੫. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਕਣ੍ਡਂ
੧. ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗੋ
੧. ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਖੁਦ੍ਦਕ-ਸਦ੍ਦੋ ਬਹੁ-ਸਦ੍ਦਪਰਿਯਾਯੋ. ਬਹੁਭਾਵਤੋ ਇਮਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਨਾਮ ਜਾਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਨਵਸੁ ਵਗ੍ਗੇਸੁ, ਤੇਸੁ ਵਾ ਖੁਦ੍ਦਕੇਸੁ. ਕਾਰਣੇਨ ਕਾਰਣਨ੍ਤਰਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਪਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਵਦਤਿ.
‘‘ਸਮ੍ਪਜਾਨਂ ਮੁਸਾ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨ ਮੁਸਾ ਭਾਸਤੀਤਿ ਅਨੁਨਾਸਿਕਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਮੁਸਾ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ.
੨. ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਮੁਸਾ ਭਣਨੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਪਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਚਨਕ੍ਖਣੇਪਿ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਸਾ ਭਣਨੇ. ਭਣਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਇਧ ਅਭੂਤਸ੍ਸ ਵਾ ਭੂਤਤਂ ਭੂਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਭੂਤਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਪਯੋਗੋ. ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਤਿ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨ ਮੁਸਾ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਂਹੇਤੁ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਈਦਿਸੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੩. ਵਿਸਂਵਾਦੇਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਂ, ਵਞ੍ਚਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਵਦਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਵਾਚਾ, ਵਚਨਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ…ਪੇ… ਚੇਤਨਾ’’ਤਿ. ਪਭੇਦਗਤਾ ਵਾਚਾਤਿ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ. ਏਵਂ ਪਠਮਪਦੇਨ ਸੁਦ੍ਧਚੇਤਨਾ…ਪੇ… ਕਥਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਦੀਪੇਤਿ – ਸੁਦ੍ਧਚੇਤਨਾ ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਦ੍ਦੇਨ ਚ ਸਹਿਤਾ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਮਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਘਾਨਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਸਯਗ੍ਗਾਹਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੀਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਧਨੁਨਾ ਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵੋਹਾਰੋ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕੇਨੇਵ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ.
੧੧. ਅਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ. ਜਲ਼ਤ੍ਤਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਤਾਯ. ਦਾਰੁਸਕਟਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋਤਿ ਦਾਰੁਸਕਟਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਥੇਵ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਜਾਤੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕੇਲ਼ਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਜਾਤਿਆਦੀਹਿਯੇਵ ਹਿ ਦਸਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਦਵਕਮ੍ਯਤਾਯ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਹੀਨੁਕ੍ਕਟ੍ਠੇਹਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਂ, ਹੀਨਂ ਵਾ ਜਾਤਿਆਦਿਹਿ;
ਉਜੁਂ ਵਾਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ, ਵਦੇ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਦਵਾ’’ਤਿ.
ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਥੋਕਤਰਭਾਵਂਯੇਵ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਭਾਵਂਯੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਗਾਮੋ ਏਕਤੇਲੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾਪਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਜਾਤੋ. ਚਾਰੇਸੁਨ੍ਤਿ ਉਪਨੇਸੁਂ. ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾ, ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਯਮਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਪਯੋਗੋ ਚਾਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਰੋਚਨਤ੍ਥਂ ਮੁਸਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਂ, ਅਮੂਲਕੇਨ ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਨਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਨਤ੍ਥਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਰੋਚਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਸਾ ਭਣਿਤੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਕੇਵਲਂ ਮੁਸਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਧ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਓਮਸਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨. ਦੁਤਿਯੇ ਕਣ੍ਣਕਟੁਕਤਾਯ ਅਮਨਾਪਂ ਵਦਨ੍ਤਾ ਕਣ੍ਣੇਸੁ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਓਮਸਨ੍ਤੀਤਿ ਓਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਪਧਂਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿ.
੧੩. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਿਵਿਸਾਲੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤੀਤਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ, ਕਿਰਿਯਾਕਾਲਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯ ਵਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਪ੍ਪਯੋਗੋ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇਨ ਭੂਤਤਾਵਗਮੋ ਸਿਯਾਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਸੀਤਿ ‘‘ਅਮਨਾਪਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਹੇਟ੍ਠਾਰੁਕ੍ਖੇ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕੇ ਦਤ੍ਵਾ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਰਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪੁਨ ਅਰੇ ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਜੁਕਂ ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਅਰਸ੍ਸ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪੁਨ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਰੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ, ਪਠਮਂ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਨੇਮਿਪ੍ਪਦੇਸੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਿਥਿਲਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸਿਥਿਲਕਿਰਿਯਾ.
੧੫. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਚ੍ਛਕਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਕੀਕਮ੍ਮਂ. ਕੋਟ੍ਟਕਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਸਾਣਕੋਟ੍ਟਕਕਮ੍ਮਂ. ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਗਣਨਾਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਸਙ੍ਕੋਚੇਨੇਵ ਗਣਨਾ. ਪਾਦਸਿਕਮਿਲਕ੍ਖਕਾਦਯੋ ਵਿਯ ਨਵਨ੍ਤਵਸੇਨ ਗਣਨਾ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕਗਣਨਾ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਕਲਨਪਟੁਪ੍ਪਾਦਨਵੋਕ੍ਲਨਭਾਗਹਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਿਣ੍ਡਗਣਨਾ ਗਹਿਤਾ. ਯਸ੍ਸ ਸਾ ਪਗੁਣਾ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਰੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਭ ਮੇਥੁਨੇਤਿ ਵਚਨਤੋ ਯ-ਕਾਰ ਭ-ਕਾਰੇ ਏਕਤੋ ਯੋਜਿਤੇ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਚਨਂ ਹੋਤਿ.
੧੬-੨੬. ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਉਪਸਗ੍ਗਾਦਿਮਤ੍ਤਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤਿਚਣ੍ਡਾਲਾਦਿਪਦਾਨਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤੇਸੁਯੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਚੋਰੋਸੀਤਿਆਦੀਨਂ ਪਨ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਅਨਞ੍ਞਭਾਵਤੋ ਯਥਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਦਵਕਮ੍ਯਤਾਯ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਚਨਤ੍ਥਵਿਜਾਨਨਪਕਤਿਕਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ.
੩੫. ਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕੋਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਯਂ ਅਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਅਨਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨਂ, ‘‘ਮਂ ਅਕ੍ਕੋਸਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨਾ, ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤਾਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਓਮਸਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਪੇਸੁਞ੍ਞਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬. ਤਤਿਯੇ ਭਣ੍ਡਨਂ ਜਾਤਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾ. ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਰਹੋ ਸਂਸਨ੍ਦਨਂ. ਹਤ੍ਥਪਰਾਮਾਸਾਦਿਵਸੇਨ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤੋ ਕਲਹੋ ਜਾਤੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਲਹਜਾਤਾ. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਗਾਮਿਕਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਭੂਤਂ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾ. ਵਿਗ੍ਗਹਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਕਥਾ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਾ. ਪਿਸਤੀਤਿ ਪਿਸੁਣਾ, ਵਾਚਾ, ਸਮਗ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਵਯਵਭੂਤੇ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਿਸੁਣਾ ਏਵ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ. ਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਿਸੁਣੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ. ਪਿਯਭਾਵਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਕਰਣਵਾਚਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ‘‘ਪਿਯਸੁਞ੍ਞਕਰਣਤੋ ਪਿਸੁਣਾ’’ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ.
ਇਧਾਪਿ ‘‘ਦਸਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ ਉਪਸਂਹਰਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਦਸਵਿਧਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨੇਵ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਚੋਰੋਤਿਆਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਪਨ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਨਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਪਨ ਪੇਸੁਞ੍ਞਕਰਂ ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਂ ਵਚਨਂ ਵਾ ਪਿਯਕਮ੍ਯਤਾਯ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਇਮਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨੇਤ੍ਥ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਨਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪਸਂਹਰਣਂ, ਪਿਯਕਮ੍ਯਤਾਭੇਦਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਨਾਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਪੇਸੁਞ੍ਞਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੫. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਏਕਤੋਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਪੁਰਿਮਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਸਦਿਸਂ ਪਚ੍ਛਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦਿਸਂ ‘‘ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚ-ਸਦ੍ਦਂ ਵਦਤਿ. ਅਕ੍ਖਰਸਮੂਹੋਤਿ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਕੋ ਅਕ੍ਖਰਸਮੂਹੋ. ਅਕ੍ਖਰਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮੂਹੋ ਪਦਨ੍ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਂ ਪਦਮਾਹ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਮੇਵ ਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਠਮਪਦਂ ਪਦਮੇਵ, ਦੁਤਿਯਂ ਅਨੁਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਏਕਂ ਪਦਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਪਦਗਣਨਾਯਾਤਿ ਗਾਥਾਪਦਗਣਨਾਯ. ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ. ਰੁਨ੍ਤਿ ਓਪਾਤੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨੁਨਾਸਿਕੋ ਆਗਮਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸਂਯੋਗਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰੂ-ਕਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਭਣ ਸਾਮਣੇਰਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਚੇ ਰੂ-ਕਾਰਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਰੁ-ਇਤਿ ਰਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚ-ਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਏਕਮੇਵਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਠਾਨਂ. ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਹਿ ਮ-ਕਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਂ ਭਣਾਪਿਯਮਾਨੋ ਏ-ਕਾਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਚੇ, ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ. ਪਦੇਸੁ ਏਕਂ ਪਠਮਪਦਂ ਵਿਰਜ੍ਝਤਿ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਅਨੁਪਦੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.
