੩. ਓਵਾਦਵਗ੍ਗੋ
੧. ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪੪. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ‘‘ਸੋ ਥੇਰੋ ਕਿਂਸੀਲੋ ਕਿਂਸਮਾਚਾਰੋ ਕਤਰਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨ. ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰਾਮਿਸੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਾ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਾਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਾ ਕਥਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਗਮਨੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਗੇਵ ਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਗਮਨੇਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਨ੍ਤਿ ਤਿਰੋਕਰਣਭੂਤਂ, ਬਾਧਿਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਾ ਹਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਬਾਧਿਕਾਵ ਹੋਤਿ. ਸਮਿਦ੍ਧੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ. ਸਹਿਤਤ੍ਥੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥਗਮ੍ਭੀਰਤਾਦਿਯੋਗਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ. ਬਹੁਰਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥਰਸਾਦਿਬਹੁਰਸੋ. ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਰਸਆਵਹਨਤੋ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸਂਯੁਤ੍ਤੋ.
੧੪੫-੧੪੭. ਪਰਤੋਤਿ ਪਰਤ੍ਥ, ਉਤ੍ਤਰਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਰੋਨ੍ਤੋਵਾਤਿ ਪਰਿਬਾਹਿਰੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋਯੇਵ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯੋ ਨਂ ਪਾਤਿ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚੇਤਿ ਆਪਾਯਿਕਾਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਂਵਰਣਂ ਸਂਵਰੋ, ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਪਿਦਹਨਂ. ਯੇਨ ਹਿ ਤੇ ਸਂਵੁਤਾ ਪਿਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਸਂਵਰੋ, ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਸ੍ਸ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਸਂਵੁਤੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਪਿਹਿਤਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੋ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਸਮਙ੍ਗੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.
ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਭਙ੍ਗੇਤਿ ਝਾਨਵਿਭਙ੍ਗੇ. ਸੀਲਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੫੧੧) ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਕਾਮਞ੍ਚੇਤਂ ਸਹ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇਨ ਇਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਏਤਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩, ੧੯੨) ਚ ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੀਲਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੯) ਚ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬੇ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਦੇਤਂ ਪੁਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਆਦਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਉਤ੍ਤਿਯ, ਆਦਿਮੇਵ ਵਿਸੋਧੇਹਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ? ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਉਜੁਕਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੮੨).
ਯਥਾ ਹਿ ਨਗਰਵਡ੍ਢਕੀ ਨਗਰਂ ਮਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਪਠਮਂ ਨਗਰਟ੍ਠਾਨਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਵੀਥਿਚਤੁਕ੍ਕਸਿਙ੍ਘਾਟਕਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਮਾਪੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਰਜਕੋ ਪਠਮਂ ਤੀਹਿ ਖਾਰੇਹਿ ਵਤ੍ਥਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਵਤ੍ਥੇ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਰਙ੍ਗਜਾਤਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਛੇਕੋ ਚਿਤ੍ਤਕਾਰੋ ਰੂਪਂ ਲਿਖਿਤੁਕਾਮੋ ਆਦਿਤੋ ਭਿਤ੍ਤਿਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਆਦਿਤੋਵ ਸੀਲਂ ਵਿਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ‘‘ਆਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਦੇਤਂ ਚਰਣਸਰਿਕ੍ਖਤਾਯ ਚਰਣਂ. ‘‘ਚਰਣਾ’’ਤਿ ਪਾਦਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਛਿਨ੍ਨਚਰਣਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦਿਸਂਗਮਨਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨ ਜਾਯਤਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਾਦਸ੍ਸੇਵ ਜਾਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯਸ੍ਸ ਸੀਲਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਖਣ੍ਡਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਾਯ ਞਾਣਗਮਨਂ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਤਂ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਅਖਣ੍ਡਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਾਯ ਞਾਣਗਮਨਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ‘‘ਚਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਦੇਤਂ ਸਂਯਮਨਵਸੇਨ ਸਂਯਮੋ, ਸਂਵਰਣਵਸੇਨ ਸਂਵਰੋਤਿ ਉਭਯੇਨਪਿ ਸੀਲਸਂਯਮੋ ਚੇਵ ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਚ ਕਥਿਤੋ. ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਂਯਮੇਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਨਂ, ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਾ ਸਂਯਮੇਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਸਂਯਮੋ, ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਪਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰਂ ਸਂਵਰਤਿ ਪਿਦਹਤੀਤਿ ਸਂਵਰੋ. ਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਂ ਮੁਖਭੂਤਂ ਵਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਆਹਾਰੋ ਮੁਖੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਮਙ੍ਗਾਨਿ ਫਰਤਿ, ਏਵਂ ਯੋਗਿਨੋਪਿ ਚਤੁਭੂਮਕਕੁਸਲਂ ਸੀਲਮੁਖੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਮੁਖੇ ਸਾਧੂਤਿ ਪਮੋਕ੍ਖਂ, ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਚਤੁਭੂਮਕਕੁਸਲਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਪਮੋਕ੍ਖਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਕਾਯਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਂ. ਵਾਚਸਿਕੋਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ. ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋਤਿ ਤਦੁਭਯਂ. ਇਮਿਨਾ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਂਵੁਤੋਤਿ ਪਿਹਿਤੋ, ਸਂਵੁਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਪਿਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਂਵੁਤਦ੍ਵਾਰਂ ਗੇਹਂ ‘‘ਸਂਵੁਤਗੇਹਂ ਪਿਹਿਤਗੇਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਧ ਸਂਵੁਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ‘‘ਸਂਵੁਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਂਵਰੇਨ. ਉਪੇਤੋਤਿਆਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨਿ.
ਇਰਿਯਤੀਤਿਆਦੀਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੋ ਕਥਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਇਰਿਯਤੀਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਤੋ ਇਰਿਯਤਿ. ਤੇਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥਚਤੁਕ੍ਕੇਹਿ ਕਾਯਸਕਟਵਤ੍ਤਨੇਨ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਕਂ ਇਰਿਯਾਪਥਦੁਕ੍ਖਂ ਅਪਰੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਭਾਵੇਨ ਸਰੀਰਰਕ੍ਖਣਤੋ ਪਾਲੇਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਇਰਿਯਾਪਥੇ ਅਸਣ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਇਰਿਯਾਪਥੇ ਵਤ੍ਤਨਤੋ ਯਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਯਾਪਨਤੋ ਯਾਪੇਤਿ. ਚਿਰਕਾਲਵਤ੍ਤਾਪਨਤੋ ਚਰਤਿ. ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਹਰਣਤੋ ਵਿਹਰਤਿ.
ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਪਟਿਸੇਧਕੇਨਾਤਿ –
‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨੇਨ ਵਾ ਪਤ੍ਤਦਾਨੇਨ ਵਾ ਪੁਪ੍ਫ ਫਲ ਸਿਨਾਨਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਦਾਨੇਨ ਵਾ ਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਪਾਰਿਭਟਯਤਾਯ ਵਾ ਜਙ੍ਘਪੇਸਨਿਕੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਕੁਟ੍ਠੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨਾਚਾਰੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੩) –
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਅਨਾਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ.
ਨ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨਾਦਿਨਾ ਆਚਾਰੇਨਾਤਿ –
‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਨ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨੇਨ ਨ ਪਤ੍ਤ ਨ ਪੁਪ੍ਫ ਨ ਫਲ ਨ ਸਿਨਾਨ ਨ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠ ਨ ਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾਯ ਨ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯਤਾਯ ਨ ਪਾਰਿਭਟਯਤਾਯ ਨ ਜਙ੍ਘਪੇਸਨਿਕੇਨ ਨ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਕੁਟ੍ਠੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਚਾਰੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੩) –
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨਾਦਿਨਾ ਆਚਾਰੇਨ.
ਵੇਸਿਯਾਦਿਅਗੋਚਰਂ ਪਹਾਯਾਤਿ –
‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਸਿਯਗੋਚਰੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਵਿਧਵ ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿ ਪਣ੍ਡਕ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿ ਪਾਨਾਗਾਰਗੋਚਰੋ ਵਾ, ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ ਰਾਜੂਹਿ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੇਹਿ ਅਨਨੁਲੋਮਿਕੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨ, ਯਾਨਿ ਪਨ ਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ ਅਨੋਪਾਨਭੂਤਾਨਿ ਅਕ੍ਕੋਸਕਪਰਿਭਾਸਕਾਨਿ ਅਨਤ੍ਥਕਾਮਾਨਿ ਅਹਿਤਕਾਮਾਨਿ ਅਫਾਸੁਕਕਾਮਾਨਿ ਅਯੋਗਕ੍ਖੇਮਕਾਮਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ, ਤਥਾਰੂਪਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਸੇਵਤਿ ਭਜਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਗੋਚਰੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੪) –
ਏਵਮਾਗਤਂ ਵੇਸਿਯਾਦਿਅਗੋਚਰਂ ਪਹਾਯ.
ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕੁਲਾਦਿਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗੋਚਰਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਿਵਿਧੋ ਹਿ ਗੋਚਰੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗੋਚਰੋ ਆਰਕ੍ਖਗੋਚਰੋ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਗੋਚਰੋਤਿ. ਕਤਮੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗੋਚਰੋ? ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ, ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਸੁਤਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਸੁਤਂ ਪਰਿਯੋਦਪੇਤਿ, ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਤਰਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਂ ਕਰੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਨ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਮਾਨੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਸੀਲੇਨ ਸੁਤੇਨ ਚਾਗੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਅਯਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗੋਚਰੋ. ਕਤਮੋ ਆਰਕ੍ਖਗੋਚਰੋ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਵੀਥਿਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਯੁਗਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਂਵੁਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਹਤ੍ਥਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਅਸ੍ਸਂ, ਨ ਰਥਂ, ਨ ਪਤ੍ਤਿਂ, ਨ ਇਤ੍ਥਿਂ, ਨ ਪੁਰਿਸਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਉਦ੍ਧਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਅਧੋ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਦਿਸਾਵਿਦਿਸਂ ਵਿਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਂ ਆਰਕ੍ਖਗੋਚਰੋ. ਕਤਮੋ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਗੋਚਰੋ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਯਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਕੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗੋਚਰੋ ਸਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਕੋ ਵਿਸਯੋ? ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੨), ਅਯਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਗੋਚਰੋ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਤਿਵਿਧੋ ਗੋਚਰੋ ਇਧ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੂਤਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨਸੇਖਿਯਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ. ਭਯਤੋ ਦਸ੍ਸਨਸੀਲੋਤਿ ਪਰਮਾਣੁਮਤ੍ਤਂ ਵਜ੍ਜਂ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਸਤਸਹਸ੍ਸੁਬ੍ਬੇਧਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਸਭਾਵੋ, ਸਬ੍ਬਲਹੁਕਂ ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਮਤ੍ਤਂ ਪਾਰਾਜਿਕਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਸਭਾਵੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਾ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ.
ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਸੋਤਬ੍ਬਤੋ ਸੁਤਂ, ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ. ਤਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਸੁਤਧਰੋ, ਸੁਤਸ੍ਸ ਆਧਾਰਭੂਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਇਤੋ ਗਹਿਤਂ ਏਤ੍ਤੋ ਪਲਾਯਤਿ, ਛਿਦ੍ਦਘਟੇ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਏਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਵਾ ਵਾਚੇਤੁਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਸੁਤਧਰੋ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਉਗ੍ਗਹਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਹਿਤਕਾਲਸਦਿਸਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਦਸਪਿ ਵੀਸਤਿਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਂ ਸੁਤਧਰੋ ਨਾਮ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯਦਸ੍ਸ ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਕਪਦਮ੍ਪਿ ਏਕਕ੍ਖਰਮ੍ਪਿ ਅਵਿਨਟ੍ਠਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਚਿਯਤੀਤਿ ਸਨ੍ਨਿਚਯੋ, ਸੁਤਂ ਸਨ੍ਨਿਚਯੋ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਤਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸੁਤਂ ਹਦਯਮਞ੍ਜੁਸਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਂ ਸਿਲਾਯ ਲੇਖਾ ਵਿਯ ਸੁਵਣ੍ਣਘਟੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਸੀਹਵਸਾ ਵਿਯ ਚ ਸਾਧੁ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤੇਨ…ਪੇ… ਅਵਿਨਾਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ.
ਧਾਤਾਤਿ ਪਗੁਣਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾ. ਏਕਸ੍ਸ ਹਿ ਉਗ੍ਗਹਿਤਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਿਕਂ ਨ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਸੁਕਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਵਾ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਜ੍ਝਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਓਗਾਹਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਪਗੁਣਂ ਪਬਨ੍ਧਵਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ ਗਙ੍ਗਾਸੋਤਸਦਿਸਂ ਭਵਙ੍ਗਸੋਤਸਦਿਸਞ੍ਚ ਅਕਿਤ੍ਤਿਮਂ ਸੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਸੁਕਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਵਾ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਕਥੇਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧਾਤਾ’’ਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਪਗੁਣਾ ਕਤਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਦਸਕਵਗ੍ਗਦਸਕਪਣ੍ਣਾਸਦਸਕਵਸੇਨ ਵਾਚਾਯ ਸਜ੍ਝਾਯਿਤਾ, ਦਸ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਗਤਾਨਿ, ਦਸ ਵਗ੍ਗਾਨਿ ਗਤਾਨੀਤਿਆਦਿਨਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਸਜ੍ਝਾਯਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤ੍ਤੇਕਦੇਸਸ੍ਸ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਚਸਾ ਪਰਿਚਯੋ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਵਗ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨੇਵ. ਮਨਸਾ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾਤਿ ਮਨਸਾ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪੇਕ੍ਖਿਤਾ, ਭਾਗਸੋ ਨਿਜ੍ਝਾਯਿਤਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾਚਾਯ ਸਜ੍ਝਾਯਿਤੁਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਤਿ ਨਿਜ੍ਜਟਂ ਨਿਗ੍ਗੁਮ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ.
ਦ੍ਵੇ ਮਾਤਿਕਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਮਾਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਮਾਤਿਕਾ ਚ. ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਨੁਮੋਦਨਾਤਿ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤੇ ਦਾਨਾਨਿਸਂਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਅਨੁਮੋਦਨਾ, ਵਿਹਾਰਾਦਿਮਙ੍ਗਲੇ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਾਦਿਅਨੁਮੋਦਨਾ, ਮਤਕਭਤ੍ਤਾਦਿਅਵਮਙ੍ਗਲੇ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਦਿਅਨੁਮੋਦਨਾਤਿ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਨੁਮੋਦਨਾ. ਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਪਰਿਵਾਰਾਵਸਾਨੇ ਕਮ੍ਮਵਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਮੁਖੇਨ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਤ੍ਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਿਸਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸੋ, ਚਤੁਦ੍ਦਿਸੋਯੇਵ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਾ ਦਿਸਾ ਅਰਹਤਿ, ਚਤੂਸੁ ਵਾ ਦਿਸਾਸੁ ਸਾਧੂਤਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ.
ਅਭਿਵਿਨਯੇਤਿ ਸਕਲੇ ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ. ਵਿਨੇਤੁਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤੁਂ. ‘‘ਦ੍ਵੇ ਵਿਭਙ੍ਗਾ ਪਗੁਣਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਦਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਉਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਪਮੁਟ੍ਠਂ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਗੁਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੀਹਿ ਜਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਮਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਤਿ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਵਾ ਤਯੋ ਵਗ੍ਗਾਤਿ ਮਹਾਵਗ੍ਗਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਗਾਥਕਵਗ੍ਗੋ ਨਿਦਾਨਵਗ੍ਗੋ ਖਨ੍ਧਕਵਗ੍ਗੋਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਵਗ੍ਗਾ. ‘‘ਧਮ੍ਮਪਦਮ੍ਪਿ ਸਹ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਜਾਤਕਭਾਣਕੇਨ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਜਾਤਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਧਮ੍ਮਪਦਮ੍ਪਿ ਸਹ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਮੇਵ.
ਕਲ੍ਯਾਣਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ ਵਾਚਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਚੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਿਥਿਲਧਨਿਤਾਦੀਨਂ…ਪੇ… ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯਾਤਿ ਠਾਨਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਨੂਨਤਾਯ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਾਨਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਅਕ੍ਖਰਾਨਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ, ਪਦਮੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਤਂ ਅਕ੍ਖਰਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਿਥਿਲਧਨਿਤਾਦਿਦਸਵਿਧਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬੁਦ੍ਧਿਂ ਅਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਕ੍ਖਰਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਹਿ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਿਥਿਲਧਨਿਤਾਦੀਨਂ ਯਥਾਵਿਧਾਨਵਚਨੇਨਾ’’ਤਿ, ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਪਜ੍ਜਤਿ ਞਾਯਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਦਂ, ਨਾਮਾਦਿ. ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਵਾਕ੍ਯਂ. ਤੇਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ.
ਅਪਿਚ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਸਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਾਰਮ੍ਭਕਰਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਪਮਂ ਕਥੇਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਂ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਏਵਂ ਇਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਏਕਪਸ੍ਸੇਨੇਵ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਹਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਥਾ ਅਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵਤੋ. ਯੋ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਏਕਪਦਮ੍ਪਿ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਸੇਨੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਆਨੇਨ੍ਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਞ੍ਚ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਞ੍ਚ ਅਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੁਲਿਕਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤਂ ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸੁਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰਮਾਤਿਕਾਯ ਉਦਕਂ ਪੇਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਗਮ੍ਭੀਰਮਤ੍ਥਂ ਗਮੇਨ੍ਤੋ ਵਗ੍ਗਿਹਾਰਿਗਤਿਯਾ ਪਦੇ ਪਦਂ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਸਿਨ੍ਧਵਾਜਾਨੀਯੋ ਵਿਯ ਏਕਂਯੇਵ ਪਦਂ ਅਨੇਕੇਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਥਾ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਤੋ ਆਚਰਿਯੁਗ੍ਗਹਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵਤੋ. ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਕਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਗੁਣਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਪੁਰੇ ਭਵਾਤਿ ਪੋਰੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤੇਨੇਤਂ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗੁਣਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਪੁਰੇ ਪੁਣ੍ਣਭਾਵੇ ਭਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰੇ ਵਾ ਭਵਤ੍ਤਾ ਪੋਰਿਯਾ ਨਾਗਰਿਕਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸੁਖੁਮਾਲਤ੍ਤਨੇਨ ਸਦਿਸਾਤਿ ਪੋਰੀ, ਪੁਰੇ ਸਂਵਡ੍ਢਨਾਰੀ ਵਿਯ ਸੁਕੁਮਾਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਸ੍ਸ ਏਸਾਤਿਪਿ ਪੋਰੀ, ਪੁਰਸ੍ਸ ਏਸਾਤਿ ਨਗਰਵਾਸੀਨਂ ਕਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਹਿ ਯੁਤ੍ਤਕਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਿਤਿਮਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਿਤਾ’’ਤਿ, ਭਾਤਿਮਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਾਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪੀ ਹਿ ਕਥਾ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਕਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਮਨਾਪਾ, ਤਾਯ ਪੋਰਿਯਾ.
ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਾਦੀਹਿ ਅਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾਯ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਵਿਲਮ੍ਬਿਤਾਦਿਦੋਸਰਹਿਤਾਯ. ਅਥ ਵਾ ਨਾਤਿਸੀਘਂ ਨਾਤਿਸਣਿਕਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਏਕਰਸਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਾਯ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਨਾਮ. ਯੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਵਾ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਆਰਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤੋ ਅਰਣਿਂ ਮਨ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਉਣ੍ਹਖਾਦਨੀਯਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਪੁਬ੍ਬਾਪਰੇਸੁ ਗਹਿਤਂ ਗਹਿਤਮੇਵ, ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਪਣ੍ਣਨ੍ਤਰੇਸੁ ਚਰਮਾਨਂ ਗੋਧਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਓਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਪੁਰਾਣਪਣ੍ਣਨ੍ਤਰੇਸੁ ਹਿ ਪਰਿਪਾਤਿਯਮਾਨਾ ਗੋਧਾ ਕਦਾਚਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਕਦਾਚਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਮੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਯੋਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਾਲੇਨ ਸੀਘਂ, ਕਾਲੇਨ ਸਣਿਕਂ, ਕਾਲੇਨ ਮਨ੍ਦਂ, ਕਾਲੇਨ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ, ਕਾਲੇਨ ਖੁਦ੍ਦਕਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਤਿ, ਯਥਾ ਨਿਜ੍ਝਾਮਤਣ੍ਹਿਕਪੇਤਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਨਿਚ੍ਛਰਣਕਅਗ੍ਗਿ ਕਾਲੇਨ ਜਲਤਿ ਕਾਲੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਪੇਤਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਪਰਿਸਾਯ ਉਟ੍ਠਾਤੁਕਾਮਾਯ ਪੁਨ ਆਰਭਤਿ. ਯੋਪਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਥਾਯਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਕੇਨਚਿ ਰੋਗੇਨ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਥੇਤਿ, ਇਮੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਕਥਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ ਸੁਖੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਯੋ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇ ਠਿਤੋ ਆਚਰਿਯੁਗ੍ਗਹਂ ਅਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਚ ਆਚਰਿਯਾ ਤਂ ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਸੁਂ, ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਨਾਤਿਸੀਘਂ ਨਾਤਿਸਣਿਕਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕਥਾਪਬਨ੍ਧਂ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਦੀਸੋਤੋ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਆਕਾਸਗਙ੍ਗਾਤੋ ਭਸ੍ਸਮਾਨਉਦਕਂ ਵਿਯ ਨਿਰਨ੍ਤਰਕਥਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਥਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ.
ਅਨੇਲਗਲ਼ਾਯਾਤਿ ਏਲਗਲ਼ਵਿਰਹਿਤਾਯ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਹਿ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਲਂ ਗਲ਼ਤਿ, ਲਾਲਾ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਖੇਲ਼ਫੁਸਿਤਾਨਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾ ਏਲਗਲ਼ਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾਤਿ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਸਿਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਤ੍ਥਞਾਪਨੇ ਸਾਧਨਾਯ.
ਵਾਚਾਵ ਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵਾਕ੍ਕਰਣਂ, ਉਦਾਹਾਰਘੋਸੋ. ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਕਰਣਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੋ’’ਤਿ. ਹੀਲ਼ੇਤੀਤਿ ਅਵਜਾਨਾਤਿ. ਮਾਤੁਗਾਮੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਨਂ ਅਪਾਯਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਮਨਾਪੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਨਵਡ੍ਢਨਕੋ’’ਤਿ. ਵਟ੍ਟਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਬ੍ਬਨਮਦਾਦਿਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਂਸਾਰਭਯੇਨ ਤਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਗਿਹਿਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਿਹਿਕਾਲੇ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਮੇਥੁਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਦੂਸਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਸਾਮਣੇਰੀਸੁ ਪਨ ਮੇਥੁਨੇਨਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਦੂਸਕੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਸਾਮਣੇਰੀਸੁ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਾਸਾਯਵਤ੍ਥਵਸਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਸਾਮਣੇਰੀਸੁ ਗਰੁਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਭਾਵੇਪਿ ਯਾ ਯਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ, ਤਾ ਤਾ ਤਥੇਵ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਇਦਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਇਮੇਹਿ ਪਨ ਅਟ੍ਠਹਙ੍ਗੇਹਿ ਅਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਨ ਸਮ੍ਮਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ.
੧੪੮. ਗਰੁਕੇਹੀਤਿ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬੇਹਿ. ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯਾਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ‘‘ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ‘‘ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਮ੍ਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਪਰਿਵਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾ ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਸਾਕਿਯਾਨਿਯੋ ਵਾ.
੧੪੯. ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਚੇ ਭੂਮਿ ਮਨਾਪਾ ਹੋਤਿ, ਆਸਨਂ ਅਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਾਤੁਗਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਤ੍ਤਿਮੋਚਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਾਟਿਪਦੇ ਓਵਾਦਤ੍ਥਾਯ ਸਬ੍ਬਾਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾਤ੍ਥ ਭਗਿਨਿਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਆਗਮਨਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਆਗਤਾਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਗਿਲਾਨਾਸੁ ਅਨਾਗਤਾਸੁਪਿ ਗਿਲਾਨਾਨਂ ਅਨਾਗਮਨਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਹਿ ਚ ਸਬ੍ਬਾਹਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾਮ੍ਹਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾਯ ਏਵ ਕਾਯਂ ਪੁਰਤੋ ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਨ੍ਦਾਮਿ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਘਰਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਬਹਿਇਨ੍ਦਖੀਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਘਰੁਮ੍ਮਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਂ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਵਾ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਵਾ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਾਦੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ.
ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ‘‘ਵਸਥ ਅਯ੍ਯੇ, ਮਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੀਹਿ ਵਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਤੋ. ਯਾਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਆਨੀਤਓਵਾਦੇਨੇਵ ਮਯਮ੍ਪਿ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇ. ਆਗਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਓਵਾਦੇਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਭਿਕ੍ਖੁਕਾਵਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਚੋਦਨਾਮੁਖੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਆਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ਵਦਤਿ, ਨ ਪਨ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨੁਪਗਮਮੂਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਵਦਤਿ. ਇਤਰਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ‘‘ਸਾ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਾ ਵਸ੍ਸਾਨੁਪਗਮਮੂਲਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੇਪਿ ਆਵਾਸੇ ਈਦਿਸਾਸੁ ਆਪਦਾਸੁ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਪਦਾਸੁ ਹਿ…ਪੇ… ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਇਤਰਾਯ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਕਾਰਣੇ ਅਸਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯਪਿ ਵਸ੍ਸਂ ਨ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਨ੍ਤੇਸੁ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਸ੍ਸਂ ਅਨੁਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪਵਾਰੇਨ੍ਤੀਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਸਚੇ ਦੂਰੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਹੋਤਿ ਨਵਮਿਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰੇਤੁਂ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਨਵਮਿਯਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਅਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਉਪੋਸਥਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਂ ਉਪੋਸਥਪੁਚ੍ਛਾ, ਸਾਯੇਵ ਕ-ਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਪੁਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪੋਸਥਪੁਚ੍ਛਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪੋਸਥੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਕਦਾ, ਅਯ੍ਯ, ਉਪੋਸਥੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਾਪਿ ‘‘ਸ੍ਵੇ, ਭਗਿਨਿ, ਉਪੋਸਥੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਦਾਚਿ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਪਨ੍ਨਰਸਿਕਂ ਵਾ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀਉਪੋਸਥਂ, ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਂ ਵਾ ਪਨ੍ਨਰਸੀਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਉਪੋਸਥੋ ਕਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿਪਿ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤੇਰਸਿਯਂਯੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਚੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਯਂ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕੋ ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਨ੍ਨਰਸਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸਿਕੋ ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਓਵਾਦਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਓਵਾਦਯਾਚਨਤ੍ਥਾਯ. ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸਤੋ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਓਵਾਦਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਧਮ੍ਮਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਓਵਾਦਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਸਵਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਅਭੇਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਿਹਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੂਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਓਵਾਦਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਓਵਾਦਂ ਯਾਚਿਤੁਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਤੀਹਿ. ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ.
ਪਾਸਾਦਿਕੇਨਾਤਿ ਪਸਾਦਜਨਕੇਨ ਨਿਦ੍ਦੋਸੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾ. ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੂਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁ. ਸਚੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕਂਯੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਾਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਓਵਾਦੋ ਯਾਚਿਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤੇਨ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਉਪੋਸਥਗ੍ਗੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦਂ ਯਾਚਮਾਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ‘‘ਏਵਂ ਵਦੇਹੀ’’ਤਿ ਓਵਾਦਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਚਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਚਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਯਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਾਹੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਬਹੁਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਏਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਬਹੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇਹਿ ਏਕਾਯ ਏਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਾਸਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਦੁਤਿਯਿਕਾਯ ਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਬਹੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇਹੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਾ ਗਾਮੇ ਬਹੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇਹਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਾਨਾਉਪਸ੍ਸਯੇਹਿ ਸਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਏਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਮੁਖਮਤ੍ਤਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਮਾਣਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪੇਨ ਨਯੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨਪੀਤਿ ਇਦਂ ਸਙ੍ਘੁਪੋਸਥਵਸੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਞਤ੍ਤਿਠਪਨਕੇਨ ਇਤਰੇਨ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੇਨਪਿ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਓਵਾਦਯਾਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦੇ ਆਗਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਸਚੇ ਸਯਮੇਵ, ‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਂ ਵਿਧਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਧ ਬਾਲੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.
੧੫੦. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਵਗ੍ਗਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀ ਓਵਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁਪਿ ਵਗ੍ਗਾਦਿਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟੇਸੁ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਮੂਲਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਵਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਅਸਮ੍ਮਤਤਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਓਵਾਦਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਭਣਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫੩. ਦੁਤਿਯੇ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੁਨਾਤੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨ ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਞਾਣੇਨ. ਪਥੇਸੂਤਿ ਉਪਾਯਮਗ੍ਗੇਸੁ. ਅਰਹਤੋ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਇਦਞ੍ਚ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤੋ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨਹੇਤੁ ਸਿਕ੍ਖਨਹੇਤੁ ਚ ਅਧਿਚੇਤਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਕਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਪਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਧਿਚੇਤਸੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ, ਮੁਨਿਨੋ ਮੋਨਪਥੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਤੋਤਿ ਏਤੇਹਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ, ਮੁਨਿਨੋਤਿ ਵਾ ਏਤੇਨ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ, ਮੋਨਪਥੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਤਾਸਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪ੍ਪਟਿਪਦਾ, ਸੋਕਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਆਨਿਸਂਸਾ ਪਕਾਸਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਕੋਕਨੁਦਨ੍ਤਿ ਪਦੁਮਵਿਸੇਸਨਂ ਯਥਾ ‘‘ਕੋਕਾਸਯ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਿਰ ਬਹੁਪਤ੍ਤਂ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਤਿਵਿਯ ਸੁਗਨ੍ਧਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ‘‘ਕੋਕਨੁਦਂ ਨਾਮ ਸੇਤਪਦੁਮ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਾਤੋਤਿ ਪਗੇਵ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਕੋਕਨੁਦਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਦੁਮਂ ਪਾਤੋ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯਂ ਫੁਲ੍ਲਂ ਵਿਕਸਿਤਂ ਅਵੀਤਗਨ੍ਧਂ ਸਿਯਾ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ, ਏਵਂ ਸਰੀਰਗਨ੍ਧੇਨ ਗੁਣਗਨ੍ਧੇਨ ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਸਰਦਕਾਲੇ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਆਦਿਚ੍ਚਮਿਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤੇਜਸਾ ਤਪਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਨਿਚ੍ਛਰਣਜੁਤਿਤਾਯ ਅਙ੍ਗੀਰਸਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਸ੍ਸਾਤਿ.
ਅਭਬ੍ਬੋਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਰਮਿਦਂ ਸਾਸਨਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਮੂਲਿਕਾ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੁਦ੍ਧਂ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਂ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਭਗਵਾ ‘‘ਨ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਅਭਬ੍ਬੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਮਾ ਸੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਤਂ ਬਾਹਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਇਮਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ‘ਰਜੋਹਰਣਂ ਰਜੋਹਰਣ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ.
ਸੋ ਕਿਰ ਪੁਬ੍ਬੇ ਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਲਾਟਤੋ ਸੇਦੇ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਸਾਟਕੇਨ ਨਲਾਟਂ ਪੁਞ੍ਛਿ, ਸਾਟਕੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਇਮਂ ਸਰੀਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਵਰੂਪੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਾਟਕੋ ਪਕਤਿਂ ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਜਾਤੋ, ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਵਤ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨਸ੍ਸ ਰਜੋਹਰਣਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਜਾਤੋ. ਰਜਂ ਹਰਤੀਤਿ ਰਜੋਹਰਣਂ. ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਸੋ ਹਿ ਯੋਨਿਸੋ ਉਮ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਵਤ੍ਥਂ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਦੋਸੋ, ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪਨਾਯਂ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਾਦਿਨਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਾਦਿਪਅਪਾਟਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਨੁਲੋਮਗੋਤ੍ਰਭੁਸਮੀਪਂ ਪਾਪੇਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭੀ’’ਤਿ. ਓਭਾਸਗਾਥਂ ਅਭਾਸੀਤਿ ਓਭਾਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਪੁਬ੍ਬਕਭਾਸਿਤਗਾਥਾ ਓਭਾਸਗਾਥਾ, ਤਂ ਅਭਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਧਿਚੇਤਸੋਤਿ ਇਮਂ ਓਭਾਸਗਾਥਂ ਅਭਾਸੀ’’ਤਿ ਇਧੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੩੮੬) ਪਨ ਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ) ਥੇਰਗਾਥਾਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਞ੍ਚ (ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੬੬) –
‘‘ਰਾਗੋ ਰਜੋ ਨ ਚ ਪਨ ਰੇਣੁ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;
ਰਾਗਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਰਜੋਤਿ;
ਏਤਂ ਰਜਂ ਵਿਪ੍ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;
ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਤੇ ਵਿਗਤਰਜਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ.
‘‘ਦੋਸੋ…ਪੇ… ਸਾਸਨੇ.
‘‘ਮੋਹੋ ਰਜੋ ਨ ਚ ਪਨ ਰੇਣੁ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;
ਮੋਹਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਰਜੋਤਿ;
ਏਤਂ ਰਜਂ ਵਿਪ੍ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;
ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਤੇ ਵਿਗਤਰਜਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇਤਿ. –
ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਓਭਾਸਗਾਥਾ ਅਭਾਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਚੇਤਸੋਤਿ ਚ ਅਯਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਦਾਨਗਾਥਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਆਗਤਂ. ਥੇਰਗਾਥਾਯਂ ਪਨ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਦਾਨਗਾਥਾਸੁ ਅਯਂ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਾ, ‘‘ਏਕੁਦਾਨਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਯਂ ਉਦਾਨਗਾਥਾ’’ਤਿ (ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਏਕੁਦਾਨਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਚ ਏਵਮਾਗਤਤ੍ਤਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਪਿ ਅਯਂ ਉਦਾਨਗਾਥਾ ਓਭਾਸਗਾਥਾਵਸੇਨ ਚ ਭਗਵਤਾ ਭਾਸਿਤਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਰਿਵਾਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਭਬ੍ਬੋ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਵਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦਿਂ ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਬ੍ਬੋ ਹਿ ਥੇਰੋ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਤਂ ਕਾਤੁਂ, ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵਾ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਥੇਰੇਨ ਏਵਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
੧੫੬. ਓਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਓਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸੂਰਿਯਤਾ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਓਵਦਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੨. ਤਤਿਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਉਪਸ੍ਸਯੂਪਗਮਨਂ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਸਮਯਾਭਾਵੋ, ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਹਿ ਓਵਦਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਆਮਿਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ‘‘ਮਙ੍ਕੁਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਯਸਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਉਜ੍ਝਾਪਨਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਚੀਵਰਹੇਤੁ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਵਚਨਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਭਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਤੋ ਚ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਵਸਿਤੁਕਾਮੇਨ ‘‘ਯਾਵਾਹਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਾਵ ਤੇ ਭਾਰੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ ਤਸ੍ਸਾਭਾਵਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਤਥੇਵ ਭਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ ਅਟ੍ਠਹਿ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਓਵਦਿਤੁਂ ਲਭਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਸਮ੍ਮਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਗੇਵ ਭਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਪਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
੧੬੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਚੀਵਰਹੇਤੁ…ਪੇ… ਓਵਦਨ੍ਤਂ ਭਣਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਮਿਸਹੇਤੁ ਓਵਦਨ੍ਤਂ ‘‘ਆਮਿਸਹੇਤੁ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ‘‘ਨ ਆਮਿਸਹੇਤੁ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਿਨੋ ਪਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਨ ਆਮਿਸਹੇਤੁ ਓਵਦਨ੍ਤਂ ਪਨ ‘‘ਆਮਿਸਹੇਤੁ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਲਦ੍ਧਸਮ੍ਮੁਤਿਤਾ, ਅਨਾਮਿਸਨ੍ਤਰਤਾ, ਅਵਣ੍ਣਕਾਮਤਾਯ ਏਵਂ ਭਣਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਆਮਿਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੬੯. ਪਞ੍ਚਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
੬. ਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਾਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੫. ਛਟ੍ਠੇ ਸਚੇ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਆਦਿਤੋਵ ਪਾਰੁਪੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਪੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤੋ ਮਹਾਜਨੋ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ‘‘ਯਥਾਸਂਹਟਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੧੭੬. ਨੀਹਰਤੀਤਿ ਸਕਿਂ ਨੀਹਰਤਿ. ਯੇਪਿ ਤੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਥਿਨਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਵਸੇਨ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਕਰਣਂ. ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਤਵ ਞਾਤਿਕਾਯਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਵਾ. ‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਸਞ੍ਞਿਨੋ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯੇ ਨਿਯੋਜਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਂ ਤੇ ਮਾਤੁ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਇਦਂ ਚੀਵਰਂ ਸਿਬ੍ਬੇਹੀ’’ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੭੯. ਉਪਾਹਨਤ੍ਥਵਿਕਾਦਿਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯਂ ਚੀਵਰਂ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ ਵਾ ਪਾਰੁਪਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਨ੍ਤਕਤਾ, ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੂਪਗਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਿਬ੍ਬਨਂ ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਂ ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਾਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਸਂਵਿਦਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੧. ਸਤ੍ਤਮੇ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਨਂ ਚੋਰਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਨਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ. ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮੇਨੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮ ਭਗਿਨਿ, ਗਚ੍ਛਾਮ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਪੁਬ੍ਬਕਂ ਸਂਵਿਧਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮ ਅਯ੍ਯ, ਗਚ੍ਛਾਮ ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਪੁਬ੍ਬਕਂ. ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਏਕਤੋ ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ. ਹਿਯ੍ਯੋਤਿ ਸੁਵੇ. ਪਰੇਤਿ ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ.
੧੮੨-੧੮੩. ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋਤਿ ਪਾਦਗਮਨਵਸੇਨ ਪਕ੍ਖਗਮਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੋ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਟ੍ਠਾਨਂ ਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਟ੍ਠਾਨਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ. ‘‘ਗਾਮਨ੍ਤਰੇ ਗਾਮਨ੍ਤਰੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੋ ਗਾਮੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਂਵਿਧਾਯਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਸਂਵਿਦਹਿਤੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨ ਸੇਸਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਤਿ ਗਾਮੇ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਞ੍ਞੋ ਗਾਮੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਇਧ ਅਗਾਮਕਂ ਅਰਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪਨ ਗਾਮੇ ਸਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਗਣਨਾਯ ਏਵ ਆਪਤ੍ਤਿ.
੧੮੫. ਰਟ੍ਠਭੇਦੇਤਿ ਰਟ੍ਠਵਿਲੋਪੇ. ਚਕ੍ਕਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ ਸਕਟਚਕ੍ਕਂ ਵਾ ਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਅਵਿਸਙ੍ਕੇਤਂ, ਸਮਯਾਭਾਵੋ, ਅਨਾਪਦਾ, ਗਾਮਨ੍ਤਰੋਕ੍ਕਮਨਂ ਵਾ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਾਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਮਾਤੁਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ.
ਸਂਵਿਦਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਨਾਵਾਭਿਰੁਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਲੋਕਸ੍ਸਾਦਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ‘‘ਏਵਮਿਮੇ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਾਵਾਯ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧੋ.
੧੮੯. ਨਦਿਯਾ ਕੁਤੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਸਗਾਮਕਤੀਰਪਸ੍ਸੇਨ…ਪੇ… ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਗਣਨਾਯਾਤਿ ਏਕੇਕਪਸ੍ਸੇਨੇਵ ਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਾਦਿਸਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਮਜ੍ਝੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਨ੍ਤਰਗਣਨਾਯ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਗਣਨਾਯ ਚ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੂਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ. ‘‘ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਦਿਯਂਯੇਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਾਪਿਸਮੁਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ, ਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਲੋਕਸ੍ਸਾਦਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਕੇਚਿ ‘‘ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯ ਹਿ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰੋਕ੍ਕਮਨੇ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਵਾ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗੀਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਸੋ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਿਦ੍ਦਂ ਵਾ ਓਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੁਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਯੇਨਿਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ ਤਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਨਾਵਾਭਿਰੁਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਪਰਿਪਾਚਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯੪. ਨਵਮੇ ਪਟਿਯਾਦਿਤਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ. ਞਾਤਕਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਵਾਰਿਤਾ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਾਤਕਾ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਾ ਚ ਸਿਯੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਞਾਤਕਾ ਪਵਾਰਿਤਾ ਚੇ, ਵਟ੍ਟਤਿ.
੧੯੭. ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕ੍ਖੁਪਚ੍ਛੇਦਾਯ ਇਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਭੋਜਨੇਯੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਚ ਭੋਜਨਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਪਰਿਪਾਚਿਤਭਾਵੋ, ਜਾਨਨਂ, ਗਿਹਿਸਮਾਰਮ੍ਭਾਭਾਵੋ, ਓਦਨਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ.
ਪਰਿਪਾਚਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯੮. ਦਸਮੇ ਉਪਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਅਚੇਲਕਵਗ੍ਗੇ ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਹੋਤਿ, ਉਪਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਸੁ ਪਨ ਚਤੁਤ੍ਥਭਾਵਤੋ ‘‘ਉਪਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਕੇਵਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਵ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਉਪਰਿ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.