੫. ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕਂ
ਸੋਣਕੋਲ਼ਿਵਿਸਵਤ੍ਥੁਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪੨. ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਉਣ੍ਣਪਾਵਾਰਣਨ੍ਤਿ ਉਣ੍ਣਾਮਯਂ ਪਾਵਾਰਣਂ. ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਛਾਯਾਯਨ੍ਤਿ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਛਾਯਾਯਂ. ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਮਾਨਚ੍ਛਾਯਾਯਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਸੋਣਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪੩. ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਤੋਯੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ. ਸੀਤਵਨੇਤਿ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੬.੫੫) ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਵਨੇ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਞ੍ਚ ਚਙ੍ਕਮਨਸਤਾਨਿ ਮਾਪਿਤਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਚਙ੍ਕਮਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਤੋ ਪਾਦਤਲਾਨਿ ਭਿਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਜਾਣੂਹਿ ਚਙ੍ਕਮਤੋ ਜਾਣੁਕਾਨਿਪਿ ਹਤ੍ਥਤਲਾਨਿਪਿ ਭਿਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਵਂ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਓਭਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਤਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯੇਨ ਕਿਲਮਿਤਕਾਯਸ੍ਸ ਚਙ੍ਕਮਨਕੋਟਿਯਂ ਪਾਸਾਣਫਲਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਯੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯਾ. ਨ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਅਹਂ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ ਵਾ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ ਵਾ ਨੇਯ੍ਯੋ ਵਾ, ਨ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਅਦ੍ਧਾ ਪਨ ਪਦਪਰਮੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਭੋਗਾਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ.
ਪਾਤੁਰਹੋਸੀਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੋਣੋ ਅਜ੍ਜ ਸੀਤਵਨੇ ਪਧਾਨਭੂਮਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਇਮਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਹੋਡ੍ਢਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵੀਣੋਪਮਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੀਤਵਨੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇਤਿ ਪਧਾਨਿਕਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਓਵਦਿਤੁਂ ਆਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਨਿਸੀਦਨਤ੍ਥਂ ਯਥਾਲਾਭੇਨ ਆਸਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾਵ ਪਧਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਪੁਰਾਣਪਣ੍ਣਾਨਿ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾਵ ਪਧਾਨਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ’’ਤਿ.
ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਵਸੇਸਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪੇ ਛੇਕੋ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਕਥਿਯਮਾਨੇ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੀਣੋਪਮਂ ਕਥੇਤੁਂ ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵੀਣਾਯ ਤਨ੍ਤਿਸ੍ਸਰੇ ਕੁਸਲਤਾ ਨਾਮ ਵੀਣਾਯ ਵਾਦਨਕੁਸਲਤਾ, ਸੋ ਚ ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲੋ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਹਿਸ੍ਸ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਕਾਯੇਨ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਆਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਮੇਵ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਸ –
‘‘ਸਤ੍ਤ ਸਰਾ ਤਯੋ ਗਾਮਾ, ਮੁਚ੍ਛਨਾ ਏਕਵੀਸਤਿ;
ਠਾਨਾ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ, ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਸਰਮਣ੍ਡਲਾ’’ਤਿ. –
ਆਦਿਕਂ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਂ ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਪਗੁਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਅਚ੍ਚਾਯਤਾਤਿ ਅਤਿਆਯਤਾ ਖਰਮੁਚ੍ਛਨਾ. ਸਰਵਤੀਤਿ ਸਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਾਤਿ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮਾ ਕਮ੍ਮਯੋਗ੍ਗਾ. ਅਤਿਸਿਥਿਲਾਤਿ ਮਨ੍ਦਮੁਚ੍ਛਨਾ. ਸਮੇ ਗੁਣੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਸਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ.
ਅਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤਿਗਾਲ਼੍ਹਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧਤਭਾਵਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਤਿਲੀਨਨ੍ਤਿ ਅਤਿਸਿਥਿਲਂ. ਕੋਸਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਕੁਸੀਤਭਾਵਤ੍ਥਾਯ. ਵੀਰਿਯਸਮਥਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਹੀਤਿ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਥਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਹਿ, ਵੀਰਿਯਂ ਸਮਥੇਨ ਯੋਜੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਞ੍ਚ ਸਮਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਹੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਮਤਂ ਸਮਭਾਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਹਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਂ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਯ, ਵੀਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਨਾ, ਸਮਾਧਿਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯੇਨ ਯੋਜਯਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਮਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਤਿ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਾ, ਸਾ ਸਦਾਪਿ ਬਲਵਤੀਯੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਨੇਸਂ ਯੋਜਨਾਵਿਧਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੬੦-੬੨) ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਮਭਾਵੇ ਸਤਿ ਯੇਨ ਆਦਾਸੇ ਮੁਖਬਿਮ੍ਬੇਨੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਫਲਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਏਕੋਤਿ ਅਸਹਾਯੋ. ਵੂਪਕਟ੍ਠੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਹਿ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਹਿ ਚ ਕਾਯੇਨ ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਸਤਿਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ. ਆਤਾਪੀਤਿ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਵੀਰਿਯਾਤਾਪੇਨ ਆਤਾਪੋ. ਆਤਪ੍ਪਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹੀਤਿ ਆਤਾਪੋ, ਵੀਰਿਯਂ. ਪਹਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਅਨਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਪੇਸਿਤਤ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਵਾ ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਰਮ੍ਭਤੋ ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ. ਅਞ੍ਞਤਰੋਤਿ ਏਕੋ. ਅਰਹਤਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੋ ਏਕੋ ਮਹਾਸਾਵਕੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੨੪੪. ਵੁਸਿਤਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਥਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ. ਕਤਕਰਣੀਯੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਓਹਿਤਭਾਰੋਤਿ ਖਨ੍ਧਭਾਰਂ ਕਿਲੇਸਭਾਰਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਭਾਰਞ੍ਚ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋਤਿ ਸਦਤ੍ਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋਤਿ ਖੀਣਭਵਬਨ੍ਧਨੋ. ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਹੇਤੁਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਛ ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਛ ਕਾਰਣਾਨਿ. ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਅਰਹਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਤੇਹੇਵ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਵਿਵੇਕੋ, ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਾਭਾਵਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ, ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਖਯਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਯੋ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਖਯਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ, ਸਮ੍ਮੋਹਾਭਾਵਤੋ ਅਸਮ੍ਮੋਹੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਕੇਵਲਂ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਪਟਿਵੇਧਰਹਿਤਂ ਕੇਵਲਂ ਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾਯ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਕਂ. ਪਟਿਚਯਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰਣੇਨ ਵਡ੍ਢਿਂ. ਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧੇਨ ਰਾਗਸ੍ਸ ਵਿਹਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਮਾਨਸੋਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਲਾਭਞ੍ਚ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸੁਕਤਭਾਵਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਭਣਨਞ੍ਚ. ਨਿਕਾਮਯਮਾਨੋਤਿ ਇਚ੍ਛਮਾਨੋ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ. ਪਵਿਵੇਕਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਪਵਿਵੇਕੇ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਨ੍ਤਿ ਸੀਲਞ੍ਚ ਵਤਞ੍ਚ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣਮਤ੍ਤਂ. ਸਾਰਤੋ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਸਾਰਭਾਵੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਕਥਿਤਂ, ਸੇਸੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕੇ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ‘‘ਅਸਮ੍ਮੋਹਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕਥਿਤਂ, ਸੇਸੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਾਰੋ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸ੍ਵੇਵੇਤੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਕਥਿਤਮੇਵਾਤਿ.
ਭੁਸਾਤਿ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਦਿਬ੍ਬਰੂਪਸਦਿਸਾ. ਨੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਕਿਲੇਸਾ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਅਮਿਸ੍ਸੀਕਤਨ੍ਤਿ ਅਮਿਸ੍ਸਕਤਂ. ਕਿਲੇਸਾ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਿਸ੍ਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਭਾਵਾ ਅਮਿਸ੍ਸੀਕਤਂ. ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਚਲਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਵਯਞ੍ਚਸ੍ਸਾਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚੇਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਵਯਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਭੁਸਾ ਵਾਤਵੁਟ੍ਠੀਤਿ ਬਲਵਾ ਵਾਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਨੇਵ ਨਂ ਸਙ੍ਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਕਭਾਗੇਨ ਚਾਲੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ. ਨ ਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਥੂਣਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਭਾਗਤੋ ਕਮ੍ਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ. ਨ ਸਮ੍ਪਵੇਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੇਧੇਤ੍ਵਾ ਪਵੇਧੇਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ.
ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮੇਵ ਕਥਿਤਂ. ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਅਸਮ੍ਮੋਹਞ੍ਚ ਚੇਤਸੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਸਮ੍ਮੋਹਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਯਤਨੁਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤਿ ਆਯਤਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਞ੍ਚ ਵਯਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਹੇਤੁਨਾ ਨਯੇਨ ਇਮਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ ਕਥਿਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਆਯਤਨੁਪ੍ਪਾਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਮਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਸੋਣਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸਬ੍ਬਨੀਲਿਕਾਦਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪੬. ਅਦ੍ਦਾਰਿਟ੍ਠਕਵਣ੍ਣਾਤਿ ਅਭਿਨਵਾਰਿਟ੍ਠਫਲਵਣ੍ਣਾ. ਉਦਕੇਨ ਤਿਨ੍ਤਕਾਕਪਤ੍ਤਵਣ੍ਣਾਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੇ ਉਪਾਹਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪੮. ਅਭਿਜੀਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਭਿਜੀਵਨਿਕਂ. ਕਿਨ੍ਤਂ? ਸਿਪ੍ਪਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇਨ ਸਿਪ੍ਪੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਕਟ੍ਠਪਾਦੁਕਾਦਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੧. ਉਣ੍ਣਾਹਿ ਕਤਪਾਦੁਕਾਤਿ ਉਣ੍ਣਾਲੋਮਮਯਕਮ੍ਬਲੇਹਿ, ਉਣ੍ਣਾਲੋਮੇਹਿ ਏਵ ਵਾ ਕਤਪਾਦੁਕਾ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਵੀਨਂ ਵਿਸਾਣੇਸੁ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਿਸਾਣਾਦੀਸੁ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਯਾਨਾਦਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੩. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਯੁਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਵਟ੍ਟਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਯੁਤ੍ਤਂ, ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਤ੍ਥਵਟ੍ਟਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚੇਕਵਾਕ੍ਯਪਰਿਸਮਾਪਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਿਸਯੁਤ੍ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਸਾਰਥਿ ਵਾ…ਪੇ… ਪੁਰਿਸਾ ਵਾ, ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਪੀਠਕਸਿਵਿਕਨ੍ਤਿ ਪੀਠਕਯਾਨਂ. ਪਾਟਙ੍ਕਿਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਦੋਲਿਕਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ.
ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੪. ਵਾਲ਼ਰੂਪਾਨੀਤਿ ਆਹਰਿਮਾਨਿ ਵਾਲ਼ਰੂਪਾਨਿ. ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਰੂਪਾਕੁਲੋ ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਞ੍ਚੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ’’ਤਿ ਸਾਰਸਮਾਸੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦੀਘਲੋਮਕੋ ਮਹਾਕੋਜਵੋਤਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਾਧਿਕਲੋਮੋ ਕਾਲ਼ਕੋਜਵੋ. ‘‘ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਾਧਿਕਾਨਿ ਕਿਰ ਤਸ੍ਸ ਲੋਮਾਨੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਾਨਚਿਤ੍ਰੋ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣੋਤਿ ਭਿਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਚਿਤ੍ਰੋ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣੋ. ਘਨਪੁਪ੍ਫਕੋ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣੋਤਿ ਉਣ੍ਣਾਮਯਲੋਹਿਤਤ੍ਥਰਣੋ. ਪਕਤਿਤੂਲਿਕਾਤਿ ਰੁਕ੍ਖਤੂਲਲਤਾਤੂਲਪੋਟਕੀਤੂਲਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤੂਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਪੁਣ੍ਣਾ ਤੂਲਿਕਾ. ‘‘ਉਦ੍ਦਲੋਮੀਤਿ ਉਭਤੋਦਸਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣਂ. ਏਕਨ੍ਤਲੋਮੀਤਿ ਏਕਤੋਦਸਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਾਰਸਮਾਸੇ ਪਨ ‘‘ਉਦ੍ਦਲੋਮੀਤਿ ਏਕਤੋ ਉਗ੍ਗਤਪੁਪ੍ਫਂ. ਏਕਨ੍ਤਲੋਮੀਤਿ ਉਭਤੋ ਉਗ੍ਗਤਪੁਪ੍ਫ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਕੋਸੇਯ੍ਯਕਟ੍ਟਿਸ੍ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਕੋਸੇਯ੍ਯਕਸਟਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਦ੍ਧਕੋਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਨਰਹਿਤਂ. ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਲਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਗੋਨਕਾਦੀਨਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾਨਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਨਰਹਿਤਾਪਿ ਤੂਲਿਕਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾਨਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਯਾਨਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਵਸੇਨ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਮਞ੍ਚਾਦੀਸੁ ਚ ਉਪਨੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਗਰੁਕੇ ਠਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਦੇਸਨਾਯਂ ਪਨ ਗਹਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਲਿਕਂ…ਪੇ… ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ.
ਅਜਿਨਚਮ੍ਮੇਹੀਤਿ ਅਜਿਨਮਿਗਚਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਾਨਿ ਕਿਰ ਚਮ੍ਮਾਨਿ ਸੁਖੁਮਤਰਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਪਟ੍ਟਤਿਪਟ੍ਟਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਜਿਨਪਵੇਣੀ’’ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਂ ਉਪਰਿਭਾਗਂ ਛਾਦੇਤੀਤਿ ਉਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦੋ, ਵਿਤਾਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਲੋਹਿਤਵਿਤਾਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਰਿਬਦ੍ਧੇਨ ਰਤ੍ਤਵਿਤਾਨੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਰਤ੍ਤਵਿਤਾਨੇਸੁ ਚ ਕਾਸਾਵਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕੁਸੁਮ੍ਭਾਦਿਰਤ੍ਤਮੇਵ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਉਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਉਪਧਾਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫) ‘‘ਅਲੋਹਿਤਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਞ੍ਚੇ ਤਿਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੇਨਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੯੭) ਪਨ ‘‘ਅਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਸੀਸੁਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਾਦੁਪਧਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਯਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਬਿਮ੍ਬੋਹਨਾਨਿ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗਿਲਾਨੋਯੇਵ ਮਞ੍ਚੇ ਤਿਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਲਭਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਗਿਹਿਵਿਕਤਾਨੁਞ੍ਞਾਤਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੬. ਅਭਿਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਪਸ੍ਸਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ.
ਸੋਣਕੁਟਿਕਣ੍ਣਵਤ੍ਥੁਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੭. ਪਪਤਕੇ ਪਬ੍ਬਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਬ੍ਬਤੇ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਨਾਮਕੇ ਪਬ੍ਬਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਣੋ ਉਪਾਸਕੋਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪੬) ਨਾਮੇਨ ਸੋਣੋ ਨਾਮ, ਤੀਹਿ ਸਰਣਗਮਨੇਹਿ ਉਪਾਸਕਤ੍ਤਪਟਿਵੇਦਨੇਨ ਉਪਾਸਕੋ, ਕੋਟਿਅਗ੍ਘਨਕਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਸ੍ਸ ਧਾਰਣੇਨ ‘‘ਕੋਟਿਕਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋ, ਨ ਸੁਕੁਮਾਰਸੋਣੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਰਣੇਸੁ ਚ ਸੀਲੇਸੁ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਪਤਕੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਛਾਯੂਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਠਾਨੇ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਤਤ੍ਥ ਵਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਸੋ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਥੇਰੋ ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਤੇਨ ਸਂਵੇਗਬਹੁਲੋ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯਂ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਣਿਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਉਜ੍ਜੇਨਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਟਵਿਯਂ ਸਤ੍ਥੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠੇ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਜਨਸਮ੍ਬਾਧਭਯੇਨ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਿਦ੍ਦਂ ਉਪਗਞ੍ਛਿ. ਸਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚੂਸਵੇਲਾਯਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਤੋ, ਨ ਏਕੋਪਿ ਸੋਣਂ ਪਬੋਧੇਸਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਵਿਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਿਂਸੁ. ਸੋ ਪਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਕਞ੍ਚਿ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੇਨ ਗਤਮਗ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਵਟਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਗਞ੍ਛਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਦ੍ਦਸ ਏਕਂ ਮਹਾਕਾਯਂ ਵਿਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਬੀਭਚ੍ਛਂ ਪੁਰਿਸਂ ਅਟ੍ਠਿਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਂਸਾਨਿ ਸਯਮੇਵ ਖਾਦਨ੍ਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪੇਤੋਸ੍ਮਿ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਕਰੋਸੀਤਿ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ? ਅਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਾਰੁਕਚ੍ਛਨਗਰਵਾਸੀ ਕੂਟਵਾਣਿਜੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂ, ਸਮਣੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਉਪਗਤੇ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਂਸਂ ਖਾਦਥਾ’’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਂ, ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਏਤਰਹਿ ਇਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਾਮੀਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਣੋ ਅਤਿਵਿਯ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਮੁਖਤੋ ਪਗ੍ਘਰਿਤਕਾਲ਼ਲੋਹਿਤੇ ਦ੍ਵੇ ਪੇਤਦਾਰਕੇ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਤੇਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸੁਂ. ਤੇ ਕਿਰ ਭਾਰੁਕਚ੍ਛਨਗਰੇ ਦਾਰਕਕਾਲੇ ਗਨ੍ਧਵਾਣਿਜ੍ਜਾਯ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਤਰਿ ਖੀਣਾਸਵੇ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਨ੍ਤਿਯਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਸ੍ਮਾ ਸਮਣਾਨਂ ਦੇਸਿ, ਤਯਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨਕਸਮਣਾਨਂ ਮੁਖਤੋ ਕਾਲ਼ਲੋਹਿਤਂ ਪਗ੍ਘਰਤੂ’’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਂਸੁ. ਤੇ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਪੇਤਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਇਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਣੋ ਅਤਿਵਿਯ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸੋ ਉਜ੍ਜੇਨਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਰਣੀਯਂ ਤੀਰੇਤ੍ਵਾ ਕੁਰਰਘਰਂ ਪਚ੍ਚਾਗਤੋ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਥੇਰੋਪਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤੀਸੁ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸੇ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਗਤੋ ਸਾਯਮਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨਂ ਉਪਗਤੋ ਥੋਕਂਯੇਵ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨਤਲੇ ਨਿਸਜ੍ਜ ਯਥਾਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਤੇ ਚ ਪੇਤਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਅਤਿਵਿਯ ਭਯਾਨਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਿ. ਸੋ ਵਿਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸੋਣੋ ਉਪਾਸਕੋ…ਪੇ… ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਯਥਾਤਿਆਦਿਪਦਾਨਂ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯੇਨ ਯੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਅਯ੍ਯੋ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤਿ ਵਿਵਰਤਿ ਵਿਭਜਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨਿਂ ਕਰੋਤਿ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਮੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਯਦੇਤਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਂ ਅਖਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰਿਮਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ, ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਕਿਲੇਸਮਲੇਨ ਅਮਲੀਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰਿਮਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਸਙ੍ਖਲਿਖਿਤਂ ਲਿਖਿਤਸਙ੍ਖਸਦਿਸਂ ਧੋਤਸਙ੍ਖਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਨ ਸੁਕਰਂ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਾ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ…ਪੇ… ਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਂ ਸੋਣੋ ਉਪਾਸਕੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਨ ਤਾਵਸ੍ਸ ਞਾਣਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਛਨ੍ਦਂ ਨਿਵਾਰੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਦੁਤਿਯਸੇਯ੍ਯਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੇਯ੍ਯਾਸੀਸੇਨ ‘‘ਏਕੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਕੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਕੋ ਨਿਸੀਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੂਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਕਾਯਵਿਵੇਕਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਨ ਏਕਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਯਨਮਤ੍ਤਂ. ਏਕਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਕਭਤ੍ਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤੋ ਵਿਰਤੋ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੦, ੧੯੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯੩ ਅ. ਨਿ. ੩.੭੧) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ ਵਿਰਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਾਨੁਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵਾ. ਇਙ੍ਘਾਤਿ ਚੋਦਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਗੇਹੇਯੇਵ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਸੀਲਉਪੋਸਥਸੀਲਨਿਯਮਾਦਿਭੇਦਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਂ ਦਸਙ੍ਗਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਤਦਨੁਰੂਪਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਉਪਾਸਕੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਂ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਲਯੁਤ੍ਤਂ ਏਕਸੇਯ੍ਯਂ ਏਕਭਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀਪਞ੍ਚਦ੍ਦਸੀਅਟ੍ਠਮੀਪਾਟਿਹਾਰਿਕਪਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕਾਲੇਨ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਵਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਾਨਂ ਦੁਪ੍ਪਹਾਨਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਯੋਗ੍ਯਂ ਕਾਰਾਪੇਤੁਂ ਵਦਤਿ, ਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਛਨ੍ਦਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਆਰਮ੍ਭੋ ਉਸ੍ਸਾਹੋ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਸਂਵੇਗਸ੍ਸ ਚ ਨਾਤਿਤਿਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਵੂਪਸਮਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ, ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਂ ਪਨ ਅਨੁਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਆਰੋਚੇਸਿ, ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਥੇਰੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਪਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਕ੍ਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਂ ਕਾਲੋ’’ਤਿ ਥੇਰੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਞ੍ਚ ਤਂ ਤੀਣਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਣਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸੋਣੋ…ਪੇ… ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਭਿਕ੍ਖੁਕੋਤਿ ਕਤਿਪਯਭਿਕ੍ਖੁਕੋ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਵਸਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਕਤਿਪਯਾ ਏਵ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਏਕੋ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗਮੇ ਦ੍ਵੇਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵਸਿਂਸੁ. ਕਿਚ੍ਛੇਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ. ਕਸਿਰੇਨਾਤਿ ਆਯਾਸੇਨ. ਤਤੋ ਤਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਗਾਮਨਿਗਮਾਦਿਤੋ. ਥੇਰੇਨ ਹਿ ਕਤਿਪਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਆਨੀਯਮਾਨੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਨੀਤਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਆਗਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਸੁ ਆਨੀਯਮਾਨੇਸੁ ਇਤਰੇ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਨਯਨੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਚਿਰੇਨੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਤਦਾ ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੁਸਿਤਵਤੋ. ਏਦਿਸੋ ਚ ਏਦਿਸੋ ਚਾਤਿ ਏਵਰੂਪੋ ਚ ਏਵਰੂਪੋ ਚ. ‘‘ਏਵਰੂਪਾਯ ਨਾਮ ਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਧਮ੍ਮਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤੋਯੇਵ ਮੇ ਸੋ ਭਗਵਾ. ਨ ਚ ਮਯਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਦ੍ਧਾਯ ਏਵ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸੋਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਅਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋ ਸੋਲ਼ਸ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਿਯਾਨਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਣਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੁਪਸਞ੍ਹਿਤਪਾਮੋਜ੍ਜਾਦਿਮੁਖੇਨ ਸਮਾਹਿਤੋ ਸਰਭਞ੍ਞਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਏਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਾਸੋ ਆਣਤ੍ਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ ‘‘ਨ ਚ ਮਯਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਇਦਂ ਰੂਪਕਾਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਸੋਣੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਵ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘ਉਪਾਸਕਾਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇਯੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਾਯ ਪਵਾਰੇਸਿ. ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨੇਨ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਕਾਯੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘ਯੋ ਖੋ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੭). ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਾਯਦਸ੍ਸਨਂ ਪਗੇਵ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਰੂਪਕਾਯਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ.
ਪਾਸਾਦਿਕਨ੍ਤਿਆਦਿਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੂਕਾਯਿਕਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਸਾਦਿਕਨ੍ਤਿ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦) ਵਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਕੇਤੁਮਾਲਾਲਙ੍ਕਤਾਯ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਕਾਯਦਸ੍ਸਨਬ੍ਯਾਵਟਸ੍ਸ ਜਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਭਾਗਤੋ ਪਸਾਦਾਵਹਂ. ਪਸਾਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਦਸਬਲਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਛਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਅਟ੍ਠਾਰਸਆਵੇਣਿਕਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੁਤਿਅਪਰਿਮਾਣਗੁਣਗਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਯ ਧਮ੍ਮਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖਕਜਨਸ੍ਸ ਪਸਾਦਨੀਯਂ ਪਸੀਦਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦਕਂ ਵਾ. ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਲੋਲਤਾਵਿਗਮੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸਨ੍ਤਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਮਾਨਸਂ. ਉਤ੍ਤਮਦਮਥਸਮਥਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਦਮਥਂ ਸਮਥਞ੍ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ. ਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਹਤ੍ਥਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਭਾਵਤੋ ਦਵਾਦਿਅਭਾਵਤੋ ਚ ਕਾਯੇਨ ਦਨ੍ਤਂ. ਗੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਚੀਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਨਿਰਤ੍ਥਕਵਾਚਾਭਾਵਤੋ ਰਵਾਦਿਅਭਾਵਤੋ ਚ ਵਾਚਾਯ ਗੁਤ੍ਤਂ. ਯਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮਨੋਸਮਾਚਾਰਤਾਯ ਅਰਿਯਿਦ੍ਧਿਯੋਗੇਨ ਅਬ੍ਯਾਵਟਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖੁਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ ਚ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਯਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਨਾਗਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਅਗਮਨਤੋ, ਪਹੀਨਾਨਂ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪੁਨਾਗਮਨਤੋ ਅਪਚ੍ਚਾਗਮਨਤੋ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਆਗੁਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਕਰਣਤੋ, ਪੁਨਬ੍ਭਵਸ੍ਸ ਚ ਅਗਮਨਤੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਗਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪਾਸਾਦਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪਕਾਯੇਨ ਭਗਵਤੋ ਪਮਾਣਭੂਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ, ‘‘ਪਸਾਦਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮਕਾਯੇਨ. ‘‘ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੇਸੇਹਿ ਪਮਾਣਭੂਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਤੇਨ ਚਤੁਪ੍ਪਮਾਣਿਕੇ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਪਮਾਣਭਾਵੋ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਕਵਿਹਾਰੇਤਿ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ. ਗਨ੍ਧਕੁਟਿ ਹਿ ਇਧ ‘‘ਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਵਸਿਤੁਂ.
੨੫੮. ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾਤਿ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪੬) ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੋਣਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕਸਾਧਾਰਣਾ ਸਬ੍ਬਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਸੋਣੋ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਸਬ੍ਬਾ ਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਚੀਵਰਂ ਤਿਰੋਕਰਣੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਅਜ੍ਝੇਸੀਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੁਯ੍ਹਂ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤੁਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁ ਞਾਣਮੁਖਂ ਆਗਚ੍ਛਤੁ, ਯਥਾਸੁਤਂ ਯਥਾਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਿਕਾਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਭੂਤਾਨਿ ਕਾਮਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧) ਸੋਲ਼ਸ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਰੇਨ ਅਭਾਸੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤੁਸ੍ਸਾਰਣਸਰੇਨ ਅਭਾਸਿ, ਸਰਭਞ੍ਞਵਸੇਨ ਕਥੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਰਭਞ੍ਞਪਰਿਯੋਸਾਨੇਤਿ ਉਸ੍ਸਾਰਣਾਵਸਾਨੇ. ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਉਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਸੁਮਨਸਿਕਤਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਨਸਿ ਕਤਾਨਿ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਉਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਸਮ੍ਮਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਜ੍ਝਾਯਾਦਿਵਸੇਨ ਮਨਸਿਕਰਣਕਾਲੇ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਰੋਪੇਤਿ, ਪਦਪਚ੍ਚਾਭਟ੍ਠਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਏਵਮਯਂ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਯਥੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਨਸਿ ਕਤਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੁਮਨਸਿਕਤਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਨਸਿ ਕਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਸੂਪਧਾਰਿਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋਪਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਧਾਰਿਤਾਨਿ. ਅਤ੍ਥੇ ਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਧਾਰਿਤੇ ਸਕ੍ਕਾ ਪਾਲ਼ਿ ਸਮ੍ਮਾ ਉਸ੍ਸਾਰੇਤੁਂ. ਕਲ੍ਯਾਣਿਯਾਪਿ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਸਿਥਿਲਧਨਿਤਾਦੀਨਂ ਯਥਾਵਿਧਾਨਂ ਵਚਨੇਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯ. ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਵਾਦਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਨੇਲਗਲਾਯਾਤਿ ਏਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦੋਸੋ, ਤਂ ਨ ਪਗ੍ਘਰਤੀਤਿ ਅਨੇਲਗਲਾ, ਤਾਯ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਨੇਲਗਲਾਯਾਤਿ ਅਨੇਲਾਯ ਚ ਅਗਲਾਯ ਚ, ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਯ ਅਗਲਿਤਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯ ਅਪਰਿਹੀਨਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸੋਣੋ ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੯੮, ੨੦੬) ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਞਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਯ.
ਕਤਿਵਸ੍ਸੋਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯਸ੍ਸ ਤਤਿਯੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਠਿਤੋ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਪਰੇਸਂ ਚਿਰਤਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪਮਾਦਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀਤਿ ਪਨ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਤਿਵਸ੍ਸੋਸੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਚਿਰਂ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਂਕਾਰਣਾ. ਏਵਂ ਚਿਰਂ ਅਕਾਸੀਤਿ ਏਵਂ ਚਿਰਾਯਿ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਏਵਂ ਚਿਰਕਾਲਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਰਂ ਦਿਟ੍ਠੋ ਮੇਤਿ ਚਿਰੇਨ ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠੋ. ਕਾਮੇਸੂਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਸੁ ਚ. ਆਦੀਨਵੋਤਿ ਦੋਸੋ. ਅਪਿਚਾਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵੇ ਕੇਨਚਿ ਪਕਾਰੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਪਿ ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਘਰਾਵਾਸਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਖਿਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਘਰਾਵਾਸੋ, ਉਚ੍ਚਾਵਚੇਹਿ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇਹਿ ਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋ ਅਗਾਰਿਯਭਾਵੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਬਹੁਕਿਚ੍ਚੋ ਬਹੁਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਯਥਾਭੂਤਂ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਰਾਯਿਤ੍ਵਾਪਿ ਘਰਾਵਾਸੇ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਪਦੁਮਪਲਾਸੇ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵਾਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚ ਨ ਕਦਾਚਿਪਿ ਰਮਤੀਤਿ ਇਦਮਤ੍ਥਦੀਪਕਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਦੀਨਵਂ ਲੋਕੇਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੇ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦੀਨਵਂ ਦੋਸਂ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਏਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰੋ ਕਥਿਤੋ. ਞਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੂਪਧਿਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਤਾ ਨਿਰੁਪਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਵੇਕਾਸਙ੍ਖਤਾਮਤਸਭਾਵਤੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਞਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ‘‘ਘਤਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਸੀਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਯਂ ਹੋਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੭੧) ਵਿਯ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਰਿਯੋ ਨ ਰਮਤੀ ਪਾਪੇਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਪਿ ਪਾਪੇ ਨ ਰਮਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਾਪੇ ਨ ਰਮਤੀ ਸੁਚੀਤਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਤਾਯ ਸੁਚਿ ਸੁਦ੍ਧਪੁਗ੍ਗਲੋ ਰਾਜਹਂਸੋ ਵਿਯ ਉਚ੍ਚਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਪਾਪੇ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਨ ਰਮਤਿ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ‘‘ਪਾਪੋ ਨ ਰਮਤੀ ਸੁਚਿ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪਾਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸੁਚਿਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਂ ਨ ਰਮਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਗਾਮਸੂਕਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਉਚ੍ਚਾਰਟ੍ਠਾਨਂ ਅਸੁਚਿਂ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਰਮਤੀਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਦੇਸਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਿ.
ਸੋਣਕੁਟਿਕਣ੍ਣਵਤ੍ਥੁਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨੫੯. ਕਾਲ਼ਸੀਹੋਤਿ ਕਾਲ਼ਮੁਖਵਾਨਰਜਾਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਚ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵਾਤਿ.
ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.