੨੮. ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨੀਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ

ਚੀਵਰਭਾਜਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੪. ਏਵਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਦਿਵਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤਾਨਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਭਾਜਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚਤੂਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਬ੍ਬਨਾਮਪਦਂ. ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਤਿ ਸੀਤਪਟਿਘਾਤਾਦਿਕਂ ਫਲਂ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਚੀਵਰਾਦਿ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਪਚ੍ਚਯਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਂ, ਭਾਜੀਯਤੇ ਵਿਭਾਜੀਯਤੇ ਭਾਜਨਂ. ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਭਾਜਨਂ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਭਾਜਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨੇ ਸਮਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੇ ਚੀਵਰਭਾਜਨੇ ਤਾਵ ਪਠਮਂ ਚੀਵਰਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਙ੍ਘਿਕਚੀਵਰਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਜਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਾਗਤਂ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਮਤ੍ਤਮੇਵਸ੍ਸ ਭਾਰੋਤਿ ਚੀਵਰਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ. ਚੀਵਰਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਚੀਵਰਂ ਨਿਦਹਤਿ, ਨਿਦਹਨਮਤ੍ਤਮੇਵਸ੍ਸ ਭਾਰੋਤਿ ਚੀਵਰਨਿਦਹਕੋ. ਭਣ੍ਡਾਗਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ. ਚੀਵਰਾਦਿਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਠਪਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਅਗਾਰਂ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਂ. ਚੀਵਰਂ ਭਾਜੇਤਿ ਭਾਗਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਚੀਵਰਭਾਜਕੋ. ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਭਾਜਨਂ ਵਿਭਾਗਕਰਣਂ ਚੀਵਰਭਾਜਨਂ, ਵਿਭਜਨਕਿਰਿਯਾ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਚੀਵਰਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਭਤੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਵਚਨਤੋ’’ਤਿ. ਛਨ੍ਦਨਂ ਛਨ੍ਦੋ, ਇਚ੍ਛਨਂ ਪਿਹਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਮਨਂ ਕਰਣਂ ਗਤਿ, ਕਿਰਿਯਾ. ਗਾਰੇਯ੍ਹਾ ਗਤਿ ਅਗਤਿ, ਛਨ੍ਦੇਨ ਅਗਤਿ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਥਂ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤਾਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਮਿਤਰੇਸੁਪਿ. ਪਞ੍ਚਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਯੁਤ੍ਤਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇਪਿ ਇਤੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਇਮਾਯ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਪਲੋਕਨੇਨ ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਲਹੁਕਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੨) ‘‘ਅਵਸੇਸਾ ਤੇਰਸ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਮਤਕਚੀਵਰਦਾਨਾਦਿਸਮ੍ਮੁਤਿਯੋ ਚਾਤਿ ਏਤਾਨਿ ਲਹੁਕਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾਪਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇਪਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰੇਤਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰੇ ਅਪਲੋਕਨਾਦਿਚਤੁਬ੍ਬਿਧਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਸੋਧਨਤ੍ਤਾ. ਧੁਰਵਿਹਾਰਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਵਿਹਾਰਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇ.

੧੯੭. ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਸਮ੍ਮੁਤਿਯਂ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇਯੇਵਾਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਸਙ੍ਖਾਤਮਹਾਸੀਮਾ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇਯੇਵ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਇਮਂ ਪਨ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਹਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇਯੇਵ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ‘‘ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਪਲੋਕਨੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਨਦਾਨਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਭੂਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰੇ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ, ਕਾਰਣਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਥਿਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਯਂ (ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੬) ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

੧੯੮. ਤੁਲਾਭੂਤੋਤਿ ਤੁਲਾਸਦਿਸੋ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਉਪਡ੍ਢਪਟਿਵੀਸਦਾਨਂ. ਇਮਂ ਕਿਰ ਪਾਠਂ ਅਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਕਾਲਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਉਪਡ੍ਢਪਟਿਵੀਸਂ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਫਾਤਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਹੋਨਕਕਮ੍ਮਂ, ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਵਿਨਯਾਗਤੇਨ ਸਮ੍ਮੁਞ੍ਜਨੀਬਨ੍ਧਨਾਦਿਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮੇਨ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਊਨਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰੁਪ੍ਪਾਦਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਾਮਣੇਰਾਨਞ੍ਚ. ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਚੀਵਰੇਪੀਤਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਾਯ ਸਮਭਾਗਦਾਨਂ. ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਾਲੇਸੁ ਅਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਰੁਚਿਤਕ੍ਖਣੇ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਸਮਪਟਿਵੀਸੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਸਮਕੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ.

