੨੩. ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ

੧੫੧. ਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮ ਕੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਕੇਨ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਕਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਕਸ੍ਸ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਕਥਂ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੇਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਕੇਨ ਚ ਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਤਤ੍ਥ ਕੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਕੇਨ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਾਵ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਦਸਵਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਦਸਵਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ, ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੭੬, ੮੨) ਚ ਵਚਨਤੋ ਯੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਪਟਿਬਲੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਦਸਵਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਦਸਵਸ੍ਸੋ ਵਾ, ਤੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਇਤਰੇਨ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਦੇਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

ਏਤ੍ਥ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੫-੧੪੭) ਚ ‘‘ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਸੁਪਟ੍ਠਾਪਕਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਿਸੁਪਟ੍ਠਾਪਕੇਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਪਰਿਸਂ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਵਿਨੇਤੁਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਭਙ੍ਗਾ ਪਗੁਣਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਤੀਹਿ ਜਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਮਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਪਰਿਸਾਯ ਪਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵਿਨਯਨਤ੍ਥਂ ਸਚੇ ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕੋ ਹੋਤਿ, ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਸਕੋ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਦੀਘਭਾਣਕੇਨ ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ, ਸਂਯੁਤ੍ਤਭਾਣਕੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਵਾ ਤਯੋ ਵਗ੍ਗਾ ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ ਵਾ, ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਭਾਣਕੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾ ਉਪਰਿ ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਨਿਕਾਯੋ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਤਿਕਨਿਪਾਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤਂ ਵਾ ਪਞ੍ਚਕਨਿਪਾਤਂ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਾਤਕਭਾਣਕੇਨ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਜਾਤਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਓਰਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਪਦਮ੍ਪਿ ਸਹ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਤਤੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਸਕਮਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ‘‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਕੁਰੁਨ੍ਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਇਤਰਾਸੁ ਵਿਚਾਰਣਾਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਸਾਟ੍ਠਕਥਮ੍ਪਿ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਞ੍ਚ ਪਗੁਣਂ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਗਨ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਰਿਸਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯੇਨ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਤੋ ਚ ਵਿਨਯਤੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੋ ਗਨ੍ਥੋ ਉਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਅਯਂ ਪਰਿਸੁਪਟ੍ਠਾਕੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਯੇਨਕਾਮਂਗਮੋ ਪਰਿਸਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਲਭਤਿ, ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.

ਯੋ ਪਨ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨੋ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਕਾਤੁਂ, ਅਯਂ ਇਧ ‘‘ਪਟਿਬਲੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਅਸੇਕ੍ਖੇ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਅਸੇਕ੍ਖੇ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਅਸੇਕ੍ਖੇ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਅਸੇਕ੍ਖੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਅਸੇਕ੍ਖੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਅਹਿਰਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀ ਹੋਤਿ, ਕੁਸੀਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਧਿਸੀਲੇ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੇ ਆਚਾਰਵਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਅਤਿਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਹੋਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਂ ਵਾ ਗਿਲਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਵਾ, ਅਨਭਿਰਤਂ ਵੂਪਕਾਸੇਤੁਂ ਵਾ ਵੂਪਕਾਸਾਪੇਤੁਂ ਵਾ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਤੋ ਵਿਨੋਦੇਤੁਂ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਹੋਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਂ ਵਾ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤੁਂ, ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਵਿਨੇਤੁਂ, ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵਿਨੇਤੁਂ, ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਵਿਨੇਤੁਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਧਮ੍ਮਤੋ ਵਿਵੇਚੇਤੁਂ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਨ ਸ੍ਵਾਗਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਨਿ ਨ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਸੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਊਨਦਸਵਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਵ. ੮੪). ਤਮ੍ਪਿ –

‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਦਸਵਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਦਸਵਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ, ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੭੬, ੮੨) ਚ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਚਰਿਯਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੮੪) ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਪਤ੍ਤਿਅਙ੍ਗਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਚ ਆਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਪਞ੍ਚਕੇਸੁ ਅਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋ, ਨ ਆਪਤ੍ਤਿਅਙ੍ਗਵਸੇਨ. ਯੋ ਹਿ ਅਸੇਕ੍ਖੇਹਿ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਰੇ ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਦਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਿਦੋਸਯੁਤ੍ਤੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਂ ਪਰਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਪਰਿਯਾਯਤਿਯੇਵ ਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤੇਨ ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਅਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਆਪਤ੍ਤਿਅਙ੍ਗਵਸੇਨ. ਨ ਹਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਵ ਉਪਜ੍ਝਾਚਰਿਯਭਾਵੋ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ, ਯਦਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ‘‘ਸਚੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਧਿਸੀਲੇ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਾਰਾਜਿਕਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਞ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨੋ ਅਧਿਸੀਲੇ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ. ਇਤਰੇ ਪਞ੍ਚਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਪਨ੍ਨੋ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੇ ਆਚਾਰਵਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਹਾਯ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਤਿਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ. ਯਤ੍ਤਕਂ ਸੁਤਂ ਪਰਿਸਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੇਨ ਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ. ਯਂ ਤੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਆਪਤ੍ਤਾਦਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨਤੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਚਕੇ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਪਦਾਨਿ ਅਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਆਪਤ੍ਤਿਅਙ੍ਗਵਸੇਨ.

ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਮਯਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਮਂ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਅਯਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਤੋ ਵਾ ਦੇਸਨਾਗਾਮਿਨਿਤੋ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਏਵਂ ਨਾਮ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਚਕੇ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨਿ ਅਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਆਪਤ੍ਤਿਅਙ੍ਗਵਸੇਨ.

ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤੇ ਵਿਨੇਤੁਂ ਨ ਪਟਿਬਲੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਯਾਤਿ ਸੇਕ੍ਖਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਨੇਤੁਂ ਨ ਪਟਿਬਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਤਿ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਵਿਨੇਤੁਂ ਨ ਪਟਿਬਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਵਿਨਯੇਤਿ ਸਕਲੇ ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਵਿਨੇਤੁਂ ਨ ਪਟਿਬਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਨੇਤੁਂ ਨ ਪਟਿਬਲੋਤਿ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਵਿਵੇਚੇਤੁਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਤੁਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਚਕੇ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿ.

‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਪਞ੍ਚਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨਾਤਿ ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਨ ਸ੍ਵਾਗਤਾਨੀਤਿ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਆਗਤਾਨਿ. ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਦਪਚ੍ਚਾਭਟ੍ਠਸਙ੍ਕਰਦੋਸਰਅਤਾਨਿ. ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਨੀਤਿ ਪਗੁਣਾਨਿ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾਨਿ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ. ਸੁਤ੍ਤਸੋਤਿ ਖਨ੍ਧਕਪਰਿਵਾਰਤੋ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋਤਿ ਅਕ੍ਖਰਪਦਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਚ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ ਅਵਿਪਰੀਤਕ੍ਖਰਾਨਿ. ਏਤੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਦੀਪਿਤਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਹਿ ਏਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਚਕੇਪਿ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਊਨਦਸਵਸ੍ਸਪਰਿਯੋਸਾਨਪਞ੍ਚਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਆਦਿਤੋ ਤਯੋ ਪਞ੍ਚਕਾ, ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਤੀਣਿ ਪਦਾਨਿ, ਪਞ੍ਚਮੇ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਚਕਾ ਅਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਪਞ੍ਚਕੇ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨਿ, ਪਞ੍ਚਮੇ ਤੀਣਿ, ਛਟ੍ਠਸਤ੍ਤਮਟ੍ਠਮਾ ਤਯੋ ਪਞ੍ਚਕਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਚਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿਅਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੮੪) ਅਟ੍ਠ ਪਞ੍ਚਕਾ ਆਗਤਾਯੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੧੫੨. ਕਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਕਸ੍ਸ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯੋ ਲਜ੍ਜੀ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਜ੍ਜੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੨੦) ਵਚਨਤੋ. ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤੇਨਪਿ ਅਲਜ੍ਜੀ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਜ੍ਜੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਵਸੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੨੦). ਏਤ੍ਥ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੨੦) ਚ ਅਲਜ੍ਜੀਨਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਅਲਜ੍ਜਿਪੁਗ੍ਗਲੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਵਂ ਠਾਨਂ ਗਤੇਨ ‘‘ਏਹਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਨਪਿ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਂ ਨਿਸ੍ਸਯਦਾਯਕਸ੍ਸ ਲਜ੍ਜਿਭਾਵਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਂ ਆਗਮੇਤੁਂ ਯਾਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਭਾਗਤਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੨੦) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚੇ ‘‘ਥੇਰੋ ਲਜ੍ਜੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਗਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਗਹੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਆਗਮੇਹਿ ਤਾਵ, ਵਸਨ੍ਤੋ ਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਕਤਿਪਾਹਂ ਆਚਾਰਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਕਤਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਯਗਹਣਟ੍ਠਾਨਂ ਗਤੇਨ ਪਨ ਤਦਹੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਚੇ ਪਠਮਯਾਮੇ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਯਤਿ, ਅਰੁਣਂ ਉਗ੍ਗਤਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਭੋਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਯਤਿ, ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਂ ਠਾਨਂ ਗਤੇਨ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਲਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਥੇਰੋ ‘‘ਕਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਲਦ੍ਧਪਰਿਹਾਰੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਮਾਨੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਚੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਦਾਯਕਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਏਵਂ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਮਾਨੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਬਹੂਨਿਪਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਥਪੁਬ੍ਬਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਵਾਸਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਏਕਰਤ੍ਤਂ ਵਸਨ੍ਤੇਨਪਿ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਵਿਸ੍ਸਮਨ੍ਤੋ ਵਾ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਕਤਿਪਾਹਂ ਵਸਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਪਨ ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਨਾਵਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਵਸ੍ਸਾਨੇ ਆਗਤੇਪਿ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਗਿਲਾਨੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਮਾਨੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕੋਪਿ ਗਿਲਾਨੇਨ ਯਾਚਿਯਮਾਨੋ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਏਵ ਵਸਿਤੁਂ ਲਭਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਿਲਾਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਮਾਨੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਂ, ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਮਾਨੇਨ ਯਾਚਿਯਮਾਨੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੨੧). ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਯਾਚਾਹਿ ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ਗਿਲਾਨੋ ਮਾਨੇਨ ਨ ਯਾਚਤਿ, ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਮਾਨੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਂ ‘ਯਦਾ ਪਤਿਰੂਪੋ ਨਿਸ੍ਸਯਦਾਯਕੋ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭਵਸੇਨ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਅਲਭਮਾਨੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਇਮਞ੍ਚ ਪਨ ਪਰਿਹਾਰਂ ਨੇਵ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਨ੍ਤੋ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਨ ਥਾਮਗਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨੋ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਾ ਲਾਭੀ, ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇ ਕਥਾਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਸਮਥੋ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਾ ਤਰੁਣਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਇਮਂ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਪਵਾਰਣਾਸਙ੍ਗਹੋਪਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਆਚਰਿਯੇ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਤੇਪਿ ‘‘ਯਦਾ ਪਤਿਰੂਪੋਨਿਸ੍ਸਯਦਾਯਕੋ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯਾਵ ਆਸਾਲ਼੍ਹੀਪੁਣ੍ਣਮਾ, ਤਾਵ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਆਸਾਲ਼੍ਹੀਮਾਸੇ ਆਚਰਿਯੋ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

੧੫੩. ਕਥਂ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਾਵ ਉਪਜ੍ਝਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਚੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ‘‘ਸਾਹੂ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਲਹੂ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਓਪਾਯਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਤਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਕਾਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ. ਇਦਮੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਉਪਜ੍ਝਾਯਗ੍ਗਹਣਂ, ਯਦਿਦਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਦੇਸੁ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਦਸ੍ਸ ਵਾਚਾਯ ਸਾਵਨਂ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞਾਪਨਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਂ ਪਮਾਣਂ. ਆਯਾਚਨਦਾਨਮਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ ਅਙ੍ਗਂ. ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੇਨਪਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮੇ ਪਦੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਞਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ‘‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਦਾਨਿ ਥੇਰੋ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਰੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਰੋ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਞਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੬੪). ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਪਿਤੁਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਗਾਰਵਾ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ ਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਨੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੬੫).

ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸ੍ਸਯਗ੍ਗਹਣੇਪਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ – ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੋਹਿ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੭੭) ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

੧੫੪. ਕਥਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਾਵ ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਆਚਰਿਯਮ੍ਹਾ ਛਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਾ. ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋ ਵਾ, ਕਾਲਕਤੋ ਵਾ, ਪਕ੍ਖਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਾ, ਆਣਤ੍ਤਿਯੇਵ ਪਞ੍ਚਮੀ. ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਾ.

ਛਯਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੋ ਆਚਰਿਯਮ੍ਹਾ. ਆਚਰਿਯੋ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋ ਵਾ, ਕਾਲਕਤੋ ਵਾ, ਪਕ੍ਖਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਾ, ਆਣਤ੍ਤਿਯੇਵ ਪਞ੍ਚਮੀ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਵਾ ਸਮੋਧਾਨਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛ ਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੋ ਆਚਰਿਯਮ੍ਹਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੮੩).

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੮੩) – ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਦਿਸਂ ਗਤੋ. ਏਵਂ ਗਤੇ ਚ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਚੇ ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸ੍ਸਯਦਾਯਕੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਞ੍ਞਦਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਵਾ ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਵਾ ਏਕਸਮ੍ਭੋਗਪਰਿਭੋਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਚੇ ਤਾਦਿਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਲਜ੍ਜੀ ਪੇਸਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਪੇਸਲਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਤਦਹੇਵ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਦੇਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਅਥ ਪਨ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਲਹੁਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਚੇ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਵਦਤਿ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਆਗਮੇਥਾ’’ਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਥ ਪਨਸ੍ਸ ਪਕਤਿਯਾ ਪੇਸਲਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਞ੍ਚ ਦਿਵਸਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਭਾਗਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸ੍ਸਯਦਾਯਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਚ ‘‘ਅਹਂ ਕਤਿਪਾਹੇਨ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਤੋ, ਯਾਵ ਆਗਮਨਾ ਪਰਿਹਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਅਥਾਪਿ ਨਂ ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਦਿਵਸਾਨਿ ਵਾਸੇਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਤੇਨ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਦਹਰਾ ਮਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨ੍ਤੁ, ਅਹਂ ਅਸੁਕਦਿਵਸਂ ਨਾਮ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਅਥ ਆਗਚ੍ਛਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਨਦੀਪੂਰੇਨ ਵਾ ਚੋਰਾਦੀਹਿ ਵਾ ਉਪਦ੍ਦਵੋ ਹੋਤਿ, ਥੇਰੋ ਉਦਕੋਸਕ੍ਕਨਂ ਵਾ ਆਗਮੇਤਿ, ਸਹਾਯੇ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਤਂ ਚੇ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਹਰਾ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਯਾਵ ਆਗਮਨਾ ਪਰਿਹਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ‘‘ਇਧੇਵਾਹਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਹਿਣਤਿ, ਪਰਿਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੇ ਪਨ ਕਾਲਕਤੇ ਪਕ੍ਖਸਙ੍ਕਨ੍ਤੇ ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਆਣਤ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਯਪਣਾਮਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਣਾਮੇਮਿ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਾ ਇਧ ਪਟਿਕ੍ਕਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਨੀਹਰ ਤੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਨਾਹਂ ਤਯਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ ‘‘ਮਾ ਮਂ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਨਯੇਨ ਵਾ ਯੋ ਨਿਸ੍ਸਯਪਣਾਮਨਾਯ ਪਣਾਮਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਖਮਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਆਦਿਤੋਵ ਨ ਖਮਤਿ, ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਾਵ ਸਯਮੇਵ ਖਮਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨੋ ਚੇ ਖਮਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਮਹਾਥੇਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨੋ ਚੇ ਖਮਤਿ, ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਏਵਮ੍ਪਿ ਨ ਖਮਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਭਾਗਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ‘ਸਭਾਗਾਨਂ ਮੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਤੀ’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਖਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਏਵਮ੍ਪਿ ਨ ਖਮਤਿ, ਤਤ੍ਰੇਵ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਾਦਿਦੋਸੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਵਸਿਤੁਂ, ਤਂਯੇਵ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਯਮਾਣਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਆਚਰਿਯਮ੍ਹਾ ਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਸੁ ਆਚਰਿਯੋ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਆਚਰਿਯੋ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਕੋਚਿ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋਪਿ ਏਵਮੇਵ. ਤਤ੍ਰ ਸਚੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਆਚਰਿਯਂ ਆਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨਾ’’ਤਿ, ਆਚਰਿਯੇਨ ਚ ‘‘ਕਦਾ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਯਨ੍ਹੇ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਆਚਰਿਯੋਪਿ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਖਣਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਸੋ ਚ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਤਤੋ ਚੇ ਗਤੋ ਸੁਗਤੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਅਥਾਪਿ ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਚਰਿਯੇਨ ‘‘ਮਾ ਤਾਵ ਗਚ੍ਛ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੁਗਤੋ. ਨੋ ਚੇ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਆਚਰਿਯਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਉਪਚਾਰਸੀਮਤੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਆਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਨ ਚ ‘‘ਕਦਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਾਯਨ੍ਹੇ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਵਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋਪਿ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਖਣਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਸਚੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਇਤਰੋ ਚ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਏਕਦਿਵਸਂ ਤਾਵ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮਮ ਗਮਨਂ ਵਾ ਅਗਮਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਚੇ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਅਥਾਪਿ ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਨ ‘‘ਮਾ ਤਾਵ ਗਚ੍ਛਥ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਸਚੇ ਉਭੋਪਿ ਆਚਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਬਹਿਸੀਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਚੇ ਆਚਰਿਯੋ ਗਮਿਯਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਸਚੇ ਦ੍ਵੇ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ ਦ੍ਵੇ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਆਚਰਿਯੇ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੇ ਕਾਲਕਤੇ ਪਕ੍ਖਸਙ੍ਕਨ੍ਤੇ ਚ ਤਂ ਖਣਂਯੇਵ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ.

ਆਣਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਆਚਰਿਯੋ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਾਮੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯਪਣਾਮਨਾਯ ਪਣਾਮੇਤਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਚ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਂ ਆਚਰਿਯੋ ਪਣਾਮੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਹਦਯੇਨ ਮੁਦੁਕੋ’’ਤਿ ਸਾਲਯੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਆਰਿਯੋ ਸਾਲਯੋ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਨਿਰਾਲਯੋ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਾਲਯਭਾਵੇ ਪਨ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿਯੇਵ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਪਣਾਮਿਤੇਨ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਖਮਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨੋ ਚੇ ਖਮਤਿ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਪਨ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਵਤ੍ਤਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪੇਮਾਦਿਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਵਾ ਪਣਾਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਇਤਰਂ ਅਪਣਾਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਪਣਾਮੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਨ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਨ ਪਣਾਮੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ (ਮਹਾਵ. ੮੦).

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਅਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਆਚਰਿਯੋ ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਆਚਰਿਯਮ੍ਹਿ ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹਿਰੀ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਗਾਰਵੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਅਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਆਚਰਿਯੋ ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ (ਮਹਾਵ. ੮੧).

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਅਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹਿਰੀ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤੋ ਗਾਰਵੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਅਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਵ. ੬੮).

ਤਤ੍ਥ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੬੮) ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਂ ਹੋਤੀਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਮ੍ਹਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਵਾ ਸਮੋਧਾਨਗਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੮੩) ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਵਸੇਨ ਸਮੋਧਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਆਚਰਿਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਏਕਵਿਹਾਰੇ ਚੇਤਿਯਂ ਵਾ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਂ, ਏਕਗਾਮੇ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੂਰਤ੍ਤਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ‘‘ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਸਚੇ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਵਸਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ, ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਸਮੋਧਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਵਨਵਸੇਨ ਪਨ ਸਚੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਮੇ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਅਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਅਯਂ ਸਮੋਧਾਨੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

੧੫੫. ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੇਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਕੇਨ ਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਪਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਤ੍ਥੁਂ, ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਯਾਵਜੀਵ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੦੩) ਵਚਨਤੋ ਯੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਯਾਵਜੀਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੩) ਵੁਡ੍ਢਤਰਂ ਆਚਰਿਯਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸੋ ਵਾ ਸਤ੍ਤਤਿਵਸ੍ਸੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਨਵਕਤਰਸ੍ਸਪਿ ਬ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਹੋਤਿ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਵ. ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨਪਿ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਆਪੁਚ੍ਛਨੇਸੁ.

ਯੋ ਪਨ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸੋ, ਤੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਸ੍ਸਯਮੁਚ੍ਚਨਕੇਨ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੫-੧੪੭) ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸੇਨ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦ੍ਵੇ ਮਾਤਿਕਾ ਪਗੁਣਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਪਕ੍ਖਦਿਵਸੇਸੁ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਾਣਵਾਰਾ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਸਾਨਂ ਪਰਿਕਥਨਤ੍ਥਾਯ ਅਨ੍ਧਕਵਿਨ੍ਦ(ਅ. ਨਿ. ੫.੧੧੪) ਮਹਾਰਾਹੁਲੋਵਾਦ(ਮ. ਨਿ. ੨.੧੧੩ ਆਦਯੋ) ਅਮ੍ਬਟ੍ਠ(ਦਈ. ਨਿ. ੧.੨੫੪ ਆਦਯੋ) ਸਦਿਸੋ ਏਕੋ ਕਥਾਮਗ੍ਗੋ, ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਮਙ੍ਗਲਾਮਙ੍ਗਲੇਸੁ ਅਨੁਮੋਦਨਤ੍ਥਾਯ ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਨੁਮੋਦਨਾ, ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾਦਿਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ, ਸਮਣਧਮ੍ਮਕਰਣਤ੍ਥਂ ਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨਮੇਕਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਹਿ ਅਯਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ, ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯੇਨ ਵਸਿਤੁਂ ਲਭਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ… ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ… ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ… ਨ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਅਹਿਰਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀ ਹੋਤਿ, ਕੁਸੀਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਅਧਿਸੀਲੇ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੇ ਆਚਾਰਵਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਅਤਿਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਨ ਸ੍ਵਾਗਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਨਿ ਨ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਸੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਊਨਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੦੩). ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਅਙ੍ਗਵਸੇਨ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਬਾਲਾਨਂ ਪਨ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾਨਂ ਦਿਸਂਗਮਿਕਾਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਤੇ ਚੇ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਾਲਾ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਦਿਸਂਗਮਿਕਾ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇ ਆਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਕਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਥ, ਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਲਾ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇ ਬਾਲੇ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੇ ਅਪਦਿਸੇਯ੍ਯੁਂ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇਹਿ ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਚੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਲਾ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇਹਿ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ ਚੇ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬੩).

ਇਤਿ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸਙ੍ਗਹੇ

ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.