ਏਕੁਤ੍ਤਰਿਕਨਯੋ
ਏਕਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੧. ਮੂਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮੂਲਾਯਪਟਿਕਸ੍ਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਆਪਨ੍ਨਾ. ‘‘ਅਗ੍ਘਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਾਸੁ ਸਬ੍ਬਚਿਰਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਵਸੇਨ ਅਗ੍ਘਸਮੋਧਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਆਪਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਉਸ੍ਸਾਹੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਪੁਨਪਿ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਉਸ੍ਸਾਹੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਮੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸਵਸ੍ਸ ਅਸਚ੍ਚਾਪਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਧਮ੍ਮਿਕਪਟਿਸ੍ਸਵਸ੍ਸ ਵਿਸਂਵਾਦੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਿਬ੍ਭਮਥਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਨ ਵਿਬ੍ਭਮਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਪਞ੍ਚਦਸਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ‘‘ਕਾਲੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਅਕਾਲੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਚਦਸਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਭਬ੍ਬਤਾਯ ਭਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਕਾ.
ਏਕਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦੁਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੨. ਦੁਕੇਸੁ ਨਿਦਹਨੇਤਿ ਆਤਪੇ ਅਤਿਚਿਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦਹਨੇ. ਵਤ੍ਥੁਸਭਾਗਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਨ੍ਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਨ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਰੋਮਜਨਪਦੇ ਜਾਤਂ ਰੋਮਕਂ. ਪਕ੍ਕਾਲਕਨ੍ਤਿ ਯਵਕ੍ਖਾਰਂ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਲੋਣਤ੍ਤਾ ਲੋਣਾਨਿਪਿ ਦੁਕੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.
ਦੁਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤਿਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੩. ਤਿਕੇਸੁ ਵਚੀਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਯਕਿਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕਾਯੇਨ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਮੁਖਾਲਮ੍ਬਰਕਰਣਾਦਿਭੇਦੋਤਿ ਮੁਖਭੇਰਿਵਾਦਨਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦੋ. ਯਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਕਾਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਤਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਉਪਘਾਤੇਤੀਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤਿ. ਨ ਆਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਾ ਵਿਹਾਰਾ ਪਰਮ੍ਪਿ ਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮ, ਵਿਨਯਧਰਾਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਕੁਸਲਾਨਿ ਚੇਵ ਮੂਲਾਨਿ ਚਾਤਿ ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਭਾਵਤੋ ਅਕੁਸਲਾਨਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਸਾਧਨਤੋ ਮੂਲਾਨਿ, ਨ ਅਕੁਸਲਭਾਵਸਾਧਨਤੋ. ਨ ਹਿ ਮੂਲਤੋ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਕੁਸਲਭਾਵੋ, ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਵਾ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵੋ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਮੋਮੂਹਚਿਤ੍ਤਦ੍ਵਯਮੋਹਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਭਾਵੋ ਨ ਸਿਯਾ.
ਦੁਟ੍ਠੁ ਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ ਚ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਸਮ੍ਮਾਪਵਤ੍ਤਿਤਾਨਿ. ਵਿਰੂਪਾਨੀਤਿ ਬੀਭਚ੍ਛਾਨਿ ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਰੂਪਤ੍ਤਾ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਰਿਤਾਨੀਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਚੇਤੇ ਤਿਕਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਪਥੇਹਿ ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯਾ ਤਾਵ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਂ. ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ. ਉਭਯਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਯਿਦਂ ਦ੍ਵਾਰਦ੍ਵਯੇ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਵ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤਂ. ਅਯਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਕਥਾ.
ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਨਾਮਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਤਬ੍ਬਹੁਲਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ. ਤੇਨਾਹੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ –
‘‘ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਦ੍ਵਾਰਚਾਰਿਨੋ;
ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲ ਦ੍ਵਾਰਕਥਾ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰ);
ਤਥਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਿਚੇਤਨਾ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਤਯੋ ਮਨੋਕਮ੍ਮਭੂਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਭੂਤਾਯ ਪਨ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਤਂਤਂਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵਾ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾਪਿ ਵਿਰਤਿਯੋਪਿ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਂ ਕਾਯਿਕਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਕਾਯੇਨ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਸਮਾਦਿਯਮਾਨੇ ਸੀਲਸ੍ਸ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਹਿ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾਪਿ ਵਿਰਤਿਯੋਪਿ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ ਵਾਚਸਿਕਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਤਯੋ ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾ.
ਤਿਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚਤੁਕ੍ਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੪. ਚਤੁਕ੍ਕੇਸੁ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਾਤਿ ਅਨਰਿਯਾਨਂ ਲਾਮਕਾਨਂ ਵੋਹਾਰਾ ਸਂਵੋਹਾਰਾ ਅਭਿਲਾਪਵਾਚਾ. ਅਰਿਯਵੋਹਾਰਾਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਵੋਹਾਰਾ. ਦਿਟ੍ਠਵਾਦਿਤਾਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂਵਾਦਿਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਂਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕੇਸੁ ਪਠਮਂ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਮਂ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਤ੍ਥੇਨ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਭਾਵਤੋ ਪੁਰਿਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਂ ਜਹਤਿ. ਸਤਂ ਤਿਂਸਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀਤਿ ਤਿਂਸਾਧਿਕਾਨਿ ਸਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ.
ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚ ਚਤੂਸੁ ਪਾਰਾਜਿਕੇਸੂਤਿ ਸਾਧਾਰਣੇਸੁਯੇਵ ਚਤੂਸੁ ਪਾਰਾਜਿਕੇਸੁ. ਪਠਮੋ ਪਞ੍ਹੋਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਥੁਨਾਨਤ੍ਤਤਾ, ਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿਨਾਨਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਿਸਭਾਗਤਾ, ਨੋ ਵਤ੍ਥੁਸਭਾਗਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਇਧ ਦੁਤਿਯੋ ਨਾਮ.
ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੇ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਸ੍ਸ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨ੍ਤਾਭਾਸਾਤਿ ਮਤਿਯਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭਾਸਨਤੋ ਅਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਵਾਚਾ ਇਧ ‘‘ਮਨ੍ਤਾਭਾਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਨਵਮਭਿਕ੍ਖੁਨਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਪਿ ਅਭਿਵਾਦਨਾਰਹਾ ਨੋ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਾਰਹਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਯਥਾਗਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਆਗਤਪਟਿਪਾਟਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਵਮਭਿਕ੍ਖੁਨਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਚੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਾਰਹਾ, ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨਾਹਿਯੇਵ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਾਦੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਭਿਵਾਦਨਾਰਹਾ. ਆਦਿਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸੁ ਪਨ ਅਟ੍ਠਸੁ ਯਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਿਮਾ ਅਞ੍ਞਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਵਕਤਰਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਲਭਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਤਾਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਾਰਹਾ. ਯਾ ਪਨ ਅਟ੍ਠਹਿਪਿ ਨਵਕਤਰਾ, ਸਾ ਸਚੇਪਿ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਾ ਹੋਤਿ, ਆਗਤਪਟਿਪਾਟਿਯਾਵ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਲਭਤਿ.
ਇਧ ਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਜਨਪਦੇਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਨਯਾਤਿਸਾਰਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਨਾਮ. ਇਧ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਚਤੁਕ੍ਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਞ੍ਚਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੫. ਪਞ੍ਚਕੇਸੁ ‘‘ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਸਭਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੯੪-੨੯੭) ਵਚਨਤੋ ਅਕਪ੍ਪਿਯਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨਾਮਨ੍ਤਚਾਰੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ‘‘ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਣਭੋਜਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਗਿਲਾਨਸਮਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ. ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਾਤਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਭਤ੍ਤਪਚ੍ਚਾਸਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਾ.
