ਉਤ੍ਤਰਵਿਨਿਚ੍ਛਯ-ਟੀਕਾ

ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

(ਕ)

ਦੇਵਾਤਿਦੇਵਂ ਸੁਗਤਂ, ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਿਨ੍ਦਵਨ੍ਦਿਤਂ;

ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟੁਪਚ੍ਛੇਦਂ, ਨਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਾਤਿਤਂ ਗਣਂ.

(ਖ)

ਵਨ੍ਦਨਾਮਯਪੁਞ੍ਞੇਨ, ਕਮ੍ਮੇਨ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ;

ਛੇਤ੍ਵਾ ਉਪਦ੍ਦਵੇ ਸਬ੍ਬੇ, ਆਰਭਿਸ੍ਸਂ ਸਮਾਹਿਤੋ.

(ਗ)

ਥੇਰੇਨ ਬੁਦ੍ਧਦਤ੍ਤੇਨ, ਰਚਿਤਸ੍ਸ ਸਮਾਸਤੋ;

ਸਂਵਣ੍ਣਨਮਸਂਕਿਣ੍ਣਂ, ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਯਥਾਬਲਂ.

੧. ਅਥਾਯਮਾਚਰਿਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਰਚਿਤੇ ਵਿਨਯੇ ਤਸ੍ਸੁਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲਜਨਨਤ੍ਥਂ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਆਗਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਪਕਰਣਂ ਵਣ੍ਣਯਿਤੁਕਾਮੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਅਨ੍ਤਰਾਯਨਿਵਾਰਣੇਨ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸਾਧਨਤ੍ਥਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਪਕਰਣਾਰਮ੍ਭੇ ਰਤਨਤ੍ਤਯਵਨ੍ਦਨਾਪਯੋਜਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਚਰਿਯੇਹਿ ਬਹੁਧਾ ਪਪਞ੍ਚਿਤਂ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਸਮਾਸਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਨ ਤਂ ਇਧ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਪਕਰਣਾਭਿਧੇਯ੍ਯ ਕਰਣਪ੍ਪਕਾਰਪਯੋਜਨਾਨਿਪਿ ਤਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਿਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਇਧਾਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਦਿਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ.

ਜਿਨਂ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਗਣਞ੍ਚ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਂ ਦਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਿਂਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਜਿਨਂ, ਧਮ੍ਮਂ, ਗਣਞ੍ਚ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾ ਆਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸਤ੍ਤਾ ਲਗ੍ਗਿਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਾਦਾਨਭੂਤਾ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੋਹਾਰਤੋ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭੂਮਿਵਸੇਨ, ਨਿਰਯਾਦਿਪਦੇਸਵਸੇਨ, ਅਹੇਤੁਕਾਦਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਅਨਨ੍ਤਪਭੇਦਾ. ਤੇਸੁ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਚਨਤ੍ਥੇਨ ਸਤ੍ਤਵੋਹਾਰੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਥਾਪਿ ਤੇ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਗਤਿਯਾ ਵਾ ਤਂਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਚਾ ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾ. ਉਦ੍ਧਟਤਮਤ੍ਤਾ, ਉਗ੍ਗਤਤਮਤ੍ਤਾ, ਸੇਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਚ ਉਤ੍ਤਮੋ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਹਿ ਰੂਪਾਰੂਪਗੁਣੇਹਿ ਉਤ੍ਤਮੋ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਵਰੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮੋ. ‘‘ਜਿਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਂ.

ਪੁਨਪਿ ਕਿਂਵਿਸਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਧੀਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਧੀ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਾਯ ਈਰਤਿ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਧੀਰੋ, ਤਂ. ਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਇਨ੍ਦਖੀਲਸਿਨੇਰੁਆਦਯੋ ਵਿਯ ਅਟ੍ਠਲੋਕਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਭੁਸਵਾਤੇਨ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ, ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਵਸੇਨ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਚ ਧੀਰਂ, ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸੇਸਨਂ.

ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਗੁਣਸਂਕਿਤ੍ਤਨੇਨ ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ. ਸਿਰਸਾਤਿ ਭਤ੍ਤਿਭਾਵਨਤੁਤ੍ਤਮਙ੍ਗੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨ. ਇਮਿਨਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਕਾਯਪਣਾਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਗੁਣਸਂਕਿਤ੍ਤਨੇਨ ਵਚੀਪਣਾਮੋ, ਉਭਯਪਣਾਮੇਹਿ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਕਤਾਯ ਮਨੋਪਣਾਮੋਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਚ ਹੋਤਿ.

ਜਿਨਨ੍ਤਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਮਚ੍ਚੁਖਨ੍ਧਮਾਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇ ਮਾਰੇ ਬਲਵਿਧਮਨਸਮਉਚ੍ਛੇਦਪਹਾਨਸਹਾਯਵੇਕਲ੍ਲਨਿਦਾਨੋਪਚ੍ਛੇਦਵਿਸਯਾਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਜਿਤਵਾਤਿ ਜਿਨੋ, ਤਂ.

‘‘ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਚਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋਵ. ਅਧਮ੍ਮਵਿਦ੍ਧਂਸਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਅਧਮ੍ਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਧਮ੍ਮਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤਿ ਪਜਹਤਿ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨੇਨਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮਵਿਦ੍ਧਂਸੋ, ਸਪਰਿਯਤ੍ਤਿਕੋ ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਹਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਹਾਨਾਨਂ ਮੂਲਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਫਲੂਪਚਾਰੇਨ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਅਧਮ੍ਮਵਿਦ੍ਧਂਸਂ. ‘‘ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਂ.

ਗਣਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਸਮੂਹਂ, ਸਙ੍ਘਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਙ੍ਗਣਨਾਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਮਤ੍ਥੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਙ੍ਗਣਾ, ਕਿਲੇਸਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾ, ਤੇ ਅਙ੍ਗਣੇ ਨਾਸੇਤਿ ਯਥਾਯੋਗਂ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨੇਹਿ ਪਜਹਤੀਤਿ ਅਙ੍ਗਣਨਾਸਨੋ, ਤਂ. ‘‘ਗਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਂ.

੨. ਮਯਾ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਯੋ ਸਾਰੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਰਚਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰੋਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ, ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਸੁ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਨਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨੁਤ੍ਤਰੋ, ਤਂ. ਉਤ੍ਤਰਂ ਪਕਰਣਂ ਇਦਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੩. ਭਣਤੋਤਿ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਗੁਣਂ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਠਤੋਤਿ ਪਠਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਯੁਞ੍ਜਤੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਕਾਰੇਨ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ. ਸੁਣਤੋਤਿ ਪਰੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਚਿਨ੍ਤਯਤੋਤਿ ਯਥਾਸੁਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ, ਸਦ੍ਦਤੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਅਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਵਡ੍ਢਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੋ. ਅਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬਾਲਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਪ੍ਪਕਤਞ੍ਞੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨਿਜਨਸ੍ਸ. ਬੁਦ੍ਧਿਵਡ੍ਢਨਂ ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਪਞ੍ਞਾਵੁਦ੍ਧਿਨਿਪ੍ਫਾਦਕਂ. ਅਥ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਕਤਪਰਿਚਯਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਜਨਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਵਡ੍ਢਨਂ ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਸਾਧਕਂ. ਪਰਮਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਉਤ੍ਤਰਂ ਨਾਮ ਪਕਰਣਂ ਵਦਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਨਿਰਤਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ, ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਵਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਰਤਾ ਨਿਬੋਧਥ ਜਾਨਾਥ ਸੁਤਮਯਞਾਣਂ ਅਭਿਨਿਪ੍ਫਾਦੇਥਾਤਿ ਸੋਤੁਜਨਂ ਸਵਨੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ.