੮. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੩੪. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਨਾਦਰਿਯਭਯਾ ਲੇਸੇਨ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਵਚਨਂ, ਅਸਿਕ੍ਖਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਏਵਂ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਵਿਲੇਖਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੩੮. ਦੁਤਿਯੇ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨਂ ਵਿਨਯਪਰਿਯਤ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਨਯਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੁਗੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਵਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਗੋਪਿਤੋ. ਸੁਰਕ੍ਖਿਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਕਿਲੇਸਚੋਰੇਹਿ ਅਵਿਲੁਮ੍ਪਨੀਯੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਦਾ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਤਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਕ੍ਖਿਤੋ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਕਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੇਨ ਅਭਿਭੂਤਾਨਂ. ਸਾਰਜ੍ਜਨਂ ਸਾਰਦੋ, ਬ੍ਯਾਮੋਹਭਯਂ. ਵਿਗਤੋ ਸਾਰਦੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਾਰਦੋ. ਸਹਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਸਕਾਰਣੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਯਥਾ ਨ ਪੁਨ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਾ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਅਲਜ੍ਜਿਤਾਤਿ ਯ-ਕਾਰਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਲਜ੍ਜਿਤਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਣਤਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮਨ੍ਦੋ ਮੋਮੂਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਭਾਵੇਨ ਮਨ੍ਦੋ, ਅਵਿਸਯਤੋ ਮੋਮੂਹੋ, ਮਹਾਮੂਲ਼੍ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ. ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਦਸਵਤ੍ਥੁਦੀਪਕਾ. ਪਰੂਪਹਾਰਅਞ੍ਞਾਣਕਙ੍ਖਾਪਰਵਿਤਾਰਣਾਦਿਵਾਦਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀਨਂ ਅਧਿਮਾਨਿਕਾਨਂ ਕੁਹਕਾਨਂ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਾਰਕਾਯਿਕਾ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਅਰਹਤੋ ਅਸੁਚਿਂ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬਸੇਲਿਯਾ ਅਪਰਸੇਲਿਯਾ ਚ, ਤੇ ਪਰੂਪਹਾਰਵਾਦਾ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਅਰਹਤੋ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦੀਨਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਚਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪਰੇ ਵਿਤਾਰੇਨ੍ਤਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਪਰਵਿਤਾਰਣਾਤਿ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਲਦ੍ਧਿਯੋ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਏਤਰਹਿ ਪੁਬ੍ਬਸੇਲਿਯਾਨਂ, ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਣਕਙ੍ਖਾਪਰਵਿਤਾਰਣਵਾਦਾ. ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਪਨ ਨੇਸਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਕਰਣੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚਾਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਧਿਗਮਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋਯੇਵ. ਚ-ਕਾਰੋ ਵਾ ਅਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕੇਚਿ ਥੇਰਾਤਿ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾ. ਆਹਂਸੂਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ਏਵਂ ਆਹਂਸੁ.
ਕਦਾ ਪਨਾਯਂ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦੀਤਿ? ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੧੩੦) – ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਦੀਪੇ ਚਣ੍ਡਾਲਤਿਸ੍ਸਮਹਾਭਯੇ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਮਹਾਉਲ਼ੁਮ੍ਪਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਭਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਿਲਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਰਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਯ੍ਯੇਹਿ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਮਂ ਮਹਾਉਲ਼ੁਮ੍ਪਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਗਚ੍ਛਥ ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇਸਂ ਏਤ੍ਥ ਨਿਸਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਤੇ ਕਟ੍ਠਖਣ੍ਡੇਪਿ ਉਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਭਯਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਦਾ ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤ੍ਥ ਗਮਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਯਂ ਇਧੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਪਿਟਕਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਮਲਯਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਮੂਲਪਣ੍ਣੇਹਿ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਾ ਵਸਿਂਸੁ, ਕਾਯੇ ਵਹਨ੍ਤੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਵਹਨ੍ਤੇ ਵਾਲਿਕਂ ਉਸ੍ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਾਨਿ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਿਯਾਮੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਤੇਪਿਟਕਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰਯਿਂਸੁ.
ਭਯੇ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਤੇਪਿਟਕੇ ਏਕਕ੍ਖਰਮ੍ਪਿ ਏਕਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਮਮੇਵ ਦੀਪਮਾਗਮ੍ਮ ਕਲ੍ਲਗਾਮਜਨਪਦੇ ਮਣ੍ਡਲਾਰਾਮਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਥੇਰਾਨਂ ਆਗਤਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪੇ ਓਹੀਨਾ ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਥੇਰੇ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇਪਿਟਕਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤਾ ਏਕਕ੍ਖਰਮ੍ਪਿ ਏਕਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਅਸਮੇਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਥੇਰਾਨਂ ਅਯਂ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ ‘‘ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨੁ ਖੋ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਮੂਲਂ, ਉਦਾਹੁ ਪਟਿਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ‘‘ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾ ‘‘ਪਰਿਯਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨੇ ਥੇਰਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਜਨਾਨਂ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ, ਜਿਨਭਾਸਿਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਤੁਂ ਨ ਭਾਰੋਤਿ –
‘‘ਇਮੇ ਚ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੧੪). ‘‘ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮੂਲਕਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਰਕਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੪.੧.੭) –
ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਂਸੁ.
ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਟ੍ਠਪਨਤ੍ਥਾਯ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਂਸੁ –
‘‘ਯਾਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾ, ਵਿਨਯੋ ਯਾਵ ਦਿਪ੍ਪਤਿ;
ਤਾਵ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਲੋਕਂ, ਸੂਰਿਯੇ ਅਬ੍ਭੁਟ੍ਠਿਤੇ ਯਥਾ.
‘‘ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਅਸਨ੍ਤੇਸੁ, ਪਮੁਟ੍ਠੇ ਵਿਨਯਮ੍ਹਿ ਚ;
ਤਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਲੋਕੇ, ਸੂਰਿਯੇ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਯਥਾ.
‘‘ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਰਕ੍ਖਿਤੇ ਸਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ;
ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਧੀਰੋ, ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾ ਨ ਧਂਸਤੀ’’ਤਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਹਟੇ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ. ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਤ੍ਥੇਰਾਨਂਯੇਵ ਵਚਨਂ ਪੁਰਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਗਵਸਤਸ੍ਸ ਗਵਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਵੇਣਿਪਾਲਿਕਾਯ ਧੇਨੁਯਾ ਅਸਤਿ ਸੋ ਵਂਸੋ ਸਾ ਪਵੇਣੀ ਨ ਘਟੀਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਤੇਪਿ ਸਹਸ੍ਸੇਪਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਨਿਧਿਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠੇ ਅਕ੍ਖਰੇਸੁ ਉਪਨਿਬਦ੍ਧੇਸੁ ਯਾਵ ਅਕ੍ਖਰਾਨਿ ਧਰਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਨਿਧਿਕੁਮ੍ਭੀ ਨਟ੍ਠਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਧਰਮਾਨਾਯ ਸਾਸਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਧੇਯ੍ਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯਤ੍ਤੋ.
੪੩੯. ਸੋ ਪਨਾਤਿ ਸੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਗਰਹਿਤੁਕਾਮਤਾ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਵਣ੍ਣਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਵਿਲੇਖਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਮੋਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੪੩. ਤਤਿਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਮੋਹਾਰੋਪਨਂ, ਮੋਹੇਤੁਕਾਮਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੁਤਭਾਵੋ, ਮੋਹਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਮੋਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਪਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੫੨. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਮੇਥੁਨਰਾਗੇਨ ਰਤ੍ਤੋ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਕੁਪਿਤਤਾ, ਨ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤਾ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਹਾਰਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਪਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੫੭. ਪਞ੍ਚਮੇ ਨ ਪਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਹਟੇ ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਉਚ੍ਚਾਰੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਕੇਵਲਂ ਉਗ੍ਗਿਰਣਮਤ੍ਤੇ ਕਤੇ ਇਮਿਨਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਹਾਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਕਿਮਿਦਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਪਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ, ਉਦਾਹੁ ਉਗ੍ਗਿਰਣਪਚ੍ਚਯਾਤਿ? ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਉਗ੍ਗਿਰਣਪਚ੍ਚਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਸਦੁਕ੍ਕਟਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਪੁਰਿਮਞ੍ਹਿ ਉਗ੍ਗਿਰਣਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਪਹਾਰੋ, ਨ ਚ ਪਚ੍ਛਾ ਪਹਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਰਿਮਂ ਉਗ੍ਗਿਰਣਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਕਂ ਭਵਿਤੁਮਰਹਤੀ’’ਤਿ.
ਮਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਤਕ੍ਕਯਾਮ ‘‘ਉਗ੍ਗਿਰਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਅਸਣ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਤਪਯੋਗਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਭਵਿਤੁਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘ਨ ਪਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਪਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਸਮ੍ਭਵੇ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਪਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਸਮ੍ਭਵੇ. ਨ ਹਿ ਅਪਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਹਾਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਪਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਵਾ ਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਦੀਨਂ ਅਸੁਚਿਕਰਣਾਦਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਪਿ ਉਗ੍ਗਿਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਏਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਕੁਪਿਤਤਾ, ਨ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤਾ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਲਸਤ੍ਤਿਉਗ੍ਗਿਰਣਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਅਮੂਲਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੫੯. ਛਟ੍ਠਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਮੂਲਕਤਾ, ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਨਾ, ਤਙ੍ਖਣਵਿਜਾਨਨਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਅਮੂਲਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੬੪. ਸਤ੍ਤਮਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਅਫਾਸੁਕਾਮਤਾ, ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੁਪ੍ਪਾਦਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੭੧. ਅਟ੍ਠਮੇ ਸੁਤਿਸਮੀਪਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਸਮੀਪਂ. ਸੁਯ੍ਯਤੀਤਿ ਹਿ ਸੁਤਿ, ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪਂ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ, ਸਦ੍ਦਸਮੀਪਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਚ ਸੁਯ੍ਯਤੀਤਿ ਸੁਤੀਤਿ ਸਦ੍ਦੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਠਿਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਸੋਤੁਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਸਮੀਪੇ ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸੁਣਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸੁਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਸੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਠਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪਂ ਉਪਸ੍ਸੁਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ ਸੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੋਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸੁਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਨਯੋਵੇਤ੍ਥ ਪਸਤ੍ਥਤਰੋ. ਅਥ ਵਾ ਉਪੇਚ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ, ਠਾਨਂ. ਯਂ ਠਾਨਂ ਉਪਗਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੋਤੁਂ, ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨ੍ਤਯਮਾਨੇ’’ਤਿ.
੪੭੩. ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਨੀਤਿ ‘‘ਸਿਯਾ ਕਿਰਿਯਂ, ਸਿਯਾ ਅਕਿਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਨਿ. ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਤੀਣਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਕਦਾਚਿ ਕਿਰਿਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਅਕਿਰਿਯਤੋ, ਨ ਏਕਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਚੋਦਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਸਵਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਕਮ੍ਮਪਟਿਬਾਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੭੪. ਨਵਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਤਾ, ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾ, ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਕਮ੍ਮਪਟਿਬਾਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਗਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੭੯. ਦਸਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਤਾ, ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਤਾ, ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਤਾ, ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਤਾ, ਕੋਪੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਹਤ੍ਥਪਾਸਵਿਜਹਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਛ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਗਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੧. ਦੁਬ੍ਬਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੮੪. ਏਕਾਦਸਮਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਲਦ੍ਧਸਮ੍ਮੁਤਿਤਾ, ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਚੀਵਰਦਾਨਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਖਿਯ੍ਯਨਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਦੁਬ੍ਬਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪੮੯. ਦ੍ਵਾਦਸਮੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਵਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.