ਅਤਿਰੇਕਭਾਗੇਨਾਤਿ ਦਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਾਟਕਾਪਿ ਦਸੇਵ, ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਸੇਸਾ ਦਸਗ੍ਘਨਕਾ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਦਸਗ੍ਘਨਕਵਸੇਨ ਕੁਸੇ ਪਾਤਿਤੇ ਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦ੍ਵਾਦਸਗ੍ਘਨਕੋ ਕੁਸੋ ਪਾਤਿਤੋ, ਸੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਮਮ ਚੀਵਰਂ ਪਹੋਤੀ’’ਤਿ ਤੇਨ ਅਤਿਰੇਕਭਾਗੇਨ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਮਮ ਚੀਵਰਂ ਪਹੋਤੀਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਗ੍ਘਨਕੇਨ ਮਮ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਊਨੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਗਹੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਤਿਰੇਕਂ ਆਵੁਸੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਚ ਗਣਸਨ੍ਤਕੇ ਚ ਅਪ੍ਪਕਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਂਯਮੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨਪਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਕ੍ਖੇਪੇ ਦਿਨ੍ਨੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਕ੍ਖੇਪੋ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨੁਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਤਬ੍ਬਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ, ਯਤ੍ਤਕਂ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਵੀਸੇ ਅਧਿਕਂ, ਤਤ੍ਤਕੇ ਅਗ੍ਘਨਕੇ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡੇ ਦਿਨ੍ਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਦਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹੋਨ੍ਤਿ’’ਤ੍ਯਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਿਕਲਕੇ ਤੋਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚੀਵਰਵਿਕਲਕਂ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਕਲਕਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਵਿਕਲਕਾ. ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰਵਿਕਲਕਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਪਤ੍ਤਾਨਿ, ਸੇਸਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਕੇਕਂ ਪਨ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਅਡ੍ਢਮਣ੍ਡਲਾਦੀਨਂ ਵਾ ਉਪਾਹਨਥਵਿਕਾਦੀਨਂ ਵਾ ਪਹੋਨਕਾਨਿ ਖਣ੍ਡਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਵਿਤ੍ਥਾਰਮ੍ਪਿ ਅਨੁਵਾਤਪ੍ਪਹੋਨਕਾਯਾਮਂ ਖਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਪਰਿਭੋਗਂ ਪਨ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੋਨਕਭਾਵੋ ਚੀਵਰਵਿਕਲਕਂ. ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਨੇਤਂ ਤੋਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਕੁਸਪਾਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਸਚੇਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਨਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਤੇਨ ਤੁਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਭਾਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਕੁਸਪਾਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਵਿਕਲਕਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਧਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਕਲਕਂ ਨਾਮ ਦਸ ਦਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਵਗ੍ਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਏਕੋ ਵਗ੍ਗੋ ਨ ਪੂਰਤਿ, ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਨਵ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਨਵ ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਭਾਜੇਥਾ’’ਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਮਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨਕਭਾਵੋ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਕਲਕਂ ਨਾਮ. ਵਿਸੁਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਨ ਤਂ ਤੋਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਤੋਸੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਪਾਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਵਿਕਲਕੇ ਤੋਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋ ਚੀਵਰਵਿਭਾਗੋ ਊਨਕੋ, ਤਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਸਪਾਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

੧੯੯. ਇਤੋ ਪਰਂ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਆਗਤਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਤੇਸਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਨਂ ਅਟ੍ਠਮਾਤਿਕਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤੋ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਮਾਤਿਕਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਸ੍ਵੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਟ੍ਠਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਾ ਤਾ ਅਟ੍ਠ ਮਾਤਿਕਾ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਾਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਮਾਤਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਇਦਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾਰਹਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਧੁਵਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨਾਦਿਤੋ ਪਠਮਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਦੁਤਿਯਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਪਿ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਧੁਵਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਨ੍ਤਗਤਮੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਿਯੋਜਨੇ ਠਿਤਾ ਲਾਭਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਮੇ ਲਾਭਗ੍ਗਹਣਾਦਯੋ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਵਸੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਵਸੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਇਮਾਨਿ ਲਾਭਗ੍ਗਹਣਾਦੀਨਿਯੇਵ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਦੀਸੁਯੇਵ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੩੭੯) ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਆਰਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਸੇਨਾਸਨਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿ ਪਰਿਵਾਸਮਾਨਤ੍ਤਾਰੋਚਨਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਨਿਸ੍ਸਯਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਦਿ ਵਿਧਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਠਪਿਤਾ ਸੀਮਾ ਲਾਭਸੀਮਾ. ਲੋਕੇ ਗਾਮਸੀਮਾਦਯੋ ਵਿਯ ਲਾਭਸੀਮਾ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਪਸਿਦ੍ਧਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਨਾਯਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤੇਨ ਨਾਯਂ ਸਾਸਨਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਾ, ਲੋਕਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਜਨਪਦਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਇਦਂ ਲੋਕਪਸਿਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦ੍ਦਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਜਨਪਦਸੀਮਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਜਨਪਦੋ ਏਵ ਜਨਪਦਸੀਮਾ, ਏਵਂ ਰਟ੍ਠਸੀਮਾਦੀਸੁਪਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਣਾਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਪਥਵੀਵੇਮਜ੍ਝਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਾਵ ਉਦਕਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਖਣ੍ਡਸੀਮਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਦੀਸੁ ਪਨ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸੁ ਹੇਟ੍ਠਾਪਥਵਿਯਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਠਿਤਾਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਕੂਪਾਦਿਪਵੇਸਾਰਹਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਨਞ੍ਞੇਵ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸੀਮਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਂਤਂਸੀਮਟ੍ਠਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸੀਮਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਕਉਦਕਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਠਿਤਾਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਵੋਹਾਰਤ੍ਤਾਤਿ. ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਸੁ ਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਇਦਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਯ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਗਾਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਯਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਨ ਗਾਮੇ ਠਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ.

੨੦੦-੧. ਬੁਦ੍ਧਾਧਿਵੁਤ੍ਥੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਭਗਵਤਾ ਅਧਿਵੁਤ੍ਥੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ. ਪਾਕਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬਦ੍ਧਦਾਨਂ. ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਏਸ ਦੇਤਿ, ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

੨੦੨. ਦੁਤਿਯਭਾਗੇ ਪਨ ਥੇਰਾਸਨਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹੇਤਿ ਯਾਵ ਸਙ੍ਘਨਵਕਂ ਏਕਵਾਰਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਭਾਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰੇ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣੇ ਪੁਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਦਾਤੁਂ ਦੁਤਿਯਭਾਗੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਤੁਯ੍ਹੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੬੩) ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ, ‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦੇਮ, ਥੇਰਾਨਂ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੩੭੯) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੩੭੯) ਪਨ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦੇਮ, ਥੇਰਾਨਂ ਦੇਮ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਭੇਦੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਮੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ. ਪਾਰੁਪਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਨਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਾਮਿਕੇਹਿ ਵਿਚਾਰਿਤਮੇਵਾਤਿ ਉਪਾਹਨਤ੍ਥਵਿਕਾਦੀਨਮਤ੍ਥਾਯ ਵਿਚਾਰਿਤਮੇਵ.

੨੦੩. ਉਪਡ੍ਢਂ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਂ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਤੋ ਉਪਡ੍ਢਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਪਡ੍ਢਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇਪਿ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ, ਏਕਾ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਉਪਡ੍ਢਮੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਨ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਪਕ੍ਖੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਗਣਨਾਯ ਭਾਗੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਦਾਨਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇ ਏਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਸੁਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਮਾਣੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਉਭਤੋਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਸੇਸਵਚਨੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਸੁਂ ਲਭਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਸੇਸਵਚਨਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਭਵਿਤਬ੍ਬਮੇਵ ਵਿਸੁਂ ਪੁਗ੍ਗਲਪਟਿਵੀਸੇਨਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ. ਪਾਪੁਣਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਏਕਮੇਵ ਲਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਪਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਏਕਮੇਵ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਲਭਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ? ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਪਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੩੭੯) ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੩੭੯) ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸਦ੍ਦੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਞੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਸਦਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਗ੍ਗਲਪ੍ਪਧਾਨੋ ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਾਠਂ ਲਿਖਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਲਾਭਗ੍ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਵਚਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਵਿਸੁਂ ਸਙ੍ਘਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਪਿ ਭਾਗਗ੍ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਂ, ਏਵਂ ਉਪਰਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਵਿਸੁਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸਦ੍ਦੇਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਗਹਣਂ ਸਿਯਾ, ਸਙ੍ਘਤੋਪਿ ਵਿਸੁਮ੍ਪੀਤਿ ਭਾਗਦ੍ਵਯਂ ਲਭੇਯ੍ਯ ਉਭਯਤ੍ਥ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੂਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦਿ ਗਿਹਿਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਹਰਾਤਿ ਇਦਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਹਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਹਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਹਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਈਦਿਸਂ ਗਿਹਿਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨੦੪. ਅਨ੍ਤੋਹੇਮਨ੍ਤੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪੁਰਿਮਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਾਨਞ੍ਞੇਵ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਹੇਮਨ੍ਤਤੋ ਪਨ ਪਰਂ ਪਿਟ੍ਠਿਸਮਯੇ ‘‘ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵਸ੍ਸੇ ਵਾ ਤਤੋ ਪਰੇਸੁ ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਾ, ਤੇਸਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਞ੍ਞੂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਨਯਲਕ੍ਖਣਞ੍ਞੁਨੋ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਞ੍ਞੂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਵਚਨਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬਹਿਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨੇਵ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ (ਕਙ੍ਖ. ਅਟ੍ਠ. ਅਕਾਲਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਬਹਿਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਸ੍ਸ ਅਨਨੁਰੂਪੇ ਪਦੇਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਅਵੁਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ‘‘ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਂ ਵਦਤੀਤਿ ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਅਤੀਤਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤਵਸ੍ਸਂ.

੨੦੫. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਆਦਿਸ੍ਸ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਦਿਸ੍ਸ ਦੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਗੁਯਾ ਵਾ…ਪੇ… ਭੇਸਜ੍ਜੇ ਵਾ ਆਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤੋ ਦਾਯਕੋ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵ.

੨੦੬. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਘਤੋ ਚ ਗਣਤੋ ਚ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਾਦਿਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤੋ ਦਾਯਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਤਿ ਨਾਮ. ਤਂ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਦਾਨਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਚੀਵਰਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਦੇਨ੍ਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਚੀਵਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਦੁਭਯਥਾਪਿ ਦੇਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਦੇਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਤਿ ਨਾਮ, ਅਥ ਖੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦੇਨ੍ਤੋਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਹੇਤੁਂ ਆਗਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਭਾਵੂਪਗਮਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਉਦ੍ਦੇਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਉਦ੍ਦੇਸਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸੇਸਨਂ. ਤੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸਕਾਲੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨਿਵਸਨ੍ਤੇ ਅਨਿਬਦ੍ਧਚਾਰਿਕੇ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ.

ਏਵਂ ਚੀਵਰਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੩੭੯) ਆਗਤਅਟ੍ਠਮਾਤਿਕਾਵਸੇਨ ਚੀਵਰਵਿਭਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚੀਵਰਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਮਜ੍ਝੇ ਆਗਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਆਗਤਨਯਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾ, ਸੇਸਾਨਿ ਞਾਪਕਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਪਞ੍ਚ ਮਾਸੇਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਵਡ੍ਢਿਂ ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਤੋਤਿ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਤ੍ਥਾਯ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰੇਹਿ ਵਡ੍ਢਿਂ ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਤੋ. ਤਤ੍ਰੁਪ੍ਪਾਦਤੋਤਿ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਾਰਾਮਾਦਿਤਤ੍ਰੁਪ੍ਪਾਦਤੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਇਦਂ ਇਧ ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਮਾਤਿ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ ਦੇਮਾਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤਂ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸਪਿ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸੇ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਲਾਭਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਧਾਤਿ ਅਭਿਲਾਪਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ, ਇਧ-ਸਦ੍ਦਂ ਵਿਨਾ ‘‘ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਸੋ ਏਵ ਨਯੋ. ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸਪਿ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸੇ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਲਾਭਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸਪਿ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸੇ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਕਿਂ ਅਤੀਤਵਸ੍ਸੇ ਇਦਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ, ਉਦਾਹੁ ਅਨਾਗਤਵਸ੍ਸੇ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਾਸਤੋ ਪਰਂ, ਗਿਮ੍ਹਾਨਸ੍ਸ ਪਠਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਠਿਤਿਕਾ ਪਨ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਿਤਾਯ ਠਿਤਿਕਾਯ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਚੀਵਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਚੇ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਜ੍ਝੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਠਿਤਾਯ ਪਨ ਠਿਤਿਕਾਯ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਚੀਵਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਚੇ ਨਵਕਤਰੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਠਿਤਿਕਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਚੇ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਠਿਤਿਕਾ ਉਦ੍ਧਂ ਆਰੋਹਤਿ. ਅਥ ਅਞ੍ਞੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਪੁਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ, ਸਙ੍ਘਿਕਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਾਤਿਤੇ ਕੁਸੇ’’ਤਿ ਏਕਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕੁਸਦਣ੍ਡਕੇ ਪਾਤਿਤਮਤ੍ਤੇ ਸਚੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਂ ਹੋਤਿ, ਗਹਿਤਮੇਵ ਨਾਮ ਚੀਵਰਂ. ‘‘ਨਾਕਾਮਾ ਭਾਗੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੩), ਤਤ੍ਥ ਗਹਿਤਮੇਵ ਨਾਮਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਇਦਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਵਿਦਿਤਂ, ਤੇ ਪਨ ਭਾਗਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤੇਸਂ ਪਤ੍ਤਾਯੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਸਤ੍ਤਾਹਵਾਰੇਨ ਅਰੁਣਮੇਵ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਇਦਂ ਨਾਨਾਸੀਮਵਿਹਾਰੇਸੁ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨਯੇਨ ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਿਹਾਰੇ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਨਿਵੁਤ੍ਥਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨੇਨੇਵ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਪਰਿਹਾਰਾਯ. ਅਨ੍ਤੋਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹਿਤਸੇਨਾਸਨਂ ਅਪ੍ਪਵਿਟ੍ਠੋਪਿ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਗਹਿਤਸੇਨਾਸਨੇ ਪਨ ਨਿਵੁਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨੇ ਸਤਿ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਬਹੁਤਰਂ ਨਿਵਸਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਚ ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਵਾਰੇਨਪਿ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨੇ ਸਤਿ ਏਵ ਅਪ੍ਪਤਰਂ ਨਿਵਸਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨਾਸਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯਦਾਨਂ. ਨਾਨਾਲਾਭੇਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਨਾਨਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਲਾਭੋ ਏਤੇਸੂਤਿ ਨਾਨਾਲਾਭਾ, ਦ੍ਵੇ ਵਿਹਾਰਾ, ਤੇਹਿ ਨਾਨਾਲਾਭੇਹਿ. ਨਾਨਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਾਕਾਰਾਦੀਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਉਪਚਾਰੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨੂਪਚਾਰਾ, ਤੇਹਿ ਨਾਨੂਪਚਾਰੇਹਿ. ਏਕਸੀਮਵਿਹਾਰੇਹੀਤਿ ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਿਹਾਰੇਹੀਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੩੬੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਾਨਾਲਾਭੇਹੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਨਿਬਦ੍ਧਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਲਾਭੇਹਿ. ਨਾਨੂਪਚਾਰੇਹੀਤਿ ਨਾਨਾਪਰਿਕ੍ਖੇਪਨਾਨਾਦ੍ਵਾਰੇਹਿ. ਏਕਸੀਮਵਿਹਾਰੇਹੀਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਹਾਰਾਨਂ ਏਕੇਨ ਪਾਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਕਾਯ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋਗਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਿਹਾਰੇਹੀਤਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੩੬੪). ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤੀਤਿ ਪਠਮਂ ਗਹਿਤੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਤਤ੍ਥ.