ਅਯਸਤੋ ਵਾ ਗਰਹਤੋ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਅਗੁਣਵਚਨਂ ਅਯਸੋ. ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਗਰਹਾ. ਵਿਯਸਤੀਤਿ ਬ੍ਯਸਨਂ, ਹਿਤਸੁਖਂ ਖਿਪਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਞਾਤੀਨਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਂ, ਚੋਰਰੋਗਭਯਾਦੀਹਿ ਞਾਤਿਵਿਨਾਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੋਗਾਨਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨਂ, ਰਾਜਚੋਰਾਦਿਵਸੇਨ ਭੋਗਵਿਨਾਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੋਗੋ ਏਵ ਬ੍ਯਸਨਂ ਰੋਗਬ੍ਯਸਨਂ. ਰੋਗੋ ਹਿ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਬ੍ਯਸਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਬ੍ਯਸਨਂ. ਸੀਲਸ੍ਸ ਬ੍ਯਸਨਂ ਸੀਲਬ੍ਯਸਨਂ, ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਨਾਸਯਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਬ੍ਯਸਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਬ੍ਯਸਨਂ. ਞਾਤਿਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਞਾਤੀਨਂ ਸਮ੍ਪਦਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿ ਬਹੁਭਾਵੋ. ਭੋਗਸਮ੍ਪਦਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਰੋਗ੍ਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾ ਆਰੋਗ੍ਯਸਮ੍ਪਦਾ. ਪਾਰਿਪੂਰਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਰੋਗਤਾ. ਸੀਲਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਾਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਵਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਕਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਅਟ੍ਠ ਕਪ੍ਪੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰੀਤਿਆਦਿਨਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਠਪਿਤਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾਤਿ ਨੇਵ ਸਮਾਦਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਆਨਿਸਂਸਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋਤਿ ‘‘ਅਰਞ੍ਞੇ ਮੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘ਅਯਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ’ਤਿ ਚਤੁਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ‘ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲਜ੍ਜੀ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ’ਤਿਆਦੀਹਿ ਚ ਗੁਣੇਹਿ ਸਮ੍ਭਾਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਾਪਿਕਾਯ ਇਚ੍ਛਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਏਵ ਇਚ੍ਛਾਯ ਅਭਿਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਲਾਭਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ’’ਤਿ. ਉਮ੍ਮਾਦਵਸੇਨ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਮ੍ਮਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਾ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵਣ੍ਣਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇਹਿ ਚ ਵਣ੍ਣਿਤਂ ਪਸਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ.
ਪਞ੍ਚਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਛਕ੍ਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੬. ਛਕ੍ਕੇਸੁ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਪਰਮਤਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਦਭਾਜਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਛਕ੍ਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸਤ੍ਤਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੭. ਸਤ੍ਤਕੇਸੁ ਛਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿਯੇਵ ਸਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਛਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਚੁਦ੍ਦਸਪਰਮਾਨਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਤਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂਯੇਵ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬੬) ਅਭਿਚੇਤੋਤਿ ਪਾਕਤਿਕਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸੁਨ੍ਦਰਤਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਭਿਚੇਤਸਿ ਜਾਤਾਨਿ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਿ, ਅਭਿਚੇਤੋਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਵਾ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਿ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਵਿਹਾਰਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਝਾਯਿਨੋ ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਨਿਕਾਮਲਾਭੀਤਿ ਨਿਕਾਮੇਨ ਲਾਭੀ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਲਾਭੀ, ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀਤਿ ਸੁਖੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਕਸਿਰਲਾਭੀਤਿ ਅਕਸਿਰਾਨਂ ਲਾਭੀ ਵਿਪੁਲਾਨਂ, ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਲਾਭੀਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਤਥਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕੇ ਪਨ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਤਥਾ ਚ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕੇ ਚ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨੇਵ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਕਾਲਮਾਨਨਾਲ਼ਿਕਯਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਯੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ.
ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਖਯਾ. ਅਨਾਸਵਨ੍ਤਿ ਆਸਵਵਿਰਹਿਤਂ. ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚੇਤੋ-ਵਚਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਧਿ, ਪਞ੍ਞਾ-ਵਚਨੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਮਾਧਿ ਰਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਯੋ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਾਧਿ, ਤਦਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੫੨੦). ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਞਾ, ਤਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੫੧੬). ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੨.੩੨). ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਸਮਥਫਲਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਫਲਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਯੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤਮਯਞਾਣਾਦਿਨਾ ਵਿਯ ਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਂ ਨਯਗ੍ਗਾਹਞ੍ਚ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋਘੋਸਾਨੁਗਤਭਾਵਨਾਧਿਗਮਭੂਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਨ ਸਯਮ੍ਭੂਞਾਣਭੂਤਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ.
ਸਤ੍ਤਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਟ੍ਠਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੮. ਅਟ੍ਠਕੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਨਿਸਂਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨਾਤਿ –
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਦਿਟ੍ਠਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ ਧਮ੍ਮਧਰੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਮਾਤਿਕਾਧਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ, ਸਚੇ ਮਯਂ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮ, ਨ ਮਯਂ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਵਿਨਾ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਲਹੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਸਙ੍ਘਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਸਙ੍ਘਨਾਨਾਕਰਣ’ਨ੍ਤਿ, ਭੇਦਗਰੁਕੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੪੫੩) –
ਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਅਟ੍ਠਾਨਿਸਂਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨ. ਤੇਨ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪੋਸਥਾਦਿਅਕਰਣਂ ਆਦੀਨਵੋ ਭੇਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਕਰਣਂ ਆਨਿਸਂਸੋ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇ ਅਟ੍ਠਾਨਿਸਂਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੁਤਿਯਅਟ੍ਠਕੇਪਿ ਅਟ੍ਠਾਨਿਸਂਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨਾਤਿ –
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਦਿਟ੍ਠਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਇਮੇ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਆਗਤਾਗਮਾ ਧਮ੍ਮਧਰਾ ਵਿਨਯਧਰਾ ਮਾਤਿਕਾਧਰਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਮੇਧਾਵਿਨੋ ਲਜ੍ਜਿਨੋ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕਾ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ, ਨਾਲਂ ਮਮਂ ਵਾ ਕਾਰਣਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਕਾਰਣਾ ਛਨ੍ਦਾ ਦੋਸਾ ਮੋਹਾ ਭਯਾ ਅਗਤਿਂ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਸਚੇ ਮਂ ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਾ ਮਯਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਲਹੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਸਙ੍ਘਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਸਙ੍ਘਨਾਨਾਕਰਣ’ਨ੍ਤਿ, ਭੇਦਗਰੁਕੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੪੫੩) –
ਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਅਟ੍ਠਾਨਿਸਂਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹੀਤਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘ਮੁਸਾ ਭਣਿਸ੍ਸ’ਨ੍ਤਿ, ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘ਮੁਸਾ ਭਣਾਮੀ’ਤਿ, ਭਣਿਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘ਮੁਸਾ ਮਯਾ ਭਣਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਨਿਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਂ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਖਨ੍ਤਿਂ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਰੁਚਿਂ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੨੦) ਏਵਮਾਗਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ.
ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਤਿ ਅਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਤੋ. ਰਤ੍ਤਿਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਰਤ੍ਤਿਭੋਜਨਞ੍ਚ ਦਿਵਾਵਿਕਾਲਭੋਜਨਞ੍ਚ ਨ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਮਞ੍ਚੇ ਛਮਾਯਂਵ ਸਯੇਥ ਸਨ੍ਥਤੇਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਮਞ੍ਚੇ ਵਾ ਸੁਧਾਦਿਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਾਯ ਭੂਮਿਯਂ ਵਾ ਤਿਣਪਣ੍ਣਪਲਾਲਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤੇ ਸਨ੍ਥਤੇ ਵਾ ਸਯੇਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੀਕਮਾਹੁਪੋਸਥਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਅਸਮਾਚਰਨ੍ਤੇਨ ਉਪਵੁਤ੍ਥਉਪੋਸਥਂ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਕਤਂ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਸਪ੍ਪਿਆਦਿ ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਏਕਂ ਅਟ੍ਠਕਂ, ਤਤੋ ਏਕਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਕੇਕਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਟ੍ਠਕਾਨਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਟ੍ਠਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਵਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੯. ਨਵਕੇਸੁ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੪੦; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੯.੨੯) ਆਘਾਤਕਾਰਣਾਨਿ. ਆਘਾਤਪਟਿਵਿਨਯਾਨੀਤਿ ਆਘਾਤਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਨਯਕਾਰਣਾਨਿ. ਤਂ ਕੁਤੇਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਾਤਿ ‘‘ਤਂ ਅਨਤ੍ਥਚਰਣਂ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਭਾ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲਦ੍ਧੁਂ. ‘‘ਪਰੋ ਨਾਮ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਰੁਚਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਘਾਤਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਚਾਹਂ ਪਟਿਕ੍ਕੋਪਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਤਂ ਕੋਪਕਰਣਂ ਏਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਭਾ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਕਸ੍ਸ ਰੁਚਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਿਤਾ ਸੁਖਿਤਾ ਵਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੇਵਲਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਕੁਜ੍ਝਨਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਤਂ ਕੋਪਕਰਣਂ ਏਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਭਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਚ ਅਭਾਵਤੋ. ਸਙ੍ਖਾਰਮਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਯਦਿਦਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਯਂ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਇਤ੍ਤਰਕਾਲਾ ਖਣਿਕਾ, ਕਸ੍ਸ ਕੋ ਕੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਕੁਤੋ ਲਾਭਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸਚਾਹਂ ਏਤ੍ਥ ਕੋਪਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਮੇ ਕੋਪਕਰਣੇ ਕੁਤੋ ਲਾਭਾ, ਲਾਭਾ ਨਾਮ ਕੇ ਸਿਯੁਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਨਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੇ ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ.
