵੇਰਞ੍ਜਾਯਂ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸੇਨ ਭਗਵਤਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਟ੍ਠਵਸ੍ਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਤੇਨੇਵ ਵੇਰਞ੍ਜਕਣ੍ਡੇ ‘‘ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਾਪਿ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯ ਤਤ੍ਥ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੋ ਵਾ ਨ ਕਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਾਮਮ੍ਪਿ ਪਚਨਂ ਸਮਣਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਾਧਯਿਂਸੂਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ, ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਪੂਰਯਿਂਸੁ, ਹਦਯਗਾਹਿਨਿਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਂ ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ, ਪਠਮਬੋਧਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਂ ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤੋ. ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ‘‘ਵਰਂ ਤੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਆਸੀਵਿਸਸ੍ਸ ਘੋਰਵਿਸਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਜਾਤੇ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ‘‘ਪਵਤ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਕਥਂ ਲਦ੍ਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਨਾਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਚੋਪਨਤੋਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਲਨਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਅਨਤ੍ਥਿਕੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਭਿਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਭਿਵਿਞ੍ਞਾਪਨਞ੍ਚੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਭਿਵਿਞ੍ਞਾਪਨਨ੍ਤਿ ਮੁਤ੍ਤਿਪਾਪਨਵਸੇਨ ਤੀਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਂ.

ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਦਾਨਂ ਅਵਧਾਰਣਫਲਤ੍ਤਾ ਵਿਨਾਪਿ ਏਵਕਾਰਂ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਨੇਵ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠ ਹਿ ਗਬ੍ਭਕਾਰਣਾਨਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਮੇਥੁਨਚੋਲ਼ਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਨੁਸਂਸਗ੍ਗੋ ਚ ਨਾਭਿਆਮਸਨਂ;

ਪਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਂ, ਘਾਯਨਮਿਤਿ ਗਬ੍ਭਹੇਤਵੋ ਅਟ੍ਠਾ’’ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਗਬ੍ਭਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਨੁ ਚ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨਮ੍ਪਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋਯੇਵ, ਕਸ੍ਮਾ ਨਂ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਉਭਯੇਸਂ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੇਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੇਨ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨਂ, ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਵਾ ਤਂ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ ਪਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਗਬ੍ਭਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਥਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸੁਕ੍ਕਸੋਣਿਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਛਨ੍ਦਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸੁਕ੍ਕਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਚਲਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋਪਿ ਗਬ੍ਭਸਣ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਤ੍ਥਿਸਨ੍ਤਾਨੇਪਿ ਹਿ ਰਸਾਦਿਸਤ੍ਤਧਾਤੁਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਪਰਾਮਸਨਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿਯੋਪਿ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਾਦਿਨਾ ਸਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਗਬ੍ਭਗ੍ਗਹਣੇ ਪਿਤੁ ਸੁਕ੍ਕਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਵਿਨਾ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੇਨ ਮਾਤੁ ਵਿਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਲੋਹਿਤਮੇਵ ਗਬ੍ਭਸਣ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਪਰਾਮਸਨਂ ਸਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਸਚੇ ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਾਦਿਸਂ ਪਿਤਰਂ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਪਿਤੁਘਾਤਕੋਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਤਂ ਅਸੁਚਿਂ ਏਕਦੇਸਂ ਮੁਖੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਂ ਧੋਵਨ੍ਤੀ ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਅਸੁਚਿਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਤਂ ਅਸੁਚਿਂ ਏਕਦੇਸਂ ਪਿਵਿ. ‘‘ਵਟ੍ਟਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਕਪ੍ਪਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ ਕਪ੍ਪਤੁ, ਮਯਂ ਤੇਨ ਅਨਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਨਤ੍ਥਿਕਾ ਮਯਂ ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇ ਮੇਥੁਨਰਾਗੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨਕਾਲੇ ਫਸ੍ਸਸਾਦਿਯਨਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦਮਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸਾ ਅਹੋਸੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਗਬ੍ਭਸਣ੍ਠਹਨਂ ਨ ਸਿਯਾ. ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਚਣ੍ਡਪਜ੍ਜੋਤਮਾਤੁ ਨਾਭਿਯਂ ਵਿਚ੍ਛਿਕਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ, ਤੇਨ ਚਣ੍ਡਪਜ੍ਜੋਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਰਿਸਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਵਾਤਪਾਨਾਦਿਨਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਵਾ ਪੁਰਿਸਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ. ਰਾਜੋਰੋਧਾ ਵਿਯਾਤਿ ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਕਿਰ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਤਥਾ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਸੁਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਯਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਸੁਕ੍ਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਾਤਾ ਚ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤੀਤਿ ਲੋਹਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸਮਾਗਤਾ ਸਙ੍ਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮਾਤਾ ਚ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਉਤੁਸਮਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਕਰਜਸ੍ਸ ਲਗ੍ਗਨਦਿਵਸਮਤ੍ਤਂ. ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋਤਿ ਤਤ੍ਰੂਪਗਸਤ੍ਤੋ, ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਧ-ਕਾਰੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਗਨ੍ਧਨਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਗਤਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸੂਚਨਤੋ ਦੀਪਨਤੋ ਗਨ੍ਧੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਭਵਗਾਮਿਕਮ੍ਮੁਨਾ ਅਬ੍ਬਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ, ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸਤ੍ਤੋ. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਉਪਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਯਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿਤੋ ਪਨ ਏਕੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਕੋ ਪੁਰਿਮਜਾਤਿਯਂ ਠਿਤੋਯੇਵ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪਪਤ੍ਤਾਭਿਮੁਖੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਤਿ ਸਮੋਧਾਨੇਨ ਸਮਾਗਮੇਨ. ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਤਿ ਗਬ੍ਭੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਗਬ੍ਭੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਕਸਤ੍ਤੋਪਿ ਹਿ ਗਬ੍ਭੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਯਥਾ ਖੋ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਾ ਇਤ੍ਥਿਕਾ ਨਵ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਮਾਸੇ ਗਬ੍ਭਂ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੦੫). ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਨ ਗਬ੍ਭੋਤਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਯਮੇਕਰਤ੍ਤਿਂ ਪਠਮਂ, ਗਬ੍ਭੇ ਵਸਤਿ ਮਾਣਵੋ;

ਅਬ੍ਭੁਟ੍ਠਿਤੋਵ ਸੋ ਯਾਤਿ, ਸ ਗਚ੍ਛਂ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੫.੩੬੩); –

ਏਤ੍ਥ ਚ ਗਬ੍ਭਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਗਬ੍ਭੋ, ਕਲਲਾਦਿਅਵਤ੍ਥੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ, ਤਂਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ ‘‘ਗਬ੍ਭੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਮਞ੍ਚਾ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਂਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਗਬ੍ਭੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਗਬ੍ਭੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਓਵਰਕੋ ‘‘ਗਬ੍ਭੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਯਾਵ ਅਭਿਜਾਤਿ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਗਬ੍ਭੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.

ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਆਰਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਠਿਤਾ ਦੇਵਤਾ. ਅਸ੍ਸ ਤਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਥਾ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸੁਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸੁਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਕਾਸਟ੍ਠਦੇਵਤਾ ਵਿਸੁਂ ਨ ਆਗਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇ ਅਯਮਨੁਕ੍ਕਮੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਦੇਵਤਾਯੋ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਟ੍ਠਦੇਵਤਾ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਆਕਾਸਟ੍ਠਕਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਤਿ ਪਰਿਭਣ੍ਡਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਕਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿਹਾਤਿ ਨਿਪਾਤਸਮੁਦਾਯੋ ਏਵਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਖਣੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਵੇਵਚਨਭਾਵਤੋ ਸਮਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਕਕੋਲਾਹਲਮਹੋਸੀਤਿ ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਸੁ ਏਕਕੋਲਾਹਲਮਹੋਸਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਸੋ ਸਦ੍ਦੋ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਿ, ਤਥਾਪਿ ਨ ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਸਯੋ ਤੇਸਂ ਰੂਪਂ ਵਿਯ, ਤੇਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਨੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਸੁਦਿਨ੍ਨ, ਅਨਭਿਰਤੋ’’ਤਿ.

੩੭. ‘‘ਏਵਂ ਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਸਫਲਾ ਅਹੋਸਿ, ਪਿਤਾ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਭਿਭੂਤੋ ਵਿਹਾਸੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸੁਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮੋ ਨਾਹੋਸੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਪੁਞ੍ਞਤਾਯ ਚੋਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਭਬ੍ਬਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੁਦਿਨ੍ਨੋ ਤਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ, ਤੇਨੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਚ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਪੁਞ੍ਞਤਾ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾਕਤਪਾਪਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵਿਯ ਅਧਿਗਮਨ੍ਤਰਾਯਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਕਤਾਕਤਾਨੁਸੋਚਨਲਕ੍ਖਣਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਹੇਤੁਕੋ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਾਪੋ’’ਤਿ. ਕਤਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਨੁਸੋਚਨਵਸੇਨ ਵਿਰੂਪਂ ਸਰਣਂ ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋਤਿਪਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਕਤਂ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਕੁਕਤਂ, ਕੁਕਤਮੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਚ੍ਛਿਤਕਿਰਿਯਾਭਾਵਤੋ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਮਂਸਲੋਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਮਂਸਲੋਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕੋਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਬ੍ਯਾਪਾਰਰਹਿਤੋ, ਅਬ੍ਯਾਵਟੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਹਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਛਿਨ੍ਨਵਹੋ, ਭਾਰਵਹਨੇਨ ਛਿਨ੍ਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਤਂ ਚਿਨ੍ਤਯੀਤਿ ‘‘ਯਦਿ ਅਹਂ ਤਂ ਪਾਪਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਂ, ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਲੋ ਅਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਂ ਤਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿ.

੩੮. ਏਵਂਭੂਤਨ੍ਤਿ ਕਿਸਲੂਖਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਪਪਞ੍ਚੇਨਾਤਿ ਗਣੇ ਜਨਸਮਾਗਮੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨਂ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾ, ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯੇਵ ਪਪਞ੍ਚੋ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਪਪਞ੍ਚੋ, ਤੇਨ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਯੇ ਅਸ੍ਸ. ਕਥਾਫਾਸੁਕਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਭਾਵੇਨੇਵ ਕਥਾਕਰਣੇ ਫਾਸੁਕਾ, ਸੁਖੇਨ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾ, ਸੁਖਸਮ੍ਭਾਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਪਮਾਣਤੋ ਊਨਾਧਿਕਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਸਾਦਪਤਿਟ੍ਠਾਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਦਾਨੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਏਤਰਹਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਾਨੀਤਿ ਨਿਪਾਤੋ’’ਤਿ. ਨੋ-ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਨੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਨੁ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਮੇਵ ਅਨਭਿਰਤਿਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਤਮੇਵ ਗਿਹਿਭਾਵਪਤ੍ਥਨਾਕਾਰਂ ਅਨਭਿਰਤਿਂ. ‘‘ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਕੁਸਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਧਿਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ. ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਸਯਭਾਵੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਾਪਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਸਯਭਾਵੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਅਭਿਮੁਖਂ ਵਿਯ ਮੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ.

ਯਂ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਨ ਪਾਪੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਾਰਣਵਚਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੇਕਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਵਿਰਾਗਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਭਵਭੋਗੇਸੁ ਵਿਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ. ਨੋ ਰਾਗੇਨ ਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਭਵਭੋਗੇਸੁਯੇਵ ਰਾਗੇਨ ਅਰਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਿਕਮਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਅਤਿਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਦਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਸਂਯੋਗਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ‘‘ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਸਂਯੁਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਨ ਸਂਯੁਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨ ਸਂਯੁਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ. ਅਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਕਿਲੇਸੇ ਅਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ, ਭਵਭੋਗੇ ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ. ਨ ਸਙ੍ਗਹਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ, ਤਤੋਯੇਵ ਲੋਕਤੋ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਾਯਾਤਿ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਵੁਤ੍ਤਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਨ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਦਿਅਤ੍ਥੇਨ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ‘‘ਪਿਪਾਸਵਿਨਯਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਯਮਾਨਾ ਰਾਗਮਾਨਮਦਾਦਯੋ ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਆਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਹੇਤੁ. ਮਾਨਮਦਪੁਰਿਸਮਦਾਦਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਜਾਤਿਆਦਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ‘‘ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਮਾਨੋਯੇਵ ਮਦਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਮਦੋਤਿ ਮਾਨਮਦੋ. ਪੁਰਿਸਮਦੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਰਿਸਮਾਨੋ, ‘‘ਅਹਂ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਮਾਨੋ. ‘‘ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸੇਵਨਸਮਤ੍ਥਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤੋ ਮਾਨੋ, ਰਾਗੋ ਏਵ ਵਾ ਪੁਰਿਸਮਦੋ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਬਲਮਦਯੋਬ੍ਬਨਮਦਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਮਹਾਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ਮਜ੍ਝਿਮਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਚ ‘‘ਪੁਰਿਸਮਦੋ ਨਾਮ ਸਮ੍ਭਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਇਧ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਹਿ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨਿਮ੍ਮਦਾਤਿ ਵਿਗਤਮਦਭਾਵਾ. ਇਮਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਮਦਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਦਾ ਨਿਮ੍ਮਦੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਮਦਭਾਵਂ ਵਿਨਾਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ.

ਕਾਮਪਿਪਾਸਾਤਿ ਕਾਮਾਨਂ ਪਾਤੁਕਮ੍ਯਤਾ, ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਲੀਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਰਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਸੇਵੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਆਲਯਾ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਲਯਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਸੁ ਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨੇਵ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਪਿ ਪਹੀਨਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੩੨੩) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਵਾ ਆਲਯਾ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਾਲਯਾ. ਆਲੀਯਨ੍ਤਿ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਰਮਨਵਸੇਨ ਸੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਆਲਯਾਤਿ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਤੀਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਵਿਪਾਕਾ ਵਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ ਵਟ੍ਟਂ. ਵਿਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਵਿਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਕਾਮਵਿਨਾਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਵਿਨਾਸੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਚੋਦਨਾਯਪਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ ਅਧਿਕਤਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਏਵ ਵਿਰਜ੍ਜਨਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਚਤਸ੍ਸੋ ਯੋਨਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋਨੀਤਿ ਖਨ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸਪਿ ਕਾਰਣਸ੍ਸਪਿ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਸ੍ਸਪਿ ਨਾਮਂ. ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਨਾਗਯੋਨਿਯੋ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੩੪੨-੩੪੩) ਚਤਸ੍ਸੋ ਸੁਪਣ੍ਣਯੋਨਿਯੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਖਨ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਯੋਨਿ ਨਾਮ. ‘‘ਯੋਨਿ ਹੇਸਾ ਭੂਮਿਜ ਫਲਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੨੬) ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ. ‘‘ਨ ਚਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਯੋਨਿਜਂ ਮਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੫੭; ਧ. ਪ. ੩੯੬) ਏਤ੍ਥ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗੋ. ਇਧ ਪਨ ਖਨ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ‘‘ਯੋਨੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਯਵਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ ਅਮਿਸ੍ਸਿਤਾਪਿ ਸਮਾਨਜਾਤਿਤਾਯ ਮਿਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਨਿ. ਸਾ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਣ੍ਡਾਦਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭਾਗਸੋ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੋ, ਸਾ ਚ ਅਣ੍ਡਜਜਲਾਬੁਜਸਂਸੇਦਜਓਪਪਾਤਿਕਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਖੋ ਇਮਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯੋਨਿਯੋ. ਕਤਮਾ ਚਤਸ੍ਸੋ? ਅਣ੍ਡਜਾ ਯੋਨਿ ਜਲਾਬੁਜਾ ਯੋਨਿ ਸਂਸੇਦਜਾ ਯੋਨਿ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਯੋਨੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੨).

ਤਤ੍ਥ ਅਣ੍ਡੇ ਜਾਤਾ ਅਣ੍ਡਜਾ. ਜਲਾਬੁਮ੍ਹਿ ਜਾਤਾ ਜਲਾਬੁਜਾ. ਸਂਸੇਦੇ ਜਾਤਾ ਸਂਸੇਦਜਾ. ਵਿਨਾ ਏਤੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਓਪਪਾਤਿਕਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੇਤਲੋਕੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਅਣ੍ਡਜਾਦਯੋ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਯੋਨਿਯੋ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕੇਚਿਦੇਵ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਹਾਪਦੁਮਕੁਮਾਰਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਅਣ੍ਡਜਾਪਿ ਕੋਨ੍ਤਪੁਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇਭਾਤਿਯਥੇਰਾ ਵਿਯ, ਸਂਸੇਦਜਾਪਿ ਪਦੁਮਗਬ੍ਭੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਦੁਮਵਤੀਦੇਵੀਆਦਯੋ ਵਿਯ ਕੇਚਿਦੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਜਲਾਬੁਜਾਵ. ਪੇਤੇਸੁਪਿ ਨਿਜ੍ਝਾਮਤਣ੍ਹਿਕਪੇਤਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਤੁਰਤਾਯ ਕਾਮਸੇਵਨਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਜਾਲਾਵਨ੍ਤਤਾਯ ਨ ਤਾਸਂ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਗਬ੍ਭੋ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਓਪਪਾਤਿਕਾਯੇਵ ਸਂਸੇਦਜਤਾਯਪਿ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਅਵਸੇਸਪੇਤਾ ਪਨ ਚਤੁਯੋਨਿਕਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ, ਏਵਂ ਯਕ੍ਖਾਪਿ ਸਬ੍ਬਚਤੁਪ੍ਪਦਪਕ੍ਖਿਜਾਤਿਦੀਘਜਾਤਿਆਦਯੋਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਚਤੁਯੋਨਿਕਾਯੇਵ. ਸਬ੍ਬੇ ਨੇਰਯਿਕਾ ਚ ਚਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਰਿਦੇਵਾ ਚ ਓਪਪਾਤਿਕਾਯੇਵ, ਭੁਮ੍ਮਦੇਵਾ ਪਨ ਚਤੁਯੋਨਿਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸੇਦਜਓਪਪਾਤਿਕਾਨਂ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ – ਸਂਸੇਦਜਾ ਮਨ੍ਦਾ ਦਹਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ.

ਪਞ੍ਚ ਗਤਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ ਉਪਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਗਤਿਯੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਕਮ੍ਮਭਵੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਸਤਿਪਿ ਕਾਰਕੇ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨਾ ਸਨ੍ਤਾਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਤ੍ਤੇਨ ਕਤੋਤਿ ਵੋਹਰੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਲਕ੍ਖਣਗਤਿਯੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਸਤਿਪਿ ਗਮਕੇ ਤਂਤਂਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਯੇਸਂ ਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਤੇਹਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੋਹਰੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ ਗਤਿਗਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਗਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਗਤਿ ਵਿਭਵਗਤਿ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਗਤੀਤਿ ਬਹੁਵਿਧਾ ਗਤਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤਂ ਗਤਿਂ ਪੇਚ੍ਚ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੮੪) ਚ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਗਤਿਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਦੇਵਾ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਮਾਨੁਸਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੪੨੦; ਸੁ. ਨਿ. ੬੪੯) ਚ ਅਯਂ ਗਤਿਗਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਨੇਵ ਜਾਨਾਮਿ ਆਗਤਿਂ ਵਾ ਗਤਿਂ ਵਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੫੦੮) ਅਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਗਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤੇ ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ ਗਤਿਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ ਚੁਤਿਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੫੦੩) ਅਯਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਗਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਵਿਭਵੋ ਗਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਰਹਤੋ ਗਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੩੯) ਅਯਂ ਵਿਭਵਗਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਗਤਿਯੋ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੫੮; ੨.੩੪; ੩.੨੦੦) ਅਯਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਗਤਿ ਨਾਮ. ਤਾਸੁ ਇਧ ਗਤਿਗਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਸਾ ਪਨ ਨਿਰਯਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਮਨਉਸ੍ਸਦੇਵਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਪਞ੍ਚ ਖੋ ਇਮਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਗਤਿਯੋ. ਕਤਮਾ ਪਞ੍ਚ? ਨਿਰਯੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੇਵਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੩).

ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤੋਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯੋ, ਸੁਖਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯੋਤਿ ਨਿਰਯੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਰਮਿਤਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬਂ ਤਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਰਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਟ੍ਠੇਨ ਚ ਨਿਰਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਚਿਤਾਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾ, ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਦਯੋ ਵਿਯ ਉਦ੍ਧਂ ਦੀਘਾ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਰਿਯਂ ਦੀਘਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਕਟ੍ਠਤੋ ਸੁਖਤੋ ਅਯਨਂ ਅਪਗਮੋ ਪੇਚ੍ਚਭਾਵੋ, ਤਂ ਪੇਚ੍ਚਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸਯੋਤਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ, ਪੇਤਯੋਨਿ. ਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਸਤਿਸੂਰਭਾਵਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਯੋਗ੍ਯਤਾਦਿਗੁਣਵਸੇਨ ਉਪਚਿਤਮਾਨਸਤਾਯ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਗੁਣਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਵਾਸੀਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਠਾਨੇਹਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਅਧਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇ ਚ ਤਾਵਤਿਂਸੇ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਸੂਰਾ ਸਤਿਮਨ੍ਤੋ ਇਧ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੨੧). ਤਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਮਹਾਸਾਵਕਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਸਮਾਨਰੂਪਾਦਿਤਾਯ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਦੀਪਵਾਸੀਹਿ ਇਤਰਮਹਾਦੀਪਵਾਸਿਨੋਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ.

ਅਪਰੇ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਲੋਭਾਦੀਹਿ ਅਲੋਭਾਦੀਹਿ ਚ ਸਹਿਤਸ੍ਸ ਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਯੇ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਾ, ਤੇਸੁ ਵਿਸੇਸਤੋ ਲੋਭਾਦਯੋ ਅਲੋਭਾਦਯੋ ਚ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾ. ਤੇ ਲੋਭਾਦਿਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਅਪਾਯਮਗ੍ਗਂ, ਅਲੋਭਾਦਿਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਸੁਗਤਿਮਗ੍ਗਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਭਾਦੀਹਿ ਅਲੋਭਾਦੀਹਿ ਚ ਸਹਿਤਸ੍ਸ ਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਦੀਪਵਾਸੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਮਹਾਦੀਪਵਾਸਿਨੋ ਸਤ੍ਤਵਿਸੇਸਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਲੋਕਿਯਾ ਪਨ ‘‘ਮਨੁਨੋ ਅਪਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਨੁ ਨਾਮ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕੋ ਲੋਕਮਰਿਯਾਦਾਯ ਆਦਿਭੂਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਾਹਿਤਵਿਧਾਯਕੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਵਸੇਨ ਪਿਤੁਟ੍ਠਾਨਿਯੋ, ਯੋ ਸਾਸਨੇ ਮਹਾਸਮ੍ਮਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਚ ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਯਂ ਠਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਤਸਦਿਸਤਾਯ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਮਾਨੁਸਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਹਿ ਤੇ ‘‘ਮਾਨਵਾ ਮਨੁਜਾ’’ਤਿ ਚ ਵੋਹਰੀਯਨ੍ਤਿ.

ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸੇਸੇਹਿ ਚ ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ ਲਲ਼ਨ੍ਤਿ ਜੋਤਨ੍ਤੀਤਿ ਦੇਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਦੇਵਾ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਚੇਵ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸੇਸੇਹਿ ਚ, ਇਤਰੇ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸੇਸੇਹੇਵ ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਵਾ ਗਮਿਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਦੇਵਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਿਰਯਗਤਿਦੇਵਗਤਿਮਨੁਸ੍ਸਗਤੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਓਕਾਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਵ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਤੇਸਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਓਕਾਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਤੇ ਅਰਞ੍ਞਸਮੁਦ੍ਦਪਬ੍ਬਤਪਾਦਾਦਿਕੇ ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਠਾਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਓਕਾਸੋਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਤ੍ਤ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯੋ ਨਵ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸਾ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਨਯਾ ਏਵ. ਅਪਰਾਪਰਭਾਵਾਯਾਤਿ ਅਪਰਾਪਰਂ ਯੋਨਿਆਦਿਤੋ ਯੋਨਿਆਦਿਭਾਵਾਯ. ਆਬਨ੍ਧਨਂ ਗਣ੍ਠਿਕਰਣਂ, ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਂ ਤੁਨ੍ਨਕਰਣਂ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਤੋ, ਨਿਕ੍ਖਮਨਞ੍ਚਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਿਸਂਯੋਗੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਕਾਮਾਨਂ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਾਮੀਯਤੀਤਿ ਕਾਮੋ, ਕਾਮੇਤੀਤਿ ਕਾਮੋਤਿ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਕਾਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾਨਂ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਪ੍ਪਹਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਮੇਸੁ, ਕਾਮਸਹਗਤਾਨਂ ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਨਂ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ ਤਿਵਿਧਾਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਞਾਤਤੀਰਣਪਹਾਨਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ? ਸਬ੍ਬਂ ਤੇਭੂਮਕਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ‘‘ਇਦਂ ਰੂਪਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਂ, ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ, ਇਦਂ ਨਾਮਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮਂ, ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਭੇਦਂ ਰੂਪਂ ਫਸ੍ਸਾਦਿਭੇਦਂ ਨਾਮਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ, ਕਮ੍ਮਾਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਯਂ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ.

ਕਤਮਾ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ? ਏਵਂ ਞਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤੀਰੇਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਰੋਗਤੋਤਿ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ, ਅਯਂ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ. ਕਤਮਾ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ? ਏਵਂ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਯਂ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਵਾ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਯੋ, ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਅਨੁਲੋਮਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਞਾਣਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਇਧ ਪਨ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਞਾਤਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਨਤੋ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਿਵਿਧਾਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਕਰੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋਵ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕਾਮੇਸੁ, ਕਾਮੇ ਵਾ ਪਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾ ਕਾਮਪਿਪਾਸਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਕਾਮੇਸੁ ਪਾਤਬ੍ਯਤਾਨਂ, ਕਾਮੇ ਵਾ ਪਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ‘‘ਕਾਮਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਅਕ੍ਖਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ‘‘ਵਿਰਾਗਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਨੋ ਸਰਾਗਾਯ, ਵਿਸਂਯੋਗਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਨੋ ਸਂਯੋਗਾਯ, ਅਨੁਪਾਦਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਨੋ ਸਉਪਾਦਾਨਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਤਂ ਪਾਪਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਕੀਦਿਸਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਈਦਿਸੇਪਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੯. ਨੇਵ ਪਿਯਕਮ੍ਯਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਤ੍ਥੁ ਨੇਵ ਪਿਯਭਾਵਕਾਮਤਾਯ. ਨ ਭੇਦਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯਾਤਿ ਨ ਸਤ੍ਥੁ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਭੇਦਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯ. ਨ ਕਲਿਸਾਸਨਾਰੋਪਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਨ ਦੋਸਾਰੋਪਨਤ੍ਥਾਯ. ਕਲੀਤਿ ਕੋਧਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਕਲਿਸਾਸਨਂ, ਕੋਧਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਗਰਹਦੋਸੋ. ਵੇਲਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵੇਲਂ. ਮਰਿਯਾਦਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਞ੍ਹਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਵੇਲਾ, ਮਰਿਯਾਦਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਮੇਥੁਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਅਜ੍ਝਾਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ. ਪਕਰਣੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਰਮ੍ਭਵਚਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਤ੍ਤੁਂ ਆਰਭਤੀ’’ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪਸਗ੍ਗੋ ਧਾਤੁਅਤ੍ਥਮੇਵ ਵਦਤਿ, ਨ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਜੋਤਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਰੋਤਿਯੇਵ ਵਾ’’ਤਿ. ਜਾਤਿਯਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਜਾਤਿਯਾ. ਗੋਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਗੋਤਮਕਸ੍ਸਪਾਦਿਗੋਤ੍ਤੇਨ. ਕੋਲਪੁਤ੍ਤਿਯੇਨਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਜਾਤੀਸੁਯੇਵ ਸਕ੍ਕਕੁਲਸੋਤ੍ਥਿਯਕੁਲਾਦਿਵਿਸਿਟ੍ਠਕੁਲਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨ. ਯਸਸ੍ਸੀਤਿ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ. ਪੇਸਲਨ੍ਤਿ ਪਿਯਸੀਲਂ. ਅਵਿਕਮ੍ਪਮਾਨੇਨਾਤਿ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਮਾਨੇਨ. ਯਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾਨਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ‘‘ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਅਰਿਟ੍ਠਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀਆਦਿਕੇ ਵਿਯ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਸਤਿਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਗ੍ਗੇ ਵਾ ਫਲੇ ਵਾ ਅਸਤਿ ‘‘ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿਯੇਵ ਧਨਿਯਉਪਸੇਨਤ੍ਥੇਰਾਦਿਕੇ ਵਿਯ. ਸੁਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਯੇਵ, ਤੇਨ ਨਂ ‘‘ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਸਮਣਕਰਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਾਦੀਨਂ. ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਟਿਵੇਧਸਾਸਨਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਾਸਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਾਨਂ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਛਵਿਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਪਭਸ੍ਸਰਕਰਣਂ ਛਵਿਂ. ਕਿਂ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਛਾਯ’’ਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਪਕਾਸਕਂ ਓਭਾਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਵਿਮਨੁਗਤਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ. ਪਤਿਰੂਪਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮਣਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਾਮਣਕਂ, ਨ ਸਾਮਣਕਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ. ਕਥਂ-ਸਦ੍ਦਯੋਗੇਨ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤਵਚਨਂ ਕਤਂ. ‘‘ਨਾਮ-ਸਦ੍ਦਯੋਗੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਦਯਾਲੁਕੇਨਾਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਸਹਿਤੇਨ. ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੋਤਿ ਗਰਹਨ੍ਤੋ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਆਸੀਵਿਸ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਆਸੁ ਸੀਘ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਸੀਵਿਸਸ੍ਸ. ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਯੋ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠੋ, ਤਂ ਪਤਿਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਆਸਿਤ੍ਤਵਿਸੋਤਿਪਿ ਆਸੀਵਿਸੋ, ਸਕਲਕਾਯੇ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਠਪਿਤਵਿਸੋ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਸਰੀਰੇ ਆਸਿਞ੍ਚਨਵਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਿਤਵਿਸੋਤਿਪਿ ਆਸੀਵਿਸੋ. ਯਂ ਯਞ੍ਹਿ ਏਤੇਨ ਅਸਿਤਂ ਹੋਤਿ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਸਮੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਿਤਂ ਵਿਸਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਿਤਵਿਸੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਆਸੀਵਿਸੋ’’ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸਿਸਦਿਸਵਿਸੋਤਿਪਿ ਆਸੀਵਿਸੋ, ਅਸਿ ਵਿਯ ਤਿਖਿਣਂ ਪਰਸ੍ਸ ਮਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਨਸਮਤ੍ਥਂ ਵਿਸਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਸੀਵਿਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਸੀਤਿ ਵਾ ਦਾਠਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਵਿਸੋਤਿ ਆਸੀਵਿਸੋ. ਸੇਸਸਪ੍ਪੇਹਿ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪਸ੍ਸ ਮਹਾਵਿਸਤ੍ਤਾ ਆਸੀਵਿਸਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਪ੍ਪਮੁਖਮ੍ਪਿ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁ ਵਿਯ ਭਯਾਵਹਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਤੋ ਨਿਵਾਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਸੀਲਭੇਦਤੋਪਿ ਸੁਦ੍ਧਸੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਰਣਮੇਵ ਵਰਤਰਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਸੀਵਿਸਸ੍ਸ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਹਿ ਕਤਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਭਗਵਤੋ ਆਣਾਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ. ਕਾਸੁਨ੍ਤਿ ਆਵਾਟੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਰਾਸਿਪਿ.

‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਸਨ੍ਤਰਮਾਨੋਵ, ਕਾਸੁਂ ਖਣਸਿ ਸਾਰਥਿ;

ਪੁਟ੍ਠੋ ਮੇ ਸਮ੍ਮ ਅਕ੍ਖਾਹਿ, ਕਿਂ ਕਾਸੁਯਾ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੨੨.੩) –

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਆਵਾਟੋ ਕਾਸੁ ਨਾਮ.

‘‘ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਂ ਅਪਰੇ ਫੁਣਨ੍ਤਿ, ਨਰਾ ਰੁਦਨ੍ਤਾ ਪਰਿਦਡ੍ਢਗਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਜਾ. ੨.੨੨.੪੬੨) –

ਏਤ੍ਥ ਰਾਸਿ. ਇਧ ਪਨ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਙ੍ਗਾਰਪੁਣ੍ਣਕੂਪੇ ਅਙ੍ਗਾਰਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਕਸ੍ਸਤਿ ਖਣੀਯਤੀਤਿ ਕਾਸੁ, ਆਵਾਟੋ. ਕਸੀਯਤਿ ਚੀਯਤੀਤਿ ਕਾਸੁ, ਰਾਸਿ. ਪਦਿਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਦਿਪ੍ਪਮਾਨਾਯ. ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਏਤ੍ਥ ਸਮਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਜ੍ਜਲਿਤਾਯਾ’’ਤਿ.

ਇਦਂ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਜਾਤੇ ਅਙ੍ਗਜਾਤਪਕ੍ਖਿਪਨਂ ਨਿਦਾਨਂ ਕਾਰਣਮਸ੍ਸ ਨਿਰਯੁਪਪਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਇਤੋਨਿਦਾਨਂ, ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਞ੍ਚੇਤਂ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਤੋ-ਆਦੇਸੋ ਕਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਮਾਸੇਪਿ ਅਲੋਪੋ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਮ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤ੍ਵਂ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮੁਪਗਚ੍ਛਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਂ ਤਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਾਠੋ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਤਨ੍ਤਿ ਨਾਯਂ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਯਥਾ ਲੋਕੇ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾਤਿ ਅਵਞ੍ਞਾਤਵਚਨਂ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਹੀਲ਼ਿਤਂ ਅਵਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨੀਚਜਨਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਹੀਨਗੁਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਗਾਮਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਾਮ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਭੇਦੂਪਚਾਰੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਾਮਵਾਸਿਕਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਲੇਸਪਗ੍ਘਰਣਕਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨਕਧਮ੍ਮਂ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਰਾਗਂ ਪਗ੍ਘਰਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾਯ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਸੁਖੁਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਪੁਣਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਉਦਕੇ ਭਵਂ ਓਦਕਂ. ਕਿਂ ਤਂ? ਉਦਕਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਉਦਕਕਿਚ੍ਚਂ ਅਨ੍ਤਿਕਂ ਅਵਸਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਨਾਗਤਵਚਨਂ ਨਾਮ-ਸਦ੍ਦਯੋਗੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ…ਪੇ… ਨਾਮ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਲੋਕੇ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਦਿਕਤ੍ਤਾ ਕੋਚਿ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕੋ, ਨ ਪਨਾਯਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਾਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤੀ’’ਤਿ. ਬਹੂਨਨ੍ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਪੇਕ੍ਖਂ, ਨ ਪਨ ਅਕੁਸਲਾਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਹੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਂ ਅਸਂਵਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਦੁਪ੍ਪੋਸਤਾਦਿ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਸਂਵਰੋ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਕਾਰਣੇ ਫਲੂਪਚਾਰੇਨਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਸ੍ਸ ਅਸਂਵਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਰਣਭੂਤਸ੍ਸ. ਵਸਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਹਿ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਰੀਰਞ੍ਚ, ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ. ਦੁਬ੍ਭਰਤਞ੍ਚੇਵ ਦੁਪ੍ਪੋਸਤਞ੍ਚ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕੇਹਿ ਚ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਭਰਿਤਬ੍ਬਤਂ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਤਞ੍ਚ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਸਂਵਰੇ ਠਿਤੋ ਹਿ ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਦੁਬ੍ਭਰੋ ਹੋਤਿ ਦੁਪ੍ਪੋਸੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਮ੍ਪਿ. ਕਥਂ? ਯੋ ਹਿ ਅਮ੍ਬਿਲਾਦੀਨਿ ਲਦ੍ਧਾ ਅਨਮ੍ਬਿਲਾਦੀਨਿ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਘਰੇ ਲਦ੍ਧਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਘਰੇ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਗਾਮਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਰਿਤ੍ਤਪਤ੍ਤੋਵ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਬ੍ਭਰੋ. ਯੋ ਪਨ ਸਾਲਿਮਂਸੋਦਨਾਦੀਨਂ ਪਤ੍ਤੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇਪਿ ਦੁਮ੍ਮੁਖਭਾਵਂ ਅਨਤ੍ਤਮਨਭਾਵਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵ ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ‘‘ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਸਾਮਣੇਰਗਹਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਦੇਤਿ, ਅਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਦੁਬ੍ਭਰੋ. ਏਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੂਰਤੋਵ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ ‘‘ਦੁਬ੍ਭਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪੋਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਹਿਚ੍ਛਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਮਹਤੀ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਾਤਿ ਮਹਿਚ੍ਛੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾ, ਸਨ੍ਤਗੁਣਵਿਭਾਵਨਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਚ. ਮਹਿਚ੍ਛੋ ਹਿ ਇਚ੍ਛਾਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸੀਲਧੁਤਧਮ੍ਮਾਦਿਗੁਣੇ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਪਿ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਚ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ, ਏਤਂ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਦ੍ਧੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਮਂ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤੂ’ਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਸੀਲਵਾ ਸਮਾਨੋ ‘ਸੀਲਵਾਤਿ ਮਂ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤੂ’ਤਿ’’ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਗਤਾਯੇਵ, ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਵਿਜਾਤਮਾਤਾਪਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਚ, ਮਹਿਚ੍ਛੋ ਚਾਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਸਕਟੇਨ ਪਚ੍ਚਯਂ ਦੇਨ੍ਤੁ, ਤਯੋਪੇਤੇ ਅਤਪ੍ਪਿਯਾ’’ਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੫੨; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੬੩; ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੮੫੦; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੫);

ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਸਙ੍ਗਣਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਚਾ’’ਤਿ. ਕੋਸਜ੍ਜਾਨੁਗਤੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਕੁਸੀਤਭਾਵੇਨ ਅਨੁਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਕੁਸੀਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਕੋਸਜ੍ਜਂ. ਅਟ੍ਠਕੁਸੀਤਵਤ੍ਥੁਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਸੀਦਤੀਤਿ ਕੁਸੀਤੋ ਦ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਤ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਕੁਸੀਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਕੁਸੀਤਭਾਵੋ ਇਧ ਕੁਸੀਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਨਾਪਿ ਹਿ ਭਾਵਜੋਤਨਸਦ੍ਦਂ ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਪਟਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਸੀਤਭਾਵਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਕੋਸਜ੍ਜਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ –

‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਖੋ ਮੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮੀਤਿ ਸੋ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਕੁਸੀਤਵਤ੍ਥੁ. ਅਹਂ ਖੋ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿਂ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਕਿਲਨ੍ਤੋ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗੋ ਖੋ ਮੇ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ…ਪੇ… ਅਹਂ ਖੋ ਮਗ੍ਗਂ ਅਗਮਾਸਿਂ, ਮਗ੍ਗਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਕਿਲਨ੍ਤੋ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ…ਪੇ… ਅਹਂ ਖੋ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਨਾਲਤ੍ਥਂ ਲੂਖਸ੍ਸ ਵਾ ਪਣੀਤਸ੍ਸ ਵਾ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਕਾਯੋ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞੋ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ…ਪੇ… ਅਹਂ ਖੋ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਅਲਤ੍ਥਂ ਲੂਖਸ੍ਸ ਵਾ ਪਣੀਤਸ੍ਸ ਵਾ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਕਾਯੋ ਗਰੁਕੋ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞੋ ਮਾਸਾਚਿਤਂ ਮਞ੍ਞੇ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ…ਪੇ… ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮੇ ਅਯਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋ ਆਬਾਧੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਕਪ੍ਪੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ…ਪੇ… ਅਹਂ ਖੋ ਗਿਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਅਚਿਰਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਗੇਲਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਕਾਯੋ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞੋ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮੀਤਿ ਸੋ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਕੁਸੀਤਵਤ੍ਥੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੪; ਅ. ਨਿ. ੮.੮੦) –

ਏਵਮਾਗਤਾਨਿ ‘‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਓਸੀਦਨਾਨਿ ਉਪਰੂਪਰਿ ਕੋਸਜ੍ਜਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠ ਕੁਸੀਤਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਾਮ, ਤੇਸਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੁਭਰੋ ਹੋਤਿ ਸੁਪੋਸੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇਹਿ ਚ ਸੁਖੇਨ ਭਰਿਤਬ੍ਬੋ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਂਵਰੇ ਠਿਤੋ ਹਿ ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਸੁਭਰੋ ਹੋਤਿ ਸੁਪੋਸੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਮ੍ਪਿ. ਕਥਂ? ਯੋ ਹਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੂਖਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ ਲਦ੍ਧਾ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋਵ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਭਰੋ. ਯੋ ਪਨ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਲੂਖਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ ਦਾਨਂ ਅਹੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਮੁਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਤੇਸਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ, ਅਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਸੁਭਰੋ. ਏਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਦਨ੍ਤੋ ਸੁਭਰੋ, ਥੋਕਥੋਕੇਨਪਿ ਤੁਸ੍ਸਤਿ, ਮਯਮੇਵ ਨਂ ਪੋਸੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਾਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸਾਵਸੇਸਂ ਵਿਯ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਨਿਰਵਸੇਸੋ. ਅਪ੍ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਞ੍ਚ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੨੫) ਵਿਯ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਿਪ੍ਪਭੇਦਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਯਥਾਲਾਭਾਦਿਸਨ੍ਤੋਸਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚਤੂਸੁ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਤਯੋ ਤਯੋ ਸਨ੍ਤੋਸਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਕਥਂ? ਚੀਵਰੇ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋਤਿ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਏਵਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾਦੀਸੁ. ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਪਭੇਦਸਂਵਣ੍ਣਨਾ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੫੨; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੧੪੪; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੬੫) – ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚੀਵਰਂ ਲਭਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਵਾ ਅਸੁਨ੍ਦਰਂ ਵਾ, ਸੋ ਤੇਨੇਵ ਯਾਪੇਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਚੀਵਰੇ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਅਥ ਪਨ ਪਕਤਿਦੁਬ੍ਬਲੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਆਬਾਧਜਰਾਭਿਭੂਤੋ ਵਾ, ਗਰੁਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਨ੍ਤੋ ਕਿਲਮਤਿ, ਸੋ ਸਭਾਗੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਲਹੁਕੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਚੀਵਰੇ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਪਕਤਿਦੁਬ੍ਬਲਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਗਰੁਚੀਵਰਾਨਿ ਨ ਫਾਸੁਭਾਵਾਵਹਾਨਿ ਸਰੀਰਖੇਦਾਵਹਾਨਿ ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਯੋਜਨਵਸੇਨ ਅਨਤ੍ਰਿਚ੍ਛਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤਾਨਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਲਹੁਕਚੀਵਰਪਰਿਭੋਗੋ ਨ ਸਨ੍ਤੋਸਵਿਰੋਧੀਤਿ. ਅਪਰੋ ਪਣੀਤਪਚ੍ਚਯਲਾਭੀ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਪਟ੍ਟਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਮਹਗ੍ਘਚੀਵਰਂ ਬਹੂਨਿ ਵਾ ਪਨ ਚੀਵਰਾਨਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਥੇਰਾਨਂ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ, ਇਦਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਅਨੁਰੂਪਂ, ਇਦਂ ਗਿਲਾਨਾਨਂ, ਇਦਂ ਅਪ੍ਪਲਾਭਾਨਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਦਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਂ ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟਾਦਿਤੋ ਵਾ ਨਨ੍ਤਕਾਨਿ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਚੀਵਰੇ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਹਿ ਚੀਵਰਂ ਬਹੂਨਿ ਵਾ ਚੀਵਰਾਨਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ਤਾਨਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਨਯੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਨ੍ਤੋਸਵਿਰੋਧੀਤਿ.

ਇਧ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਲਭਤਿ ਲੂਖਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ, ਸੋ ਤੇਨੇਵ ਯਾਪੇਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਿਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਾ ਬ੍ਯਾਧਿਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਲਭਤਿ, ਯੇਨਸ੍ਸ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੇਨ ਅਫਾਸੁ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਸਭਾਗਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਸਪ੍ਪਾਯਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਅਪਰੋ ਬਹੁਂ ਪਣੀਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਲਭਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਯ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਬਹੁਸ੍ਸੁਤਅਪ੍ਪਲਾਭਗਿਲਾਨਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਾ ਸੇਸਕਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਵਾ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਿਸ੍ਸਕਾਹਾਰਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ.

ਇਧ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਨਾਸਨਂ ਲਭਤਿ ਮਨਾਪਂ ਵਾ ਅਮਨਾਪਂ ਵਾ, ਸੋ ਤੇਨ ਨੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਨ ਪਟਿਘਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਣਸਨ੍ਥਰਕੇਨਪਿ ਯਥਾਲਦ੍ਧੇਨੇਵ ਤੁਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨੇ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਿਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਾ ਬ੍ਯਾਧਿਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਲਭਤਿ, ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਸਤੋ ਅਫਾਸੁ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਸਭਾਗਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੇ ਸਪ੍ਪਾਯਸੇਨਾਸਨੇ ਵਸਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨੇ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਅਪਰੋ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞੋ ਲੇਣਮਣ੍ਡਪਕੂਟਾਗਾਰਾਦੀਨਿ ਬਹੂਨਿ ਪਣੀਤਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਲਭਤਿ, ਸੋ ਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਬਹੁਸ੍ਸੁਤਅਪ੍ਪਲਾਭਗਿਲਾਨਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਸਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨੇ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਯੋਪਿ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਸੇਨਾਸਨਂ ਨਾਮ ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਨਿਦ੍ਦਾਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਤੋ ਪਾਪਵਿਤਕ੍ਕਾ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਾਦਿਸਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਦੀਸੁ ਵਸਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨੇ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ.

ਇਧ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਲਭਤਿ ਲੂਖਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ, ਸੋ ਯਂ ਲਭਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਤੁਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੇ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਯੋ ਪਨ ਤੇਲੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਫਾਣਿਤਂ ਲਭਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਸਭਾਗਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਤੇਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਦੇਵ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੇ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਅਪਰੋ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞੋ ਬਹੁਂ ਤੇਲਮਧੁਫਾਣਿਤਾਦਿਪਣੀਤਭੇਸਜ੍ਜਂ ਲਭਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਯ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਬਹੁਸ੍ਸੁਤਅਪ੍ਪਲਾਭਗਿਲਾਨਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਆਭਤੇਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਾਜਨੇ ਮੁਤ੍ਤਹਰੀਤਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਮਧੁਰਂ ‘‘ਗਣ੍ਹ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਦਿਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਚਸ੍ਸ ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਪਿ ਰੋਗੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਅਥ ‘‘ਮੁਤ੍ਤਹਰੀਤਕਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਵਣ੍ਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਤੁਮਧੁਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮੁਤ੍ਤਹਰੀਤਕੇਨੇਵ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਰਮਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੇ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਏਵਂ ਯਥਾਲਾਭਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਪ੍ਪਭੇਦੋ ਸਨ੍ਤੋਸੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਤ੍ਤਯਂ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਹਿਂ ਸਾਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਤ੍ਤਯਂ. ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਪਚਯਭੂਤਾਯ ਵਿਵਟ੍ਟਾਯਾਤਿ ਰਾਗਾਦਿਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪਚਯਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ. ਅਟ੍ਠਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਤਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਕਾਰਣਾਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ. ਯਥਾ ਤਥਾ ਪਠਮਂ ਪਵਤ੍ਤਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਞ੍ਹਿ ਉਪਰਿ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਰੂਪਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਸਹਿਤਾਨਿ ਹਿ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਾਨਿ ਤਮ੍ਮੂਲਕਾਨਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਥਾ ਹਿ –

‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਖੋ ਮੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਨ ਸੁਕਰਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤੁਂ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਅਹਂ ਖੋ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿਂ, ਕਮ੍ਮਂ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤੁਂ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗੋ ਖੋ ਮੇ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਨ ਸੁਕਰਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤੁਂ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ…ਪੇ… ਅਹਂ ਖੋ ਮਗ੍ਗਂ ਅਗਮਾਸਿਂ, ਮਗ੍ਗਂ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤੁਂ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ…ਪੇ… ਅਹਂ ਖੋ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਨਾਲਤ੍ਥਂ ਲੂਖਸ੍ਸ ਵਾ ਪਣੀਤਸ੍ਸ ਵਾ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਕਾਯੋ ਲਹੁਕੋ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞੋ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ…ਪੇ… ਅਹਂ ਖੋ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਅਲਤ੍ਥਂ ਲੂਖਸ੍ਸ ਵਾ ਪਣੀਤਸ੍ਸ ਵਾ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਕਾਯੋ ਬਲਵਾ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞੋ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ…ਪੇ… ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮੇ ਅਯਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋ ਆਬਾਧੋ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਮੇ ਆਬਾਧੋ ਪਵਡ੍ਢੇਯ੍ਯ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ…ਪੇ… ਅਹਂ ਖੋ ਗਿਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਅਚਿਰਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਗੇਲਞ੍ਞਾ, ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਮੇ ਆਬਾਧੋ ਪਚ੍ਚੁਦਾਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਾਮਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੫; ਅ. ਨਿ. ੮.੮੦) –

ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਅਨੁਰੂਪਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਸਹਿਤਾਨਿ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਾਨਿ ਤਮ੍ਮੂਲਕਾਨਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਾਮ.

ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਤਦਨੁਲੋਮਿਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਪੇਕ੍ਖੋ ਚ ਅਤੀਤਾਪੇਕ੍ਖੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਇਦਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਬ੍ਬਨਾਮਾਨਿ ਹਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਵਚਨਾਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਵਚਨਾਨਿਪਿ. ਸਂਵਰਪ੍ਪਹਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਸਂਵਰੇਹਿ ਚੇਵ ਪਞ੍ਚਪਹਾਨੇਹਿ ਚ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹਿ ਸਂਵਰੋ ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋ ਞਾਣਸਂਵਰੋ ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ. ਪਹਾਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮੁਪੇਤੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੧) ਏਵਮਾਗਤੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਨਾਮ, ਸੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ. ‘‘ਰਕ੍ਖਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੩; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯੫; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੩੯; ਅ. ਨਿ. ੩.੧੬) ਏਵਮਾਗਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰਕ੍ਖਾ ਸਤਿਸਂਵਰੋ, ਸਾ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਸਤਿ ਏਵ. ‘‘ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੧; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੧) ਏਵਮਾਗਤੋ ਞਾਣਸਂਵਰੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸੋਤਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਦੁਚ੍ਚਰਿਤਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ ਪਿਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਵਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਖਮੋ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿਏਵਮਾਗਤਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੯; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੧੪) ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ, ਸਾ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਅਦੋਸੋ ਵਾ. ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਏਕੇ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੬) ਏਵਮਾਗਤਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵਿਨੋਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵੀਰਿਯਮੇਵ ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋ. ਸਬ੍ਬੋ ਚਾਯਂ ਸਂਵਰੋ ਯਥਾਸਕਂ ਸਂਵਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਕਾਯਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਕੋਸਜ੍ਜਾਨਞ੍ਚ ਸਂਵਰਣਤੋ ਪਿਦਹਨਤੋ ਛਾਦਨਤੋ ‘‘ਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਂਵਰਤੀਤਿ ਸਂਵਰੋ, ਪਿਦਹਤਿ ਨਿਵਾਰੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾਨਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵ ਹਿ ਇਧ ਸਂਵਰਣਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਸਂਵਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤੇਨ ਤੇਨ ਗੁਣਙ੍ਗੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਗੁਣਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਦੀਸੁ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਸੁ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਦੀਪਾਲੋਕੇਨੇਵ ਤਮਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਅਹੇਤੁਵਿਸਮਹੇਤੁਦਿਟ੍ਠੀਨਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਪਰਭਾਗੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣੇਨ ਕਥਂਕਥੀਭਾਵਸ੍ਸ, ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨੇਨ ‘‘ਅਹਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਗਾਹਸ੍ਸ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਅਮਗ੍ਗੇ ਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞਾਯ, ਉਦਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਵਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਭਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਭਯੇ ਅਭਯਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਗੁਣਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਨ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਾਰਣਤੋ ਘਟਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇ ਸੇਵਾਲਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਨੀਵਰਣਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਂ, ਏਤਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮੇਵ ਪਹਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਯਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੨੭੭) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਪਕ੍ਖਿਯਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਗਣਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਪਹਾਨਂ, ਇਦਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨ ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਤਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ, ਏਤਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ ਪਹੀਨਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਮਿਮੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਂਵਰੇਹਿ ਚੇਵ ਪਹਾਨੇਹਿ ਚ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ‘‘ਸਂਵਰਪ੍ਪਹਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਿਨਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਅਨਿਬਦ੍ਧਂ, ਪਾਲ਼ਿਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਕਿਣ੍ਣਕਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਹਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਆਰੋਹਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਿਨਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਂ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਾਲ਼ਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਂ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਞਾਣੇਨ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਥਿਯਮਾਨਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਭਦ੍ਦਾਲਿਤ੍ਥੇਰਸਦਿਸਾ. ਸਮ੍ਪਰੇਤਬ੍ਬਤੋ ਪੇਚ੍ਚ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯੋ, ਪਰਲੋਕੋ. ਤਤ੍ਥ ਭਵਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ. ਵਟ੍ਟਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ. ਦੀਘਨਿਕਾਯਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਤੇਨ ਖਣੇਨ ਤੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਕਥਂ ਭਗਵਾ ਤਾਵਮਹਨ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਯਾਵਤਾ ਹਿ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨਾ ਏਕਂ ਪਦਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਅਟ੍ਠ ਪਦਾਨਿ ਕਥੇਤਿ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇ ਪਨ ਏਕਂ ਪਦਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਯੇਵ ਭਗਵਾ ਸੋਲ਼ਸ ਪਦਾਨਿ ਕਥੇਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਲੋਕਿਯਜਨਸ੍ਸ ਏਕਪਦੁਚ੍ਚਾਰਣਕ੍ਖਣੇ ਭਗਵਾ ਅਟ੍ਠਵੀਸਸਤਂ ਪਦਾਨਿ ਕਥੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਭਗਵਤੋ ਹਿ ਜਿਵ੍ਹਾ ਮੁਦੁ, ਦਨ੍ਤਾਵਰਣਂ ਸੁਫੁਸਿਤਂ, ਵਚਨਂ ਅਗਲ਼ਿਤਂ, ਭਵਙ੍ਗਪਰਿਵਾਸੋ ਲਹੁਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਚੇ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ, ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪੁਟ੍ਠੇ ਅਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕੋ ਏਕਂ ਨ ਓਲੋਕੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਠਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਅਯਂ ਦੁਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਚ੍ਛਨਵਾਰੋ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸੁਖੁਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਦੇਸਨਾਵਾਰੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੇਵ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤੇ ਖਣੇ ਅਨੇਕਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੇਨ ਧਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਖਿਤ੍ਤਸਰਸ੍ਸ ਵਿਦਤ੍ਥਿਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਂ ਤਾਲਚ੍ਛਾਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਪੁਰੇਤਰਂਯੇਵ ਭਗਵਾ ਚੁਦ੍ਦਸਵਿਧੇਨ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ, ਨਵਵਿਧੇਨ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ, ਸੋਲ਼ਸਵਿਧੇਨ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਕਥੇਤਿ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ ਵਾ ਏਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਸਚੇ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਪਞ੍ਚਬਲੇਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਸਤ੍ਤਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਅਟ੍ਠਮਗ੍ਗਙ੍ਗੇਸੁ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਕਥੇਯ੍ਯ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ ਵਾ ਏਤੇ ਅਟ੍ਠ, ਸਚੇ ਅਞ੍ਞੇ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਜਨਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੇਸੁ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਕਥੇਯ੍ਯ.

ਮੂਲਂ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਠਮਸ੍ਸ ਪਠਮਸ੍ਸ ਵੇਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਚ ਓਕਾਸਭਾਵੋ. ਸਿਕ੍ਖਾਸਙ੍ਖਾਤਾਨਞ੍ਹਿ ਅਵਸੇਸਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਸਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਵਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਮੇਥੁਨਸਂਵਰੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਵਸੇਨਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਅਧਿਗਮੂਪਾਯਵਸੇਨ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਭਙ੍ਗੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਆਹ – ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਭਙ੍ਗੇ ਹਿ ਵਿਰਤਿਆਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਚ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣੀ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਆਰਤਿ ਵਿਰਤਿ ਪਟਿਵਿਰਤਿ ਵੇਰਮਣੀ ਅਕਿਰਿਯਾ ਅਕਰਣਂ ਅਨਜ੍ਝਾਪਤ੍ਤਿ ਵੇਲਾਨਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸੇਤੁਘਾਤੋ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣੀ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਅਵਸੇਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣੀ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਯਿਤਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣੀ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਅਵਸੇਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣੀ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਯੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਪਗ੍ਗਾਹੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣੀ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੦੬).

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਵਿਰਤਿਯੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਚੇਤਨਾਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਦੁਤਿਯਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਤੇਯੇਵ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪਰੋਪਣ੍ਣਾਸ ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤਿਯਨਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਦੁਵਿਧਞ੍ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਰਿਯਾਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਰਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਸਾ ਹਿ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾ, ਨੋ ਚੇਤਨਾ. ਵਿਰਮਨ੍ਤੋ ਚ ਤਾਯ ਏਵ ਤਤੋ ਤਤੋ ਵਿਰਮਤਿ, ਨ ਚੇਤਨਾਯ, ਚੇਤਨਮ੍ਪਿ ਪਨ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਥਾ ਸੇਸਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ. ਤਸ੍ਮਾ ਚੇਤਨਾ ਚੇਵ ਅਵਸੇਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਚ ਪਰਿਯਾਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਦਾਨਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਧ ਵਿਰਤਿਆਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਅਥ ਖੋ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਕਾਯੋ ਪਦਕਾਯੋਤਿ ਇਦਂ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨਾਮਕਾਯੋਤਿ ਨਾਮਸਮੂਹੋ ਨਾਮਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਨਾਮਵੇਵਚਨਾਨੇਵ ‘‘ਨਾਮਂ ਨਾਮਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਨਿਰੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੩੧੩-੧੩੧੫) ਵਿਯ. ਸਿਕ੍ਖਾਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਵਿਰਤਿਆਦਯੋਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਕਂ ਵਚਨਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਤੇਵ.

ਅਤ੍ਥਵਸੇਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿਵਿਸੇਸੇ ਆਨਿਸਂਸਵਿਸੇਸੇ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਦਸ ਕਾਰਣਵਸੇ’’ਤਿ, ਦਸ ਕਾਰਣਵਿਸੇਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹਿਤਵਿਸੇਸੇ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥੋਯੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਥਵਸੋ, ਦਸ ਅਤ੍ਥੇ ਦਸ ਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਫਲਂ ਤਦਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਵਸੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥਵਸੋ, ਹੇਤੂਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਦੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਚਿ. ੪੯੪ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯੇ ਮਮ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਦਹਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਯੋ ਚ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇ ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਭਦ੍ਦਾਲਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੩੪ ਆਦਯੋ) ਵਿਯ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ. ਸੁਖਵਿਹਾਰਾਭਾਵੇ ਸਹਜੀਵਮਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਸਹਜੀਵਿਤਾਪਿ ਸੁਖਵਿਹਾਰੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੁਖਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰਾਨਂ ਫਾਸੁਤਾ.

ਮਙ੍ਕੁਤਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਤੇਜਭਾਵਂ. ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਵਿਨਯੋਤਿ ਚੋਦਨਾ ਚੇਵ ਸਾਰਣਾ ਚ. ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾ ਚੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸਮ੍ਪਦਾ ਚ. ਪਿਯਸੀਲਾਨਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਪਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਘਟਮਾਨਾ’’ਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਮਾਨਾਤਿ ਸਂਸਯਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨਾ. ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪੀਲ਼ਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਸਤਿਪਿ ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾਨਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਭਾਵੇ ਗੋਬਲਿਬਦ੍ਦਞਾਯੇਨ ਉਪੋਸਥਂ ਪਵਾਰਣਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਸੇਸਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਾਨਂ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਭਾਵੋ ਸਾਮਗ੍ਗੀ.

‘‘ਨ ਵੋ ਅਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂਯੇਵ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੮੨) ਏਤ੍ਥ ਵਿਵਾਦਮੂਲਭੂਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਆਸਵਾਤਿ ਆਗਤਾ.

‘‘ਯੇਨ ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਯਸ੍ਸ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਵਾ ਵਿਹਙ੍ਗਮੋ;

ਯਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਬ੍ਬਜੇ;

ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾ, ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਾ ਵਿਨਲ਼ੀਕਤਾ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੬) –

ਏਤ੍ਥ ਤੇਭੂਮਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਇਧ ਪਨ ਪਰੂਪਵਾਦਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਧਬਨ੍ਧਾਦਯੋ ਚੇਵ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਭੂਤਾ ਚ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਉਪਦ੍ਦਵਾ ਆਸਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਸਂਵਰੇ ਠਿਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਭਗਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪਟਿਸੇਵਨਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਹੇਤੁ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਪਰੂਪਵਾਦਾਦਯੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਅਨਤ੍ਥਾ, ਯੇ ਚ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਵ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਵਿਧਬਨ੍ਧਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਾਨੁਭਵਨਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਅਨਤ੍ਥਾ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਤਤ੍ਥ ਭਵਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਗਰਹਣਂ ਅਕਿਤ੍ਤਿ, ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਗਰਹਣਂ ਅਯਸੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਚ ਗਰਹਣਂ ਅਕਿਤ੍ਤਿ, ਪਰਿਵਾਰਹਾਨਿ ਅਯਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਆਗਮਨਮਗ੍ਗਥਕਨਾਯਾਤਿ ਆਗਮਨਦ੍ਵਾਰਪਿਦਹਨਤ੍ਥਾਯ. ਸਮ੍ਪਰੇਤਬ੍ਬਤੋ ਪੇਚ੍ਚ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯੋ, ਪਰਲੋਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਨਰਕਾਦੀਸੂ’’ਤਿ. ਮੇਥੁਨਾਦੀਨਿ ਰਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਦੁਸ੍ਸਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ.

ਚੁਦ੍ਦਸ ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ ਵਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਵਤ੍ਤਂ ਆਵਾਸਿਕਗਮਿਕਅਨੁਮੋਦਨਭਤ੍ਤਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕਆਰਞ੍ਞਿਕਸੇਨਾਸਨਜਨ੍ਤਾਘਰਵਚ੍ਚਕੁਟਿਉਪਜ੍ਝਾਯਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਆਚਰਿਯਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਪਨ ਕਦਾਚਿ ਤਜ੍ਜਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤਾਦਿਕਾਲੇਯੇਵ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਦ੍ਵੇਅਸੀਤਿ ਮਹਾਵਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਅਵਤ੍ਥਾਸੁ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚੁਦ੍ਦਸਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤੇਸੁ ਅਗਣਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪਨ ‘‘ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੭੫ ਆਦਯੋ) ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਨ ਛਮਾਯਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੭੬) ਵੁਤ੍ਤਾਵਸਾਨਾਨਿ ਛਸਟ੍ਠਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਵਾਸਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਵੁਡ੍ਢਤਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ, ਮੂਲਾਯਪਟਿਕਸ੍ਸਨਾਰਹੇਨ, ਮਾਨਤ੍ਤਾਰਹੇਨ, ਮਾਨਤ੍ਤਚਾਰਿਕੇਨ, ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਆਵਾਸੇ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੮੨) ਵੁਤ੍ਤਵਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕਤਤ੍ਤਚਰਿਤਬ੍ਬੇਹਿ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਵੁਡ੍ਢਤਰਾਦੀਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰੇਸੁ ਚਰਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣਿਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਏਕਸਤ੍ਤਤਿ ਵਤ੍ਤਾਨਿ, ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤਵਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਪਕਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ…ਪੇ… ਨਹਾਨੇ ਪਿਟ੍ਠਿਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੭੫) ਇਦਂ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਂ ਅਸਾਦਿਯਨਂ ਏਕਂ, ‘‘ਨ ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੫੧) ਦਸਾਤਿ ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਦ੍ਵਾਸੀਤਿ ਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਤੇਸ੍ਵੇਵ ਪਨ ਕਾਨਿਚਿ ਤਜ੍ਜਨੀਯਕਮ੍ਮਾਦਿਵਤ੍ਤਾਆਨਿ, ਕਾਨਿਚਿ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਾਦਿਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦ੍ਵਾਸੀਤਿ ਏਵ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਦੇਸੇ ਅਪ੍ਪਕਂ ਊਨਮਧਿਕਂ ਵਾ ਗਣਨੂਪਗਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਸੀਤਿ ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਂਵਰਵਿਨਯੋਤਿ ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋ ਞਾਣਸਂਵਰੋ ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਪਿ ਸਂਵਰੋ ਯਥਾਸਕਂ ਸਂਵਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਸਂਵਰਣਤੋ ਸਂਵਰੋ, ਵਿਨਯਨਤੋ ਵਿਨਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਹਾਨਵਿਨਯੋਤਿ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਮ੍ਪਿ ਪਹਾਨਂ ਯਸ੍ਮਾ ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ ਪਹਾਨਂ, ਵਿਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਨਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਹਾਨਵਿਨਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮਥਵਿਨਯੋਤਿ ਸਤ੍ਤ ਅਧਿਕਰਣਸਮਥਾ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਨਯੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਏਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਮ੍ਭਵਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਨਯੋਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ –

‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ, ਯਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਯਂ ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ, ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਯਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਪਸਾਦਾਯ, ਯਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਪਸਾਦਾਯ, ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ, ਯਂ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ, ਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਾ, ਯਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਾ, ਤਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ.

‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਪਸਾਦਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਾ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ.

‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਪਸਾਦਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਾ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਤਾਯ.

‘‘ਯਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ…ਪੇ… ਯਂ ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ…ਪੇ… ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ…ਪੇ… ਯਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ…ਪੇ… ਯਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਯਂ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ…ਪੇ… ਯਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਾ…ਪੇ… ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਤਾਯ, ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁਤਾਯ, ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ, ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ, ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਪਸਾਦਾਯ, ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ, ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਾ (ਪਰਿ. ੩੩੪).

‘‘ਅਤ੍ਥਸਤਂ ਧਮ੍ਮਸਤਂ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨਿ;

ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਞਾਣਸਤਾਨਿ, ਅਤ੍ਥਵਸੇ ਪਕਰਣੇ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੩੪) –

ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਆਸਨ੍ਨਾਸਨ੍ਨਪਦਾਨਂ ਉਪਰੂਪਰਿਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜਿਤਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਲਿਕਬਨ੍ਧਨਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਙ੍ਖਲਿਕਨਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਖਲਿਕਨਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਦਸਸੁ ਪਦੇਸੁ ਏਕਮੇਕਂ ਪਦਂ ਤਦਵਸੇਸੇਹਿ ਨਵਨਵਪਦੇਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਕੇਕਪਦਮੂਲਿਕਂ ਦਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਯੋਜਨਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਤ੍ਥਸਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖਲਿਕਨਯੇ ਤਾਵ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਸਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਸਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ? ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਰਿਵਾਰੇ ‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖਲਿਕਨਯੇ ਖਣ੍ਡਚਕ੍ਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਬਦ੍ਧਚਕ੍ਕਸ੍ਸਪਿ ਨਯੋ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੂ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੂ’’ਤਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਚਕ੍ਕਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਤਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੂ’’ਤਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਚਕ੍ਕਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਯੋਜਿਤੇਸੁ ਸਙ੍ਖਲਿਕਨਯੇਨ ਦਸ ਬਦ੍ਧਚਕ੍ਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕੇ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦਸ ਦਸ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦਸ ਦਸ ਅਤ੍ਥਾਤਿ ਸਙ੍ਖਲਿਕਨਯੇ ਅਤ੍ਥਸਤਂ ਧਮ੍ਮਸਤਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਕਮੂਲਕਨਯੇ ਪਨ ‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁ, ਯਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਏਕਮੇਵ ਪਦਂ ਸੇਸੇਹਿ ਨਵਹਿ ਪਦੇਹਿ ਯੋਜਿਤਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਾ ਏਕਮੇਵ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਨਵੇਵ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਮੂਲਕਨਯੇ ਦਸਸੁ ਪਦੇਸੁ ਏਕਮੇਕਂ ਮੂਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਯੋਜਨਾਯ ਕਤਾਯ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਦਸ, ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਿ ਨਵੁਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਸਤਂ ਧਮ੍ਮਸਤਞ੍ਚ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਮੂਲਕਨਯੇ ਸਙ੍ਖਲਿਕਨਯੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥਸਤਂ ਧਮ੍ਮਸਤਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਦਸਧਮ੍ਮਪਦਾਨਂ ਨਵੁਤਿਅਤ੍ਥਪਦਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਪਦਸਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਸਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਨਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਭਾਵਾਦੀਨਿ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਿ ਅਤ੍ਥਸਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਥਸਤਂ ਧਮ੍ਮਸਤਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਅਤ੍ਥਸਤਂ ਧਮ੍ਮਸਤਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦ੍ਵੇ ਚ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਨਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਸਤਂ, ਧਮ੍ਮਭੂਤਾਨਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਸਤਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨਿ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਞਾਣਸਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥਸਤੇ ਞਾਣਸਤਂ, ਧਮ੍ਮਸਤੇ ਞਾਣਸਤਂ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਸਤੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਞਾਣਸਤਾਨੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਞਾਣਸਤਾਨਿ.

ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਭਿਨ੍ਨਕ੍ਕਮੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ ਚਾ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਰਿਯਾਪੁਣੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿਆਦਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਰੇਕਾਨਯਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਤੋ ਅਤਿਰੇਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਆਨਯਨਂ ਅਤਿਰੇਕਾਨਯਨਂ, ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤਿਰੇਕਾਨਯਨਤ੍ਥੋ, ਅਵੁਤ੍ਤਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਸਂਵਾਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਤਿ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯ ਵਿਨਯਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ

ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸੁਦਿਨ੍ਨਭਾਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਮਕ੍ਕਟਿਵਤ੍ਥੁਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦. ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਾਕਟਂ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਾਕਟਂ ਅਪ੍ਪਚੁਰਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਞ੍ਚ, ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਾਨਂ ਪਦਾਨਂ ਵਣ੍ਣਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਾ. ਉਤ੍ਤਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਾਯ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਗ੍ਗਹਣਂ. ਪਚੁਰਪਟਿਸੇਵਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਬਹੁਲਪਟਿਸੇਵਨੋ ਹੋਤਿ, ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਟਿਸੇਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚੁਰਤ੍ਥੇ ਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾ ਪਟਿਸੇਵਨਾਭਾਵੇਪਿ ‘‘ਇਹ ਮਲ੍ਲਾ ਯੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਬਾਹੁਲ੍ਲਵੁਤ੍ਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ. ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞੇਸੁਪੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ.

੪੧. ਸਹੋਡ੍ਢਗ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਸਹ ਭਣ੍ਡੇਨ ਗਹਿਤੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹੇਨ ਲੇਸਓਡ੍ਡਨੇਨ ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਨੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸਾਨੁਰਾਗਦਸ੍ਸਨਂ. ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਅਨੁਰਾਗਵਸੇਨੇਵ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹਣਂ. ਆਮਸਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਆਮਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਫੁਸਨਂ ਤਤੋ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਂਫੁਸਨਂ, ਘਟ੍ਟਨਂ ਤਤੋਪਿ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰੇਨ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਘਟ੍ਟਨਂ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ.

੪੨. ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮਕਾਸੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਾਰੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਂ ਸਿਥਿਲਕਰਣਞ੍ਚ ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਆਪਨ੍ਨਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਦੁਵਿਧਞ੍ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ. ਯਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖਸਹਿਤਸ੍ਸ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਚ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਰਾਪਾਨਾਦਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਏਕਂਸਤੋ ਸਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇਤਿ ਚ ਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਯਦਿ ਹਿ ‘‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਯਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ, ਤਮ੍ਪਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਮ੍ਪਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜਤਾ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਾਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਆਣਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਨਾਦਰਿਯਵਸੇਨ ਪਟਿਘਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ.

ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਅਜਾਨਨਵਸੇਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵਾਤਿ ਅਯਂ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਸਿਯਾ, ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਿਸੇਸਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾ. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੁਰਾਤਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਵਣ੍ਣਕਾਦਿਭਾਵਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਵਿਨਾਪਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਂ ਸਚਿਤ੍ਤਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਪਾਨਾਦਿਅਚਿਤ੍ਤਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਤਾ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵ ਚੂਲ਼ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਮਜ੍ਝਿਮਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਦੇਸੇ ਨਿਪਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਂ ਮਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਣਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਯਥਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਏਤਂ ਮਜ੍ਜਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਮਜ੍ਜਂ ਪਿਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਜਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਕਟ੍ਠਸਞ੍ਞਾਯ ਸਪ੍ਪਂ ਘਾਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਪਾਨਸਞ੍ਞਾਯ ਮਜ੍ਜਂ ਪਿਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਕੇਚਿ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸੁਰਾਤਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਕੁਸਲਂ ਪਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ਬੀਜਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਜ੍ਜਂ ਪਿਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਸਾਮਣੇਰੋ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵਨ੍ਤੋ ਸੀਲਭੇਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਪਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਸੁਰਾ ਨ ਪਵਿਸਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਾਤਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਸੀਲਂ ਵਿਯ ਹਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਤਾਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ਦੀਘਨਿਕਾਯੇ ਕੂਟਦਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੫੨) ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਹਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਜੀਵਿਤਹੇਤੁਪਿ ਨੇਵ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਨ ਸੁਰਂ ਪਿਵਤਿ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਸੁਰਞ੍ਚ ਖੀਰਞ੍ਚ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਖੀਰਮੇਵ ਪਵਿਸਤਿ, ਨ ਸੁਰਾ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਕੋਞ੍ਚਸਕੁਣਾਨਂ ਖੀਰਮਿਸ੍ਸਕੇ ਉਦਕੇ ਖੀਰਮੇਵ ਪਵਿਸਤਿ, ਨ ਉਦਕਂ. ਇਦਂ ਯੋਨਿਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਇਦਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਤਾਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਦਿ ਏਵਂ ਸੁਰਾਪਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੯) ‘‘ਵਤ੍ਥੁਅਜਾਨਨਤਾਯ ਚੇਤ੍ਥ ਅਚਿਤ੍ਤਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਕੁਸਲੇਨੇਵ ਪਾਤਬ੍ਬਤਾਯ ਲੋਕਵਜ੍ਜਤਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਾਤਬ੍ਬਤਾਯ ਲੋਕਵਜ੍ਜਤਾਤਿ. ਇਮਿਨਾਯੇਵ ਹਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜੇਸੁ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਤਾਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਭਙ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੨੨੭) ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜਂ ਚਿਤ੍ਤਾਗਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਙ੍ਘਾਣਿ ਇਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰੋ ਗਨ੍ਧਕਵਣ੍ਣਕੋ ਵਾਸਿਤਕਪਿਞ੍ਞਾਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਆਦੀਹਿ ਉਮ੍ਮਦ੍ਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਨਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜਾਨਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ,