ਅਨਙ੍ਗਣਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੫੭ ਆਦਯੋ) ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੮੯ ਆਦਯੋ) ਮਹਾਵੇਦਲ੍ਲਞ੍ਚ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੪੯ ਆਦਯੋ) ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਭਾਸਿਤਂ, ਅਨੁਮਾਨਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮੧ ਆਦਯੋ) ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੇਨ, ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੦ ਆਦਯੋ) ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਭਾਸਿਤਂ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਭਾਸਿਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਗਧਭਾਸਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਇਦਾਨਿਪਿ ‘‘ਯਥਾਪਿ ਦੀਪਿਕੋ ਨਾਮ, ਨਿਲੀਯਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਤੇ ਮਿਗੇ’’ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੬.੧.੫) ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਸਙ੍ਗਹਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ‘‘ਮਕ੍ਕਟੀ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿਏਵਮਾਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੬੬) ਪਾਲ਼ਿਯਂਯੇਵ ਆਗਤੋ. ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੁਪਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ. ਮਗ੍ਗਕਥਾਦੀਨਿ ਪਕਰਣਾਨਿ. ‘‘ਅਕ੍ਖਰੇਨ ਵਾਚੇਤਿ, ਅਕ੍ਖਰਕ੍ਖਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਕ੍ਖਰਾਯ ਵਾਚੇਤਿ, ਅਕ੍ਖਰਕ੍ਖਰਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੪੮. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਹ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ…ਪੇ… ਭਣਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਠਿਤੇਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਣਾਮੀਤਿ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਉਪਚਾਰਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਵਾਚੇਮੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਉਪਚਾਰਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਦੂਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਾਚੇਮੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਭਣਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਏਕੋ ਪਾਦੋ ਨ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਗੁਣੋਯੇਵ ਪਚ੍ਛਾ ਅਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ‘‘ਏਵਂ ਭਣਾਹੀ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਓਪਾਤੇਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਧਮ੍ਮਂ ਪਦਸੋ ਵਾਚਨਤਾ, ਏਕਤੋ ਭਣਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੯-੫੦. ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਿਕੂਜਮਾਨਾਤਿ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਾ. ਕਾਕਚ੍ਛਮਾਨਾਤਿ ਰੋਦਨ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਵਾ. ਤੇਨ ਨੁ ਖੋ ਪਾਤਿਤਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਨ੍ਦੇਹਵਸੇਨ ਵਚਨਂ ਮੁਸਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਯਂ ਏਤੇਸਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ.
੫੧. ਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਚਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਦਿਰਤ੍ਤ-ਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਿਰਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਹਵਾਸੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨੇ ਦਿਰਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਿਰਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਸੁਂ ਨ ਯੋਜੇਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਤਿਰਤ੍ਤਪਰਿਹਾਰਂ ਅਦਾਸੀ’’ਤਿ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਤਿਰਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵਾ ਦਿਰਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਿਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਵਾਸੇਨ ਅਨ੍ਤਰਿਕਮ੍ਪਿ ਤਿਰਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਦਿਰਤ੍ਤਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਨ ਤਿਰਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਤੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਿਕਮੇਵ ਤਿਰਤ੍ਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਯਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾ, ਸਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿਪਿ ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਪਞ੍ਚਹਿ ਛਦਨੇਹੀਤਿ ਇਟ੍ਠਕਸਿਲਾਸੁਧਾਤਿਣਪਣ੍ਣਸਙ੍ਖਆਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਛਦਨੇਹਿ. ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਵਸੇਨਾਤਿ ਪਗੁਣਵਸੇਨ. ਦਿਯਡ੍ਢਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੋ ਵਡ੍ਢਕੀਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਕੂਪਚਾਰੋਤਿ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤਗਬ੍ਭਂ ਵਾ ਚਤੁਸ੍ਸਾਲਂ ਏਕੂਪਚਾਰਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਉਪਰਿਮਤਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਭਿਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਤੁਲਾਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਨੇਵ ਸੁਸਿਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਯੋਗ੍ਗੇਪਿ ਉਪਰਿਮਤਲੇਨ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਭਿਤ੍ਤਿਕੇ ਸੇਨਾਸਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਤਥਾ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੇ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਭਿਤ੍ਤਿਕੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਭਿਤ੍ਤਿਕੇ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇ ਸਯਿਤਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਾਦਿਸੇ ਸੇਨਾਸਨੇ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਸਯਿਤਸ੍ਸੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਕਾ ਸਿਯਾਤਿ ਤਂਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਉਪਰਿਮਤਲੇ ਸਯਿਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਨਾਨੂਪਚਾਰੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਬਹਿ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਮਤਲਂ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਰਿਮਤਲੇਪਿ ਆਕਾਸਙ੍ਗਣੇ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਛਦਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸਭਾਸਙ੍ਖੇਪੇਨਾਤਿ ਸਭਾਕਾਰੇਨ. ਅਡ੍ਢਕੁਟ੍ਟਕੇ ਸੇਨਾਸਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਡ੍ਢਕੁਟ੍ਟਕਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਏਕਂ ਪਸ੍ਸਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤੀਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਭਿਤ੍ਤਿਯੋ ਬਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਸ੍ਸੇ ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਉਪਡ੍ਢਂ ਉਪਡ੍ਢਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤਿਯੋ ਉਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਸੇਨਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਅਡ੍ਢਕੁਟ੍ਟਕੇਤਿ ਛਦਨਂ ਅਡ੍ਢੇਨ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕੁਟ੍ਟਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਨੋ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਾਲ਼ਸਙ੍ਘਾਟੋ ਨਾਮ ਥਮ੍ਭਾਨਂ ਉਪਰਿ ਵਾਲ਼ਰੂਪੇਹਿ ਕਤਸਙ੍ਘਾਟੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਬਹਿਗਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਸ੍ਸੇ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾਰਹਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਬਹਿਗਤੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਬ੍ਭੂਪਚਾਰੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਜ੍ਝੇ ਵਿਵਟਙ੍ਗਣਵਨ੍ਤਾਸੁ ਪਮੁਖਮਹਾਚਤੁਸ੍ਸਾਲਾਸੁ ਯਥਾ ਆਕਾਸਙ੍ਗਣਂ ਅਨੋਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਮੁਖੇਨੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਗਬ੍ਭੇ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਏਕੇਕਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਕੁਟ੍ਟਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਬ੍ਭੂਪਚਾਰਂ ਨਾਮ, ਇਦਂ ਪਨ ਤਾਦਿਸਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਬ੍ਭੂਪਚਾਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਗਬ੍ਭੇ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ਗਬ੍ਭੂਪਚਾਰਸ੍ਸ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਆਕਾਸਙ੍ਗਣਂ ਅਨੋਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਮੁਖੇਨੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਂ ਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਕੁਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਯੇਵ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਬ੍ਭਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਯੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਾ ਗਬ੍ਭਭਿਤ੍ਤਿਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਸ੍ਸਾਲਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠੇਪਿ ਸੇਨਾਸਨੇ ਗਬ੍ਭਪਮੁਖਂ ਵਿਸੁਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਠਿਤਗਬ੍ਭਭਿਤ੍ਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
‘‘ਨਨੁ ਚ ‘ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਮੁਖੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਅਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਸ੍ਸਾਲਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠੇਪਿ ਸੇਨਾਸਨੇ ਵਿਸੁਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਮੁਖੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਯੋ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਵਾਦਪਰਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਪਨ…ਪੇ… ਪਾਟੇਕ੍ਕਸਨ੍ਨਿਵੇਸਾ ਏਕਚ੍ਛਦਨਾ ਗਬ੍ਭਪਾਲ਼ਿਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਮੁਖੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਨ ਚਤੁਸ੍ਸਾਲਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਗਬ੍ਭਪਾਲ਼ਿਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਵਿਸੁਂ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਏਕਮੇਵ ਗਬ੍ਭਪਾਲ਼ਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਤਾਦਿਸਾਯ ਹਿ ਗਬ੍ਭਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਮੁਖੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਚਤੁਸ੍ਸਾਲਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਕਾਯ ਚ ਗਬ੍ਭਪਾਲ਼ਿਯਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਖੁਦ੍ਦਕਭਿਤ੍ਤੀਨਂ ਉਟ੍ਠਾਪਨਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਪਮੁਖਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਚਤੁਸ੍ਸਾਲਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਾਸੁ ਪਨ ਗਬ੍ਭਪਾਲ਼ੀਸੁ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਗਬ੍ਭਭਿਤ੍ਤੀਨਂ ਵਸੇਨਪਿ ਪਮੁਖਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਇਮਿਨਾ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਪਮੁਖਂ, ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਇਤਰਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ.
ਇਦਾਨਿ ‘‘ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਮੁਖੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੇਨ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭੂਮਿਯਂ ਵਿਨਾ ਜਗਤਿਯਾ ਪਮੁਖਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਯੁਤ੍ਤਤਾਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਭੂਮਿਯਂ ਵਿਨਾ ਜਗਤਿਯਾ ਪਮੁਖਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ‘‘ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਮੁਖੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਂ ਭੂਮਿਯਂ ਕਤਗੇਹਸ੍ਸ ਪਮੁਖਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਤਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਂ ਪਮੁਖਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਦਸਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧਾਪਿ ਹਿ ਜਗਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾਪਿ ਇਦਮੇਵ ਮਨਸਿ ਸਨ੍ਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਂ ਚੇਪਿ ਹੋਤਿ, ਪਮੁਖੇ ਸਯਿਤੋ ਗਬ੍ਭੇ ਸਯਿਤਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ. ਜਗਤਿਯਾ ਪਮਾਣਂ ਵਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਜਗਤਿਯਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਸਯਿਤੋ, ਜਗਤਿਯਾ ਉਪਰਿ ਸਯਿਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਜਗਤਿਯਾ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ ਪਮਾਣਂ ਵਤ੍ਵਾ. ਏਕਸਾਲਾਦੀਸੁ ਉਜੁਕਮੇਵ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸਿਤੋ ਪਾਸਾਦੋ ਏਕਸਾਲਸਨ੍ਨਿਵੇਸੋ. ਦ੍ਵਿਸਾਲਸਨ੍ਨਿਵੇਸਾਦਯੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਾਲਪ੍ਪਭੇਦਦੀਪਨਮੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤੋ ਵਿਸੇਸੋ.