ਤਣ੍ਹਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੦੩; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੯.੨੩) ਦ੍ਵੇ ਤਣ੍ਹਾ ਏਸਨਤਣ੍ਹਾ ਏਸਿਤਤਣ੍ਹਾ ਚ. ਯਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਜਪਥਸਙ੍ਕੁਪਥਾਦੀਨਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭੋਗੇ ਏਸਤਿ ਗਵੇਸਤਿ, ਅਯਂ ਏਸਨਤਣ੍ਹਾ ਨਾਮ. ਯਾ ਤੇਸੁ ਏਸਿਤੇਸੁ ਗਵੇਸਿਤੇਸੁ ਪਟਿਲਦ੍ਧੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾ, ਅਯਂ ਏਸਿਤਤਣ੍ਹਾ ਨਾਮ. ਇਧ ਏਸਿਤਤਣ੍ਹਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਯੇਸਨਾਤਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਪਰਿਯੇਸਨਾ. ਸਾ ਹਿ ਏਸਨਤਣ੍ਹਾਯ ਸਤਿ ਹੋਤਿ. ਲਾਭੋਤਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਟਿਲਾਭੋ. ਸੋ ਹਿ ਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਸਤਿ ਹੋਤਿ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਪਨ ਞਾਣਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਜਞ੍ਞਾ, ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਖਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੨੩) ਅਯਂ ਞਾਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ‘‘ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾ ਤਣ੍ਹਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੦੨) ਏਵਂ ਆਗਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਸਤਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ‘‘ਛਨ੍ਦੋ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਦਾਨੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੫੮) ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਇਧ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋਯੇਵ ਆਗਤੋ. ਲਾਭਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਹਿ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਂ ਸੁਨ੍ਦਰਾਸੁਨ੍ਦਰਞ੍ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਾਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਮੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਥਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਥਾਯ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਰਸ੍ਸ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਿਦਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਲਾਭਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ.
ਛਨ੍ਦਰਾਗੋਤਿ ਏਵਂ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਿਤੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਦੁਬ੍ਬਲਰਾਗੋ ਚ ਬਲਵਰਾਗੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਜ੍ਝੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਹਂ, ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਬਲਵਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਕਰਣਂ. ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪਰੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਸ੍ਸ ਅਸਹਨਤਾ. ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣਾ ਏਵਂ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਮਯ੍ਹੇਵ ਹੋਤੁ, ਮਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਹੋਤੂਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਆਰਕ੍ਖੋਤਿ ਦ੍ਵਾਰਪਿਦਹਨਮਞ੍ਜੂਸਾਗੋਪਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਕ੍ਖਣਂ. ਅਧਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਕਾਰਣਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਆਰਕ੍ਖਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ, ਆਰਕ੍ਖਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਾਦੀਸੁ ਪਰਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਂ. ਏਕਤੋਧਾਰਾਦਿਨੋ ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾਦਾਨਂ. ਕਲਹੋਤਿ ਕਾਯਕਲਹੋਪਿ ਵਾਚਾਕਲਹੋਪਿ. ਪੁਰਿਮੋ ਪੁਰਿਮੋ ਵਿਰੋਧੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਵਿਵਾਦੋ. ਤੁਵਂ ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਅਗਾਰਵਵਸੇਨ ‘‘ਤੁਵਂ ਤੁਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ.
ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾ
ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਜਹਿਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਵਿਜਹਿਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਦੁਕ੍ਕਟਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ‘‘ਵਗ੍ਗਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੧੫੦) ਨਯੇਨ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵੇ ਨਵਕਾਨਿ ਦੁਕ੍ਕਟਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.
ਨਵਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦਸਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੩੦. ਦਸਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੯੪, ੨੨੫; ੩.੯੧, ੧੧੬; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨੧੦) ਏਵਮਾਗਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿਆਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ, ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ, ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ, ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ, ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਵਾ, ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਵਾ, ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਵਾ, ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਵਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੬੯) ਏਵਮਾਗਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਯੋਸਾਨਾਤਿ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵੋ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮੋ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੭੦) ਏਵਮਾਗਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਾਪਕਿਰਿਯਾਸੁ ਉਪਾਯਚਿਨ੍ਤਾਵਸੇਨ ਪਾਪਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਕਤਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਕਾਰੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮੋਹੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਿਤਾ. ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ‘‘ਓਰਮਤ੍ਤਕਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਗਤਿਗਤਂ, ਨ ਚ ਸਰਿਤਸਾਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੦੪) ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾਦਯੋ ਦਸ ਇਤ੍ਥਿਯੋ. ਧਨਕ੍ਕੀਤਾਦਯੋ ਦਸ ਭਰਿਯਾਯੋ.
ਦਸਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਏਕਾਦਸਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੩੧. ਏਕਾਦਸਕੇਸੁ ਨ ਵੋਦਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਪਕਾਸਨ੍ਤਿ. ਸੁਯੁਤ੍ਤਯਾਨਸਦਿਸਾਯ ਕਤਾਯਾਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕਾਲੇ ਸੁਖੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਂ ਵਿਯ ਕਤਾਯ. ਯਥਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਯਥਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਤਿ. ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਭਾਵਨਾਬਹੁਲੀਕਾਰੇਹਿ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯ.
ਸੁਖਂ ਸੁਪਤੀਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੧੧.੧੫; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ੧.੨੫੮) ਯਥਾ ਸੇਸਜਨਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਕਾਕਚ੍ਛਮਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸੁਪਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਸੁਪਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਸੁਪਤਿ, ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਸੁਖਂ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਾ ਵਿਜਮ੍ਭਨ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਸਮਾਨਮਿਵ ਪਦੁਮਂ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਂ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਤਿ. ਅਨੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਵਸੇਨ ਦੇਵਤੂਪਸਂਹਾਰਵਸੇਨ ਚਸ੍ਸ ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਸੁਪਿਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਾਪਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਪਕਮੇਵ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਹੇਤੁਕਮ੍ਪਿ ਚਸ੍ਸ ਬਹੁਲਂ ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਸਿਯਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਾਨੁਗੁਣਤਾਯ ਉਤੁਆਹਾਰਜਰੂਪਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਪਕਮੇਵ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਚੋਰੇਹਿ ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰਿਤਂ ਵਿਯ, ਵਾਲ਼ੇਹਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ ਵਿਯ, ਪਪਾਤੇ ਪਤਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਾਪਕਮੇਵ ਸੁਪਿਨਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਦ੍ਰਕਂ ਪਨ ਵੁਡ੍ਢਿਕਾਰਣਭੂਤਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਹੋਤਿ.
ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਉਰੇ ਆਮੁਕ੍ਕਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ ਵਿਯ, ਸੀਸੇ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਮਾਲਾ ਵਿਯ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਮਨਾਪੋ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥੇਵ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਿਯੋ, ਏਵਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਵਿਸਾਖਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ. ਨਾਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਿ ਵਾ ਵਿਸਂ ਵਾ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਕਮਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਵਿਯ ਅਗ੍ਗਿ ਵਾ, ਸਂਯੁਤ੍ਤਭਾਣਕਚੂਲ਼ਸੀਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸਂ ਵਾ, ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਨ ਕਮਤਿ ਨ ਪਵਿਸਤਿ, ਨਾਸ੍ਸ ਕਾਯਂ ਵਿਕੋਪੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਧੇਨੁਵਤ੍ਥੁਮ੍ਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਕਥਯਨ੍ਤਿ, ਏਕਾ ਕਿਰ ਧੇਨੁ ਵਚ੍ਛਕਸ੍ਸ ਖੀਰਧਾਰਂ ਮੁਞ੍ਚਮਾਨਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕੋ ਲੁਦ੍ਦਕੋ ‘‘ਤਂ ਵਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦੀਘਦਣ੍ਡਕਂ ਸਤ੍ਤਿਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਾਲਪਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਵਿਵਟ੍ਟਮਾਨਾ ਗਤਾ, ਨੇਵ ਉਪਚਾਰਬਲੇਨ ਨ ਅਪ੍ਪਨਾਬਲੇਨ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਵਚ੍ਛਕੇ ਬਲਵਹਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ. ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾ. ਖਿਪ੍ਪਂ ਸਮਾਧਿਯਤੀਤਿ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਪਨ੍ਥੇਨ ਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਦੂਰਸਮਨੁਸ੍ਸਰਿਤਭਾਵਤੋ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਮੁਖਵਣ੍ਣੋ ਵਿਪ੍ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਬਨ੍ਧਨਾ ਪਮੁਤ੍ਤਤਾਲਪਕ੍ਕਂ ਵਿਯ ਚਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਵਣ੍ਣਂ ਮੁਖਂ ਹੋਤਿ. ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਨੋ ਸਮ੍ਮੋਹਮਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋਵ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ.
ਏਕਾਦਸਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਏਕੁਤ੍ਤਰਿਕਨਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.