੩੧. ਚੋਦਨਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ

੨੩੦. ਏਵਂ ਗਰੁਭਣ੍ਡਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਚੋਦਨਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤੁਂ ‘‘ਚੋਦਨਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚੋਦੀਯਤੇ ਚੋਦਨਾ, ਦੋਸਾਰੋਪਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਾਰਣਾਦਯੋ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪, ੫) ‘‘ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਚੋਦੇਤੁਂ ਪਨ ਕੋ ਲਭਤਿ, ਕੋ ਨ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਨਾਪਿ ਚੋਦਨਾਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਇਦਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਚੋਦੇਤੁਂ ਅਨਿਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾ ‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਮੇਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤਿਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਨਿਸ੍ਸਰਭਾਵੇ ਤਾਹਿ ਕਤਚੋਦਨਾਪਿ ਚੋਦਨਾਰਹਤ੍ਤਾ ਚੋਦਨਾਯੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਪਞ੍ਚਪਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ ਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦਕੋ ਯੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਪਮਾਣਮੇਵਾਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਚੋਦਨਾਪਿ ਰੁਹਤੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਥੇਰੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਸੀ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੩੮੫-੩੮੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੩੮੬) ਪਨ ‘‘ਅਮੂਲਕਚੋਦਨਾਪਸਙ੍ਗੇਨ ਸਮੂਲਕਚੋਦਨਾਲਕ੍ਖਣਾਦਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਚੋਦੇਤੁਂ ਪਨ ਕੋ ਲਭਤਿ, ਕੋ ਨ ਲਭਤੀ’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਤੀ’ਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਮਾ ਯੇ ਚੋਦਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਚੋਦਕਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾਵ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੋਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਚੋਦੇਤੁਞ੍ਚ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਪਰਿਯੋਸਾਨੇਹਿ ਪਠਮਚੋਦਕੇਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤੁਞ੍ਚ ਲਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਾਧਕਭਾਵੇਨ ਉਦ੍ਧਟਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਗਰੁਕਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਨਂ. ਅਵਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ‘‘ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਨ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਪਕਦਿਟ੍ਠਿ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਨਾਮ. ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਂ ਛਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਆਜੀਵਹੇਤੁਪਿ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ, ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ, ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ, ਸੋ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਣੀਤਭੋਜਨਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਣੀਤਭੋਜਨਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਂ, ਸੂਪੋਦਨਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੨੮੭) ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ. ਨ ਹੇਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਏਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਆਜੀਵਹੇਤੁਪਿ ਏਤਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਆਜੀਵਹੇਤੁਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤੀਹਿ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤਮ੍ਮੂਲਿਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਚੋਦੇਤਿ.

‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਮਂ ਨ ਵਨ੍ਦਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ‘‘ਅਸ੍ਸਮਣੋਸਿ, ਅਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋਸੀ’’ਤਿ ਅਵਨ੍ਦਨਕਾਰਣਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਨ ਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਚੋਦੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਏਵ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਨ੍ਦਿਯਭਾਵੇ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਚੂਲ਼ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਮਜ੍ਝਿਮਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਵਨ੍ਦਿਯੇਸੁ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਰੁਹਨਤੋ ਤਦੇਵ ਯੁਤ੍ਤਤਰਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਯਾਵ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਤਾਵ ਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਦਾ ਪਨ ‘‘ਅਸ੍ਸਮਣੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਤਦਾ ਨ ਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਹਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪਕ੍ਖਂ ਭਜਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਮਿਸਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਏਕਸ੍ਸ ਚੋਦੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਦਿਨ੍ਨੇਪਿ ਚੋਦਨਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਤਾਵ ਤਾ ਚੋਦਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੨੩੧. ਚੋਦੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਚੁਦਿਤੋ, ਚੁਦਿਤੋ ਏਵ ਚੁਦਿਤਕੋ, ਅਪਰਾਧਵਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਚੋਦੇਤੀਤਿ ਚੋਦਕੋ, ਅਪਰਾਧਪਕਾਸਕੋ. ਚੁਦਿਤਕੋ ਚ ਚੋਦਕੋ ਚ ਚੁਦਿਤਕਚੋਦਕਾ. ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯਾਤਿ ਉਬ੍ਬਹਨ੍ਤਿ ਵਿਯੋਜੇਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ ਅਲਜ੍ਜੀਨਂ ਤਜ੍ਜਨਿਂ ਵਾ ਕਲਹਂ ਵਾਤਿ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾ, ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਤਿ, ਤਾਯ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨਂ ਨਾਮ ਤਾਯ ਸਮ੍ਮਤਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨਮੇਵ. ਅਲਜ੍ਜੁਸ੍ਸਨ੍ਨਾਯ ਹਿ ਪਰਿਸਾਯ ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤੇਹਿ ਦਸਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੩੧-੨੩੨) –

‘‘ਤੇਹਿ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਦਸਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ ਸੁਤਧਰੋ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ, ਯੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਾ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਭਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਧਾਤਾ ਵਚਸਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸ੍ਵਾਗਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਨਿ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਸੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ, ਵਿਨਯੇ ਖੋ ਪਨ ਛੇਕੋ ਹੋਤਿ ਅਸਂਹੀਰੋ, ਪਟਿਬਲੋ ਹੋਤਿ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤੁਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤੁਂ ਪੇਕ੍ਖੇਤੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਪਸਾਦੇਤੁਂ, ਅਧਿਕਰਣਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵੂਪਸਮਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਧਿਕਰਣਸਮੁਦਯਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਧਿਕਰਣਨਿਰੋਧਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਧਿਕਰਣਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਹਿ ਦਸਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ.

‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

ਤੇਹਿ ਚ ਸਮ੍ਮਤੇਹਿ ਵਿਸੁਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਵਾ ਪਰਿਸਾਯ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਨ੍ਤਿ ਚੁਦਿਤਕਚੋਦਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘ਕਿਮ੍ਹੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਕਿਮ੍ਹਿ ਨਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਕਿਮ੍ਹਿ ਨਨ੍ਤਿ ਵਚਨਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਸਿ. ਨਾਸ੍ਸ ਅਨੁਯੋਗੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨਾਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾ ਦਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੩੮੫-੩੮੬) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੩੮੬) ਪਨ – ਕਿਮ੍ਹੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ, ਕਤਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਮ੍ਹਿ ਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਕਤਰਾਯ ਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਤਂ ਚੋਦੇਸੀ’’ਤਿ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਾਯ ਭਾਸਾਯ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਚੋਦਕਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਪਕਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ‘‘ਸੀਲਾਚਾਰਦਿਟ੍ਠਿਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤੀਸੁ ਕਤਰਾਯਾਤਿ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਨ ਪਨ ‘‘ਕਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਪਦਤ੍ਥਮਤ੍ਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਨ ਹਿ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੋ ਚੋਦਕਂ ਬਾਲਂ ਅਪਰਿਚਿਤਭਾਸਾਯ ‘‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਕਿਮ੍ਹਿ ਨਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਕਤਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਸੁਕਾਯ ਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਨਾਸ੍ਸ ਅਨੁਯੋਗੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਨਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਬਾਲਸ੍ਸ ਲਜ੍ਜਿਸ੍ਸ. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਨਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਚ ‘‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨਂ ਚੋਦੇਸੀਤਿ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਪ੍ਪਕਾਸਨਮੇਵ ਨਯਦਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਕਿਮ੍ਹਿ-ਨਂ-ਪਦਾਨਂਪਰਿਯਾਯਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਂ. ਨ ਹਿ ਬਾਲੋ ‘‘ਕਤਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਂ ਚੋਦੇਸੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਞਾਤੇਪਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭੇਦਂ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸਰੂਪਞ੍ਚ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨੇਵ ਅਜਾਨਨੇਨ ਅਲਜ੍ਜੀ ਅਪਸਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਿਮ੍ਹਿ ਨਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਉਪਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਅਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋਵ. ‘‘ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ‘‘ਅਲਜ੍ਜੀਨਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਹਿਤੀਤਿ ਏਤਿ, ਹਿ-ਕਾਰੋ ਏਤ੍ਥ ਆਗਮੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਸਨ੍ਤਾਨੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਨਿਯਾਮੇਨ. ਅਲਜ੍ਜਿਸ੍ਸ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਚਨਪਟਿਵਚਨਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਦੋਸੇ ਆਵਿਭੂਤੇਪਿ ਅਲਜ੍ਜਿਸ੍ਸ ‘‘ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਦੋਸਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਅਲਜ੍ਜਿਸ੍ਸ ਏਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸੁਦ੍ਧਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕਸ੍ਸੇਵ ਨਿਰਤ੍ਥਕਤ੍ਤਾਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਚੋਦਕੇਨੇਵ ਅਲਜ੍ਜਿਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਠਾਤਬ੍ਬਤੋ. ਦੋਸੋਪਗਮਪਟਿਞ੍ਞਾ ਏਵ ਹਿ ਇਧ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਏਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਨ ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਲਜ੍ਜਿਸ੍ਸ ਦੋਸੇ ਆਵਿਭੂਤੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਦੋਸੋਪਗਮਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਕਾਤਬ੍ਬਤਾਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਵਿਵਾਦਵਤ੍ਥੁਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਅਤ੍ਥਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ. ਸਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਕਥਾਪਚ੍ਛੇਦਤ੍ਥਂ ਅਭਿਮੁਖਕਰਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਂ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋਤਿ ਅਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਚੋਦਕਪਕ੍ਖੇ ਪਵਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕਭਾਵਤੋ ਬਹਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਦੇਹੇ ਏਵ ਹਿ ਸਤਿ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਅਸੁਦ੍ਧਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਨ ਸਤਿ ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸਚ੍ਚਤੋਪਿ ਪਟਿਭਾਤਿ, ਕਥਂ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਨਾ ਸਿਯਾਤਿ.

ਤਥਾ ਨਾਸਿਤਕੋਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਮ੍ਪਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਤੋ ਵਿਯੋਜਨਂ ਨਾਮ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸਨਾ ਵਿਯ ਅਯਮ੍ਪਿ ਏਕੋ ਨਾਸਨਪ੍ਪਕਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਕਸਮ੍ਭੋਗਪਰਿਭੋਗਾਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਤੇਸਂ ਵਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਭੋਗੇ ਯੋਜਨਤ੍ਥਂ.

ਵਿਰਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਲਜ੍ਜੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਕ੍ਖਾਨਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਨ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਲਜ੍ਜੀਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਲਜ੍ਜੀ ਨਾਮ ਏਵ, ਪੁਰਿਮੋ ਲਜ੍ਜਿਭਾਵੋ ਨ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਮਯਾ ਕਤਦੋਸਂ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਕਾ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਨ ਦੇਤਿ. ਠਾਨੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਲਜ੍ਜਿਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਕਾਯਵਾਚਾਸੁ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤਿ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਵੂਪਸਮਿਤਸ੍ਸਪਿ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਦੁਵੂਪਸਨ੍ਤਤਾਯ ਅਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾ ਨਾਸਿਤਕੋਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੩੨. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਅਵਹਾਰਾ ਸਾਧੁਕਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਅਵਹਾਰਾ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਕਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਨਾਮ ਨਾਨਾਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਂ ਏਕਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਂ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਪਞ੍ਚਕਂ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਪਞ੍ਚਕਂ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰਪਞ੍ਚਕਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਦੁਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਤੇ ਪਨ ਅਵਹਾਰਾ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁਕਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਨਾਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਏਕਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਪਦਭਾਜਨੇ (ਪਾਰਾ. ੯੨) ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਆਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਹਰੇਯ੍ਯ, ਅਵਹਰੇਯ੍ਯ, ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਵਿਕੋਪੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਾ ਚਾਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹਿ –

‘‘ਆਦਿਯਨ੍ਤੋ ਹਰਨ੍ਤੋਵ;

ਹਰਨ੍ਤੋ ਇਰਿਯਾਪਥਂ;

ਵਿਕੋਪੇਨ੍ਤੋ ਤਥਾ ਠਾਨਾ;

ਚਾਵੇਨ੍ਤੋਪਿ ਪਰਾਜਿਕੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਾਨਾਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਂ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਂ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਵਸੇਨੇਵ. ਕਥਂ? ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਰਾਮਂ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਵਿਮਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਸਾਮਿਕੋ ‘‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ. ਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਹਰਨ੍ਤੋ ਸੀਸੇ ਭਾਰਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਆਮਸਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਫਨ੍ਦਾਪੇਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਖਨ੍ਧਂ ਓਰੋਪੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਅਵਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ ਭਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਵਿਮਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਸਾਮਿਕੋ ‘‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਵਿਕੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਸਹਭਣ੍ਡਹਾਰਕਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਠਮਂ ਪਾਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਦੁਤਿਯਂ ਪਾਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਠਾਨਾ ਚਾਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਥਲਟ੍ਠਂ ਭਣ੍ਡਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਆਮਸਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਫਨ੍ਦਾਪੇਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਠਾਨਾ ਚਾਵੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਨਾਨਾਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਦਾਸਸ੍ਸ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਭਿਯੋਗਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਦਿਯਨਹਰਣ ਅਵਹਰਣ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਕੋਪਨ ਠਾਨਾਚਾਵਨਵਸੇਨ ਏਕਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –

‘‘ਤਤ੍ਥ ਨਾਨੇਕਭਣ੍ਡਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਕਾਨਂ ਵਸਾ ਪਨ;

ਆਦਿਯਨਾਦਿਪਞ੍ਚਕਾ, ਦੁਵਿਧਾਤਿ ਉਦੀਰਿਤਾ’’ਤਿ.

ਕਤਮਂ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਪਞ੍ਚਕਂ? ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕੋ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਸਾਹਤ੍ਥਾਣਤ੍ਤਿਕੋ ਚੇਵ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋਤ੍ਥਸਾਧਕੋ;

ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਕੋ ਚਾਤਿ, ਇਦਂ ਸਾਹਤ੍ਥਪਞ੍ਚਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ ਨਾਮ ਪਰਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਸਹਤ੍ਥਾ ਅਵਹਰਤਿ. ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ ਨਾਮ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਅਵਹਰਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ ਨਾਮ ਸੁਙ੍ਕਘਾਤਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋਕਾਸਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਪਾਤਨਂ. ਅਤ੍ਥਸਾਧਕੋ ਨਾਮ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਯਦਾ ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਤਦਾ ਤਂ ਅਵਹਰਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਚੇ ਪਰੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਵਹਰਤਿ, ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਪਨ ਤੇਲਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਂ ਤੇਲਂ ਅਵਸ੍ਸਂ ਪਿਵਨਕਾਨਿ ਉਪਾਹਨਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਨ ਆਰਾਮਾਭਿਯੋਗਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਣ੍ਡਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਾਵਕਾਲਿਕਭਣ੍ਡਦੇਯ੍ਯਾਨਿ ਅਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਦਂ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਪਞ੍ਚਕਂ.

ਕਤਮਂ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਪਞ੍ਚਕਂ? ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗੋ ਸਹਪਯੋਗੋ ਸਂਵਿਦਾਵਹਾਰੋ ਸਙ੍ਕੇਤਕਮ੍ਮਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਪੁਬ੍ਬਸਹਪਯੋਗੋ ਚ, ਸਂਵਿਦਾਹਰਣਂ ਤਥਾ;

ਸਙ੍ਕੇਤਕਮ੍ਮਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਸਾਹਤ੍ਥਪਞ੍ਚਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਆਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਠਾਨਾਚਾਵਨਵਸੇਨ, ਖਿਲਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਚ ਸਹਪਯੋਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਂਵਿਦਾਵਹਾਰੋ ਨਾਮ ‘‘ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਭਣ੍ਡਂ ਅਵਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਅਵਹਰਣਂ. ਏਵਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁ ਹਿ ਏਕੇਨਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਣ੍ਡੇ ਠਾਨਾ ਚਾਵਿਤੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਵਹਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਸਙ੍ਕੇਤਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਸਞ੍ਜਾਨਨਕਮ੍ਮਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਣ੍ਡਂ ਅਵਹਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਕੇਤਤੋ ਅਪਚ੍ਛਾ ਅਪੁਰੇ ਤਂ ਅਵਹਰਤਿ, ਸਙ੍ਕੇਤਕਾਰਕਸ੍ਸ ਸਙ੍ਕੇਤਕਰਣਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਅਵਹਾਰੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਅਕ੍ਖਿਨਿਖਣਨਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਕਰਣਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਏਵਂ ਕਤਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਅਪਚ੍ਛਾ ਅਪੁਰੇ ‘‘ਯਂ ਅਵਹਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਅਵਹਰਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਾਰਕਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਅਵਹਾਰੋਤਿ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਪਞ੍ਚਕਂ.

ਕਤਮਂ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰਪਞ੍ਚਕਂ? ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰੋ ਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰੋ ਕੁਸਾਵਹਾਰੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਥੇਯ੍ਯਾ ਪਸਯ੍ਹਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਾ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਕੁਸਾ ਤਥਾ;

ਅਵਹਾਰਾ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ, ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰਪਞ੍ਚਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਵਹਰਤਿ, ਕੂਟਤੁਲਾਕੂਟਮਾਨਕੂਟਕਹਾਪਣਾਦੀਹਿ ਵਾ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਗਣ੍ਹਤੋ ਅਵਹਾਰੋ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਪਨ ਪਸਯ੍ਹ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਰੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਗਾਮਘਾਤਕਾਦਯੋ ਵਿਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਬਲਿਤੋ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਧਿਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਰਾਜਭਟਾਦਯੋ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਗਣ੍ਹਤੋ ਅਵਹਾਰੋ ਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ ਪਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰੋ ਨਾਮ.

ਸੋ ਭਣ੍ਡੋਕਾਸਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਭਣ੍ਡਪਰਿਕਪ੍ਪੋ – ਸਾਟਕਤ੍ਥਿਕੋ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਸਾਟਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਚੇ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਪਸਿਬ੍ਬਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਸਾਟਕੋ ਹੋਤਿ, ਉਦ੍ਧਾਰੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇ ਹੋਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ. ਬਹਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿਯੇਵ. ‘‘ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਯਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਦਵਾਰੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਭੂਮਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਉਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ‘‘ਚੋਰੋ ਚੋਰੋ’’ਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ. ਸਾਮਿਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿਯੇਵ. ਅਞ੍ਞੋ ਚੇ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਭਣ੍ਡਦੇਯ੍ਯਂ. ਸਾਮਿਕੇਸੁ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਂਸੁਕੂਲਸਞ੍ਞਾਯ ‘‘ਪਗੇਵੇਤਂ ਮਯਾ ਗਹਿਤਂ, ਮਮ ਦਾਨਿ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਭਣ੍ਡਦੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਸਚੇ ਸਾਟਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪੋ, ਅਯਂ ਭਣ੍ਡਪਰਿਕਪ੍ਪੋ ਨਾਮ. ਓਕਾਸਪਰਿਕਪ੍ਪੋ ਪਨ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਨ ਪਰਪਰਿਵੇਣਾਦੀਨਿ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਭਨੇਯ੍ਯਭਣ੍ਡਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਦ੍ਵਾਰਪਮੁਖਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਸਾਦਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਤਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸਾਮਿ. ਨੋ ਚੇ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਆਦਾਯ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਅਵਹਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪੋ, ਅਯਂ ਓਕਾਸਪਰਿਕਪ੍ਪੋ ਨਾਮ. ਏਵਮਿਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਤੋ ਅਵਹਾਰੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਵਹਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰੋ. ਸੋ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਯ੍ਯਾਨਾਦੀਸੁ ਪਰੇਸਂ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮੁਦ੍ਦਿਕਾਦਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਂਸੁਨਾ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਉਦ੍ਧਾਰੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਤਾਵ ਅਵਹਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਸਾਮਿਕਾ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਾ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਾਲਯਾਵ ਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਤਂ ਉਦ੍ਧਰਤੋ ਉਦ੍ਧਾਰੇ ਅਵਹਾਰੋ. ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਾਲੇਯੇਵ ਏਤਂ ਮਮ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਸਕਸਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ‘‘ਗਤਾਦਾਨਿ ਤੇ, ਛਡ੍ਡਿਤਭਣ੍ਡਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਸਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਭਣ੍ਡਦੇਯ੍ਯਂ. ਤੇਸੁ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁਪਿ ਗਹਿਤਂ ਭਣ੍ਡਦੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਪਚ੍ਛਾ ਞਤ੍ਵਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਅਦਦਤੋ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇ ਅਵਹਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗੇਨ ਤੇਹਿ ਨ ਦਿਟ੍ਠਂ. ਯੋ ਪਨ ਤਥਾਰੂਪਂ ਭਣ੍ਡਂ ਯਥਾਠਾਨੇ ਠਿਤਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਪਾਦੇਨ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਦ੍ਦਮੇ ਵਾ ਵਾਲਿਕਾਯ ਵਾ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਵੇਸਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਵਹਾਰੋ.