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਵਿਨਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਨਿ, ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਨ ਸਤਿ ਅਕੁਸਲੇਨੇਵ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਲੋਕਵਜ੍ਜਾਨਿ ਚੇਵ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਵਿਭਙ੍ਗੇ ਆਗਤਾਨਿ ਸੁਰਾਪਾਨਉਯ੍ਯੁਤ੍ਤਉਯ੍ਯੋਧਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਤੀਣਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਭਙ੍ਗੇ ਆਗਤਾਨਿ ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜਾਦੀਨਿ ਦਸਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤੇਰਸਨ੍ਨਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਿਸੇਸਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵਾਤਿ ਅਯਂ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸੇਸਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤੀ. ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਲੇਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਨ੍ਤੀ. ਸੋਤਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਮਾਨਾਤਿ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸੋਤਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਮਾਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਲੇਸਂ ਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤੀ. ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਲੇਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਨ੍ਤੀ. ਸੋਤਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਮਾਨਾਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਸੋਤਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਮਾਨਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਮੇਵ ਕੁਰੁਮਾਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਲੋਕਵਜ੍ਜੇ ਕਾਚਿ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਸਿਥਿਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਲੋਕਵਜ੍ਜੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ…ਪੇ… ਗਾਲ਼੍ਹਤਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਧਿਮਾਨਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਧਿਮਾਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਭਾਵਾ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ‘‘ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਭਾਵਾਤਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋਤਿਆਦਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਭਾਵਾ. ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇ ਹਿ ‘‘ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਉਲ੍ਲਪਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੨੯) ਵਚਨਤੋ ਵਿਸਂਵਾਦਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਮੁਸਾ ਭਣਨ੍ਤੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਧਿਮਾਨੇਨ ਅਧਿਗਤਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਪਤਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਧਿਮਾਨਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਭਾਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਜਾਤਾ. ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯਪਿ ਚੇਤਨਾਯ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਚ੍ਛਾਯ ਚ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਉਪਕ੍ਕਮਨਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧੇਨ ਅਭਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਉਪਕ੍ਕਮਕਿਰਿਯਾਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਪਿ ਚੇਤਨਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਸਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚੇਤਨਾ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੩੫) ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਜਾਤਾ.

ਅਕਤੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਤਿ ‘‘ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤਾ ਨ ਭੁਞ੍ਜਿਂਸੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਅਕਤੇ. ਸਿਥਿਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਠਮਂ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਬਦ੍ਧਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਰਣਵਸੇਨ ਸਿਥਿਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ. ਦ੍ਵਾਰਂ ਦਦਮਾਨਾਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਦਦਮਾਨਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਪਰਾਪਰਮ੍ਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਙ੍ਖਣਿਕਾਯਪੀ’’ਤਿ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਆਪਤ੍ਤਿਮੇਵ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਙ੍ਖਣਿਕਾਯਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਦਾਯਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਙ੍ਖਣਿਕਾਯ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਂ ਆਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਤੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਗਤਿਕਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਮੂਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਹੋਤਿ.

ਮਕ੍ਕਟਿਵਤ੍ਥੁਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਨ੍ਥਤਭਾਣਵਾਰੋ

ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ

੪੩. ਵੇਸਾਲੀ ਨਿਵਾਸੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਵੇਸਾਲਿਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਸਾਲਿਵਾਸਿਨੋ’’ਤਿ. ਵਜ੍ਜੀਸੁ ਜਨਪਦੇ ਵਸਨ੍ਤਾ ਵਜ੍ਜਿਨੋ, ਵਜ੍ਜੀਨਂ ਪੁਤ੍ਤਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਜ੍ਜਿਰਟ੍ਠੇ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਕੁਲਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਞਾਤੀਨਂ ਬ੍ਯਸਨਨ੍ਤਿ ਞਾਤੀਨਂ ਵਿਨਾਸੋ. ਸੋ ਪਨ ਞਾਤੀਨਂ ਵਿਨਾਸੋ ਰਾਜਦਣ੍ਡਾਦਿਕਾਰਣੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਾਜਦਣ੍ਡਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਵਿਪ੍ਪਵਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਭੋਗਾਨਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਵਿਨਾਸੋ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨਂ. ਤਞ੍ਚ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਦਾਸਿਦਾਸਾਦੀਨਂ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਵਤ੍ਥੂਨਂ ਰਾਜਦਣ੍ਡਾਦਿਨਾ ਵਿਨਾਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਸ ਨਯੋ ਦੁਤਿਯਪਦੇਪੀ’’ਤਿ. ਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਗਰਹਾਮਾਤਿ ‘‘ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਨ ਗਰਹਾਮ. ਨ ਧਮ੍ਮਗਰਹਿਨੋਤਿ ‘‘ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਗਰਹਾਮ. ਨ ਸਙ੍ਘਗਰਹਿਨੋਤਿ ‘‘ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਘਂ ਨ ਗਰਹਾਮ. ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਰਮ੍ਮਣੇਸੂਤਿ ਦਸ ਕਸਿਣਾ ਦਸ ਅਸੁਭਾ ਦਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਰੁਪ੍ਪਾ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਆਹਾਰੇ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞਾਤਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਆਲੋਕਾਕਾਸਕਸਿਣਦ੍ਵਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਇਦਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਯੋ ਮਹਗ੍ਗਤਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਵ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਤੇ ਏਵ ਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਦ੍ਦਾਕਿਲਮਥਵਿਨੋਦਨੋਕਾਸਤ੍ਤਾ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਯਾਮਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਬੋਧਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਂ. ਉਪਕਾਰਕਤ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖੇ ਭਵਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖੇ ਭਵਾਨਂ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ. ‘‘ਗਿਹਿਪਲਿਬੋਧਂ ਆਵਾਸਪਲਿਬੋਧਞ੍ਚ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਲਿਬੋਧਾਨਂ ਉਪਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਯੁਤ੍ਤਾ.

ਆਸਯਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ. ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸੇਵਿਤਮੇਥੁਨਾਨਂ ਤੇਸਂ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ ਅਸਂਵਾਸੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮੂਹਨਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯਦਿ ਹਿ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਪਟਿਸੇਵਿਤਮੇਥੁਨਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਨ ਸਮੂਹਨਤਿ ਨਾਮ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸੇਵਤਿ. ‘‘ਸੋ ਆਗਤੋ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਾਮਣੇਰਭੂਮਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਮਣੇਰਭੂਮਿਯਂ ਪਨ ਠਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਵਾ.

ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਵਿਨਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੪੫. ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਾਸਨਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਹੁਪਾਲਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਸੁਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੪੨) ਏਵਮਾਦਿਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਤੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਞ੍ਚ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕਾਸੇਸੁਂ, ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਉਗ੍ਗਹੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਤੋ ਆਚਰਿਯਵਾਦਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕਾਸੇਸੁਂ, ਭਾਰੁਕਚ੍ਛਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ (ਪਾਰਾ. ੭੮) ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਾਲਿ ਏਵਮਾਹ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਵੁਸੋ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਤੋ ਏਵ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕਾਸੇਸੁਂ. ਤਾਯ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯਾ ਥੇਰੋ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਂ ਲਭਿ.

ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਜ੍ਜਤੇ ਅਨੇਨ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਪਦਂ, ਭਗਵਤਾ ਕਣ੍ਠਾਦਿਵਣ੍ਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਆਹਚ੍ਚ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਭਾਸਿਤਂ ਪਦਂ ਆਹਚ੍ਚਪਦਂ, ਭਗਵਤੋਯੇਵ ਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਹਚ੍ਚਪਦਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਇਦਂ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਇਦਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ‘ਇਦਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤਿ, ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਤਂ ਵੋ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੩੦੫) ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ ਇਧ ‘‘ਰਸੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਸੋਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕਪ੍ਪਭੁਤਿਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਤੋ ਆਨੀਤਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਂਸੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਂਸੋਤਿ ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ’’ਤਿ.

ਇਧ ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸ੍ਸ ਅਧਿਕਤਤ੍ਤਾ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਸਕਲੇ ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਪਾਲ਼ੀ’’ਤਿ. ਮਹਾਪਦੇਸਾਤਿ ਮਹਾਓਕਾਸਾ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਯੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਵਿਨਯੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤਿ ਅਸਨ੍ਦੇਹਤੋ. ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਵਾ ਕਾਰਣਾਨਿ ਮਹਾਪਦੇਸਾ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ‘ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵ ਮਹਾਪਦੇਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯੇ ਭਗਵਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮੇ ਚ ਮਹਾਪਦੇਸਾ ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਧ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਦੇਸਨਾਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾ, ਸਾ ਪਨ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕੇਹਿ ਪਠਮਂ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਸਙ੍ਗਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਨੁਰੂਪੇਨੇਵ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਟ੍ਠਕਥਾਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋਯੇਵ ਚ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਭੂਤੋ ਕਥਾਮਗ੍ਗੋ ਮਹਾਮਹਿਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪਂ ਆਭਤੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਯੇਹਿ ਮਹਾਥੇਰੇਹਿ ਸੀਹਲ਼ਭਾਸਾਯ ਠਪਿਤੋ ਨਿਕਾਯਨ੍ਤਰਲਦ੍ਧਿਸਙ੍ਕਰਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਕਪ੍ਪੀਯਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਸਾ ਨ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਵਿਸੇਸਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਆਚਰਿਯਵਾਦੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿਯੇਵ ਅਨੁਗਤਬੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਨਯਗ੍ਗਾਹੇਨਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਨਯਗ੍ਗਹਣੇਨ.

ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਂ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਪਠਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਤਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ. ਆਚਰਿਯਵਾਦੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਚਰਿਯਵਾਦੇ ਞਾਣੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਾਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਯਂ ਪਟਿਭਾਨਭਾਵਤੋ. ਪਮਾਦਪਾਠਵਸੇਨ ਆਚਰਿਯਵਾਦਸ੍ਸ ਕਦਾਚਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇਨ ਅਸਂਸਨ੍ਦਨਾਪਿ ਸਿਯਾ, ਸੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਆਚਰਿਯਵਾਦੋਪਿ…ਪੇ… ਸਮੇਨ੍ਤੋ ਏਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਸਮੇਨ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ, ਏਵਂ ਮਹਾਪਦੇਸਤੋ ਅਤ੍ਥਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤੇਕਦੇਸਤ੍ਤੇਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ‘‘ਇਦਂ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਇਦਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹਚ੍ਚਭਾਸਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਯਂ. ਕਾਰਕਸਙ੍ਘਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਸਙ੍ਘਸਦਿਸਂ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਠਿਤਕਾਲਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧੇਹੇਵ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਧਰਮਾਨਬੁਦ੍ਧਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤੇ ਬੁਦ੍ਧੋਵ ਪਟਿਬਾਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਕਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੀਤਿ ਸਕਵਾਦੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਤਿ. ਪਰਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਵਾਦੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ. ਖੇਪਂ ਵਾ ਗਰਹਂ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ’’ਤਿ ਖੇਪਂ ਵਾ ‘‘ਕਿਮੇਸ ਬਾਲੋ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਗਰਹਂ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸੇਸਵਾਰੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦੀ. ਪਰੋਤਿ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਵਾਦੀ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.

ਨਨੁ ਚ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ. ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਸਕਮਤੇਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਕਮਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿ ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਤੋ ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਬਲਵਤਰੋ, ਆਚਰਿਯਵਾਦਤੋ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਬਲਵਤਰਂ, ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਆਨੀਤਂ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਆਨੀਤਂ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਆਚਰਿਯਵਾਦਅਤ੍ਤਨੋਮਤੀਸੁ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮੇਨ੍ਤਂਯੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਇਧ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਨ ਕੋਚਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਰੋਧੋ.

ਬਾਹਿਰਕਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਗੁਲ਼੍ਹਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਾਦੀਨਿ ਮਹਾਸਙ੍ਘਿਕਨਿਕਾਯਵਾਸੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਵੇਦਲ੍ਲਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗੁਲ਼੍ਹਉਮ੍ਮਗ੍ਗਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਂ ਗਾਰਯ੍ਹਸੁਤ੍ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯਮੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਤੋ ਆਨੀਤਸੁਤ੍ਤਤੋਪਿ ਸਕਨਿਕਾਯੇ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯੇਵ ਬਲਵਤਰਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਕਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ, ਪਰਵਾਦੀਪਿ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿਏਵਮਾਦਿਨਾ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਾਰੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਓਤਾਰਣਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਸਕਵਾਦੀਪਰਵਾਦੀਨਂ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਾਦਿਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਿਵਾਦੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਅਥ ਪਨਾਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਚ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਚ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਰੋ ਕਾਰਣਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਪਰਵਾਦੀ ਕਾਰਣਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਬਹੁਂ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਪਰਵਾਦੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਬਹੁਂ ਕਾਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਚ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਾਧੂਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਪਰਵਾਦੀਵਚਨੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਚ੍ਛਾਯਾ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਕਵਾਦੀਪਰਵਾਦੀਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵਸਾਧਕਂ ਕਾਰਣਪਤਿਰੂਪਕਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਦਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਚ੍ਛਾਯਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਨਯਞ੍ਹਿ ਪਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਵਿਨਯਂ ਪਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਵਿਚਾਰਣਮਾਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਰੁਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵੇ ਸਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਗਹਣਂ ਰੁਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਗਹਣਂ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਕਪ੍ਪਿਯਗਹਣਸੋਤਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਗਰੁਕਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਬਹੂਹਿ ਸੁਤ੍ਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਬਹੂਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਚੇਵ ਤਤੋ ਆਨੀਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਣੇਹਿ ਚ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਹਣਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਗਹਣਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯੋਤਿ ਸਕਵਾਦੀਪਰਵਾਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਕਵਾਦੀਸੁਯੇਵ ਯੋ ਕੋਚਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ‘‘ਅਥ ਪਨਾਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਭੋਪਿ ਸਕਵਾਦਿਨੋਯੇਵ ਸਿਯੁਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤਿਰੇਕਕਾਰਣਂ ਲਭਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਂ ਪੁਰਿਮਂ ਅਤਿਰੇਕਕਾਰਣਂ ਨਾਮ, ਯੋ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਬਹੁਤਰਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਤਿ, ਸੋ ਅਤਿਰੇਕਕਾਰਣਂ ਲਭਤਿ ਨਾਮ.

ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਤ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਉਗ੍ਗਤਂ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਂ, ਵਚਸਾ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਤੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਤੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਸਕਲਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਲ਼ਿਤੋਤਿ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਿਕਾ ਅਞ੍ਞਾਯੇਵ ਪਾਲ਼ਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤੋ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਪਕਾਸਨਤੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਥੇਰਵਾਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਕਲਹਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਸਙ੍ਘਰਾਜੀਤਿ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋਤਿ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ. ਤਨ੍ਤਿਂ ਅਵਿਸਂਵਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਅਵੋਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ.

ਵਿਤ੍ਥੁਨਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਥੁਨਤਿ. ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤੀਤਿ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਪਰੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਪਰਵਾਦਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ‘‘ਉਚ੍ਛੁਮ੍ਹਿ ਕਸਟਂ ਯਾਵਜੀਵਿਕਂ, ਰਸੋ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕੋ, ਤਦੁਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਚ ਉਚ੍ਛੁ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਚ੍ਛੁਪਿ ਵਿਕਾਲੇ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਮ੍ਪਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਕੇਕਲੋਮਨ੍ਤਿ ਪਲਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਮ੍ਹੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ.

ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾਤਿ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਪਰਮ੍ਪਰਾ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਯਥਾ ਆਚਰਿਯੋ ਚ ਆਚਰਿਯਾਚਰਿਯੋ ਚ ਪਾਲ਼ਿਞ੍ਚ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਞ੍ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਞਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਨੁਸਨ੍ਧਿਤੋਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬਵਚਨਂ, ਇਦਂ ਪਰਵਚਨਂ, ਅਯਮਨੁਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਨੁਸਨ੍ਧਿਤੋ. ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ ਥੇਰਵਾਦਙ੍ਗਨ੍ਤਿ, ਥੇਰਪਟਿਪਾਟਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਪਰਿਵਟ੍ਟਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਰਮ੍ਪਰਾ.

ਇਮੇਹਿ ਚ ਪਨ ਤੀਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹੀਤਿ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਠਮੇਨ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਉਗ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਚਲਤਾ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਤਿਯੇਨ ਯਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਚ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਆਚਰਿਯਵਚਨੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤੇ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਓਤਿਣ੍ਣੇ, ਓਸਟੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚੋਦਕੇਨ ਚ ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਚੋਦਕੇਨ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜੇਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਚੋਦਕੇਨ ਚ ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਯੋਜੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਚੋਦਕੇਨ ਚ ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਅਯਮੇਵ ਪਨ ਯੋਜਨਾ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਤ੍ਥੁ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਿਣੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ਯੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੧੭) ਹਿ ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇ ਅਞ੍ਞਾਤਕਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮਾਤਿਕਾਯ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਲੇ ਵਿਕਾਲਸਞ੍ਞੀ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ, ਕਾਲੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੨੫੦) ਆਗਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਰੇਸੂਤਿ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੁਂ ਅਨ੍ਤੋਕਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਰੇ.

ਸੁਖੁਮਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸਭਾਵਸ੍ਸ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਘਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਕਾ’’ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁ ਸੀਘਪਰਿਵਤ੍ਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਕਾ. ਤੇਤਿ ਤੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ. ਤਂਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾ ਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਰਣਮੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਂਵਤ੍ਥੁਕਂ. ਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ. ਪਾਕਟਭਾਵਤੋ ਸੁਖਵਲ਼ਞ੍ਜਨਤਾਯ ਚ ‘‘ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਂ ਤਾਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਕਤਪਰਿਚਯੇਨ ਤਦੇਵ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਘਟਯਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਖਣ੍ਡਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਲਮ੍ਬਨਭਾਵੇਨ ਚਿਰਕਾਲਂ ਘਟਯਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕੋ ਚੇ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਕਤਪਾਰਾਜਿਕਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਪਿ ਅਸਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਘਟਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਯਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਚੇਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਅਤ੍ਤਾ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਚ ਦੇਵਤਾ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾਹਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਦੁਨਿਯੋ ਦੇਵਤਾ ਚ ਜਾਨਨ੍ਤਿ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਵਿਨਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਵਿਨਯਧਰਸ੍ਸ ਚ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.

ਭਿਕ੍ਖੁਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ-ਸਦ੍ਦਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਯਮੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਦੀਪਕਂ ਯੋ-ਸਦ੍ਦਮੇਵ ਆਹ, ਤਸ੍ਮਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਯੋ-ਸਦ੍ਦੇ. ਪਨ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯੋ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਕੋਚੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਵਾ ਯੋ ਕੋਚੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਾਸਧੁਰਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਸੀਲੇਸੂਤਿ ਪਕਤੀਸੁ.

ਭਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਯਾਚਤਿ. ਲਭਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਵਾਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖਤਿ ਭਿਕ੍ਖਂ ਏਸਤਿ ਗਵੇਸਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਲਭਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਤਥਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਰਿਯਾਯ ਯਾਚਨਾਯਾਤਿ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਰਿਯਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਏਸਾ ਅਰਿਯਾਨ ਯਾਚਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਅਰਿਯਯਾਚਨਾਯ, ਨ ਕਪਣਦ੍ਧਿਕਵਣਿਬ੍ਬਕਯਾਚਕਾਨਂ ਵਿਯ ‘‘ਦੇਹਿ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਯਾਚਨਾਯ. ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਂ. ਅਜ੍ਝੁਪਗਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਕਾਜਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਜੇਹਿ ਆਨੀਤਂ ਭਤ੍ਤਂ. ਅਗ੍ਘਫਸ੍ਸਵਣ੍ਣਭੇਦੇਨਾਤਿ ਅਗ੍ਘਾਦੀਨਂ ਪੁਰਿਮਪਕਤਿਵਿਜਹੇਨ. ਪੁਰਿਮਪਕਤਿਵਿਜਹਨਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਭੇਦੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਅਪਨੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਸਭਾਵਂ ਮਲਂ, ਤਥਾ ਅਪਨੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਸਭਾਵਾ ਜਲ੍ਲਿਕਾ. ਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰੇ ਭਿਕ੍ਖੁ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਕਤਂ.

ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਟ੍ਠਪਰਿਕ੍ਖਾਰਦਾਨੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਯੋ ਹਿ ਚੀਵਰਾਦਿਕੇ ਅਟ੍ਠ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮੇਵ ਵਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਿਅਰਿਯਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਦਾਨਂ ਅਨਾਗਤੇ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਸਤਿ ਅਧਿਕਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵੇ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਰਿਕ੍ਖਾਰਲਾਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋਸਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਘੋਸਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਘੋਸਸਦਿਸਂ ਵਾ ਘੋਸਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਞ੍ਚ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਣ੍ਡੂਤਿ ਮੁਣ੍ਡੋ. ਵਾਸੀਤਿ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਚ੍ਛੇਦਨਵਾਸਿ. ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਂ. ਯੁਤ੍ਤੋ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਯੋਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤਯੋਗਸ੍ਸ, ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬੁਦ੍ਧੋਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਚਰਿਯੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਚਰਿਯੋ ਚ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਚਰਿਯਕੋ. ਪਠਮਬੋਧਿਯਮ੍ਪਿ ਪਠਮਕਾਲੇਯੇਵ ਸੇਸਉਪਸਮ੍ਪਦਾਨਂ ਅਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਬੋਧਿਯਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਤ੍ਥੇਰਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਤ੍ਥੇਰਾ ਪਞ੍ਚ. ਤੀਣਿ ਸਤਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਸਤਾਨਿ, ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਸੁਖਤ੍ਥਂ ਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਤੋ. ਏਕੋ ਚ ਥੇਰੋਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਤ੍ਥੇਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਯਂ.

ਵੇਲ਼ੁਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਭਗਵਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਿਗਾਵੁਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਏਕਕੋਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਪੁਤ੍ਤਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮੇ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਮੇ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਸਾਵਕੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਮਹਤ੍ਤਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ਯਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਜਾਨਂਯੇਵ ‘‘ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬਾਹਿਰਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸਾਵਕੋ ਏਵਰੂਪਂ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਟਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਲਪਕ੍ਕਂ ਵਿਯ ਗੀਵਤੋ ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਤਧਾ ਵਾ ਫਲੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਾਵਕਂ ਅਜਾਨਂਯੇਵ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ, ਅਪਸ੍ਸਂਯੇਵ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਤਧਾ ਵਾ ਫਲੇਯ੍ਯ, ਅਹਂ ਖੋ, ਕਸ੍ਸਪ, ਜਾਨਂਯੇਵ ਵਦਾਮਿ ‘ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ, ਪਸ੍ਸਂਯੇਵ ਵਦਾਮਿ ‘ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’’ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਮਦਮਾਨਮਦਰੂਪਮਦਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ ਤੀਹਿ ਓਵਾਦੇਹਿ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ ਕਸ੍ਸਪਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੧੫੪) ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਹਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਵ ‘‘ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਏਵ ਚ ‘‘ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿ-ਕਾਰ ਹ-ਕਾਰਾ ਨਿਪਾਤਾ. ਇਹਾਤਿ ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ, ਤ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਆਗਤੋ. ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਕਾਰੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਬਹਲਂ ਮਹਨ੍ਤਂ. ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਹਿਰੀ ਚ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚ. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਤੋ ਪਠਮਤਰਮੇਵ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਤਿ ਤੇਸਂ ਪੁਰਤੋ ਅਸ੍ਸ ਸਗਾਰਵਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਤਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਯੋ ਚ ਥੇਰਾਦੀਸੁ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ, ਥੇਰਾਦਯੋਪਿ ਤਂ ਸਹਿਰਿਕਾ ਸਓਤ੍ਤਪ੍ਪਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਟ੍ਠਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ‘‘ਏਸ ਮਯ੍ਹਂ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਥੋਕਮ੍ਪਿ ਬਹਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਓਹਿਤਸੋਤੋਤਿ ਠਪਿਤਸੋਤੋ, ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਹਿਤਸੋਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਞਾਣਸੋਤਞ੍ਚ ਪਸਾਦਸੋਤਞ੍ਚ ਓਦਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਦੇਸਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਮੇਵ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਤਸਹਗਤਾ ਚ ਮੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤੀਤਿ ਅਸੁਭੇਸੁ ਚੇਵ ਆਨਾਪਾਨੇ ਚ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ. ਯੋ ਚ ਪਨਾਯਂ ਤਿਵਿਧੋ ਓਵਾਦੋ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਯਮੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ ਅਹੋਸਿ.

ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ. ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਝਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦੇਵ ਚ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਪਟਿਭਾਗਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਪਾਕਸਾਮਣੇਰੋ ਭਗਵਤਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਏਤੇ ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਵਚਰਭਾਵੇਨ ਏਕਤ੍ਥਾ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਆਰਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਆਰਾਧਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਗਰੁਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਦਿਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਉਪਰਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਸਯਮੇਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.