੮. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਕਪ੍ਪਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ
੪੪. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਕਪ੍ਪਨੇਸੁ ਪਨ – ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ, ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ, ਨਿਸੀਦਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ, ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਂ ਯਾਵ ਆਬਾਧਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ, ਮੁਖਪੁਞ੍ਛਨਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਵਚਨਤੋ ਤਿਚੀਵਰਾਦਿਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਆਮੇਨ ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਾਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਨਾਮਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਇਮਂ ਚੀਵਰਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਨ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਬਿਨ੍ਦੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸੁਗਤਚੀਵਰਤੋ ਊਨਕਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਲਾਮਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸਙ੍ਘਾਟਿਯਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਦੀਘਤੋ ਮੁਟ੍ਠਿਪਞ੍ਚਕਂ, ਤਿਰਿਯਂ ਮੁਟ੍ਠਿਤ੍ਤਿਕਂ ਪਮਾਣਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕੋ ਦੀਘਸੋ ਮੁਟ੍ਠਿਪਞ੍ਚਕੋ, ਤਿਰਿਯਂ ਦ੍ਵਿਹਤ੍ਥੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਾਰੁਪਨੇਨਪਿ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਨਾਭਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਪਨ ਅਤਿਰੇਕਞ੍ਚ ਊਨਕਞ੍ਚ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੨) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਰਾਣਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਾਮੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਨਵਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯਵਿਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਕਾਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ. ਇਦਂ ਕਾਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨ ਅਫੁਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰ ਦੁਵਿਧਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ – ਸਚੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਹੋਤਿ, ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭੇ ਵਾ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇ ਵਾ ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕੇ ਚ. ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਵਿਸੇਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਮੇਨੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਚੇ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਵਤ੍ਥੇਹਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਆਦੀਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਰਜਨੇ ਚ ਕਪ੍ਪੇ ਚ ‘‘ਇਮਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਾਮੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਹਨ੍ਤਤਰਮੇਵ ਦੁਤਿਯਪਟ੍ਟਂ ਵਾ ਖਣ੍ਡਂ ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤੇਨ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਮੇ ਵਾ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ.
ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ? ਮਹਾਪਦੁਮਤ੍ਥੇਰੋ ਕਿਰਾਹ ‘‘ਤਿਚੀਵਰਂ ਤਿਚੀਵਰਮੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਸਚੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਪਰਿਹਾਰੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਿਰ ਅਵਸੇਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹਂਸੁ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਮ੍ਪਿ ਭਗਵਤਾਵ ‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਨਾਮ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਿਧਾਨਮੁਖਮੇਤਂ. ਤਿਚੀਵਰਂ ‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਰਾ. ੪੭੧ ਆਦਯੋ) ਪਨ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਭਾਣਕੋ ਪੁਣ੍ਣਵਾਲਿਕਵਾਸੀ ਮਹਾਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਕਿਰਾਹ ‘‘ਮਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਹਾਥੇਰਾਨਂ ਅਸ੍ਸੁਮ੍ਹਾ ‘ਅਰਞ੍ਞਵਾਸਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਰੁਕ੍ਖਸੁਸਿਰਾਦੀਸੁ ਚੀਵਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਧਾਨਂ ਪਦਹਨਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਗਤਾਨਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਸੂਰਿਯੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਸਾਮਣੇਰਾ ਵਾ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਖਪਰਿਭੋਗਤ੍ਥਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’’ਤਿ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਦੁਪ੍ਪਰਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਮੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਂਸੂ’’ਤਿ.