ਕੁਸਂ ਸਙ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਵਹਰਣਂ ਕੁਸਾਵਹਾਰੋ ਨਾਮ. ਸੋਪਿ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਲੀਵਮਯਂ ਵਾ ਤਾਲਪਣ੍ਣਮਯਂ ਵਾ ਕਤਸਞ੍ਞਾਣਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕੁਸਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰੇ ਭਾਜਿਯਮਾਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਂ ਸਮਗ੍ਘਤਰਂ ਵਾ ਮਹਗ੍ਘਤਰਂ ਵਾ ਸਮਸਮਂ ਵਾ ਅਗ੍ਘੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਤਿਤਂ ਕੁਸਂ ਪਰਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਾਤੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਤਾਵ. ਪਰਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਾਤਿਤੇ ਰਕ੍ਖਤੇਵ. ਯਦਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਤੇ ਪਰਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਕੁਸਂ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਉਦ੍ਧਟਮਤ੍ਤੇ ਅਵਹਾਰੋ. ਸਚੇ ਪਠਮਤਰਂ ਪਰਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਕੁਸਂ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਾਤੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਉਦ੍ਧਾਰੇ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਪਾਤਨੇਪਿ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਸਂ ਉਦ੍ਧਰਤੋ ਉਦ੍ਧਾਰੇਯੇਵ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਾਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਅਵਹਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਕੁਸਾਵਹਾਰੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਤੋ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੯੨) ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ.

ਸਾਮੀਚੀਤਿ ਵਤ੍ਤਂ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਮਹਾਜਨਸਮ੍ਮਦ੍ਦੋਤਿ ਮਹਾਜਨਸਙ੍ਖੋਭੋ. ਭਟ੍ਠੇ ਜਨਕਾਯੇਤਿ ਅਪਗਤੇ ਜਨਕਾਯੇ. ‘‘ਇਦਞ੍ਚ ਕਾਸਾਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਏਵਮਾਹ? ਚੀਵਰਸ੍ਸਾਮਿਕੇਨ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਵਹਾਰਕੋਪਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚੀਵਰਸ੍ਸਾਮਿਕਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਚੀਵਰਸ੍ਸਾਮਿਕੇਨ ਚ ‘‘ਮਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਏਤੇਨਪਿ ਅਵਹਾਰਕੇਨ ਆਲਯੋ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਚੀਵਰਸ੍ਸਾਮਿਕੋਯੇਵ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ. ਕਥਂ? ਅਵਹਾਰਕਸ੍ਸ ‘‘ਮਯਾ ਸਹਤ੍ਥੇਨ ਨ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਭਣ੍ਡਦੇਯ੍ਯਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਇਤਰਸ੍ਸ ‘‘ਮਯਾ ਪਠਮਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਸਮਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਂ.

ਦਾਰੁਅਤ੍ਥਂ ਫਰਤੀਤਿ ਦਾਰੂਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਮਯਿ ਸਨ੍ਤੇਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਰਞ੍ਞਾ ਪਸਾਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਥੇਰੇਨ ਪਨ ‘‘ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਿਤਬ੍ਬਂ.

ਏਕਦਿਵਸਂ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਚ੍ਛੇਦਨਾਦਿਨਾ ਯਾ ਅਯਂ ਅਗ੍ਘਹਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸਾਮਿਨਾ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਪਨੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਸਾਣਞ੍ਚ ਸਕ੍ਖਰਞ੍ਚ ਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰਂ.

‘‘ਧਾਰੇਯ੍ਯ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਂ ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਕਾ ਗਾਥਾ –

‘‘ਦੁਤਿਯਂ ਅਦੁਤਿਯੇਨ, ਯਂ ਜਿਨੇਨ ਪਕਾਸਿਤਂ;

ਪਰਾਜਿਤਕਿਲੇਸੇਨ, ਪਾਰਾਜਿਕਪਦਂ ਇਧਾ’’ਤਿ.

ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਅਦੁਤਿਯੇਨ ਪਰਾਜਿਤਕਿਲੇਸੇਨ ਜਿਨੇਨ ਦੁਤਿਯਂ ਯਂ ਇਦਂ ਪਾਰਾਜਿਕਪਦਂ ਪਕਾਸਿਤਂ, ਇਧ ਤੇਨ ਸਮਂ ਅਨੇਕਨਯਵੋਕਿਣ੍ਣਂ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਾਜਿਤਕਿਲੇਸੇਨਾਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪੁਨ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨੇ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਹਿ ਸਹ ਵਾਸਨਾਯ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਨ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੧੫੯) ਪਨ ‘‘ਪਰਾਜਿਤਕਿਲੇਸੇਨਾਤਿ ਵਿਜਿਤਕਿਲੇਸੇਨ, ਨਿਕਿਲੇਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ.

ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਦੁਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ. ਅਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਨਾਮ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚ ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾ, ਤੇ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ . ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਓਤਿਣ੍ਣੇਤਿ ਚੋਦਨਾਵਸੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਰੋਚਨਵਸੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਓਤਿਣ੍ਣੇ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਨਾਪਤ੍ਤਿਨਿਯਮਨਂ. ਅਵਤ੍ਵਾਵਾਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾਵ. ਕਪ੍ਪਿਯੇਪਿ ਚ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹੇਤੁਂ ਕਪ੍ਪਿਯੇ ਮਾਤੁਪਿਤੁਆਦਿਸਨ੍ਤਕੇਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਲਹੁਵਤ੍ਤਿਨੋਤਿ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਨੋ. ਆਸੀਵਿਸਨ੍ਤਿ ਸੀਘਮੇਵ ਸਕਲਸਰੀਰੇ ਫਰਣਸਮਤ੍ਥਵਿਸਂ.

੨੩੩. ਪਕਤਿਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਧਿਗਮਧਮ੍ਮੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਆਰੋਚਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਰੋਚਨਂ. ਤਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤੇਨ ਛ ਠਾਨਾਨਿ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਤੇ ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਮਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਉਪਾਯਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਦਾ ਤੇ ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਕਾਲਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਤ੍ਥ ਤੇ ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਓਕਾਸਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਤਮੇ ਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾਤਿ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਤਮੇਸਂ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਾਭੀਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਧਮ੍ਮਪੁਚ੍ਛਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਛਟ੍ਠਾਨਵਿਸੋਧਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਬ੍ਯਾਕਰਣਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਾਕਰਣਞ੍ਹਿ ਏਕਸ੍ਸ ਅਯਾਥਾਵਤੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ. ਇਮੇਸੁ ਛਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਜਾਤਰੂਪਪਤਿਰੂਪਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਰੂਪਂ ਵਿਯ ਖਾਯਤੀਤਿ ਜਾਤਰੂਪਂ ਨਿਘਂਸਨਤਾਪਨਛੇਦਨੇਹਿ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਮੇਵ ਇਦਾਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ ਅਧਿਗਤਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾਭਾਵਤੋ. ਸੇਸਪੁਚ੍ਛਾਸੁਪਿ ‘‘ਪਾਕਟੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਦੇ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਾ ਕਿਲੇਸਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਕਿਲੇਸੇਸੁ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ ਮਹਾਨਾਮਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਿਯ. ਸੋ ਹਿ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਸਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ਕੋ ਸੁ ਨਾਮ ਮੇ ਧਮ੍ਮੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੇਨ ਮੇ ਏਕਦਾ ਲੋਭਧਮ੍ਮਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਦੋਸਧਮ੍ਮਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਮੋਹਧਮ੍ਮਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੭੫) ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਰਾਜਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਲੋਭਦੋਸਮੋਹਾ ਨਿਰਵਸੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਯਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਯਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਆਗਮਨਪਟਿਪਦਾ. ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸੁਦ੍ਧਾ, ਉਦਾਹੁ ਨ ਸੁਦ੍ਧਾਤਿ ਵਿਚਾਰਣਵਸੇਨ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਨ ਸੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਮਾਦਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਅਪਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੧੯੭-੧੯੮). ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੧੯੭) ਪਨ ‘‘ਨ ਸੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮਂ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ. ਅਪਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤਯਾ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਕਮੇਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਤਮਾਨਤੋ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸੁਜ੍ਝਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦੀਘਰਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਯਦੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਅਲਗ੍ਗਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਕਾਸੇ ਪਾਣਿਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦਿਸਂ, ਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸੁਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ, ਇਦਞ੍ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਨਾਮ…ਪੇ… ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਪਹੀਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਤ੍ਤਾ, ਜੀਵਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਤ੍ਤਾ ਜੀਵਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਚ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨਪਿ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਸੁਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਨਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਪਟਿਜਾਨਨਂ ਇਮਿਨਾ ਭਯੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ, ਅਮ੍ਬਿਲਾਦਿਦਸ੍ਸਨੇ ਖੇਲ਼ੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਨਾ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵੀਮਂਸਿਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨੇਵ ਤਂ ਸਦ੍ਧਾਤਬ੍ਬਂ.

ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋਤਿ ਇਦਂ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਭਾਯਨਕਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸੂਰਜਾਤਿਕਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਯਨਤੋ, ਰਜ੍ਜਨੀਯਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਬਦਰਸਾਲ਼ਵਾਦਿਅਮ੍ਬਿਲਮਦ੍ਦਨਾਦੀਨਂ ਉਪਯੋਜਨੇਪਿ ਖੇਲ਼ੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਤਣ੍ਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਿਤਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੩੪. ‘‘ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਾਸਨਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੪੫) ਪਨ ‘‘ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਹੁਪਾਲਿ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਸੁਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਤੋ (ਪਰਿ. ੪੪੨) ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਞ੍ਚ ਨੀਹਰਿਂਸੁ, ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਉਗ੍ਗਹੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਭਣਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਤੋ ਆਚਰਿਯਵਾਦਂ, ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਾਲਿ ਏਵਮਾਹ ‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਵੁਸੋ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੭੮) ਏਵਮਾਦਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਂ ਨੀਹਰਿਂਸੁ. ਸਾ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਜਾਤਂ, ਏਵਮਞ੍ਞਾਪਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਨੇਤਰਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ, ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਸਕਲਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਦੇਸੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਧਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਯਂ ਪਕਾਸੇਸੁਂ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਮ੍ਪਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੪੫) ‘‘ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਸਨਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ…ਪੇ… ਤਾਯ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯਾ ਥੇਰੋ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਪਨਂ ਲਭਤਿ. ਅਪਿਚ ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ…ਪੇ… ਅਨਾਦਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਸੇਸਤ੍ਤਯਂ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਯਂ ‘ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਞ੍ਹਿ ਵਿਨਯਂ, ਮਹਾਥੇਰਾ’ਤਿ ਗਾਥਾ ਸੁਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਿਲਿਨ੍ਦਪਞ੍ਹੇ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਜ੍ਜਤੇ ਅਨੇਨ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਪਦਂ, ਭਗਵਤਾ ਕਣ੍ਠਾਦਿਵਣ੍ਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਆਹਚ੍ਚ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਭਾਸਿਤਂ ਪਦਂ ਆਹਚ੍ਚਪਦਂ, ਭਗਵਤੋਯੇਵ ਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਹਚ੍ਚਪਦਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੪੫) ਪਨ ‘‘ਕਣ੍ਠਾਦਿਵਣ੍ਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਕਰਣਾਦੀਹਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾਵ ਭਾਸਿਤਂ ਵਚਨਂ ਆਹਚ੍ਚਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੪੫) ਪਨ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਵਣ੍ਣਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਆਹਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਪਦਨਿਕਾਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਉਦਾਹਟੇਨ ਕਣ੍ਠੋਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਪਦਸਮੂਹੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦਂ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਇਦਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਮਯਾ ‘ਇਦਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤਿ, ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਤਂ ਵੋ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੩੦੫) ਵੁਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ ਇਧ ਰਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਸੋਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਰਸੋਤਿ ਸਾਰੋ ‘‘ਪਤ੍ਤਰਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੬੨੮-੬੩੦) ਵਿਯ, ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨੁਞ੍ਞਾਤਸੁਤ੍ਤਸਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਸੋਤਿ ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਟਿਵਤ੍ਥੁਕਂ ਅਨੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਾਨੁਲੋਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਰਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਆਹਚ੍ਚਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਰਸੇਨ, ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਟੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤ੍ਤਛਾਯਾ ਵਿਯ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕਪਭੁਤਿਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਤੋ ਆਨੀਤਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਂਸੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਂਸੋਤਿ ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ’’ਤਿ, ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਂਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਆਭਤੋਵ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਕਾਰਣੋਪਪਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧੋ ਉਹਾਪੋਹਨਯਪਵਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਦਿਪਮਾਣਪਤਿਰੂਪਕੋ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋਮਤੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਪਾਲ਼ੀਤਿ ਇਧ ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੇਸਪਿਟਕੇਸੁਪਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਚਤੁਨਯਾ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੇਵ.

‘‘ਮਹਾਪਦੇਸਾਤਿ ਮਹਾਓਕਾਸਾ. ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਯੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਵਿਨਯੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨੀਯਤਿ ਅਸਨ੍ਦੇਹਤੋ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਵਾ ਕਾਰਣਾਨਿ ਮਹਾਪਦੇਸਾ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ‘ਯਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵ ਮਹਾਪਦੇਸਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘ਯੇ ਭਗਵਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ’ਤਿਆਦਿ. ਇਮੇ ਚ ਮਹਾਪਦੇਸਾ ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਧ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੪੫) ਪਨ ‘‘ਮਹਾਪਦੇਸਾਤਿ ਮਹਾਓਕਾਸਾ ਮਹਾਵਿਸਯਾ, ਤੇ ਅਤ੍ਥਤੋ ‘ਯਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਅਕਪ੍ਪਿਯਾਨੁਲੋਮਤੋ ਕਪ੍ਪਿਯਾਨੁਲੋਮਤੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਨਯਤੋ ਤਥਾ ਤਥਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਅਤ੍ਥਨਯਾ ਏਵ. ਤੇ ਹਿ ਭਗਵਤਾ ਸਰੂਪਤੋ ਅਵੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇਸੁ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨੁਲੋਮੇਸੁ ਚ ਸੇਸੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਨਿਵਤ੍ਤਿਪਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ ਮਹਾਗੋਚਰਾਤਿ ‘ਮਹਾਪਦੇਸਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ‘ਯਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਮਯਾ ਇਦਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵ ਤਸ੍ਸਾ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਵਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹੇਸਾ ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਪਾਲ਼ਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਯੇਨਾਯਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਪਾਲ਼ਿਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਗਹਿਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਾਵ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ, ਤਂਪਕਾਸਕਤ੍ਤਾ ਪਨ ਅਯਂ ਪਾਲ਼ਿਪਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘ਯੇ ਭਗਵਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ’ਤਿਆਦਿ. ‘ਯਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’ਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਗਹਿਤਬ੍ਬਾ ਯੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਾਨੁਲੋਮਾਦਯੋ ਅਤ੍ਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਮਹਾਪਦੇਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਮ੍ਪਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੪੫) ‘‘ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਇਧ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਪਦੇਸਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਪਦੇਸਨਯਸਿਦ੍ਧਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ‘ਠਾਨਂ ਓਕਾਸੋ ਪਦੇਸੋਤਿ ਕਾਰਣਵੇਵਚਨਾਨਿ ‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨਵਕਾਸੋ’ਤਿਆਦਿ ਸਾਸਨਤੋ, ‘ਨਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘ਅਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘ਅਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਪਨ ਪਦੇਸੋ’ਤਿ ਚ ਲੋਕਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਹਾਪਦੇਸਾਤਿ ਮਹਾਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਰਣਂ ਨਾਮ ਞਾਪਕੋ ਹੇਤੁ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਵਿਯ. ਤੇ ਦੁਵਿਧਾ ਵਿਨਯਮਹਾਪਦੇਸਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਮਹਾਪਦੇਸਾ ਚਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਯਮਹਾਪਦੇਸਾ ਵਿਨਯੇ ਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ, ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੪੪੨) ਅਨੁਯੋਗਵਤ੍ਤੇ ‘ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ’’ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਅਵਸੇਸਂ ਪਿਟਕਦ੍ਵਯਂ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਪਦੇਸੇਤਿਆਦਿ.

ਯਦਿ ਸਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਦੇਸਨਾਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾ, ਸਾ ਪਨ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕੇਹਿ ਪਠਮਂ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਸਙ੍ਗਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਨੁਰੂਪੇਨੇਵ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਟ੍ਠਕਥਾਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਹਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋਯੇਵ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਭੂਤੋ ਕਥਾਮਗ੍ਗੋ ਮਹਾਮਹਿਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪਂ ਆਭਤੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਯੇਹਿ ਮਹਾਥੇਰੇਹਿ ਸੀਹਲ਼ਭਾਸਾਯ ਠਪਿਤੋ ਨਿਕਾਯਨ੍ਤਰਲਦ੍ਧਿਸਙ੍ਕਰਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ. ਭਗਵਤੋ ਪਕਿਣ੍ਣਕਦੇਸਨਾਭੂਤਾ ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਭੂਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕਤ੍ਥੇਰੇਹਿ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਚਰਿਯਵਾਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਤੇਨ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇਸੁ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਚ ਏਸਾ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਪਿ ਪਮਾਣਭੂਤਾ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਵਚਨਾਨੁਲੋਮਞ੍ਚ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਦਯੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਬਲੇਨ ਸੁਤ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਪਰਮਤ੍ਥਭੂਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਚ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਵਿਸੁਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਦਵਸੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਧਾ ਵਿਨਯੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ.

ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਕਪ੍ਪੀਯਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਸਾ ਨ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਵਿਸੇਸਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਆਚਰਿਯਵਾਦੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿਯੇਵ ਅਨੁਗਤਬੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਨਯਗ੍ਗਾਹੇਨਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਨਯਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਂ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਪਠਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਵਿਨਯਟ੍ਠਕਥਾਸੂ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯਸ੍ਸਪਿ ਸਾਧਾਰਣਾ ਏਸਾ ਕਥਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਥੇਰਵਾਦੋਤਿ ਮਹਾਸੁਮਤ੍ਥੇਰਾਦੀਨਂ ਗਾਹੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨਯਤੋ ਗਹਿਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ. ਪਾਲ਼ਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਾਹਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਂ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਪਾਲ਼ਿਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਾਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤ੍ਥਂ ਪਰੇਨਾਭਤਾਯ ਸਾਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹਿਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਪਾਲ਼ਿਞ੍ਚ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਚਰਿਯਵਾਦੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰੇਨ ਚ ਸਮੁਦ੍ਧਟਅਟ੍ਠਕਥਾਯ. ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਞਾਣੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਓਤਰਤਿ ਚੇਵ ਸਮੇਤਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਦ੍ਧਟੇਹਿ ਸਂਸਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਓਤਰਤਿ, ਪਰੇਨ ਉਦ੍ਧਟੇਨ ਸਮੇਤਿ. ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਾਤਿ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੋਸਵਾਸਨਾਯ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਮਾਦਪਾਠਵਸੇਨ ਆਚਰਿਯਵਾਦਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇਨ ਅਸਂਸਨ੍ਦਨਾਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਤਰੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਸਮੇਨ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਵ ਅਤ੍ਥਾ ਮਹਾਪਦੇਸਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਉਦ੍ਧਟਅਤ੍ਥਾਨਂਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤੇਕਦੇਸਤ੍ਤੇਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ‘‘ਇਦਂ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਇਦਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹਚ੍ਚਭਾਸਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਯਂ. ਕਾਰਕਸਙ੍ਘਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕਸਙ੍ਘਸਦਿਸਂ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਠਿਤਕਾਲਸਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਕਥਿਤਧਮ੍ਮਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਧਰਮਾਨਬੁਦ੍ਧਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤੇ ਬੁਦ੍ਧੋਵ ਪਟਿਬਾਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸਕਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੀਤਿ ਸਕਵਾਦੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਤਿ. ਪਰਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਵਾਦੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੪੫) ਪਨ ‘‘ਸਕਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯੋ ਯਥਾਭੂਤਮਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥਨਸੀਲੋ, ਸੋ ਸਕਵਾਦੀ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਪਾਲ਼ਿਵਚਨਂ. ਪਰਵਾਦੀਤਿ ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਵਾਸੀ ਵਾ, ਯੋ ਵਿਪਰੀਤਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥਨਸੀਲੋ, ਸੋਵ ਇਧ ‘ਪਰਵਾਦੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਵਾ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਤੋ ਵਾ ਵਞ੍ਚਨਾਯ ਵਾ ‘ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯਾਗਤਮਿਦ’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ. ਕੇਚਿ ‘ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਸਕਵਾਦੀਪਰਵਾਦੀਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯਾਰੁਲ਼੍ਹਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਮੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹਂ ਪਾਲ਼ਿਆਗਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਗਹੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫). ਨ ਹਿ ਸਕਵਾਦੀ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਂ ਪਮਾਣਤੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯੇਨ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਦਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਤਤ੍ਥ ਠਾਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਵਕ੍ਖਤਿ ਚ ‘ਪਰੋ ਤਸ੍ਸ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵਸਾਧਕਂ ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਬਹੁਂ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ…ਪੇ… ਸਾਧੂਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫), ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦਿਨਾਪਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯੇ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਮਿਚ੍ਚੇਵ ਦਸ੍ਸੀਯਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਨੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯੇ ਅਨਾਗਤਸ੍ਸ ਕੂਟਤਾ, ਆਗਤਸ੍ਸ ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਯੋਜਨਾ ਚ ਵਿਸੇਸਾ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਯਂ ਕੂਟਂ, ਤਂ ਅਪਨੀਯਤਿ. ਯਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਯੋਜਿਤਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਰੀਤਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਦਞ੍ਞੇਨ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਨਾ ਸਂਸਨ੍ਦਨਾ ਕਰੀਯਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਗਹਿਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਦਿਨਾ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ, ਸੋ ਸਕਵਾਦਿਨਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਾਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯਾਗਤਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਪਕਰਣੇ ‘ਸਕਵਾਦੇ ਪਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਸਤਾਨਿ ਪਰਵਾਦੇ ਪਞ੍ਚਾ’ਤਿ, ਸੁਤ੍ਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਗ੍ਗਹਣਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯਾਗਤਮੇਵ ਗਹਿਤਂ, ਨ ਨਿਕਾਯਨ੍ਤਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੪੫) ਪਨ ‘‘ਪਰਵਾਦੀਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਯਵਿਜਾਨਨਕੋ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਿਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਕਥਂ? ‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਉਦਕਦਨ੍ਤਪੋਨਾ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਤਦਨੁਲੋਮਤੋ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਫਲਸ੍ਸ ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਪਰਵਾਦੀ ਚ.

‘ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਸ੍ਸ ਯਂ ਤੋਯਂ, ਪੁਰਾਣਂ ਪਿਤ੍ਤਵਡ੍ਢਨਂ;

ਤਮੇਵ ਤਰੁਣਂ ਤੋਯਂ, ਪਿਤ੍ਤਘਂ ਬਲਵਡ੍ਢਨ’ਨ੍ਤਿ. –

ਏਵਂ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਵਾਦੀ ਧਞ੍ਞਫਲਸ੍ਸ ਗਤਿਕਤ੍ਤਾ, ਆਹਾਰਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਫਰਣਤੋ ‘ਯਾਵਕਾਲਿਕਮੇਵ ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀ’’ਤਿ. ਖੇਪਂ ਵਾ ਗਰਹਂ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ’’ਤਿ ਖੇਪਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਂ ਛਡ੍ਡਨਂ ਵਾ ‘‘ਕਿਮੇਸ ਬਾਲੋ ਵਦਤਿ, ਕਿਮੇਸ ਬਾਲੋ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਗਰਹਂ ਨਿਨ੍ਦਂ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ. ‘‘ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫). ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੪੫) ਪਨ ‘‘ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਨਤੋ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ, ਤਦਨੁਰੂਪੇ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹਿਤਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਂਸਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ‘ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸਂਸਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦੀ. ਪਰੋਤਿ ਪਰਵਾਦੀ. ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਸੇਨ ਅਯਂ ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ, ਤਾਦਿਸੇ ਚ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਅਤ੍ਥਸਂਸਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਗਾਰਯ੍ਹਾਚਰਿਯਵਾਦੋਤਿ ਪਮਾਦਲਿਖਿਤੋ, ਭਿਨ੍ਨਲਦ੍ਧਿਕੇਹਿ ਚ ਠਪਿਤੋ, ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੪੫) ਪਨ – ਪਰੋ ਆਚਰਿਯਵਾਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਙ੍ਕਂ ਪਰਿਹਰਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਰਿਹਰਤਿ, ਅਵਹਾਰੋ ਏਵਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਤੋ ‘‘ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਾਰਾਜਿਕਮਾਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਵਾਦੀ ‘‘ਸੁਙ੍ਕਂ ਪਰਿਹਰਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਗਤਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾਤਿ. ਪਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ ਅਵਹਰਾਤਿ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਮੇਵ ਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਪਯੋਗੋਵ ਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮੂਲਟ੍ਠੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਥੇਰਵਾਦਤ੍ਤਾ ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਵਾਦੀ ‘‘ਤਂ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਅਵਹਰਤਿ, ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.

ਪਰੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਨਿਯਤਹੇਤੁਧਮ੍ਮੋ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਤਹੇਤੁਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਲਿਖਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਵਾਦੀ ਆਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਾਦਿਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਓਤਰਨ੍ਤਂਯੇਵ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ, ਨੇਤਰਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਆਗਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨਪਿ ਸਿਦ੍ਧੇ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹਂ ਪਾਲ਼ਿਆਗਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਾਦਿਸਞ੍ਹਿ ਪਮਾਦਲੇਖਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਅਮਤਪਦਂ, ਪਮਾਦੋ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੧) ਵਚਨਤੋ ਦਿਨ੍ਨਭੋਜਨੇ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤਿਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਆਰੁਲ਼੍ਹਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨੋ ਚੇ ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਸਿਦ੍ਧੇਪਿ ‘‘ਨੋ ਚੇ ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਨ ਓਤਰਤਿ ਨ ਸਮੇਤੀਤਿ. ਬਾਹਿਰਕਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਸਮੇਨ੍ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਰੋ ਆਚਰਿਯਵਾਦਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਨਯੇਸੁ ਪਮਾਦਲੇਖਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ ਥੇਰਵਾਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਥਾਯਂ ਆਚਰਿਯਵਾਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ, ਪਰੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ‘‘ਮੂਲਬੀਜਂ ਨਾਮ ਹਲਿਦ੍ਦਿ ਸਿਙ੍ਗਿਵੇਰਂ ਵਚਾ…ਪੇ… ਬੀਜੇ ਬੀਜਸਞ੍ਞੀ ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਛੇਦਾਪੇਤਿ ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੯੧) ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਠਤ੍ਤਾ ‘‘ਹਲਿਦ੍ਦਿਗਣ੍ਠਿਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਵਾਦੀ ‘‘ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ ਮੂਲੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਮੂਲੇ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਆਚਰਿਯਵਾਦੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨ ਹਿ ਗਣ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਗਣ੍ਠਿ ਜਾਯਤੀਤਿ. ਪਰੋ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਉਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸਾਨੁਲੋਮਤੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੋਰਾਣਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕਪਾਸਾਦੇ ਗਬ੍ਭਂ ਥਕੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਯਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਏਵ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਵਦਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਵਾਦੀ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਞ੍ਚ ਉਗ੍ਗਹਿਤਕਾਨਂਯੇਵ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਉਗ੍ਗਹੋ ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਪਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਸਯਿਤੇਸੁ ਕੇ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਨਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ – ਯੋ ਚ ਯਕ੍ਖਗਹਿਤਕੋ, ਯੋ ਚ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪਿਤੋਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਥੇਰਵਾਦਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨਾਦਯੋਪਿ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ.

ਅਥ ਪਨਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ, ਪਰੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਵਾਦੀ ‘‘ਦਿਵਾ ਕਿਲਨ੍ਤਰੂਪੋ ਮਞ੍ਚੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪਾਦੇ ਭੂਮਿਤੋ ਅਮੋਚੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਦ੍ਦਾਵਸੇਨ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਭਙ੍ਗੇਨ ਨਿਪਨ੍ਨਾਦਯੋਪਿ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ.

ਅਥਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ, ਪਰੋ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਮ੍ਪਾਹਂ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ ਦੁਵਿਧੇਨ ਵਦਾਮਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿਆਦਿਵਚਨੇਹਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੬੦) ਸਂਸਨ੍ਦਨਤੋ ਸਦਾਰਪੋਸੇ ਦੋਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੫.੬; ਸੁ. ਨਿ. ੨੬੫) ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਕਵਾਦੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਰਾਗਸਹਿਤੇਨੇਵ ਅਕੁਸਲੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਾਦਯੋ ਆਹੁ. ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਪਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਿਕੋ, ਸੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿਯੇਵ ਆਹਰਤਿ, ਤਾਨਿ ਸਕਵਾਦੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਮ੍ਹਿ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਸਮੇਤਿ, ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨੋ ਚੇ, ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤੀਤਿ ਆਗਤਂ.

ਨਨੁ ਚ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ, ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਞ੍ਹਿ ਸਕਮਤੇਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਕਮਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿ ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਤੋ ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਬਲਵਤਰੋ, ਆਚਰਿਯਵਾਦਤੋ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਂ ਬਲਵਤਰਂ, ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਆਨੀਤਂ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਆਨੀਤਂ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਆਚਰਿਯਵਾਦਅਤ੍ਤਨੋਮਤੀਸੁ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮੇਨ੍ਤਂਯੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਇਧ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਨ ਕੋਚਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਰੋਧੋਤਿ ਅਯਂ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਾਗਤੋ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਨਯੋ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੪੫) ਪਨ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕੂਟਸੁਤ੍ਤਂ ਬਾਹਿਰਕਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਚਨਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਬਾਹਿਰਕਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਗੁਲ਼੍ਹਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਾਦੀਨਿ ਚ ਮਹਾਸਙ੍ਘਿਕਨਿਕਾਯਵਾਸੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਵੇਦਲ੍ਲਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗੁਲ਼੍ਹਉਮ੍ਮਗ੍ਗਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰਂ ਗਾਰਯ੍ਹਸੁਤ੍ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯਮੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਨਿਕਾਯਤੋ ਆਨੀਤਸੁਤ੍ਤਤੋਪਿ ਸਕਨਿਕਾਯੇ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯੇਵ ਬਲਵਤਰਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਸਕਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ, ਪਰਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਾਰੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਓਤਾਰਣਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਸਕਵਾਦੀਪਰਵਾਦੀਨਂ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਾਦਿਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਿਵਾਦੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਥ ਪਨਾਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਥ ਵਾ ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਾਦਿਮੁਖੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵਿਵਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਿਵਾਦਵਤ੍ਥੁਂ ਤਬ੍ਬਿਨਿਚ੍ਛਯਮੁਖੇਨ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਪਨਾਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਚ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਚ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਰੋ ਕਾਰਣਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਪਰਵਾਦੀ ਕਾਰਣਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਬਹੁਂ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਪਰਵਾਦੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਬਹੁਂ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਚ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ‘‘ਸਾਧੂਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਕਾਯੇ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਪਰਵਾਦੀਵਚਨੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮੇ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਕਾਰੋ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਆਚਰਿਯਵਾਦਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਨਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯਾ ਉਦ੍ਧਟਂ ਹੇਤੁਂ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ.

ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਚ੍ਛਾਯਾ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਕਵਾਦੀਪਰਵਾਦੀਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵਸਾਧਕਂ ਕਾਰਣਪਤਿਰੂਪਕਚ੍ਛਾਯਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਚ੍ਛਾਯਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਹਸ੍ਸ, ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਹਸ੍ਸ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇਨ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਪਟਿਪਾਦਨੀਯਂ ਅਵਿਭੂਤਕਾਰਣਂ ਕਾਰਣਚ੍ਛਾਯਾ, ਕਾਰਣਪਤਿਰੂਪਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਚ੍ਛਾਯਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਨਯਞ੍ਹਿ ਪਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਵਿਨਯਂ ਪਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਵਿਚਾਰਣਂ ਆਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਰੁਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵੇ ਸਤਿ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਣਂ ਰੁਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਣਂ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਪਰਾਪਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਪ੍ਪਿਯਗ੍ਗਹਣਂ ਸੋਤਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਗਰੁਕਭਾਵਸਙ੍ਖਤੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇਯੇਵ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਰੁਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਾਯ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਕਾਰਣਂ ਰੁਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂਨਿਵਾਰਣਚਿਤ੍ਤਂ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਸੋਤਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਗਰੁਕਭਾਵੇਤਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਬਹੂਹਿ ਸੁਤ੍ਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਬਹੂਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਚੇਵ ਤਤੋ ਆਨੀਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਣੇਹਿ ਚ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਚ ਲਦ੍ਧਕਾਰਣੇਹਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਹਣਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਣਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯੋਤਿ ਸਕਵਾਦੀਪਰਵਾਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਕਵਾਦੀਸੁਯੇਵ ਯੋ ਕੋਚਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ‘‘ਅਥ ਪਨਾਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਭੋਪਿ ਸਕਵਾਦਿਨੋਯੇਵ ਸਿਯੁਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤਿਰੇਕਕਾਰਣਂ ਲਭਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਂ ਪੁਰਿਮਂ ਅਤਿਰੇਕਕਾਰਣਂ ਨਾਮ, ਯੋ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਬਹੁਤਰਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਤਿ, ਸੋ ਅਤਿਰੇਕਕਾਰਣਂ ਲਭਤਿ ਨਾਮ.

ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਤ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਉਗ੍ਗਤਂ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਂ, ਵਚਸਾ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਨ੍ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਉਗ੍ਗਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤ੍ਤਤੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਤੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਸਕਲਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਸੁਤ੍ਤਤੋਤਿ ਤਦਤ੍ਥਪਟਿਪਾਦਕਂ ਸੁਤ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਵਚਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤੋ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਪਕਾਸਨਤੋ ‘‘ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਥੇਰਵਾਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਸਵਨਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ‘‘ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਿਨਯੇਤਿ ਵਿਨਯਾਚਾਰੇ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਵਿਨਯਂ ਅਜਹਨ੍ਤੋ ਅਵੋਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨਾਦਿਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਲਜ੍ਜਿਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ, ਤੇਨ ਲਜ੍ਜੀ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਨਯਧਰਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਲਜ੍ਜਿਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਲਜ੍ਜੀ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਠਮਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਲਾਭਗਰੁਕਤਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਨਯੇ ਠਿਤਤਾਯ ਅਭਾਵੇ ਪਠਮਲਕ੍ਖਣਯੋਗਾ ਕਿਚ੍ਚਕਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਕਿਚ੍ਚਕਰੋ ਅਨਤ੍ਥਕਰੋ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਕਲਹਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਸਙ੍ਘਰਾਜੀਤਿ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋਤਿ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ. ਤਨ੍ਤਿਂ ਅਵਿਸਂਵਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਅਵੋਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ.

ਵਿਤ੍ਥੁਨਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਥੁਨਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਮ੍ਭਤਿ ਵਾ. ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤੀਤਿ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਪਰੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਸਕਵਾਦਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਰਵਾਦਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ‘‘ਉਚ੍ਛੁਮ੍ਹਿ ਕਸਟਂ ਯਾਵਜੀਵਿਕਂ, ਰਸੋ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕੋ, ਤਦੁਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਚ ਉਚ੍ਛੁ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਚ੍ਛੁਪਿ ਵਿਕਾਲੇ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਮ੍ਪਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਕੇਕਲੋਮਨ੍ਤਿ ਪਲਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਮ੍ਹੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ.

ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾਤਿ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਪਰਮ੍ਪਰਾ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਂ ਪਹਾਯ…ਪੇ… ਯਥਾ ਆਚਰਿਯੋ ਚ ਆਚਰਿਯਾਚਰਿਯੋ ਚ ਪਾਲ਼ਿਞ੍ਚ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਞ੍ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਞਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਨਾਮਮਤ੍ਤਤੋ ਪਰਮ੍ਪਰਜਾਨਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਨੁਸਨ੍ਧਿਤੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਵਚਨਸ੍ਸ ਅਪਰਵਚਨੇਨ ਸਹ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਬਨ੍ਧਜਾਨਨਤੋ. ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਾਦਿਤੋ. ਕਾਰਣਤੋਤਿ ਤਦਤ੍ਥੁਪਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ ‘‘ਥੇਰਵਾਦਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ, ਥੇਰਪਟਿਪਾਟਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਪਰਿਵਟ੍ਟਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਪਰਮ੍ਪਰਾ.

ਇਮੇਹਿ ਚ ਪਨ ਤੀਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮੇਨ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਲਜ੍ਜਿਭਾਵੇਨ ਚੇਵ ਅਚਲਤਾਯ ਚ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤਾ, ਤਤਿਯੇਨ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਸਰੂਪੇਨ ਅਨਾਗਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਦਨੁਲੋਮਤੋ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਨਯਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾ. ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਾਵਸੇਨ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਓਤਿਣ੍ਣੇ. ਚੋਦਕੇਨ ਚ ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਤਿ ਏਵਂ ਓਤਿਣ੍ਣਵਤ੍ਥੁਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚੋਦਕੇਨ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ, ਚੁਦਿਤਕੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਥੁ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਿਣੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ਯੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਹਿਦਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇ ਅਞ੍ਞਾਤਕਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ (ਪਾਰਾ. ੫੧੭) ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ.

ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮਾਤਿਕਾਯ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖੀਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੧੦੬) ਆਗਤਂ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਲੇ ਵਿਕਾਲਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ, ਕਾਲੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ (ਪਾਚਿ. ੨੫੦) ਦੁਕਦੁਕ੍ਕਟਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਆਗਤਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਨਿਦਾਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੁਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਂ ਓਲੋਕੇਤੀ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਦਵਸੇਸਾ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਗਹਿਤਾ. ਪਟਿਲਾਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਿਸਿਬ੍ਬਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਚਿ. ੩੫੦) ਆਗਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਡਯ੍ਹਮਾਨਂ ਅਲਾਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕਪਾਲਾਦਿਤੋ ਬਹਿ ਪਤਿਤਂ ਅਵਿਜ੍ਝਾਤਮੇਵ ਪਟਿਉਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਪੁਨ ਯਥਾਠਾਨੇ ਠਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਜ੍ਝਾਤਂ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ.

ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦ੍ਧਿਮਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵਿਯ ਸਾਪਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਰੇਸੂਤਿ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੁਂ ਅਨ੍ਤੋਕਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਰੇ.

ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਆਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਲਜ੍ਜਿਧਮ੍ਮੇ ਠਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਆਵਿਕਰਣੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨ ਮੇਥੁਨਾਦੀਸੁ ਵਿਜਾਨਨਂ, ਤਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯੋ ਪਨ ਅਲਜ੍ਜਿਤਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਪਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਂ. ਯਾਵ ਸੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਾਵਿਕਰੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਸਨ੍ਦੇਹੋ ਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਨਾਸਿਤਕੋਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੁਖੁਮਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸਭਾਵਸ੍ਸ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਘਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਖੁਮਾਤਿ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਖੁਮਤਾਯ ਸੁਖੁਮਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਕਾ’’ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਲਹੁਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁ ਸੀਘਪਰਿਵਤ੍ਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਕਾ. ਤੇਤਿ ਤੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ. ਤਂਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮਨਉਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾ ਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਰਣਮੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਂਵਤ੍ਥੁਕਂ.

ਯਂ ਆਚਰਿਯੋ ਭਣਤਿ, ਤਂ ਕਰੋਹੀਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਲਜ੍ਜੀਪੇਸਲਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਿਮੇਵ ਗਵੇਸਤਿ, ਤੇਨਪਿ. ਪਾਰਾਜਿਕੋਸੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕੋਟਿਯਾਪਿ ਸਙ੍ਕਿਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਚ੍ਛਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੪੫) ਪਨ ‘‘ਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਪਾਰਾਜਿਕਾਸਙ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਾਰਾਜਿਕਾਭਾਵਪਕ੍ਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀਨਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸੋਧਨਵਸੇਨ ਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਪਾਕਟਭਾਵਤੋ ਸੁਖਵਲਞ੍ਜਤਾਯ ਚ ‘‘ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਂ ਤਾਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਪਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵਾ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਕਤਪਰਿਚਯੇਨ ਤਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾ ਅਭਿਰੁਚਿਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੇਵ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਘਟਯਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਖਣ੍ਡਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਚਿਰਕਾਲਂ ਘਟਯਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕੋ ਚੇ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ.

ਸਚੇ ਕਤਪਾਰਾਜਿਕਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਪਿ ਅਸਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਘਟਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਘਟਯਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੋਭਾਦਿਬਹੁਲਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸ੍ਸਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਤਂ ਇਧ ਪਾਰਾਜਿਕਮੂਲਨ੍ਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਤਪਾਪਮੂਲਕੇਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਮਾਧਿਯਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਘਟਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਗ੍ਗਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਤਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਤ੍ਤਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਵਾ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਅਤ੍ਤਾ ਸਯਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਾ ਚ ਦੇਵਤਾ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾਹਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਦੁਨਿਯੋ ਦੇਵਤਾ ਜਾਨਨ੍ਤਿ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਕਥਂ? ਇਦਾਨਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਵਿਨਯਧਰਾ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਿਸਯੇ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸੇਨ ਵਾ ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਵਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੇ ਚੁਦਿਤਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਅਦੀਯਮਾਨਾਯ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਸਾਨੇ ਏਕਕਮੇਵ ਸਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਯਾਪਿਯਮਾਨੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਚੇ ਭਯਸਨ੍ਤਾਸਵਿਰਹਿਤੋ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਸਾਨੇ ਸਯਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਂ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਭਯਸਨ੍ਤਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਸਯਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਂ ‘‘ਅਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵਿਰੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਿਸਯੇ ਏਵ ਤਥਾਰੂਪੋ ਵਿਚਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਪਠਮਚਤਉਤ੍ਥਪਾਰਾਜਿਕਵਿਸਯੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਚ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਨ ਸੁਖੁਮਾ ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਕਾ, ਤੇ ਸੁਖੁਮੇਨੇਵ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਖੁਮੇਨ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਤਂਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋ’’ਤਿ. ਟੀਕਾਯਞ੍ਚ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਂਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾ ਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਰਣਮੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਂਵਤ੍ਥੁਕ’’ਨ੍ਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ.

ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪਣ੍ਡਿਤੇਪਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਚ੍ਛਾਯਾਦਿਸ੍ਸਨੇਯੇਵ ਤਥਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸੁਦ੍ਧਭਾਵਦਿਸ੍ਸਨੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘ਸਚਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯੋ ਧਰਤਿ…ਪੇ… ਅਥ ਦਹਰਸ੍ਸਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਚ੍ਛਾਯਾਵ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤੇਨਪਿ ‘ਪਾਰਾਜਿਕੋਸੀ’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਤਤੋ ਦੁਲ੍ਲਭਤਰਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ, ਏਵਂ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ, ਇਦਮੇਕਂ. ਨਿਸੀਦਾਪਿਯਮਾਨੋਪਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋਕਾਸੇਯੇਵ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਸੁਸਾਨੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਓਕਾਸਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਇਦਮੇਕਂ. ਵਿਵਿਤ੍ਤੋਕਾਸੇ ਨਿਸੀਦਾਪਿਯਮਾਨੋਪਿ ਦਿਵਾਯੇਵ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਰਤ੍ਤਿਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਵਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਦਿਵਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤੋ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ, ਇਦਮੇਕਂ.

ਈਦਿਸਂ ਵਿਧਾਨਂ ਸਯਂ ਆਰੋਚਿਤੇ ਏਵ ਵਿਧਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਰੇਹਿ ਚੋਦਿਯਮਾਨੇ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਂ ਕਤਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਯਮੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚਿਤੇ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨਿ ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਗਿਹੀਨਂ ਅਸਕ੍ਖਿਕਅਟ੍ਟਕਰਣੇ ਉਦਕੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਾਪਨਂ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਮਾਯਾਕੁਸਲਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਵਿਧੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਵਿਤਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ, ਅਸਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਮਹੋਸਧਪਣ੍ਡਿਤਾਦਯੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਅਸਕ੍ਖਿਕਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਟਂ ਉਦਕਨਿਮੁਜ੍ਜਾਪਨਾਦਿਨਾ ਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤਿ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਚਨਂ ਪਰਿਸਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਚਨਞ੍ਚ ਕਿਰਿਯਞ੍ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਞ੍ਚ ਵਿਤਥਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤਿ. ਸਾਸਨੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੂਰਜਾਤਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤਿ, ਭੀਰੁਕਜਾਤਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤਿ. ਸੁਸਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਪਕਤਿਮਨੁਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਭਯਸਨ੍ਤਾਸਕਰਂ ਹੋਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਨ ਅਤਿਵਿਯ ਭਯਾਨਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂਭੂਤੇ ਸੁਸਾਨੇ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਏਕੋ ਅਸਹਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪਿਯਮਾਨੋ ਭੀਰੁਕਜਾਤਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਕਿਂ ਨ ਭਾਯੇਯ੍ਯ, ਕਥਂ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਸਯਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ, ਤਥਾਰੂਪਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ‘‘ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਕਥਂ ਕਿਚ੍ਚਕਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਅਲਜ੍ਜੀ ਪਨ ਸੂਰਜਾਤਿਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਜ੍ਜਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਭਾਯਨ੍ਤੋਪਿ ਅਭਾਯਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਵਿਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਭਯੇਨ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ, ਏਵਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਕਥਂ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ.

ਅਥਾਪਿ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ਯਥਾ ਉਦਕੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਾਪਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਸਚ੍ਚਵਾਦੀਨਂ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਕੁਮ੍ਭੀਲਾਦਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਚ੍ਚਵਾਦਿਨੋ ਸੀਘਂ ਪ੍ਲਵਨ੍ਤਿ, ਸਚ੍ਚਵਾਦੀਨਂ ਪਨ ਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸੁਖੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਾਨਂ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਯੋ ਆਗਤਾ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਸਯਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਾਨਂ ਪਨ ਤਥਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਦੇਵਤਾਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਯਸਨ੍ਤਾਸਰਹਿਤਾ ਸੁਸਾਨੇ ਸਯਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਖਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਦੀਸੁ ਤਥਾ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਓਕਾਸਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ‘ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਂ ਤਾਵ ਮਨਸਿਕਰੋਹੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਅਰੋਗਂ ਸੀਲਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਘਟਯਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ, ਦਿਵਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਸੀਲਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਘਟਯਤਿ, ਪਤੋਦਾਭਿਤੁਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਪਤਿ, ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਗ੍ਗਿਨਾ ਡਯ੍ਹਤਿ, ਤਤ੍ਤਪਾਸਾਣੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਟੀਕਾਯਮ੍ਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਘਟਯਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਖਣ੍ਡਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਚਿਰਕਾਲਂ ਘਟਯਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਾਕਟਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕੋ ਚੇ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਕਤਪਾਰਾਜਿਕਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਪਿ ਅਸਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੪੫) ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਘਟਯਤੀਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਮੂਲਕੇਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਖਣ੍ਡਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘਟਯਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਪਗੁਣਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਪਗੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਕ੍ਖੇਪਾਦਿਬਹੁਲਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸ੍ਸਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਤਂ ਇਧ ਪਾਰਾਜਿਕਮੂਲਨ੍ਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਤਪਾਪਮੂਲਕੇਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਮਾਧਿਯਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਘਟਯਤੀ’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਸਗਾਰਵੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਿਸਯੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਞ੍ਚਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ, ਨ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਸਂਸਯਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ ਵਿਨਯਧਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬਵਿਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਓਕਾਸਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਾਨਿ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੇ ਤਾਵ ਮਨਸਿਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਸੁਸਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਗਤਕਾਲੇਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਨਯੇਨੇਵਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਾਸੁਦ੍ਧਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਇਦਾਨਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਿਸਯੇ ਚੋਦੇਨ੍ਤਾਨਂ ਕਥਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਚੋਦਕੇਨ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਆਰੋਚਿਤੇ ਚੁਦਿਤਕੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਸਨ੍ਤਮੇਤਂ, ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭੂਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਲਜ੍ਜੀ ਨਾਮ ‘‘ਏਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਅਥ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਲਜ੍ਜਿਸ੍ਸ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਤਂ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਾਭਯਤ੍ਥੇਰੇਨਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੫-੩੮੬) ‘‘ਏਵਂ ਲਜ੍ਜਿਨਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਅਲਜ੍ਜੀ ਬਹੂਸੁਪਿ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਸੋ ‘ਨੇਵ ਸੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਨ ‘ਅਸੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ, ਜੀਵਮਤਕੋ ਨਾਮ ਆਮਕਪੂਤਿਕੋ ਨਾਮ ਚੇਸ. ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਤਾਦਿਸਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਨਾਸਿਤਕੋਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

੨੩੫. ਏਵਂ ਵਿਨਯਧਰਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਛਟ੍ਠਾਨਓਲੋਕਨਞ੍ਚ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ…ਪੇ… ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਿਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਾ ਸਾ…ਪੇ… ਜਾਨਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਾ ਸਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਾ ਚੋਦਨਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਅਯੋਸਾਨਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਅਵੁਤ੍ਤਚੋਦਨਾਪਭੇਦਜਾਨਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਸੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਕਤਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚੋਦਨਾਯ ਕਤਿ ਮੂਲਾਨਿ, ਕਤਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਕਤਿ ਭੂਮਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੩੬੨) ਚੋਦਨਾਕਣ੍ਡੇ ‘‘ਚੋਦਨਾਯ ਕਤਿ ਮੂਲਾਨਿ, ਕਤਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਕਤਿ ਭੂਮਿਯੋ, ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚੋਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋਤਿ ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਪਰਤੋ ‘‘ਚੋਦਨਾਯ ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਭੂਮਿਯੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚੋਦੇਤਿ, ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ, ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚੋਦੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਚੋਦਨਾਕਣ੍ਡੇ (ਪਰਿ. ੩੬੨) ਤਥਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤੋਤਿ. ਪਨ੍ਨਰਸਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਤਾ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਚੀਸਮਾਚਾਰਤਾ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਤਾ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਤਾ, ਉਭਯਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਵਾਗਤਤਾ, ਕਾਲੇਨ ਵਚਨਤਾ, ਭੂਤੇਨ ਵਚਨਤਾ, ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਚਨਤਾ, ਅਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤੇਨ ਵਚਨਤਾ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਤਾ, ਕਾਰੁਞ੍ਞਤਾ, ਹਿਤੇਸਿਤਾ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਤਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨਤਾ, ਵਿਨਯਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਉਪਾਲਿਪਞ੍ਚਕੇ (ਪਰਿ. ੪੩੬) ‘‘ਚੋਦਕੇਨੁਪਾਲਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਰਂ ਚੋਦੇਤੁਕਾਮੇਨ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਨੁ ਖੋਮ੍ਹਿ…ਪੇ… ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਚੀਸਮਾਚਾਰੋ ਨੁ ਖੋਮ੍ਹਿ…ਪੇ… ਮੇਤ੍ਤਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ…ਪੇ… ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਨੁ ਖੋਮ੍ਹਿ ਸੁਤਧਰੋ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ…ਪੇ… ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਮੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸ੍ਵਾਗਤਾਨਿ…ਪੇ… ਕਾਲੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਅਕਾਲੇਨ, ਭੂਤੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਅਭੂਤੇਨ, ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਫਰੁਸੇਨ, ਅਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਅਨਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤੇਨ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ…ਪੇ… ਕਾਰੁਞ੍ਞਤਾ, ਹਿਤੇਸਿਤਾ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਤਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨਤਾ, ਵਿਨਯਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਾਰੁਞ੍ਞਤਾਤਿ ਕਾਰੁਣਿਕਭਾਵੋ. ਇਮਿਨਾ ਕਰੁਣਾ ਚ ਕਰੁਣਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਹਿਤੇਸਿਤਾਤਿ ਹਿਤਗਵੇਸਨਤਾ. ਅਨੁਕਮ੍ਪਤਾਤਿ ਤੇਨ ਹਿਤੇਨ ਸਂਯੋਜਨਤਾ. ਆਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨਤਾਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਤਾ. ਵਤ੍ਥੁਂ ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਕਮ੍ਮਕਰਣਂ ਵਿਨਯਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾ ਨਾਮ. ਅਮੂਲਕਮ੍ਪਿ ਸਮੂਲਕਮ੍ਪਿ ‘‘ਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਮੂਲਾਨੀ’’ਤਿ. ਕਾਲੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿਆਦੀਸੁ ਏਕੋ ਏਕਂ ਓਕਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ ਕਾਲੇਨ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਗਣਮਜ੍ਝੇ ਸਲਾਕਗ੍ਗਯਾਗੁਅਗ੍ਗਵਿਤਕ੍ਕਮਾਲ਼ਕਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮਗ੍ਗਆਸਨਸਾਲਾਦੀਸੁ, ਉਪਟ੍ਠਾਕੇਹਿ ਪਰਿਵਾਰਿਤਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ ਅਕਾਲੇਨ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ਤਚ੍ਛੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ ਭੂਤੇਨ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ਤੁਚ੍ਛੇਨ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ ਅਭੂਤੇਨ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਮਹਲ੍ਲਕ ਪਰਿਸਾਵਚਰ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕ ਪਤਿਰੂਪਂ ਤਵ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਫਰੁਸੇਨ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਲ੍ਲਕਾ ਪਰਿਸਾਵਚਰਾ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾ ਪਤਿਰੂਪਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ਕਾਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤੇਨ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਸਚ੍ਚੇ ਚ ਅਕੁਪ੍ਪੇ ਚਾਤਿ ਵਚੀਸਚ੍ਚੇ ਚ ਅਕੁਪ੍ਪਤਾਯ ਚ. ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਹਿ ਸਚ੍ਚਞ੍ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕੋਪੋ ਚ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਨ ਕੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਰੋ ਚ ਨ ਘਟ੍ਟੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ‘‘ਸਙ੍ਘੇਨ ਓਤਿਣ੍ਣਾਨੋਤਿਣ੍ਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ – ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨ ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਤਥਾ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਚੋਦਨਾਕਣ੍ਡੇ (ਪਰਿ. ੩੬੩) ‘‘ਚੋਦਕੇਨ ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ? ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ? ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ? ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨ ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ? ਚੋਦਕੇਨ ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਚੋਦਕੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਪਰੋ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਲੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਅਕਾਲੇਨ, ਭੂਤੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਅਭੂਤੇਨ, ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਫਰੁਸੇਨ, ਅਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਅਨਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤੇਨ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਨੋ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋਤਿ. ਚੋਦਕੇਨ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਚੇ ਚ ਅਕੁਪ੍ਪੇ ਚ. ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਸਙ੍ਘੇਨ ਓਤਿਣ੍ਣਾਨੋਤਿਣ੍ਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਘੇਨ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨ ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨ ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਤਥਾ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੨-੩੬੩) ‘‘ਚੋਦਨਾਯ ਕੋ ਆਦੀਤਿਆਦਿਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਸਚ੍ਚੇ ਅਕੁਪ੍ਪੇ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ ਅਕੁਪ੍ਪੇ ਚ, ਯਂ ਕਤਂ ਵਾ ਅਕਤਂ ਵਾ, ਤਦੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਚੋਦਕੇ ਵਾ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇ ਵਾ ਕੋਪੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਓਤਿਣ੍ਣਾਨੋਤਿਣ੍ਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਓਤਿਣ੍ਣਞ੍ਚ ਅਨੋਤਿਣ੍ਣਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਜਾਨਨਵਿਧਿ – ਏਤ੍ਤਕਾ ਚੋਦਕਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਕਥਾ, ਏਤ੍ਤਕਾ ਪਚ੍ਛਿਮਕਥਾ, ਏਤ੍ਤਕਾ ਚੁਦਿਤਕਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਕਥਾ, ਏਤ੍ਤਕਾ ਪਚ੍ਛਿਮਕਥਾਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਚੋਦਕਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ, ਚੁਦਿਤਕਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਹਾਪੇਨ੍ਤੋ ‘ਆਵੁਸੋ, ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਸਙ੍ਘੇਨ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਵਿਨਯੋਤਿ ਚੋਦਨਾ ਚੇਵ ਸਾਰਣਾ ਚ. ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾ ਚੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸਮ੍ਪਦਾ ਚ. ਏਤੇਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਚ ਵਿਨਯੇਨ ਚ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਚ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨ ਭੂਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਤ੍ਤਕਂ ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਚੋਦਨਾਕਣ੍ਡਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਏਕਦੇਸੇਨੇਵ ਮਹਾਸਙ੍ਗਾਮਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨ ਚੋਦਕੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਚੋਦੇਸਿ, ਕਿਮ੍ਹਿ ਨਂ ਚੋਦੇਸੀਤਿ ਚੋਦਨਾਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੨੩੭) ਪਨ ਪਵਾਰਣਟ੍ਠਪਨਵਸੇਨ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਵਾਰਣਂ ਠਪੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਏਵਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਮਹਾਸਙ੍ਗਾਮਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਏਕਦੇਸੇਨੇਵ ਚੂਲ਼ਸਙ੍ਗਾਮਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਸਙ੍ਗਾਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਧਿਕਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਥਾਯ ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਚੇਵ ਸਾਸਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਚ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਾ ਸਮੋਸਰਨ੍ਤਿ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਵਿਯ. ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਕਵਾਦਦੀਪਨਤ੍ਥਾਯ ਤਤ੍ਥ ਅਵਚਰਤਿ, ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੋ ਨਾਮ ਯਸਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ, ਤੇਨ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇਨ ਨੀਚਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬੋ. ਨੀਚਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਮਾਨਦ੍ਧਜਂ ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤਮਾਨਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਰਜੋਹਰਣਸਮੇਨਾਤਿ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਸਮੇਨ, ਯਥਾ ਰਜੋਹਰਣਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠੇ ਵਾ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠੇ ਵਾ ਪਾਦੇ ਪੁਞ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਨੇਵ ਰਾਗੋ ਨ ਦੋਸੋ, ਏਵਂ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਅਰਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਅਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਪਤਿਰੂਪੇ ਆਸਨੇਤਿ ਯਥਾਪਤਿਰੂਪਂ ਆਸਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪੁਣਨਟ੍ਠਾਨੇ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਨਾਨਾਕਥਿਕੇਨਾਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਤਂ ਤਂ ਅਨਤ੍ਥਕਥਂ ਅਕਥੇਨ੍ਤੇਨ. ਅਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਿਕੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਮ੍ਪਿ ਰਾਜਕਥਾਦਿਕਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਅਕਥੇਨ੍ਤੇਨ. ਸਾਮਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨੇ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ ਰੂਪਾਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸਮਥਚਾਰਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰਟ੍ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਵਤ੍ਤਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ ਕਥਾ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ. ਏਵਰੂਪੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਯਂ ਵਾ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਪਰੋ ਵਾ ਅਜ੍ਝੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਰੂਪਿਂ ਕਥਂ ਕਥੇਤੁਂ ਪਹੋਤਿ, ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਹਿ ਪਞ੍ਹੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਂ ਕਥੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਅਰਿਯੋ ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ ਨਾਤਿਮਞ੍ਞਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਰਿਯਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਾ ਨ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵਿਯ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ ਨਾਮ, ਸੋ ਨਾਤਿਮਞ੍ਞਿਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗੇਨਾ’’ਤਿ ਨਾਵਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤਿਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਕੋ ਨਾਮ ਤੁਯ੍ਹਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ’’ਤਿ ਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਨ ਜਾਤੀਤਿ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤਿਯੋ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਜਾਤਿਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਜਾਤਿ ਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਆਗਮੋਤਿ ‘‘ਦੀਘਭਾਣਕੋ ਤ੍ਵਂ ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਗਮੋ ਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੁਲਪਦੇਸੋਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾਦਿਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਰਸ੍ਸ ਪੇਮਂ ਵਾ ਦੋਸੋ ਵਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਏਤੇਸਂ ਕਾਰਣਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨ ਪੇਮਂ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਦੋਸੋ ਵਾ.

ਨੋ ਪਰਿਸਕਪ੍ਪਿਕੇਨਾਤਿ ਪਰਿਸਕਪ੍ਪਕੇਨ ਪਰਿਸਾਨੁਵਿਧਾਯਕੇਨ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਂ ਪਰਿਸਾਯ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਦੇਵ ਚੇਤੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਕਥੇਤਬ੍ਬੇ ਚ ਅਕਥੇਤਬ੍ਬੇ ਚ ਸਞ੍ਞਾਜਨਨਤ੍ਥਂ ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ.

ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਵਿਧਿਯਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਪਟਿਵੇਧਮੇਵ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੇਨ, ‘‘ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਇਦਂ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਤੁਲਯਨ੍ਤੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਮਣ੍ਡਲੇ ਵਿਚਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਨਯਧਰੇ ਹਿ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਸਬ੍ਬਾ ਪਰਿਸਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਵੀਤਿਹਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਹਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਸਾਹਸਿਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨ ਸਹਸਾ ਕਾਰਿਨਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਸਹਸਾ ਦੁਰੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਕਥੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਚਨਕ੍ਖਮੇਨਾਤਿ ਦੁਰੁਤ੍ਤਵਾਚਂ ਖਮਨਸੀਲੇਨ. ਹਿਤਪਰਿਸਕ੍ਕਿਨਾਤਿ ਹਿਤੇਸਿਨਾ ਹਿਤਗਵੇਸਿਨਾ ਕਰੁਣਾ ਚ ਕਰੁਣਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਯਂ ਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨਸੁਰੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਨ ਅਸੁਰੁਤ੍ਤੇਨ, ਅਸੁਰੁਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਸੁਨ੍ਦਰਵਚਨਂ, ਤਂ ਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ, ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਲਜ੍ਜਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਪਰਿਸਾ ਸਕ੍ਕਾ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ, ਉਦਾਹੁ ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਚੋਦਕੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਚੋਦਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਚੁਦਿਤਕੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਚੁਦਿਤਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਧਮ੍ਮਚੋਦਕੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਹਾਪੇਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਚੋਦਕਚੁਦਿਤਕੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਅਹਾਪੇਨ੍ਤੇਨ. ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਕਾਸੇਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਨੋਸਟਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਪਕਾਸੇਨ੍ਤੇਨ. ਮਨ੍ਦੋ ਹਾਸੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਮਨ੍ਦੋ ਮੋਮੂਲ਼੍ਹੋ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਨਨੁ ਤ੍ਵਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਉਤ੍ਤੇਜੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਯੋਗਵਤ੍ਤਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਯੋਗੋ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬੋ. ਭੀਰੁ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਵਾ ਗਣਮਜ੍ਝਂ ਵਾ ਅਨੋਸਟਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸਾਰਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਦਿਸੋ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਕਥਯਾਹਿ, ਮਯਂ ਤੇ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਅਨੁਯੋਗਵਤ੍ਤਂ ਕਥਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਚਣ੍ਡੋ ਨਿਸੇਧੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਪਸਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਤਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਸੁਚਿ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਲਜ੍ਜਿਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਸਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਉਜੁਮਦ੍ਦਵੇਨਾਤਿ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਜੁ ਸੀਲਵਾ ਕਾਯਵਙ੍ਕਾਦਿਰਹਿਤੋ, ਸੋ ਮਦ੍ਦਵੇਨੇਵ ਉਪਚਰਿਤਬ੍ਬੋ. ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋ ਧਮ੍ਮਗਰੁਕੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲਗਰੁਕੋ, ਅਯਮੇਵ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਚ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਇਤਿ ਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਸਂਵਣ੍ਣਨਾਭੂਤੇ ਵਿਨਯਾਲਙ੍ਕਾਰੇ

ਚੋਦਨਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਲਙ੍ਕਾਰੋ ਨਾਮ

ਏਕਤਿਂਸਤਿਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ.