੪. ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕਂ

ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੭. ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਂ-ਸਦ੍ਦੂਪਪਦੋ ਞਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਤੋਸਨਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਅਵਬੋਧਨੇ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਤੋਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਾਪੇਤੀ’’ਤਿ.

ਸਤਿਵਿਨਯਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੫-੨੦੦. ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਂ. ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਯੋ ਸਤਿਵਿਨਯੋ. ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਯੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯੋ. ਪਟਿਞ੍ਞਾਤੇਨ ਕਰਣਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਂ.

੨੧੨. ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਸਦਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ਤਂਸਦਿਸਤਾਯ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਏਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਅਧਿਕਰਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੬. ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਕਿਂ ਮੂਲਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨੀਤਿ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ ਮੂਲਾਨਿ. ਕੋਧਨੋਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਕੋਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਉਪਨਾਹੀਤਿ ਵੇਰਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੇਨ ਉਪਨਾਹੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਅਗਾਰਵੋਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੨੩; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੪੪) ਗਾਰਵਵਿਰਹਿਤੋ. ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਯੋ ਅਨੀਚਵੁਤ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਧਰਮਾਨੇ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਯਾਤਿ, ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਨੁਪਾਹਨੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਸਉਪਾਹਨੋ ਚਙ੍ਕਮਤਿ, ਨੀਚੇ ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਉਚ੍ਚੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਸਨ੍ਤੇ ਉਪਰਿ ਵਸਤਿ, ਸਤ੍ਥੁ ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਉਭੋ ਅਂਸੇ ਪਾਰੁਪਤਿ, ਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਉਪਾਹਨਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਨਹਾਯਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਰਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਵਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਵਾ ਪਨ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਯਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸਤ੍ਥੁਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਕਰੋਸਿ, ਨ ਇਦਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਾਮ ਲਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਹਿ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਦਸਿ, ਕਿਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਅਯਂ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਗਾਰਵੋ ਨਾਮ.

ਯੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮਸਵਨੇ ਸਙ੍ਘੁਟ੍ਠੇ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਸੁਣਾਤਿ, ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੋ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਨ ਵਾਚੇਤਿ, ‘‘ਕਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਹਿ, ਧਮ੍ਮੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਸਿ, ਕਿਂ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੇ ਅਗਾਰਵੋ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ਥੇਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਨਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਤਿ, ਵੁਡ੍ਢੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਦੁਸ੍ਸਪਲ੍ਲਤ੍ਥਿਕਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਲ੍ਲਤ੍ਥਿਕਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਉਭੋ ਅਂਸੇ ਪਾਰੁਪਤਿ, ਛਤ੍ਤੁਪਾਹਨਂ ਧਾਰੇਤਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਲਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਹਿ, ਸਙ੍ਘੋ ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਵਦਸਿ, ਕਿਂ ਸਙ੍ਘੋ, ਮਿਗਸਙ੍ਘੋ ਅਜਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਸਙ੍ਘੇ ਅਗਾਰਵੋ ਨਾਮ. ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਗਾਰਵੇ ਕਤੇ ਸਙ੍ਘੇ ਕਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਪਨ ਅਪੂਰਯਮਾਨੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਨਾਮ.

ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੨੫; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੪੨; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੬.੩੬) ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਵਾਦੋ ਕਥਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ? ਕੋਸਮ੍ਬਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵਿਯ ਹਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਨ੍ਨੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਓਵਾਦਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਵਿਵਦਤਿ, ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਵਾਦੀਨਂ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀਨਂ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨਿਯੋ. ਤਤੋ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾਨਂ ਮਿਤ੍ਤਾ ਭੁਮ੍ਮਦੇਵਤਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇ ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਾਦੀਹਿ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋਵ ਬਹੁਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਯਂ ਬਹੁਕੇਹਿ ਗਹਿਤਂ, ਤਂ ਤਚ੍ਛ’’ਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਤਰਾ ਅਧਮ੍ਮਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਧਮ੍ਮਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾ ਅਪਾਯੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਵਾਦੋ ਬਹੂਨਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਹੋਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਾਯ ਵਾ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾਤਿ ਪਰਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾਯ ਵਾ. ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵਾਯਾਤਿ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਯ.

ਮਕ੍ਖੀਤਿ ਪਰੇਸਂ ਗੁਣਮਕ੍ਖਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਮਕ੍ਖੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਪਲ਼ਾਸੀਤਿ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਲ਼ਾਸੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਇਸ੍ਸੁਕੀਤਿ ਪਰਸਕ੍ਕਾਰਾਦੀਨਂ ਇਸ੍ਸਾਯਨਲਕ੍ਖਣਾਯ ਇਸ੍ਸਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਮਚ੍ਛਰੀਤਿ ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸਠੋਤਿ ਕੇਰਾਟਿਕੋ. ਮਾਯਾਵੀਤਿ ਕਤਪਾਪਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕੋ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਅਸਨ੍ਤਸਮ੍ਭਾਵਨਿਚ੍ਛਕੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿਕਵਾਦੀ ਅਹੇਤੁਕਵਾਦੀ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੀ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀਤਿ ਸਯਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਪਰਾਮਸਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹੀ. ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਗਹਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਤੁਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਨਯੇਨ ਕੋਧੂਪਨਾਹਾਦਯੋ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਲੋਭਦੋਸਮੋਹਾ. ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਅਲੋਭਾਦਯੋ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ.

੨੧੭. ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋਤਿ ਪਂਸੁਪਿਸਾਚਕੋ ਵਿਯ ਝਾਮਖਾਣੁਵਣ੍ਣੋ. ਦੁਦ੍ਦਸ੍ਸਿਕੋਤਿ ਵਿਜਾਤਮਾਤੁਯਾਪਿ ਅਮਨਾਪਦਸ੍ਸਨੋ. ਓਕੋਟਿਮਕੋਤਿ ਲਕੁਣ੍ਡਕੋ. ਕਾਣੋਤਿ ਏਕਕ੍ਖਿਕਾਣੋ ਵਾ ਉਭਯਕ੍ਖਿਕਾਣੋ ਵਾ. ਕੁਣੀਤਿ ਏਕਹਤ੍ਥਕੁਣੀ ਵਾ ਉਭਯਹਤ੍ਥਕੁਣੀ ਵਾ. ਖਞ੍ਜੋਤਿ ਏਕਪਾਦਖਞ੍ਜੋ ਵਾ ਉਭਯਪਾਦਖਞ੍ਜੋ ਵਾ. ਪਕ੍ਖਹਤੋਤਿ ਹਤਪਕ੍ਖੋ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ.

੨੨੦. ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ ਅਕੁਸਲਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕਿਂ ਕੁਸਲਂ ਅਕੁਸਲਂ ਉਦਾਹੁ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਵਾਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਨ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਵਾਦੋ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਸੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਥੇਹਿ ਚ ਅਧਿਕਰਣੀਯਤਾਯ ਅਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ, ਸਮਥੇਹਿ ਸਮੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਵਾਦਹੇਤੁਭੂਤਸ੍ਸ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮੇਨ ਤਪ੍ਪਭਵਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸਪਿ ਵੂਪਸਮੋ ਹੋਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਸਮਥੇਹਿ ਅਧਿਕਰਣੀਯਤਾ ਪਰਿਯਾਯੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ.

੨੨੨. ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਲੋਕਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਥਵੀਖਣਨਾਦਿਕੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯੋ ਵਿਨਯੇ ਅਪਕਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ਵਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਸਮ੍ਮੁਞ੍ਜਨਿਆਦਿਨਾ ਪਥਵੀਖਣਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ਤਸ੍ਸੁਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਙ੍ਗਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ‘‘ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਖਣਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਜਾਨਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਵੀਖਣਨਾਦੀਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੇ ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੇ ਸਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਨਯਿਦਂ ਅਙ੍ਗਪ੍ਪਹੋਨਕਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਭਾਵੇਨ ਅਙ੍ਗਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਦਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਗਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੇ ਵਾ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਚੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸੇਯ੍ਯਾਕਾਰੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਰੂਪਮੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਕੁਸਲਾਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ…ਪੇ… ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਦਿਵਸੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤੋ (ਪਰਿ. ੩੨੩ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਂ) ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਖਣੇ ਉਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੇ ਜਾਤੇ ਅਨੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਤਦਾਕਾਰਪਵਤ੍ਤੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋਵ ਆਪਤ੍ਤਿ.

‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਅਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾਤਿ ਚੇ? ਨ. ਯੋ ਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਤੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਪਥਵੀਖਣਨਾਦੀਸੁ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਰੂਪਸਮ੍ਭਵਤੋ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਰੂਪਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ. ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਦਿਵਸੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ.

ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਲ਼ਕਲੋਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਤਿਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਦਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਨ ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਙ੍ਗਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਸਯਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਲਿਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਚਲਿਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ. ਚਲਿਤੋ ਕਾਯੋ, ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਾਚਾ. ਅਞ੍ਞਤਰਮੇਵ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵਾਚਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਮੇਵ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਞ੍ਚ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਮਾਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਨਾਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਸਾਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਵਦਾਮਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਪਿ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤਾ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨਾ ਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਯਾਵ ਸੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਾਵ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਕਰਾ, ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਛਾਦਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਟਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਕੁਸਲਮਾਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸਾਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਅਪਾਯਗਾਮਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਮੇਵਾਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁਪਿ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਸੇਕ੍ਖੋ ਅਰਹਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਅਰਹਤੋ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਮੇਵ, ਤਥਾ ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ, ਤਥਾ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਕਾਲੇ ਅਬ੍ਯਾਕਤਮੇਵ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਮ੍ਪਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚਸ੍ਸ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਕਾਲੇ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲ’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਵਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਾਭਾਵਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਯਞ੍ਚ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਦੇਸਿਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਕਮ੍ਮਂ ਅਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪਨੇਨ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਨ੍ਨਂ ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਦਮ੍ਪਿ ਦੇਸਿਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਵਾ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤਾਯ ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂ ਜਾਤਂ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਸਾਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਵਦਾਮਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ ਸਾਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸੇਵ ਅਪਾਯਗਾਮਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨਸਮਥਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੮. ਵਿਵਾਦਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਅਤ੍ਥਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ.

੨੨੯. ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਭਾਵੇ.

੨੩੦. ਅਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣੇਨ.

੨੩੧. ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਖੀਯਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਦਾਨਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ.

੨੩੬. ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਖੋ ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ.

੨੩੮. ‘‘ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਯਾ’’ਤਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਲਿਖਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਾ ਚ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਾਠੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੨੪੨. ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਏਕੇਨ ਸਮਥੇਨ ਸਮ੍ਮਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਿਚ੍ਚਮੇਵ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੫-੮੬) ਵਚਨਤੋ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਾਦੀਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਂ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.