੪੫. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਾ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਸ੍ਸਿਕੇ ਮਾਸੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਵਣ੍ਣਭੇਦਮਤ੍ਤਰਤ੍ਤਾਪਿ ਚੇਸਾ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਨਿਸੀਦਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਂ ਏਕਮੇਵ, ਦ੍ਵੇ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਤਂ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਕਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਬਹੂਨਿਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਨੀਲਮ੍ਪਿ ਪੀਤਕਮ੍ਪਿ ਸਦਸਮ੍ਪਿ ਪੁਪ੍ਫਦਸਮ੍ਪੀਤਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਯਾਵ ਆਬਾਧੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਾਵ ਪਮਾਣਿਕਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ. ਆਬਾਧੇ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਏਕਾਵ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮੁਖਪੁਞ੍ਛਨਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਯਾਵ ਏਕਂ ਧੋਵੀਯਤਿ, ਤਾਵ ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਭੋਗਤ੍ਥਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਥੇਰਾ ‘‘ਨਿਧਾਨਮੁਖਮੇਤਂ, ਬਹੂਨਿਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ੇ ਗਣਨਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਤ੍ਤਕਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਥਵਿਕਾਪਿ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਮ੍ਪਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨੂਪਗਪਚ੍ਛਿਮਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਦੀਘਤੋ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ ਤਿਰਿਯਂ ਵਿਦਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਪਨ ਦੀਘਤੋ ਵਡ੍ਢਕੀਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਤਤੋ ਉਪਡ੍ਢਪ੍ਪਮਾਣਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਯਾਮੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਂ ਸੁਗਤਙ੍ਗੁਲੇਨ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਵਿਤ੍ਥਤਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮). ਬਹੂਨਿਪਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਭੇਸਜ੍ਜਨਵਕਮ੍ਮਮਾਤਾਪਿਤੁਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਮਞ੍ਚਭਿਸਿ ਪੀਠਭਿਸਿ ਬਿਮ੍ਬੋਹਨਂ ਪਾਵਾਰੋ ਕੋਜਵੋਤਿ ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਸੇਨਾਸਨਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੇ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿਯੇਵ.
ਸਚੇ ਪਨ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੩੬-੩੮) ਞਾਤਕਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤਕਪਵਾਰਿਤੇਨੇਵ ਤਨ੍ਤਵਾਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਮੂਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾਯਾਪੇਤਿ, ਵਾਯਾਪਨਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮਨਪਚ੍ਚਯਾ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪ੍ਪਮਾਣਮਤ੍ਤੇ ਵੀਤੇ ਤਨ੍ਤੇ ਠਿਤਂਯੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਯਮਾਨਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਞਾਤਕਾਦੀਹਿ ਤਨ੍ਤਂ ਆਰੋਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਂ ਚੀਵਰਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਸਚੇ ਤਨ੍ਤਵਾਯੋ ਏਵਂ ਪਯੋਜਿਤੋ ਵਾ ਸਯਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚੀਵਰਂ ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਨਾਮ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਤਨ੍ਤਵਾਯੋ ‘‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚੀਵਰਂ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਤੇਨ ਪੇਸਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚੀਵਰਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚਨਂ ਨ ਪਮਾਣਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਤੇਨ ਪੇਸਿਤੋਯੇਵ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.
ਸਚੇ ਤਨ੍ਤਵਾਯੋ ‘‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚੀਵਰਂ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹਤ੍ਥੇ ਪਹਿਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਚੀਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਤਭਿਕ੍ਖੁ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵੇਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਭਣਤਿ ‘‘ਅਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਧੁਨਾ ਆਭਤਂ ਚੀਵਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੁਹਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਚੀਵਰਨ੍ਤਿ. ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਪੇਸਿਤਨ੍ਤਿ. ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਵਚਨਂ ਨ ਪਮਾਣਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚੀਵਰਂ ਦੇਤਿ, ਲਦ੍ਧਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਵਾਯਾਪਨਮੂਲਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਯਾਵ ਕਾਕਣਿਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ, ਤਾਵ ਰਕ੍ਖਤਿ.
੪੬. ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਪਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੋ ਕਥਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤੀਤਿ? ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣੇਨ ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੇਨ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਨੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨੇਨ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਣੇਨ ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਿਜਹਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਸਬ੍ਬਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਨ੍ਤਿ, ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨ ਪਨ ਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸੇਵ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਜਹਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਨਖਪਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਨਖਪਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣਂ ਕਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਿਨਖਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਛਿਦ੍ਦਞ੍ਚ ਵਿਨਿਵਿਦ੍ਧਛਿਦ੍ਦਮੇਵ. ਛਿਦ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਏਕਤਨ੍ਤੁ ਚੇਪਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਾਟਿਯਾ ਚ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਦੀਘਨ੍ਤਤੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ, ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਓਰਤੋ ਛਿਦ੍ਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਸ੍ਸ ਪਨ ਦੀਘਨ੍ਤਤੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸੇਵ, ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਓਰਤੋ ਛਿਦ੍ਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਪਰਤੋ ਨ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤੇ ਛਿਦ੍ਦੇ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਨ ਦੁਬ੍ਬਲਟ੍ਠਾਨੇ ਪਠਮਂ ਅਗ੍ਗਲ਼ਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਦੁਬ੍ਬਲਟ੍ਠਾਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪਨੇਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਮਣ੍ਡਲਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦੁਪਟ੍ਟਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਟਲੇ ਛਿਦ੍ਦੇ ਵਾ ਜਾਤੇ ਗਲ਼ਿਤੇ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਚੀਵਰਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਉਭੋ ਕੋਟਿਯੋ ਮਜ੍ਝੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਚੇ ਪਠਮਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਘਟੇਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਰਜਕੇਹਿ ਧੋਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਤਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵਾਤਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
੪੭. ਵਿਕਪ੍ਪਨੇ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਚ. ਕਥਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਚੀਵਰਾਨਂ ਏਕਬਹੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਮੇਕਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਪਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਾਨਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਤਥੇਵ ਚੀਵਰਾਨਂ ਏਕਬਹੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ‘‘ਇਮਂ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਭਿਰੁਚਿਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ, ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ, ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ, ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਅਪਰਾਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਰਿਭੋਗਾਦੀਸੁ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ…ਪੇ… ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ.
ਕਥਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਚੀਵਰਾਨਂ ਤਥੇਵ ਏਕਬਹੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥਾਯ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਕੋ ਤੇ ਮਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਇਤਰੇਨ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ‘‘ਤਿਸ੍ਸਾ ਸਾਮਣੇਰੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਨ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ‘‘ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਰਿਭੋਗਾਦੀਸੁ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਦੁਤਿਯਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ.
ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਨਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯਂ ਸਯਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਾਪੇਤਿ, ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯਂ ਪਰੇਨੇਵ ਵਿਕਪ੍ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਾਪੇਤਿ, ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਨਾਨਾਕਰਣਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਯਸ੍ਸ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਸੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕੋਵਿਦੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤੁਂ, ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਕਪ੍ਪਿਤਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਨਾਮੇਸਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਚੀਵਰੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਕਪ੍ਪਨਾਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੪੮. ਪਤ੍ਤੇ ਪਨ ਅਯਂ ਨਯੋ – ਪਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਨ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਮਜ੍ਝਿਮੋਮਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤੋਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ‘‘ਅਡ੍ਢਾਲ਼੍ਹਕੋਦਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨) ਨਯੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੦੨ ਆਦਯੋ) – ਅਨੁਪਹਤਪੁਰਾਣਸਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲਾਨਂ ਸੁਕੋਟ੍ਟਿਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਤਣ੍ਡੁਲੇਹਿ ਅਨੁਤ੍ਤਣ੍ਡੁਲਮਕਿਲਿਨ੍ਨਮਪਿਣ੍ਡਿਤਂ ਸੁਵਿਸਦਂ ਕੁਨ੍ਦਮਕੁਲ਼ਰਾਸਿਸਦਿਸਂ ਅਵਸ੍ਸਾਵਿਤੋਦਨਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਵਸੇਸਂ ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਓਦਨਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਭਾਗਪ੍ਪਮਾਣੋ ਨਾਤਿਘਨੋ ਨਾਤਿਤਨੁਕੋ ਹਤ੍ਥਹਾਰਿਯੋ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਭਾਰਸਙ੍ਖਤੋ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪੋ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਤੋ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਯਾਵਚਰਿਮਾਲੋਪਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਦਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਤਕ੍ਕਰਸਕਞ੍ਜਿਕਾਦੀਨਿ ਪਨ ਗਣਨੂਪਗਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਓਦਨਗਤਿਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੇਵ ਹਾਪੇਤੁਂ, ਨ ਵਡ੍ਢੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਚੇ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਰਾਜਿਸਮਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਹੀਰੇਨ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਹੀਰਸ੍ਸ ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤਂ ਫੁਸਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਥੂਪੀਕਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋਮਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ.
ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਤੋ ਉਪਡ੍ਢਪ੍ਪਮਾਣੋ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਮਜ੍ਝਿਮਤੋ ਉਪਡ੍ਢਪ੍ਪਮਾਣੋ ਓਮਕੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਚੇ ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਯਾ ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਾਦਿਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਹੇਟ੍ਠਿਮਰਾਜਿਸਮਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਥੂਪੀਕਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮੋਮਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਯਾ ਉਪਡ੍ਢਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਾਦਿਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਰਾਜਿਸਮਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਓਮਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਥੂਪੀਕਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਓਮਕੋਮਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਓਮਕੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਏਵਮੇਤੇ ਨਵ ਪਤ੍ਤਾ. ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਅਪਤ੍ਤਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਚ ਓਮਕੋਮਕੋ ਚਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇ ਭਾਜਨਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੂਪਗਾ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪਨੂਪਗਾ. ਇਤਰੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ.
ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਏਤੇਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਕਪ੍ਪਨੂਪਗਤ੍ਤਂ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਅਯੋਪਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਾਕੇਹਿ, ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਾਕੇਹਿ ਪਕ੍ਕੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੂਪਗੋ. ਉਭੋਪਿ ਯਂ ਮੂਲਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਨ੍ਨੇਯੇਵ. ਸਚੇ ਏਕੋਪਿ ਪਾਕੋ ਊਨੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਕਣਿਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਾ ਮੂਲਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ, ਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੂਪਗੋ. ਸਚੇ ਪਤ੍ਤਸਾਮਿਕੋ ਵਦਤਿ ‘‘ਯਦਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮੂਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਦਸ੍ਸਥ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ, ਨੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੂਪਗੋ ਹੋਤਿ, ਪਾਕਸ੍ਸ ਹਿ ਊਨਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮੂਲਸ੍ਸ ਸਕਲਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਦੇਸਸ੍ਸ ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਕਭਾਵਂ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਕੇ ਚ ਮੂਲੇ ਚ ਸੁਨਿਟ੍ਠਿਤੇਯੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੂਪਗੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੂਪਗੋ, ਸ੍ਵੇਵ ਵਿਕਪ੍ਪਨੂਪਗੋ. ਸੋ ਹਤ੍ਥਂ ਆਗਤੋਪਿ ਅਨਾਗਤੋਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬੋ ਵਾ. ਯਦਿ ਹਿ ਪਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਮੂਲਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਵਾ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਭਨ੍ਤੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਨਾਮ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ‘‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਤੇਨ ਪੇਸਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਤ੍ਤੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚਨਂ ਨ ਪਮਾਣਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਤੇਨ ਪੇਸਿਤੋਯੇਵ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ‘‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹਤ੍ਥੇ ਪਹਿਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਭਿਕ੍ਖੁ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵੇਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਭਣਤਿ ‘‘ਅਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਧੁਨਾ ਆਭਤੋ ਪਤ੍ਤੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਹਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਪੇਸਿਤੋ’’ਤਿ. ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਵਚਨਂ ਨ ਪਮਾਣਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਤ੍ਤਂ ਦੇਤਿ, ਲਦ੍ਧਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਸਾਹਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬੋ ਵਾ.
ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਵਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖੇ ਵਾ ਠਿਤਂ ਪੁਰਾਣਪਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਨਵਂ ਪਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਠਿਤਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯਵਿਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ. ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਭਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਰ ਦੁਵਿਧਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ – ਸਚੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਹੋਤਿ, ‘‘ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਥ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭੇ ਵਾ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇ ਵਾ ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਏਕਕੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਯਮਾਨਿਸਂਸੋ – ਸਚਸ੍ਸ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ, ਨੋ’’ਤਿ ਵਿਮਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਤਰੋ ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਮਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਦਸ ਪਤ੍ਤੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਏਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਵਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ.
ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਜਹਨਨ੍ਤਿ? ਸਿਯਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਸਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਵਿਬ੍ਭਮਤਿ ਵਾ, ਸਿਕ੍ਖਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ, ਕਾਲਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਂ ਵਾਸ੍ਸ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਤਿ ਵਾ, ਪਤ੍ਤੇ ਵਾ ਛਿਦ੍ਦਂ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ –
‘‘ਦਿਨ੍ਨਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾ, ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਕਤੇਨ ਚ;
ਲਿਙ੍ਗਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਾ ਚੇਵ, ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਭਵਤਿ ਸਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੦੮) –
ਚੋਰਗਹਣਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੇਹਿਪਿ ਵਿਜਹਤਿਯੇਵ. ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭਿਜ੍ਜਤਿ? ਯੇਨ ਕਙ੍ਗੁਸਿਤ੍ਥਂ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ ਚੇਵ ਪਵਿਸਤਿ ਚ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਧਞ੍ਞਾਨਂ ਲਾਮਕਧਞ੍ਞਸਿਤ੍ਥਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਛਿਦ੍ਦੇ ਅਯਚੁਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਆਣਿਯਾ ਵਾ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕੇ ਕਤੇ ਦਸਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
੪੯. ਵਿਕਪ੍ਪਨੇ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਚੇਵ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਚ. ਕਥਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਬਹੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਪਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤੇ ਪਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਮੇਕਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਪਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਤਥੇਵ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਬਹੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ‘‘ਇਮਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਪਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤੇ ਪਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਭਿਰੁਚਿਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ, ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ, ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਅਪਰਾਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਰਿਭੋਗਾਦੀਸੁ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ…ਪੇ… ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਹੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ.
ਕਥਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਤਥੇਵ ਏਕਬਹੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਪਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਤੇ ਪਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥਾਯ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਕੋ ਤੇ ਮਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਇਤਰੇਨ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ‘‘ਤਿਸ੍ਸਾ ਸਾਮਣੇਰੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਨ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ‘‘ਤਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਧੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਰਿਭੋਗਾਦੀਸੁ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਦੁਤਿਯਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨੇ ਨਯੋ.
੫੦. ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਪਤ੍ਤੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਯਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਰਾਜਿਮੁਖਵਟ੍ਟਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣਾ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਸ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੧੨-੩) ਪਨ ਤਾਦਿਸਾ ਏਕਾਪਿ ਰਾਜਿ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਰਾਜਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਵੇਧਕੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਰਜ੍ਜੁਕਮਕਚਿਰਜ੍ਜੁਕਾਦੀਹਿ ਵਾ ਤਿਪੁਸੁਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਆਮਿਸਸ੍ਸ ਅਲਗ੍ਗਨਤ੍ਥਂ ਤਿਪੁਪਟ੍ਟੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਬਦ੍ਧਸਿਲੇਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਚ ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਛਿਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਨ ਮਧੁਕਸਿਤ੍ਥਕਲਾਖਾਸਜ੍ਜੁਰਸਾਦੀਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਫਾਣਿਤਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਣਚੁਣ੍ਣੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਸਮੀਪੇ ਪਨ ਪਤ੍ਤਵੇਧਕੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਯਮਾਨੋ ਕਪਾਲਸ੍ਸ ਬਹਲਤ੍ਤਾ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਰਾਜਿਯੋ, ਏਕਾਯੇਵ ਵਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਾ, ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸੋ, ਏਕਾਯੇਵ ਵਾ ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਲਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੀਣਿ. ਯਸ੍ਸ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਏਕਾਯੇਵ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਾ, ਤਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ, ਏਕਾਯੇਵ ਵਾ ਦਸਙ੍ਗੁਲਾ, ਸੋ ਬਦ੍ਧੋਪਿ ਅਬਦ੍ਧੋਪਿ ਅਪਤ੍ਤੋਯੇਵ, ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਸ ਤਾਵ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਅਯੋਪਤ੍ਤੇ ਪਨ ਸਚੇਪਿ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਾਨਿ ਵਾ ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਚ ਅਯਚੁਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਆਣਿਯਾ ਵਾ ਲੋਹਮਣ੍ਡਲਕੇਨ ਵਾ ਬਦ੍ਧਾਨਿ ਮਟ੍ਠਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵੇਵ ਪਤ੍ਤੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਛਿਦ੍ਦਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਲੋਹਮਣ੍ਡਲਕੇਨ ਬਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਮਟ੍ਠਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਤ੍ਤੇ ਆਮਿਸਂ ਲਗ੍ਗਤਿ, ਅਕਪ੍ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੇਨ ਚ ਸਙ੍ਘਵਸੇਨ ਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਞ੍ਚਬਨ੍ਧਨੇਨੇਵ ਪਤ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਪਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਪਨ ਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਊਨਪਞ੍ਚਬਨ੍ਧਨੇਨਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਚ ਯਾਗੁਰਨ੍ਧਨਰਜਨਪਚਨਾਦਿਨਾ ਅਪਰਿਭੋਗੇਨ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਪਨ ਬ੍ਯਾਧਿਮ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਭਾਜਨੇ ਅਸਤਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਵਾ ਪਚਿਤੁਂ ਉਦਕਂ ਵਾ ਤਾਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਞ੍ਚਪੀਠਛਤ੍ਤਨਾਗਦਨ੍ਤਕਾਦਿਕੇ ਅਦੇਸੇਪਿ ਨ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਦੇਸੋ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਤ੍ਤਾਧਾਰਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪) ਨਯੇਨ ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ.
ਇਤਿ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸਙ੍ਗਹੇ
ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਕਪ੍ਪਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.