ਮਜ੍ਝੇਪਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦਿਯਡ੍ਢਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧਤ੍ਤਾ ਦਿਯਡ੍ਢਹਤ੍ਥਂ ਚੇਪਿ ਮਜ੍ਝੇ ਪਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨਾਨੂਪਚਾਰਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਗੇਹਂ ਏਕੂਪਚਾਰਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ ਦਿਯਡ੍ਢਹਤ੍ਥਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਞ੍ਚਾਰਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਛਿਦ੍ਦਂ ਹੋਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਾਰਮੇਵਾਤਿ ਏਕੂਪਚਾਰਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤੋਤਿ ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂਯੇਵ ਛਦਨਾਨਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵਦਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਛਦਨੇਨ ਛਨ੍ਨਾ’’ਤਿ.
੫੩. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਚ੍ਛਨ੍ਨਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸੇਨਾਸਨਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਅਵਸਾਨਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ‘‘ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਚ ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸੇਨਾਸਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾ ਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ, ਉਦਾਹੁ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨਾਤਿ? ਲੋਕਵਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸੇਵ ਅਨਵਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪਨਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਤ੍ਤਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਚ੍ਛਨ੍ਨਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਅਨਿਵਾਰਿਤਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਚ ਗਰੁਕੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਸਤ੍ਤ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨੀਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਸੁਂ ਪਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ‘‘ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠੇਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਸੇਨਮ੍ਬਮਣ੍ਡਪਵਣ੍ਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਕਿਰ ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕੋ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਸਬ੍ਬਅਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਏਵਂਨਾਮਕੋ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਮਣ੍ਡਪੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਜਗਤਿਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾ ਮਣ੍ਡਪਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਅਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਨਾਪੇਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨਾਦੀਨਿ ਚੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ – ਯਸ੍ਸ ਚਤੂਸੁ ਭਾਗੇਸੁ ਏਕੋ ਛਨ੍ਨੋ, ਸੇਸਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਇਦਂ ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਯਸ੍ਸ ਤੀਸੁ ਭਾਗੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਛਨ੍ਨਾ, ਏਕੋ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਯਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭਾਗੇਸੁ ਏਕੋ ਛਨ੍ਨੋ, ਏਕੋ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਇਦਂ ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਸੇਨਾਸਨਂ. ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਦੀਨਿਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁਕਸੇਨਾਸਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਹ ਨਿਪਜ੍ਜਨਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇ ਸੂਰਿਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਦੁਤਿਯਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੫੫. ਛਟ੍ਠੇ ‘‘ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘ਮਾਤੁਗਾਮੋਪਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤੋਯੇਵਾ’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਪਨ ਤੀਸੁਪਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦੇਵ ਚ ਯੁਤ੍ਤਤਰਂ.
ਯਞ੍ਚ ਇਧ ‘‘ਪਠਮਦਿਵਸੇਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਕਾਰਣਂ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋਯੇਵਾਤਿ ਨਿਯਮਾਭਾਵਤੋ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਸਮ੍ਭਾਵਨੇ ਵਾ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਇਧ ਪਠਮਦਿਵਸੇਪਿ ਤਾਵ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਦੁਤਿਯਾਦਿਦਿਵਸੇ ਕਿਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੇਪਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਇਮਿਨਾਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸੇ ਆਪਜ੍ਜਨਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਨ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਕਾਰਣਮੇਵ ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਮਤਿਤ੍ਥੀ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਪਿ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਨੇਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਮਾਤੁਗਾਮੇ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਦਿਵਾ ਸਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁਕਸੇਨਾਸਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਹ ਨਿਪਜ੍ਜਨਂ, ਸੂਰਿਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਦੁਤਿਯਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੬੦-੬੪. ਸਤ੍ਤਮੇ ਘਰਂ ਨਯਤੀਤਿ ਘਰਣੀ, ਘਰਨਾਯਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਘਰਸਾਮਿਨੀ’’ਤਿ. ਸੁਣ੍ਹਾਤਿ ਸੁਣਿਸਾ. ਨ ਯਕ੍ਖੇਨਾਤਿਆਦੀਨਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਰਿਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਯਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਪੇਤੇਨ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇਨ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਠਿਤਾਯਪਿ ਦੇਸੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਕ੍ਖਰਾਯ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਛਪ੍ਪਞ੍ਚਵਾਚਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ‘ਇਮਂ ਪਦਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੬੬. ‘‘ਏਕੋ ਗਾਥਾਪਾਦੋਤਿ ਇਦਂ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਪਦਮੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਜਾਤਕਾਦਿਵਤ੍ਥੁਂ ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਪੋਰਾਣਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਆਰੁਲ਼੍ਹਮੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਦਿਪਾਠਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਮਿਲ਼ਾਦਿਭਾਸਨ੍ਤਰੇਨ ਯਥਾਰੁਚਿ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਦਸੋਧਮ੍ਮੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਪਰਿਵਤ੍ਤਨਨਯੇਨ ਨਾਨਾਇਰਿਯਾਪਥੇਨਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਪਿ ਦੀਘਨਿਕਾਯਂ ਕਥੇਤੀਤਿ ਯਾਵ ਨ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਾਵ ਪੁਨਦਿਵਸੇਪਿ ਕਥੇਤਿ.
ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞੂਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਅਕਿਰਿਯਾ. ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚ ਉਪਚਾਰੋ ਅਨਿਯਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਛਨ੍ਨਂ ਵਾਚਾਨਂ ਉਪਰਿ ਦੇਸਨਾ, ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੋ ਮਾਤੁਗਾਮੋ, ਇਰਿਯਾਪਥਪਅਵਤ੍ਤਨਾਭਾਵੋ, ਵਿਞ੍ਞੂਪੁਰਿਸਾਭਾਵੋ, ਅਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੭੭. ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ. ਅਤਿਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਵਦਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੇਨ. ਅਨਤਿਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨੇਨਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਵਾ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਵਾ ਤਥਾਰੂਪੇ ਕਾਰਣੇ ਸਤਿ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਤੇਨੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪਵਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਥੇਰੋ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਵਾਯਾਮਂ ਮਾ ਅਕਾਸਿ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਤਯਾ ਉਪਵਦਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੇਨ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵੋਚ. ‘‘ਕਾਰਕੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਮੋਘਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਨਾਯ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾਯ ਚ ਅਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸੀਲਗੁਣਨ੍ਤਿ ਸੁਤਗੁਣਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਗੁਣਂ ਸੀਲਗੁਣਞ੍ਚ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਇਧ ਅਵਚਨੇ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਟ੍ਟਾਨਮ੍ਪਿ ਅਵਚਨੇ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਆਦਿਅਤ੍ਥੇਨ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਟ੍ਟੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਵਦਤਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਵਾ ਅਭਾਵਾ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨਂ. ਅਰਿਯਾਨਮੇਵ ਹਿ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦਿਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਝਾਨਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਅਭੂਤਾਰੋਚਨਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਭੂਤਾਰੋਚਨਪਚ੍ਚਯਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਭੂਤਾਰੋਚਨਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.
ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵੁਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਰਾਜਿਕੇ ਅਵੁਤ੍ਤੇਹਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਅਜਾਨਨਵਸੇਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਰਿਯਾ ਚੇਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਪਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਚ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਆਣਾਵੀਤਿਕ੍ਕਮਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਅਕੁਸਲਭਾਵਤੋ ਝਾਨਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ ਏਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪਨ ਝਾਨਲਾਭੀ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਲੋਭਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਨ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਧ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਿਵੇਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਭੂਤਤਾ, ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਰੋਚਨਂ, ਤਙ੍ਖਣਵਿਜਾਨਨਾ, ਅਨਞ੍ਞਪ੍ਪਦੇਸੋਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੭੮. ਨਵਮੇ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਦ੍ਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਅਤ੍ਥੇ ਹਿ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਸਦ੍ਦੋਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਏਤੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯਂ ਯਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਦ੍ਦੇਨ ਅਭਿਧੀਯਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ, ਤਤ੍ਰ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵਾ ਅਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਮਤਿ ਏਵਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨੇ ਵਿਯ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੋਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਓਮਸਵਾਦੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਨਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਨਂ ਵਚਨੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਵ ਏਤ੍ਥ ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਨਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਮੇਵ ਉਪਪਤ੍ਤਿਤੋ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਿਨਾਪਿ ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੮੦. ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਭਿਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.
੮੨. ਆਦਿਤੋ ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ. ‘‘ਸੇਸਾਨੀਤਿ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀਤਿ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਹਿ ਦਸੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਅਥ ਖੋ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਕਤ੍ਥ ਚ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ? ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਦਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਚ ਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁਂ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣੀ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵੇਰਮਣੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਵ. ੧੦੬).
ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਿਚਾਰਣਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਚ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਵਿਸੁਂ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਿਂ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਚੇਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ‘‘ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਆਦਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਆਦਿ ਕੇਵਲਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੋ ਨਾਮ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਰੂਪਤ੍ਤਾ ਚ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਵਤ੍ਥੁਪਕ੍ਖਂ ਭਜਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਚ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਕਾਮਤਾਯ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਾਮਣੇਰਸਾਮਣੇਰੀਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਨਂ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਂ ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਵਤ੍ਥੁਕੋ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ, ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਰੋਚਨਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਅਭਾਵੋਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਪਥਵੀਖਣਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੮੪-੮੬. ਦਸਮੇ ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮੁਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ ਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਪ੍ਪਮਾਣਾ. ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਪਂਸੁਂ ਅਪ੍ਪਪਂਸੁਞ੍ਚ ਪਥਵਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਪਂਸੁਕਾ ਪਥਵੀ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਸਾਵਸੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਉਪਡ੍ਢਪਂਸੁਕਾਯਪਿ ਪਥਵਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾਦੀਸੁ ਉਪਡ੍ਢੇ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁਕਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਕਞ੍ਚ ਦੁਵਿਧਂ ਪਥਵਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਤਤਿਯਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਹਿ ਪਥਵਿਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਜਾਤਾ ਚ ਪਥਵੀ ਅਜਾਤਾ ਚ ਪਥਵੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਗਰੁਕੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਭਵਿਤੁਂ. ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਾਦੀਸੁ ਪਨ ਉਪਡ੍ਢੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਨੋ ਸਬ੍ਭਾਵਾ.
‘‘ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਖਣਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਇਮਂ ਵਲ੍ਲਿਂ ਖਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਪਥਵੀਖਣਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਵਤ੍ਤਵੋਹਾਰਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯ. ਕੁਟੇਹੀਤਿ ਘਟੇਹਿ. ਤਨੁਕਕਦ੍ਦਮੋਤਿ ਉਦਕਮਿਸ੍ਸਕਕਦ੍ਦਮੋ. ਸੋ ਚ ਉਦਕਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਓਮਕਚਾਤੁਮਾਸਨ੍ਤਿ ਊਨਚਾਤੁਮਾਸਂ. ਓਵਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇਨ ਓਵਟ੍ਠਂ. ਅਕਤਪਬ੍ਭਾਰੇਤਿ ਅਵਲ਼ਞ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਦਿਸੇ ਹਿ ਵਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਭਾਵੋਤਿ. ਮੂਸਿਕੁਕ੍ਕੁਰਂ ਨਾਮ ਮੂਸਿਕਾਹਿ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਕਤਪਂਸੁਰਾਸਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਓਮਕਚਾਤੁਮਾਸਓਵਟ੍ਠੋਯੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਓਵਟ੍ਠਏਕਦਿਵਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋਪਿ ਵਿਕੋਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾਭੂਮਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਪਿ ਚ ਗੋਕਣ੍ਟਕੇ ਭੂਮਿਤੋ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਂ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਮਤ੍ਥਕਤੋ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਕਟ੍ਠਾਨੇ ਅਤਿਟ੍ਠਮਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇਹਿ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਲੋਲ਼ਿਤਕਦ੍ਦਮਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਤੋਤਿ ਤਤੋ ਪੁਰਾਣਸੇਨਾਸਨਤੋ. ਇਟ੍ਠਕਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀਤਿਆਦਿ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਦਕੇਨਾਤਿ ਉਜੁਕਂ ਆਕਾਸਤੋਯੇਵ ਪਤਨਕਉਦਕੇਨ. ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤੇਨ ਉਦਕੇਨ ਤੇਮਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਉਚ੍ਚਾਲੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਤੇਨ ਅਪਦੇਸੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਲੇਸੇਨ.
੮੭-੮੮. ਅਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਪਠਮਂ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਦਹਤੂ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਓਵਟ੍ਠਂ ਛਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਠਮਂ ਓਵਟ੍ਠਂ ਪਚ੍ਛਾ ਛਨ੍ਨਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਜਾਤਪਥਵੀ, ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਖਣਨਖਣਾਪਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਪਥਵੀਖਣਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.
੨. ਭੂਤਗਾਮਵਗ੍ਗੋ
੧. ਭੂਤਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੮੯. ਸੇਨਾਸਨਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋਤਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਵਚਨੇਨ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਉਪਨੀਤਭਾਵੋ ਤੇਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕਾ ਤਰੁਣਪੁਤ੍ਤਾ ਦੇਵਧੀਤਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯ ਠਿਤਾ ਤਂ ਯਾਚਿ ‘‘ਮਾ ਮੇ ਸਾਮਿ ਵਿਮਾਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਆਦਾਯ ਅਨਾਵਾਸਾ ਵਿਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਅਹਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਈਦਿਸਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਨਾਦਿਯਿ. ਸਾ ‘‘ਇਮਮ੍ਪਿ ਤਾਵ ਦਾਰਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਓਰਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਯ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਫਰਸੁਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਬਾਹਂ ਛਿਨ੍ਦਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਯਿਤੋ ਵਿਮਾਨੇ ਸਯਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਟ੍ਠਕਦਿਬ੍ਬਵਿਮਾਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
ਰੁਕ੍ਖਟ੍ਠਕਦਿਬ੍ਬਵਿਮਾਨੇਤਿ ਚ ਸਾਖਟ੍ਠਕਵਿਮਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਮਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਟ੍ਠਕਵਿਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾਖਟ੍ਠਕਵਿਮਾਨਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸਾਖਾਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਰੁਕ੍ਖਟ੍ਠਕਵਿਮਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਯਾਵ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਾਵ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ. ਸਾਖਟ੍ਠਕਵਿਮਾਨਂ ਪਨ ਸਾਖਾਸੁ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਾਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਾਖਾਸੁ ਭਿਨ੍ਨਾਸੁ ਸਬ੍ਬਂ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਚ ਵਿਮਾਨਂ ਸਾਖਟ੍ਠਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੁਕ੍ਖੇ ਛਿਨ੍ਨੇ ਤਂ ਵਿਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਨਟ੍ਠਂ, ਤੇਨੇਵ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਲਦ੍ਧੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮਾਨੇ ਵਸਿ. ਬਾਹੁਂ ਥਨਮੂਲੇਯੇਵ ਛਿਨ੍ਦੀਤਿ ਅਂਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬਾਹਂ ਛਿਨ੍ਦਿ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾਨਂ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਅਚ੍ਛੇਜ੍ਜਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਰੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਤਿ ਰੁਕ੍ਖਪਕਤਿਯਂ, ਰੁਕ੍ਖਸਭਾਵੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਵਿਯ ਛੇਦਨਾਦੀਸੁ ਅਕੁਪ੍ਪਨਞ੍ਹਿ ਰੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ.
ਉਪ੍ਪਤਿਤਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਭਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਧਾਵਨ੍ਤਂ. ਵਾਰਯੇਤਿ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਨਾਮ ਛੇਕੋ ਸਾਰਥਿ ਅਤਿਵੇਗੇਨ ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਰਥਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਥਿਚ੍ਛਕਂ ਪੇਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕੋਧਂ ਵਾਰਯੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਮਹਂ ਸਾਰਥਿਂ ਬ੍ਰੂਮਿ. ਇਤਰੋ ਪਨ ਰਾਜਉਪਰਾਜਾਦੀਨਂ ਰਥਸਾਰਥਿਜਨੋ ਰਸ੍ਮਿਗ੍ਗਾਹੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਉਤ੍ਤਮਸਾਰਥੀਤਿ.
ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਪਨ ਅਯਮਤ੍ਥੋ – ਯੋਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧) ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਾ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਵੋ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਵਾ ਥੇਰੋ ਵਾ. ਉਪ੍ਪਤਿਤਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਮੁਦ੍ਧਂ ਪਤਿਤਂ, ਗਤਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕੋਧਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਚਰਤੀਤਿ ਆਘਾਤੋ ਜਾਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੦; ਅ. ਨਿ. ੯.੨੯) ਨਯੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ, ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਮੇ ਨ ਚਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਸਿਦ੍ਧਾਨਂ ਨਵਨ੍ਨਮੇਵਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਾਦਿਨਾ ਅਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਾ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾਘਾਤਵਤ੍ਥੁਸਮ੍ਭਵਂ ਆਘਾਤਂ. ਵਿਸਟਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਤਂ. ਸਪ੍ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਸ੍ਸ ਵਿਸਂ. ਇਵਾਤਿ ਓਪਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਇ-ਕਾਰਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵ-ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਸਧੇਹੀਤਿ ਅਗਦੇਹਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਵਿਸਤਿਕਿਚ੍ਛਕੋ ਵੇਜ੍ਜੋ ਸਪ੍ਪੇਨ ਦਟ੍ਠੋ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਯਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਵਿਸਟਂ ਸਪ੍ਪਵਿਸਂ ਮੂਲਖਨ੍ਧਤਚਪਤ੍ਤਪੁਪ੍ਫਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਹਿ, ਨਾਨਾਭੇਸਜ੍ਜੇਹਿ ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਕਤੇਹਿ ਵਾ ਓਸਧੇਹਿ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਵਿਨੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਯੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁਨਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਕੋਧਂ ਵਿਨਯਨੁਪਾਯੇਸੁ ਤਦਙ੍ਗਵਿਨਯਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਵਿਨੇਤਿ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ ਪਜਹਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਹਾਤਿ ਓਰਪਾਰਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਕੋਧਂ ਵਿਨੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਸ੍ਮਾ ਕੋਧੋ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਓਰਪਾਰਸਞ੍ਞਿਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਜਹਾਤੀਤਿ. ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਹਿ ਪਾਰਨ੍ਤਿ ਤੀਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਓਰਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਸ੍ਸ ਪਾਰਭੂਤਾਨਿ ਚਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਓਰਪਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ਯੋ ਉਪ੍ਪਤਿਤਂ ਵਿਨੇਤਿ ਕੋਧਂ ਵਿਸਟਂ ਸਪ੍ਪਵਿਸਂਵ ਓਸਧੇਹਿ, ਸੋ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕੋਧਂ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਹਾਤਿ ਓਰਪਾਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਓਰਨ੍ਤਿ ਸਕਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਪਾਰਨ੍ਤਿ ਪਰਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਓਰਂ ਵਾ ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਪਾਰਂ ਛ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ. ਤਥਾ ਓਰਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ, ਪਾਰਂ ਦੇਵਲੋਕੋ. ਓਰਂ ਕਾਮਧਾਤੁ, ਪਾਰਂ ਰੂਪਾਰੂਪਧਾਤੁ. ਓਰਂ ਕਾਮਰੂਪਭਵੋ, ਪਾਰਂ ਅਰੂਪਭਵੋ. ਓਰਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਪਾਰਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸੁਖੁਪਕਰਣਾਨਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਮਿਂ ਓਰਪਾਰੇ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਜਹਾਤਿ ਓਰਪਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਇਧਤ੍ਤਭਾਵਾਦੀਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਪ੍ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਓਰਪਾਰਭੇਦਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ‘‘ਜਹਾਤਿ ਓਰਪਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਾਯ ਉਪਮਂ ਆਹ ‘‘ਉਰਗੋ ਜਿਣ੍ਣਮਿਵਤ੍ਤਚਂ ਪੁਰਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਰੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਉਰਗੋ, ਸਪ੍ਪਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੋ ਦੁਵਿਧੋ ਕਾਮਰੂਪੀ ਚ ਅਕਾਮਰੂਪੀ ਚ. ਕਾਮਰੂਪੀਪਿ ਦੁਵਿਧੋ ਜਲਜੋ ਥਲਜੋ ਚ. ਜਲਜੋ ਜਲੇ ਏਵ ਕਾਮਰੂਪਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਥਲੇ ਸਙ੍ਖਪਾਲਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੨.੧੭.੧੪੩ ਆਦਯੋ) ਸਙ੍ਖਪਾਲਨਾਗਰਾਜਾ ਵਿਯ. ਥਲਜੋ ਥਲੇ ਏਵ, ਨ ਜਲੇ. ਸੋ ਜਜ੍ਜਰਭਾਵੇਨ ਜਿਣ੍ਣਂ, ਚਿਰਕਾਲਤਾਯ ਪੁਰਾਣਞ੍ਚਾਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਂ ਤਚਂ ਜਹਨ੍ਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਜਹਤਿ ਸਜਾਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਥਾਮੇਨਾਤਿ. ਸਜਾਤਿ ਨਾਮ ਸਪ੍ਪਜਾਤਿ ਦੀਘਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਉਰਗਾ ਹਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਜਾਤਿਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਂ ਚੁਤਿਯਂ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੋਕ੍ਕਮਨੇ ਸਜਾਤਿਯਾ ਮੇਥੁਨਪਟਿਸੇਵਨੇ ਜਿਣ੍ਣਤਚਾਪਨਯਨੇ ਚਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਾ ਤਚਂ ਜਹਤਿ, ਤਦਾ ਸਜਾਤਿਯਂਯੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਜਹਤਿ. ਸਜਾਤਿਯਂ ਠਿਤੋਪਿ ਚ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਜਹਤਿ. ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਯਦਾ ਉਪਡ੍ਢਟ੍ਠਾਨੇ ਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਉਪਡ੍ਢਟ੍ਠਾਨੇ ਅਮੁਤ੍ਤੋ ਓਲਮ੍ਬਤਿ, ਤਦਾ ਨਂ ਅਟ੍ਟੀਯਨ੍ਤੋ ਜਹਤਿ, ਏਵਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਚ ਦਣ੍ਡਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਮੂਲਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਪਾਸਾਣਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਹਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਹਨ੍ਤੋਪਿ ਚ ਥਾਮਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯੇਨ ਵਙ੍ਕਂ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋਵ ਫਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਜਹਤਿ. ਏਵਂ ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ.
ਏਵਮੇਵ ਅਯਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਓਰਪਾਰਂ ਜਹਿਤੁਕਾਮੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਜਹਤਿ ਸਜਾਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਥਾਮੇਨਾਤਿ. ਸਜਾਤਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ‘‘ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੫੧) ਵਚਨਤੋ ਸੀਲਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩, ੧੯੨). ਏਵਮੇਤਿਸ੍ਸਂ ਸਜਾਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਸਕਤ੍ਤਭਾਵਾਦਿਭੇਦਂ ਓਰਪਾਰਂ ਜਿਣ੍ਣਪੁਰਾਣਤ੍ਤਚਮਿਵ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਜਨੇਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਧਿਮਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਥਾਮਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਿਵਸਂ ਚਙ੍ਕਮੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਆਵਰਣੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੬; ੪.੩੭) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਛਧਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਉਰਗੋ ਵਿਯ ਵਙ੍ਕਂ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਰਗੋ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਸਿਥਿਲਪਰਕ੍ਕਮਤਾਯ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਉਰਗੋਵ ਫਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਯਮ੍ਪਿ ਞਾਣਵਿਪ੍ਫਾਰਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਉਰਗੋਵ ਤਚਂ ਓਰਪਾਰਂ ਜਹਤਿ, ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਚ ਉਰਗੋ ਵਿਯ ਓਹਿਤਤਚੋ ਯੇਨਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਦਿਸਂ ਪਕ੍ਕਮਤੀਤਿ.
੯੦. ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਮੂਲੇ ਨੀਲਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕੇ ਤਰੁਣਗਚ੍ਛੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਹੁਵੁਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਰੁਕ੍ਖਗਚ੍ਛਾਦਿਕੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਅਹੁਵੁਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ‘‘ਜਾਤਾ ਵਡ੍ਢਿਤਾ’’ਤਿ. ਰਾਸੀਤਿ ਸੁਦ੍ਧਟ੍ਠਕਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋ. ਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਥਾਲਦ੍ਧਸਮਞ੍ਞਾਨਂ ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਾਨਂ. ‘‘ਭੂਤਾਨਂ ਗਾਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਵਯਵਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਭੂਤਸਞ੍ਞਿਤਾ ਤੇਯੇਵ ਤਿਣਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦਯੋ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਹਰਿਤਭਾਵਮਾਪਨ੍ਨਾ ਰੁਕ੍ਖਗਚ੍ਛਾਦਯੋ ਦੇਵਤਾਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੂਤਾਨਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਭੂਤਾਨਂ ਗਾਮੋ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਓਸਧਿਗਚ੍ਛਲਤਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਨਨੁ ਚ ਰੁਕ੍ਖਾਦਯੋ ਚਿਤ੍ਤਰਹਿਤਤਾਯ ਨ ਜੀਵਾ, ਚਿਤ੍ਤਰਹਿਤਤਾ ਚ ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਾਭਾਵਤੋ ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਰੁਹਨਤੋ ਵਿਸਦਿਸਜਾਤਿਕਭਾਵਤੋ ਚਤੁਯੋਨਿਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਵੁਡ੍ਢਿ ਪਨ ਪਵਾਲ਼ਸਿਲਾਲਵਣਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਤੇਸਂ ਜੀਵਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ, ਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾਮਤ੍ਤਂ ਸੁਪਨਂ ਵਿਯ ਚਿਞ੍ਚਾਦੀਨਂ, ਤਥਾ ਦੋਹਲ਼ਾਦਯੋ, ਤਤ੍ਥ ਕਸ੍ਮਾ ਭੂਤਗਾਮਸ੍ਸ ਛੇਦਨਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਸਮਣਸਾਰੁਪ੍ਪਤੋ ਤਂਨਿਵਾਸਸਤ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਖਣਤੋ ਚ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਜੀਵਸਞ੍ਞਿਨੋ ਹਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
੯੧. ‘‘ਮੂਲੇ ਜਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸੀਹਲ਼ਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ…ਪੇ… ਨ ਸਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਜਾਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਇਧ ਵਿ-ਸਦ੍ਦਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਜਾਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਵਿਜਾਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਚ ‘‘ਵਿਜਾਤਾ ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਪਸੂਤਵਚਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਸੂਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਸੂਤਿ ਚ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਪਣ੍ਣਮੂਲਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਪਣ੍ਣਮੂਲਾਨੀ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਪਣ੍ਣਮੂਲਾਨਿ ਬੀਜਾਨਿ ਭੂਤਗਾਮਸਙ੍ਖਮੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਚ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਬੀਜਜਾਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁਪਿ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਨ ਬੀਜੇਹਿ ਜਾਤਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦੀਨਂਯੇਵ ਭੂਤਗਾਮਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਤਾਨਿ ਬੀਜਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਮੂਲਬੀਜਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਮੂਲਮੇਵ ਬੀਜਂ ਮੂਲਬੀਜਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਫਲ਼ੁਬੀਜਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਬੀਜਂ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮਵਾਯੇ ਸਦਿਸਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਵਿਰੁਹਨਸਮਤ੍ਥੇ ਸਾਰਫਲੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ ਬੀਜ-ਸਦ੍ਦੋ. ਤਦਤ੍ਥਸਂਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਮੂਲਾਦੀਸੁਪਿ ਕੇਸੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਮੂਲਾਦਿਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਏਕੇਨ ਬੀਜਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬੀਜਬੀਜ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਰੂਪਂ, ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਯਥਾ. ਬੀਜਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਬੀਜਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਰਿਯੋਪਚਾਰੇਨ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
੯੨. ਬੀਜੇ ਬੀਜਸਞ੍ਞੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਕਾਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਭੂਤਗਾਮਪਰਿਮੋਚਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਭੂਤਗਾਮਤੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਬੀਜਂ ਭੂਤਗਾਮੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਬੀਜਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਬੀਜਨ੍ਤਿ ਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਪਣ੍ਣਮੂਲਂ ਬੀਜਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਬੀਜੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭੂਤਗਾਮਸਞ੍ਞਿਤੇ ਬੀਜੇ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਬੀਜਜਾਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਯ ਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਬੀਜ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾਰੁਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿ.
ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਮੂਲੇ ਅਗ੍ਗੇ ਮਜ੍ਝੇ ਵਾ. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇਪਿ ਸਰੀਰੇ ਲਗ੍ਗਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਵ ਉਦਕਤੋ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ‘‘ਤਂ ਉਦ੍ਧਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਟਿਤਾਨੀਤਿ ਉਦ੍ਧਟਾਨਿ. ਬੀਜਗਾਮੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਭੂਤਗਾਮਤੋ ਪਰਿਮੋਚਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਨ੍ਤਕ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਾਸਪਮਤ੍ਤਿਕਾ ਗਹਿਤਾ. ਨਾਮਞ੍ਹੇਤਂ ਤਸ੍ਸਾ ਸੇਵਾਲਜਾਤਿਯਾ. ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਨਂ ਅਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਭੂਤਗਾਮੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭੂਤਗਾਮਮੂਲਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੂਤਗਾਮੋ ਮੂਲਂ ਕਾਰਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਭੂਤਗਾਮਮੂਲੋ, ਭੂਤਗਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਮੂਲਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਭੂਤਗਾਮਮੂਲਂ. ਬੀਜਗਾਮੋ ਹਿ ਨਾਮ ਭੂਤਗਾਮਤੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਭੂਤਗਾਮਸ੍ਸ ਚ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਤਾਦਿਸੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਭੂਤਗਾਮਮੂਲਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋ ਬੀਜਗਾਮੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ‘‘ਅਭੂਤਗਾਮਮੂਲਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਤਾਲਨਾਲ਼ਿਕੇਰਾਦੀਨਂ ਖਾਣੁ ਉਦ੍ਧਂ ਅਵਡ੍ਢਨਤੋ ਭੂਤਗਾਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਭੂਤਗਾਮਸਙ੍ਖ੍ਯੁਪਗਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਪਣ੍ਣਮੂਲਬੀਜਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ਭੂਤਗਾਮਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਬੀਜਗਾਮੇਨ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
‘‘ਅਙ੍ਕੁਰੇ ਹਰਿਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਨੀਲਪਣ੍ਣਵਣ੍ਣੇ ਜਾਤੇ’’ਤਿ, ਨੀਲਪਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸਦਿਸੇ ਵਣ੍ਣੇ ਜਾਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨੀਲਵਣ੍ਣੇ ਜਾਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਮੂਲਕਭੂਤਗਾਮੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਸ੍ਸ ਆਵੇਣਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ. ‘‘ਪਾਨੀਯਘਟਾਦੀਨਂ ਬਹਿ ਸੇਵਾਲੋ ਉਦਕੇ ਅਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਬੀਜਗਾਮਾਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਣ੍ਣਕਮ੍ਪਿ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਮੇਵਾਤਿ ਨੀਲਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਮੇਵ. ਸੇਲੇਯ੍ਯਕਂ ਨਾਮ ਸਿਲਾਯ ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਏਕਾ ਸੁਗਨ੍ਧਜਾਤਿ. ‘‘ਰੁਕ੍ਖਤ੍ਤਚਂ ਵਿਕੋਪੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਰੁਕ੍ਖੇ ਜਾਤਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਛਤ੍ਤਕਂ ਰੁਕ੍ਖਤ੍ਤਚਂ ਅਵਿਕੋਪੇਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਥਕਤੋ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਰੁਕ੍ਖਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਦਿਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿਮਤ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਰੁਕ੍ਖਤੋ ਗਯ੍ਹਮਾਨੋ ਪਨ ਰੁਕ੍ਖਚ੍ਛਵਿਂ ਨ ਵਿਕੋਪੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਲ੍ਲਰੁਕ੍ਖਤੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖਤ੍ਤਚਂ ਅਵਿਕੋਪੇਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਥਕਤੋ ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਹਤ੍ਥਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਹਤ੍ਥਾਨਂ ਅਸਂਯਤਭਾਵੇਨ, ਹਤ੍ਥਚਾਪਲ੍ਲੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਾਨੀਯਂ ਨ ਵਾਸੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਨਾਮਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਵਲਂ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਨਾਮਿਤੇ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾ ਤਤੋ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨ ਵਾਸੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਯੇਸਂ ਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਸਾਖਾ ਰੁਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯੇਸਂ ਸਾਖਾ ਨ ਰੁਹਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਿਯਕਰਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੯੩. ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਮਣਕਪ੍ਪੇਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਮਣਵੋਹਾਰੇਹਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਬੀਜਾਨਂ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਫੁਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਨ ਨਖਾਦੀਹਿ ਵਿਲਿਖਨਮਤ੍ਤੇਨ ਚ ਅਵਿਰੁਲ਼੍ਹੀਧਮ੍ਮਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਏਵਂ ਕਤੇਯੇਵ ਸਮਣਾਨਂ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਿਪਰਿਜਿਤਾਦਯੋ ਸਮਣਵੋਹਾਰਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਸਮਣਵੋਹਾਰੇਹਿ ਕਰਣਭੂਤੇਹਿ ਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਬੀਜਨਿਬ੍ਬਟ੍ਟਬੀਜਾਨਿਪਿ ਸਮਣਾਨਂ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਸਮਣਵੋਹਾਰਾਇਚ੍ਚੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਾਨਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਪਰਿਜਿਤਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵਤੋਯੇਵ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਮਣਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਗ੍ਗਿਪਰਿਜਿਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਪਰਿਚਿਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਅਬੀਜਂ ਨਾਮ ਤਰੁਣਮ੍ਬਫਲਾਦਿ. ਨਿਬ੍ਬਟ੍ਟਬੀਜਂ ਨਾਮ ਅਮ੍ਬਪਨਸਾਦਿ, ਯਂ ਬੀਜਂ ਨਿਬ੍ਬਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਤੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰਸ੍ਸੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਨ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਰਾਪਨਸ੍ਸ ਪਠਮਮੇਵ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਪਰਿਜਿਤਾਦਿ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਨ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਭਾਸਾਯ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਠਮਂ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਗ੍ਗਿਆਦਿਨਾ ਫੁਸਨਾਦਿ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪਠਮਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਖਾਦਿਨਾ ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾਵ ‘ਕਪ੍ਪਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਬੀਜੇ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਏਕਂਯੇਵ ਕਾਰੇਮੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇ ਸਤਿਪਿ ਏਕਾਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਂ ਕਤਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦਾਰੁਂ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ਵਿਜ੍ਝਤਿ ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਭਤ੍ਤਸਿਤ੍ਥੇ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ‘‘ਤਂ ਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਰਜ੍ਜੁਆਦੀਨਂ ਭਾਜਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਰਿਚਪਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਤ੍ਤਸਿਤ੍ਥਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਏਕਾਬਦ੍ਧਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਫਲਾਨਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਸੇਨ. ਭਿਨ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਾਰਾਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਬੀਜਤੋ ਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਟਾਹਸ੍ਸ ਭਾਜਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤੁਨ੍ਤਿ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤੁਂ. ‘‘ਸਚੇ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮ’’ਨ੍ਤਿ ਸੇਨਾਸਨਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਮ੍ਪਿ ਪਟਗ੍ਗਿਦਾਨਾਦਿਂ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਏਵਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਿਯਾ. ਪਟਗ੍ਗਿਦਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਰਣਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਂ ਅਨੁਲੋਮਂ ਸਿਯਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ…ਪੇ… ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲਦ੍ਧੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਭੂਤਗਾਮੋ, ਭੂਤਗਾਮਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਵਿਕੋਪਨਂ ਵਾ ਵਿਕੋਪਾਪਨਂ ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਭੂਤਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੯੪-੯੮. ਦੁਤਿਯੇ ਅਞ੍ਞਂ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਯਂ ਚੋਦਕੇਨ ਚੁਦਿਤਕਸ੍ਸ ਦੋਸਵਿਭਾਵਨਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਵਚਨੇਨ ਪਟਿਚਰਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਂ ਚੋਦਕੇਨ ਚੁਦਿਤਕਸ੍ਸ ਦੋਸਵਿਭਾਵਨਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਚੋਦਨਾਯ ਅਮੂਲਕਭਾਵਦੀਪਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਸੇਨ ਚਰਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥੋ ਏਵ ਵਾ ਚਰਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਚੋਦਨਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਪਨ ਚੋਦਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਾਅਪਨਾਮਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਨ ਤਵ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਗਮਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਗਹਂ ਵਾ ਯਾਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਂ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਸੂਕਰਮਂਸਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾਵ ਕਥਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋਪਿ ਹਿ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
ਯਦੇਤਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਵਚਨਂ, ਤਦੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਦਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਂ ਆਰੋਪੇਤੂਤਿ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਕਮ੍ਮਂ ਆਰੋਪੇਤੁ, ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਤ੍ਤਂ ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕਰਿਯਮਾਨੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਆਰੋਪੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਹੇਸਕਂ ਆਰੋਪੇਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵਿਹੇਸਕਕਮ੍ਮਂ ਵਿਹੇਸਕਭਾਵਂ ਵਾ ਆਰੋਪੇਤੂਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਅਨਾਰੋਪਿਤੇ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਵੁਤ੍ਤਦੁਕ੍ਕਟਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂਪਟਿਚਰਣਵਸੇਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤੇਨ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂਪਟਿਚਰਣਵਸੇਨ ਅਨਾਰੋਪਿਤੇ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਆਰੋਪਿਤੇ ਇਮਿਨਾਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਆਰੋਪਿਤੇ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਇਮਿਨਾ ਚ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਦ੍ਵਯਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਾ ਸਾ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂਪਟਿਚਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਇਮਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵਾ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇਨ ਆਰੋਪਿਤਤਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਤਾ, ਛਾਦੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਂ ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੩. ਤਤਿਯੇ ਧਾਤੁਪਾਠੇ ਝੇ-ਸਦ੍ਦੋ ਚਿਨ੍ਤਾਯਂ ਪਠਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਲਾਮਕਤੋ ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਮੇਵ ਚ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਂ ਓਲੋਕਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਕ੍ਖਰਾਯ ਵਾਚੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੪੬) ਵਿਯ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯਾ’’ਤਿ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਛਨ੍ਦੇਨਾ’’ਤਿ.
੧੦੫. ਯੇਨ ਵਚਨੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ. ਯੇਨ ਚ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇਨ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਵਨੂਪਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ.
੧੦੬. ਅਞ੍ਞਂ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਉਜ੍ਝਾਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਖਿਯ੍ਯਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਅਵਣ੍ਣਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਾ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਤਪੁਬ੍ਬੋ ਸਮ੍ਮਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਉਜ੍ਝਾਪਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨਞ੍ਚ ਮੁਸਾਵਾਦਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਟ੍ਠਾਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਇਮਿਨਾਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਪਨ੍ਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਈਦਿਸਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਮੁਸਾਵਾਦਤੋ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮ੍ਮਤਤਾ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਅਗਤਿਗਮਨਾਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਕਾਮਤਾ, ਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਉਜ੍ਝਾਪਨਂ ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਨਂ ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਛ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਪਠਮਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੮-੧੧੦. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਹਿਮਵਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਹਿਮਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਞ੍ਞਾਤੇਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤੇ, ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾਤਿ ਵਚਨਤੋ ਵਿਵਟਙ੍ਗਣੇਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗੋਚਰਪ੍ਪਸੁਤਾਤਿ ਗੋਚਰਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ. ‘‘ਅਟ੍ਠ ਮਾਸੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਚੇਪਿ ਦੇਵੋ ਨ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਮਾਸੇਤਿ ਵਚਨਤੋ…ਪੇ… ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ. ਅਵਸ੍ਸਿਕਸਙ੍ਕੇਤੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੇਪਿ ਅਟ੍ਠ ਮਾਸੇ ਯਤ੍ਥ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਪਰੇਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਸ੍ਸਿਕਸਙ੍ਕੇਤੇਤਿ ਵਚਨਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠ ਮਾਸੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਵਸ੍ਸਾਨੇਯੇਵ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਮਾਸਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ.
ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪਦੇਸੇ ਯਤ੍ਥ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਹਿਮਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਟ੍ਠੇਵ ਮਾਸਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਸ੍ਸਾਨਕਾਲੇ ਪਕਤਿਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਓਵਸ੍ਸਕਮਣ੍ਡਪੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਚ ਸਨ੍ਥਰਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਹੇਮਨ੍ਤਕਾਲੇ ਪਕਤਿਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਓਵਸ੍ਸਕਮਣ੍ਡਪਾਦੀਸੁਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਯਤ੍ਥ ਹਿਮਵਸ੍ਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਂ ਨ ਤੇਮਤਿ, ਗਿਮ੍ਹਕਾਲੇਪਿ ਪਕਤਿਅਜ੍ਝੋਕਾਸਾਦੀਸੁ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਅਕਾਲਮੇਘਾਦਸ੍ਸਨੇ, ਕਾਕਾਦੀਨਂ ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਨ ਕਦਾਚਿਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਇਮਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਪਠਮਮੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਚ ਯਦਾ ਚ ਸਨ੍ਥਰਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮਿਧ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਸਙ੍ਖਮੇਵ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਸਨ੍ਥਰਣਸਨ੍ਥਰਾਪਨਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਈਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਈਦਿਸੇ ਚ ਪਦੇਸੇ ਠਪੇਥਾ’’ਤਿ ਅਨੁਜਾਨਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਲਨ੍ਤਿ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵਿਸੁਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਟਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੬੫-੬੭) ਪਨ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਾ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਨਵਵਾਯਿਮੋ ਸੀਘਂ ਨ ਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਵਵਾਯਿਮੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਓਨਦ੍ਧਕੋਤਿ ਚਮ੍ਮੇਨ ਓਨਦ੍ਧੋ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕੋਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਚੀਵਰਕੁਟਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਾਯਾਨੁਗਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਾਲੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਚੀਵਰਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦਾਯਕੇਹਿ ਦਾਨਕਾਲੇਯੇਵ ਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਬਲਂ ‘ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤਥੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਇਮਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦਿਸੇਨਾਸਨਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇਪਿ ਯਥਾਸੁਖਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’ਤਿ ਦਾਯਕੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਚੇ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕਾਲੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਂ ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
ਵਲਾਹਕਾਨਂ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਗਿਮ੍ਹਾਨੇਪਿ ਮੇਘੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦਿਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸੇਨਾਸਨਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪਾਦਟ੍ਠਾਨਾਭਿਮੁਖਾਤਿ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਦਪਤਨਟ੍ਠਾਨਾਭਿਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ‘‘ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਟ੍ਠਾਨਾਭਿਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ. ‘‘ਬਹਿ ਵਾਲੁਕਾਯ ਅਗਮਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਦਟ੍ਠਾਨਾਭਿਮੁਖਾ ਵਾਲਿਕਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਕਚਵਰਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਛਟ੍ਟੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਚਵਰਂ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਾਲਿਕਾ ਨ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
੧੧੧. ਅਨ੍ਤੋ ਸਂਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਰਕਪਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਵੇਣਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਵੇਣਿਯਾ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਵਿਤ੍ਥਤਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਬਹੁਂ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਾਵ ਅਨ੍ਤੋ ਆਕਡ੍ਢਨਵਸੇਨ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਿਰਿਯਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ. ਕਪ੍ਪਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਗਚ੍ਛਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨੇਨ ਕਪ੍ਪਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਿ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੁਪਚਾਰਤੋ ਬਹਿ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦੁਤਿਯਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਕਤਿਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ. ਅਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ.
ਆਵਾਸਿਕਾਨਂਯੇਵ ਪਲਿਬੋਧੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਪਿ ਆਵਾਸਿਕਾਨਂਯੇਵ ਪਲਿਬੋਧੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਵਾਦੇ ਪਨ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੂ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਵਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦੇ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਪਨ ਸਨ੍ਥਰਣਸਨ੍ਥਰਾਪਨੇ ਸਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦਂ ਉਸ੍ਸਾਰਕਸ੍ਸ, ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਤਸ੍ਸ ਪਲਿਬੋਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਪਿ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਸ੍ਸ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਤ੍ਤਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਸ੍ਸ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤੇਹਿ ਵੁਡ੍ਢਤਰੇਹਿ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੨. ਭੂਮਿਯਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਚਿਮਿਲਿਕਾਯ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਰਿ, ਅਸਤਿ ਸੁਦ੍ਧਭੂਮਿਯਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੀਹਚਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਪਰਿਹਰਣੇਯੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਮਿਨਾ –
‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਚਮ੍ਮਾਨਿ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸੀਹਚਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਗ੍ਘਚਮ੍ਮਂ ਦੀਪਿਚਮ੍ਮਂ, ਯੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੫੫) –
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਖਨ੍ਧਕਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਨ੍ਤੋਪਿ ਮਞ੍ਚੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਬਹਿਪਿ ਮਞ੍ਚੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠੇਸੁ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੋਗੋਯੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਵਸੇਨ ਪਰਿਭੋਗੋ ਪਨ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਪਰਿਹਰਣੇਯੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਪਾਸਾਦਪਰਿਭੋਗ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੨੦) ਵਚਨਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇਪਿ ਸੇਨਾਸਨੇ ਸੇਨਾਸਨਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਨਿਯਮਿਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਘਟਾਦਿਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਮਿਦਂ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਵਸੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਰਿਹਰਣੇਯੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਾਰੁਮਯਪੀਠਨ੍ਤਿ ਫਲਕਮਯਮੇਵ ਪੀਠਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਾਦਕਥਲਿਕਨ੍ਤਿ ਅਧੋਤਪਾਦਟ੍ਠਪਨਕਂ. ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਰਜਨਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਪਟਿਸਾਮੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਥੇਵੇ ਅਸਤਿ ਰਜਨਕਮ੍ਮੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਪਟਿਸਾਮੇਤਬ੍ਬਂ.
੧੧੩. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਾ ਸਾਮਣੇਰੋ ਵਾ ਆਰਾਮਿਕੋ ਵਾ ਲਜ੍ਜੀ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਲਜ੍ਜਿਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਓਤਾਪੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੂਰਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਾਤਿਦੂਰਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਮਞ੍ਚਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਘਿਕਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇ ਦੇਸੇ ਸਨ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪਨਂ ਵਾ, ਅਪਲਿਬੁਦ੍ਧਤਾ, ਆਪਦਾਯ ਅਭਾਵੋ, ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਾਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਪਨ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਾ ਸਾਮਣੇਰੋ ਵਾ ਆਰਾਮਿਕੋ ਵਾ ਲਜ੍ਜੀ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਲਿਬੋਧਂ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਥਾਰੂਪਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਥਾਮਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਏਕੇਨ ਪਾਦੇਨ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦੁਤਿਯਪਾਦਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੇਸੁਪਿ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ‘‘ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਓਤਾਪੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਚ ਓਤਾਪਨਵਿਸਯੇ ਏਵ ਸਾਪੇਕ੍ਖਗਮਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਸਾਪੇਕ੍ਖਗਮਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ, ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਤਰਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਪਠਮਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੬. ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਤਥਾਵੁਤ੍ਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਤਾਦਿਸਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠੇਸੁ ਅਤ੍ਥਰਿਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਮੇਵਾ’’ਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਨਾਮ ਪਾਵਾਰੋ ਕੋਜਵੋਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਨਾਸਨਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਸੇਨਾਸਨਤੋ. ਯੋ ਕੋਚੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਞਾਤਕੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਤਕੋ ਵਾ ਯੋ ਕੋਚਿ.
੧੧੭. ਪਰਿਵੇਣਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਵਿਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ‘‘ਅਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਮਣ੍ਡਪੇ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਅਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਵਾਪਿ ਬਹੂਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਭੂਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭੋਜਨਸਾਲਾਯਮ੍ਪਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚੋਰਾਦੀਹਿ ਵਿਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯ.
੧੧੮. ਯੇਨ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਵਿਨਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਕਵਾਨਂ. ਸਿਲੁਚ੍ਚਯਲੇਣਨ੍ਤਿ ਸਿਲੁਚ੍ਚਯੇ ਲੇਣਂ, ਪਬ੍ਬਤਗੁਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਖਾਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਥੁਅਨੁਰੂਪਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਉਪਚਿਕਾਸਙ੍ਕਾਯ ਅਭਾਵੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਗਮਿਕਵਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕੇਵਲਂ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਆਪੁਚ੍ਛਨਂ ਪਨ ਵਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਵਤ੍ਤਭੇਦੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤੇਨੇਵ ਅਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਂ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਵਾ ਪਾਸਾਣਤ੍ਥਮ੍ਭੇਸੁ ਵਾ ਕਤਸੇਨਾਸਨਂ ਯਤ੍ਥ ਉਪਚਿਕਾ ਨਾਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ‘‘ਤਾਦਿਸੇ ਸੇਨਾਸਨੇ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਗਮਿਕਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਨ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਗਚ੍ਛਤੋ ਵਤ੍ਤਭੇਦੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਆਭੋਗੇਨ ਮੁਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਂ ਵਾ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਮਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੋ ਦੁਤਿਯਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਧ ਵਿਸੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਅਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਇਮਿਨਾ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੋਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੇਯ੍ਯਂ ਪਨ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਭਯੇਨਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਸਙ੍ਘਿਕਂਯੇਵ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਭੋਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸੇਯ੍ਯਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਘਿਕਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇ ਵਿਹਾਰੇ ਸਨ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪਨਂ ਵਾ, ਅਪਲਿਬੁਦ੍ਧਤਾ, ਆਪਦਾਯ ਅਭਾਵੋ, ਅਨਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਦਿਸਾਪਕ੍ਕਮਨਂ, ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੯-੧੨੧. ਛਟ੍ਠੇ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮੀਪਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ. ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਦੀਨਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ. ਸਮਨ੍ਤਾ ਦਿਯਡ੍ਢੋ ਹਤ੍ਥੋਤਿ ਮਜ੍ਝੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੨੨. ਉਪਚਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਉਪਚਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਏਕਵਿਹਾਰੇਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸੇਨਾਸਨੇ. ਏਕਪਰਿਵੇਣੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ‘‘ਗਿਲਾਨੋ ਪਵਿਸਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਗਿਲਾਨਾਦਿਤਾਯ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਉਪਚਾਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਪਿ ਸਮ੍ਬਾਧੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵਾ’’ਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਅਗਿਲਾਨਾਦਿਭਾਵੋਪਿ ਵਿਸੁਂ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ, ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਪਨ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਤਾ, ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਭਾਵਜਾਨਨਂ, ਸਮ੍ਬਾਧੇਤੁਕਾਮਤਾ, ਉਪਚਾਰੇ ਨਿਸੀਦਨਂ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨਂ ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨੬. ਸਤ੍ਤਮੇ ਕੋਟ੍ਠਕਾਨੀਤਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਾਨਿ. ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮਾਤਿ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੧੨੮. ਅਲਜ੍ਜਿਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਪਠਮਂ ਅਲਜ੍ਜੀਆਦਿਭਾਵੇਨ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਕੋਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰੋ, ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਭਾਵਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਤਾ, ਕੋਪੇਨ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਂ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪਨਂ ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਵੇਹਾਸਕੁਟਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨੯-੧੩੧. ਅਟ੍ਠਮੇ ਉਪਰਿਮਤਲੇ ਪਦਰਾਨਂ ਅਸਨ੍ਥਰਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਪਰਿਅਚ੍ਛਨ੍ਨਤਲਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਵਿਹਾਰੋ, ਅਸੀਸਘਟ੍ਟਾ ਵੇਹਾਸਕੁਟਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਪਰਿਭੋਗਤਾ, ਅਪਟਾਣਿਦਿਨ੍ਨੇ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕੇ ਨਿਸੀਦਨਂ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨਂ ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਵੇਹਾਸਕੁਟਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਮਹਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩੫. ਨਵਮੇ ‘‘ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਸਾਮਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਕੁਟਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਹਤ੍ਥਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਸੁਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਓਕਾਸਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਕਵਾਟਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਹਤ੍ਥਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਊਨਕਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਧਿਕਂ ਵਾ, ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਂਯੇਵ ਓਕਾਸੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਯਸ੍ਸ ਵੇਮਜ੍ਝੇਤਿ ਯਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਵੇਮਜ੍ਝੇ. ਸਾ ਅਪਰਿਪੂਰਉਪਚਾਰਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਵਰਿਯਮਾਨਂ ਕਵਾਟਂ ਯਂ ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਆਹਨਤਿ, ਸਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਕਵਾਟਵਿਤ੍ਥਾਰਪ੍ਪਮਾਣਉਪਚਾਰਰਹਿਤਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਲੋਕਂ ਸਨ੍ਧੇਤਿ ਪਿਧੇਤੀਤਿ ਆਲੋਕਸਨ੍ਧਿ. ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਛਾਦਾਪੇਸਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲਿਮ੍ਪਾਪੇਸੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੋਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਲੇਪਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਚ ਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣੇਯੇਵ ਪਦੇਸੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲੇਪਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲਿਮ੍ਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਲਿਮ੍ਪਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਤ੍ਤਿਯਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਤੁਤ੍ਥਲੇਪੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਪਨ ਤੀਸੁਪਿ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲੇਪਦਾਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਅਨੁਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਧਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਹਰਿਤੇ’’ਤਿ. ਪਤਨੋਕਾਸੋਤਿ ਪਤਨੋਕਾਸਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਰ ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਪਰਿ ਪਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਚੇ ਹਰਿਤੇ ਠਿਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਵਚਨੇਨ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ – ਸਚੇ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ.
੧੩੬. ਏਕੇਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਉਜੁਕਮੇਵ ਉਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਛਾਦਨਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਛਾਦਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਏਕਵਾਰਂ ਛਾਦਿਤੇ ਤਂ ਛਦਨਂ ਏਕਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਛਾਦਨੇਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਛਾਦਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਛਦਨਂ ਛਦਨੂਪਰਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ ਚ ਸਮੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਛਦਨਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਛਦਨਂ ‘‘ਏਵਂ ਛਾਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਏਕਵਾਰਂ ਅਪਰਿਸੇਸਂ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਛਦਨਦਣ੍ਡਕੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਵਾਰਂ ਤਥੇਵ ਛਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਤਿਯਵਾਰਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਪਠਮਵਾਰੇਯੇਵ ਤਯੋਪਿ ਮਗ੍ਗੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਚਤੁਤ੍ਥਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਚ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਤਤਿਯਾਯ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਤਿਯਾਯਾਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਂ, ਤਤਿਯਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਛਾਦਿਤਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਛਦਨਾਨਂ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਰਿਯਾਯਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਮਗ੍ਗੇ ਵਾ ਪਰਿਯਾਯੇ ਵਾਤਿ ਚ ਤਥਾ ਛਾਦੇਨ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਛਾਦਨਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਮਹਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰਤਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਸਾਗਾਰਤਾ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਮਹਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪੦. ਦਸਮੇ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਸਿਞ੍ਚੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ’’ਤਿ ਬਾਹਿਰਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਹਾਨਪਾਨਾਦਿਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਬਾਹਿਰਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ ‘‘ਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਾਣਕਾ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਞ੍ਚਨਸਿਞ੍ਚਾਪਨਂ ‘‘ਪਦੀਪੇ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਟਙ੍ਗਾਦਿਪਾਣਕਾ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦੀਪੁਜ੍ਜਲਨਂ ਵਿਯ ਵਿਨਾਪਿ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਉਦਕਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਾਣਕਤਾ, ‘‘ਸਿਞ੍ਚਨੇਨ ਪਾਣਕਾ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨਂ, ਤਾਦਿਸਮੇਵ ਚ ਉਦਕਂ, ਵਿਨਾ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਤਿਣਾਦੀਨਂ ਸਿਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਸੇਨਾਸਨਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.
ਭੂਤਗਾਮਵਗ੍ਗੋਤਿਪਿ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ.
੩. ਓਵਾਦਵਗ੍ਗੋ
੧. ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪੪. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ‘‘ਸੋ ਥੇਰੋ ਕਿਂਸੀਲੋ ਕਿਂਸਮਾਚਾਰੋ ਕਤਰਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨ. ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰਾਮਿਸੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਾ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਾਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਾ ਕਥਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਗਮਨੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਗੇਵ ਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਗਮਨੇਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਨ੍ਤਿ ਤਿਰੋਕਰਣਭੂਤਂ, ਬਾਧਿਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਾ ਹਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਬਾਧਿਕਾਵ ਹੋਤਿ. ਸਮਿਦ੍ਧੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ. ਸਹਿਤਤ੍ਥੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥਗਮ੍ਭੀਰਤਾਦਿਯੋਗਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ. ਬਹੁਰਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥਰਸਾਦਿਬਹੁਰਸੋ. ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਰਸਆਵਹਨਤੋ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸਂਯੁਤ੍ਤੋ.
੧੪੫-੧੪੭. ਪਰਤੋਤਿ ਪਰਤ੍ਥ, ਉਤ੍ਤਰਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਰੋਨ੍ਤੋਵਾਤਿ ਪਰਿਬਾਹਿਰੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋਯੇਵ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯੋ ਨਂ ਪਾਤਿ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚੇਤਿ ਆਪਾਯਿਕਾਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਂਵਰਣਂ ਸਂਵਰੋ, ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਪਿਦਹਨਂ. ਯੇਨ ਹਿ ਤੇ ਸਂਵੁਤਾ ਪਿਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਸਂਵਰੋ, ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਸ੍ਸ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਸਂਵੁਤੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਪਿਹਿਤਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੋ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਸਮਙ੍ਗੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.
ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਭਙ੍ਗੇਤਿ ਝਾਨਵਿਭਙ੍ਗੇ. ਸੀਲਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੫੧੧) ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਕਾਮਞ੍ਚੇਤਂ ਸਹ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇਨ ਇਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਏਤਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩, ੧੯੨) ਚ ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੀਲਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੯) ਚ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬੇ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਦੇਤਂ ਪੁਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਆਦਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਉਤ੍ਤਿਯ, ਆਦਿਮੇਵ ਵਿਸੋਧੇਹਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ? ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਉਜੁਕਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੮੨).
ਯਥਾ ਹਿ ਨਗਰਵਡ੍ਢਕੀ ਨਗਰਂ ਮਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਪਠਮਂ ਨਗਰਟ੍ਠਾਨਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਵੀਥਿਚਤੁਕ੍ਕਸਿਙ੍ਘਾਟਕਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਮਾਪੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਰਜਕੋ ਪਠਮਂ ਤੀਹਿ ਖਾਰੇਹਿ ਵਤ੍ਥਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਵਤ੍ਥੇ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਰਙ੍ਗਜਾਤਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਛੇਕੋ ਚਿਤ੍ਤਕਾਰੋ ਰੂਪਂ ਲਿਖਿਤੁਕਾਮੋ ਆਦਿਤੋ ਭਿਤ੍ਤਿਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਆਦਿਤੋਵ ਸੀਲਂ ਵਿਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ‘‘ਆਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਦੇਤਂ ਚਰਣਸਰਿਕ੍ਖਤਾਯ ਚਰਣਂ. ‘‘ਚਰਣਾ’’ਤਿ ਪਾਦਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਛਿਨ੍ਨਚਰਣਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦਿਸਂਗਮਨਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨ ਜਾਯਤਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਾਦਸ੍ਸੇਵ ਜਾਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯਸ੍ਸ ਸੀਲਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਖਣ੍ਡਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਾਯ ਞਾਣਗਮਨਂ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਤਂ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਅਖਣ੍ਡਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਾਯ ਞਾਣਗਮਨਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ‘‘ਚਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.