੨੦੭. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਕਾਲਕਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਲਕਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਭਾਵਸਾਧਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਚੀਵਰਦਾਨੇ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵਾ ‘‘ਚੀਵਰਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨੦੮. ਸਚੇਪਿ ਸਹਸ੍ਸਂ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾਨਞ੍ਞੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਤਿਚੀਵਰਪਤ੍ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ. ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਅਤਿਜਿਣ੍ਣਾਦਿਭਾਵੇਨ ਨਿਹੀਨਂ. ਤਤੋਤਿ ਅਵਸੇਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤੋ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਂ ਚੀਵਰਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸੇਵ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਾਲਕਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਇਧਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਚ੍ਛਾਵਚਨਤ੍ਤਾ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਕਂ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਕਨ੍ਤਿ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਕਂ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਕਞ੍ਚ ਭਵਿਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਨ੍ਤੇ ਪਤਿਰੂਪੇ ਗਾਹਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗਾਹਕੇ ਅਸਤਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਭਾਜਿਤੇਪਿ ਸੁਭਾਜਿਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੩੭੬) ਤਾਵ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਰਟ੍ਠੇ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਪਟਿਗ੍ਗਹਣਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਾਮਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੩੭੬) ਪਨ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਦਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਠਮਂ ਉਦਕਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਯੇਹਿ ਗਹਿਤਂ, ਤੇ ਭਾਗਿਨੋਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਸਮੁਦ੍ਦੇਤਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ. ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪਞ੍ਹਿ ਉਪਾਦਾਯੇਸ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ.

‘‘ਮਤਕਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਵਿਹਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਚੇ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਚੀਵਰਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬਹੁਭਣ੍ਡੋ ਬਹੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਕਾਲਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲਕਤੇ ਸਙ੍ਘੋ ਸਾਮੀ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰੇ. ਅਪਿਚ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾ ਬਹੁਪਕਾਰਾ, ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਦਾਤੁਂ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਲਹੁਭਣ੍ਡਂ ਲਹੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਭਾਜੇਤੁਂ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਗਰੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਕਂ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੬੯) ਇਮਿਨਾ ਪਾਠੇਨ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਮਿਸਦਾਯਜ੍ਜਂ ਵਿਚਾਰੇਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਤਿਚੀਵਰਪਤ੍ਤਅਵਸੇਸਲਹੁਭਣ੍ਡਗਰੁਭਣ੍ਡਵਸੇਨ ਆਮਿਸਦਾਯਜ੍ਜਂ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਤਿਚੀਵਰਪਤ੍ਤਂ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਸ੍ਸ ਭਾਗੋ ਹੋਤਿ, ਅਵਸੇਸਲਹੁਭਣ੍ਡਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਿਧ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸਙ੍ਘਸ੍ਸ. ਇਮਿਨਾ ਇਤੋ ਤਿਵਿਧਭਣ੍ਡਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਭਣ੍ਡਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਮੇਹਿ ਤਿਵਿਧੇਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਦਾਯਾਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਵਿਨਯਧਰਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਗਿਹਿਭੂਤਾ ਞਾਤਕਾ ਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ‘‘ਯੇ ਤਸ੍ਸ ਧਨੇ ਇਸ੍ਸਰਾ ਗਹਟ੍ਠਾ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਵਾ, ਤੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾਤਿ. ਸਚ੍ਚਂ ਆਗਤੋ, ਸੋ ਪਨ ਪਾਠੋ ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹਵਿਸਯੇ ਆਗਤੋ, ਨ ਦਾਯਜ੍ਜਗਹਣਟ੍ਠਾਨੇ. ‘‘ਗਹਟ੍ਠਾ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਵਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਆਗਤੋ, ਨ ‘‘ਞਾਤਕਾ ਅਞ੍ਞਾਤਕਾ ਵਾ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਞਾਤਕਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਅਞ੍ਞਾਤਕਾ ਵਾ, ਯੇ ਤਂ ਗਿਲਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਭਾਗਭੂਤਸ੍ਸ ਧਨਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਾ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਮਾਤੁਗਾਮਾਪਿ. ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਯੇ ਗਿਲਾਨਂ ਨੁਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੯) ‘‘ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕੋ ਨਾਮ ਗਿਹੀ ਵਾ ਹੋਤੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਮਾਤੁਗਾਮੋਪਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਭਾਗਂ ਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਮਾਨਕਾਲੇਯੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਞਾਤਕਸ੍ਸ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਤਕਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਦਾਸਿ, ਕੋਚਿ ਚ ਞਾਤਕੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਤਕੋ ਵਾ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਤਾਦਿਸੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯੇ ਤਸ੍ਸ ਧਨਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਾ ਗਹਟ੍ਠਾ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਵਾ, ਤੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਅਤਾਦਿਸੇ ਞਾਤਕੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੯) ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਜੀਵਮਾਨੋਯੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਾਸਿ, ਕੋਚਿ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਯਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਯੇਨ ਚ ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰੁਚਿਯਾ ਏਵ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾ ਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡੇ ਪਨ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਗਿਹਿਞਾਤਕਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵਾ ਟੀਕਾਸੁ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਮੇਤਂ.

ਚੀਵਰਭਾਜਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਭਾਜਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੯. ਇਦਾਨਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਭਾਜਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤੁਂ ‘‘ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਭਾਜਨੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਨਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਸੇਨਾਸਨਭਾਜਨੇਯੇਵ ਪਠਮਂ ਆਗਤੇਪਿ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਭਾਜਨਂ ਪਠਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਭਾਜਨੇ ਪਨ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਅਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਥਂ ਏਤਾਨਿ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੇਸੂ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਆਭਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਸ੍ਸ ਆਭਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਂ. ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤਨਭਤ੍ਤਂ. ਸਲਾਕਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ. ਪਕ੍ਖੇ ਪਕ੍ਖਦਿਵਸੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਭਤ੍ਤਂ. ਉਪੋਸਥੇ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਉਪੋਸਥਭਤ੍ਤਂ. ਪਾਟਿਪਦੇ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸਤੋ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਪਾਟਿਪਦਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਠਿਤਿਕਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹਣਂ ਠਿਤਿਕਾ ਨਾਮ.

ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਹਾਰਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਸਮੀਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭੋਜਨਸਾਲਾਯਾਤਿ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾਯ ਭੋਜਨਸਾਲਾਯਂ. ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਵਸ੍ਸਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ. ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਨਾਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸੋ ਦਾਯਕੋ ਵਦਤਿ, ਤਂ ਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਘਤੋ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਨ੍ਤਰਘਰੇਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ. ਅਨ੍ਤੋਉਪਚਾਰਗਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰਵੀਥਿਚਤੁਕ੍ਕੇਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਉਪਚਾਰੋ ਨਾਮ.

ਅਨ੍ਤਰਘਰਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰੇ ਪਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਘਰੂਪਚਾਰੋ ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਕਵਲ਼ਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਕੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਵਲ਼ਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਾਨਾਨਿਵੇਸਨੇਸੂਤਿ ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਨਾਨੂਪਚਾਰੇਸੁ ਨਿਵੇਸਨੇਸੁ. ਲਜ੍ਜੀ ਪੇਸਲੋ ਅਗਤਿਗਮਨਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮੇਧਾਵੀ ਚ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੇਸਲੋ ਲਜ੍ਜੀ ਮੇਧਾਵੀ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸਪੀਤਿ ਅਨਾਦਰੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਵੁਡ੍ਢਤਰੇ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੇ ਨਵਕਸ੍ਸ ਗਾਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਾਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਚੀਵਰਪਰਿਵਾਰਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਉਦਕਮਤ੍ਤਲਾਭੀ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਾਦਿਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਲਭਤਿ ਚੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਵਸੇਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿਤੁਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਦੂਤੋ ਨਾਮ. ਯਂ ਇਚ੍ਛਤੀਤਿ ‘‘ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾਸਭਾਗੇਨਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਸਦਿਸੇਨ.

‘‘ਏਕਾ ਕੂਟਟ੍ਠਿਤਿਕਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਠਿਤਿਕਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਵਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਅਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਠਿਤਿਕਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਚਾਰਿਕਭਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਥੇਯ੍ਯਾਯ ਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਪਤ੍ਤਹਾਰਕਾ ਹਰਨ੍ਤਿ. ਗੀਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਗੀਵਾ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਚੀਵਰਾਦਿਕਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਮਿਕਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ, ‘‘ਮਯਾ ਭਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਚੀਵਰਾਦਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਚਨਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਚਨਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਕਤਭਾਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਾਗੋ ਨਾਮ, ਅਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਘੋ ਪਰਿਭੂਞ੍ਜਤੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਠਮਮੇਵ ‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਘਿਕਭਤ੍ਤਂ ਦੇਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ‘ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਘੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੂ’ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਆਹਰੀਯਤੀਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਕਤਰਭਤ੍ਤਂ ਤਯਾ ਆਹਰੀਯਤੀ’’ਤਿ ਦਾਯਕਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ. ਪਕਤਿਠਿਤਿਕਾਯਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਠਿਤਿਕਾਯ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਭਾਜਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਮਨ੍ਤਨਭਤ੍ਤਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੦. ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਤ੍ਤਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਨਾਮ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਲਦ੍ਧਪਟਿਪਾਟਿਯਾ. ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਭਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਅਵਤ੍ਵਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਵਦਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਆਲੋਪਸਙ੍ਖੇਪੇਨਾਤਿ ਏਕੇਕਪਿਣ੍ਡਵਸੇਨ. ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਨਿਮਨ੍ਤਨੇਯੇਵ, ਨ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤੇ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਏਕਸ੍ਸ ਪਹੋਨਕਪ੍ਪਮਾਣਂਯੇਵ ਭਾਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤੇ ਆਲੋਪਟ੍ਠਿਤਿਕਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਆਰੁਲ਼੍ਹਾਯੇਵ ਮਾਤਿਕਂ. ਸਙ੍ਘਤੋ ਅਟ੍ਠ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੇ ਮਾਤਿਕਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਾ, ਤੇ ਅਟ੍ਠ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਨਿਮਨ੍ਤਨਭਤ੍ਤਾਦਿਸਙ੍ਘਿਕਭਤ੍ਤਮਾਤਿਕਾਸੁ ਨਿਮਨ੍ਤਨਭਤ੍ਤਮਾਤਿਕਾਯ ਠਿਤਿਕਾਵਸੇਨ ਆਰੁਲ਼੍ਹੇ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਾ ਸਯਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਰੁਚਿਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਾਤਿਕਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਤੋ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮਾਤਿਕਾਭੇਦਂ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਏਕਵਾਰਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਸਬ੍ਬੇ ਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਏਕਵਾਰਨ੍ਤਿ ਨ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਤ੍ਤਕਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਗਹਿਤਭਿਕ੍ਖੂ ਅਞ੍ਞਦਾ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਏਕਵਾਰਂ ਸਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭੋਜਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ ਚੇ, ਯੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਬਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਾਸਸ੍ਸ ਨਿਬਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ.

ਨਿਮਨ੍ਤਨਭਤ੍ਤਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੧. ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ. ਗਾਮਵਸੇਨਪੀਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਮਲਾਭਗਾਮਵਸੇਨਪਿ. ਬਹੂਨਿ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਤਿਂਸਂ ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਚੇ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਜ੍ਝਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਾਨਿ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਮਾਣਵਸੇਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ. ਨਿਗ੍ਗਹੇਨ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਦੂਰਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹੇਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਪੁਨ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰਂ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਹਾਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਕਗੇਹਵਸੇਨਾਤਿ ਵੀਥਿਯਮ੍ਪਿ ਏਕਪਸ੍ਸੇ ਘਰਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਸੇਨ. ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾਪੀਤਿ ‘‘ਅਸੁਕਕੁਲੇ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਨਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ.

੨੧੨. ਵਾਰਗਾਮੇਤਿ ਅਤਿਦੂਰਤ੍ਤਾ ਵਾਰੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਗਾਮੇ. ਸਟ੍ਠਿਤੋ ਵਾ ਪਣ੍ਣਾਸਤੋ ਵਾਤਿ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਉਦਕਘਟਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਹਾਰਵਾਰੋਤਿ ਸਬ੍ਬਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਗਤੇਸੁ ਵਿਹਾਰਰਕ੍ਖਣਵਾਰੋ. ਨੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਹਾਰਵਾਰਿਕਾਨਂ. ਫਾਤਿਕਮ੍ਮਮੇਵਾਤਿ ਵਿਹਾਰਰਕ੍ਖਣਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹੋਨਕਪਟਿਪਾਦਨਮੇਵ. ਦੂਰਤ੍ਤਾ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਵਾਰੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਗਾਮੋ ਵਾਰਗਾਮੋ. ਵਿਹਾਰਵਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਹਾਰਵਾਰਿਕਾ, ਵਾਰੇਨ ਵਿਹਾਰਰਕ੍ਖਣਕਾ. ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਸਾਦਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ. ਫਾਤਿਕਮ੍ਮਮੇਵ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਹਾਰਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਾ ਅਤਿਰੇਕਲਾਭਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਏਕੇਕਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਿਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਘਨਵਕੇਨ ਲਦ੍ਧਕਾਲੇਤਿ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਪਾਪਿਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਏਕਚਾਰਿਕਭਤ੍ਤਾਨਿ ਤੇਨੇਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪੁਣਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸਙ੍ਘਨਵਕੇਨ ਲਦ੍ਧਕਾਲੇ.

ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਸ੍ਸ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹਿਸੀਮਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਂ ਸਭਾਗਤ੍ਤਾ ਏਕੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਸਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰਸਸਲਾਕਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੁਰਸਸਲਾਕਂ. ਸਲਾਕਵਸੇਨ ਪਨ ਗਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਦਂ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਧੁਤਙ੍ਗਭੇਦਵਸੇਨ. ‘‘ਸਙ੍ਘਤੋ ਨਿਰਾਮਿਸਸਲਾਕਾ…ਪੇ… ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗ ੩.੩੨੫) – ਸਙ੍ਘਤੋ ਨਿਰਾਮਿਸਸਲਾਕਾਪਿ ਵਿਹਾਰੇ ਪਕ੍ਕਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾਤਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੬) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ‘‘ਏਵਂ ਗਾਹਿਤੇ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਨ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਭੇਸਜ੍ਜਾਦਿਸਲਾਕਾਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਸਲਾਕਵਸੇਨ ਪਨ ਗਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿ ਹਿ ਭੇਸਜ੍ਜਾਦਿਸਲਾਕਾ ਸਲਾਕਵਸੇਨ ਗਾਹਿਤਾ ਨ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ, ‘‘ਸਙ੍ਘਤੋ ਨਿਰਾਮਿਸਸਲਾਕਾ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ‘‘ਅਤਿਰੇਕਲਾਭੋ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਮਹਾਵ. ੧੨੮) ਚ ‘‘ਅਤਿਰੇਕਲਾਭਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਾਮੀ’’ਤਿ ਸਲਾਕਵਸੇਨ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਨ ਭੇਸਜ੍ਜਂ. ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਭਤ੍ਤਾਨਿਯੇਵ ਤੇਨ ਨ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਖਨ੍ਧਕਭਾਣਕਾਨਂ ਵਾ ਮਤੇਨ ਇਧ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਗ੍ਗਤੋ ਦਾਤਬ੍ਬਾ ਭਿਕ੍ਖਾ ਅਗ੍ਗਭਿਕ੍ਖਾ. ਅਗ੍ਗਭਿਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਂ. ਲਦ੍ਧਾ ਵਾ ਅਲਦ੍ਧਾ ਵਾ ਸ੍ਵੇਪਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਲਦ੍ਧੇਪਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਲਭਤਿ…ਪੇ… ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਅਗ੍ਗਭਿਕ੍ਖਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਮਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਬਹੁਭਾਵਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ.

ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੇਯੇਵ ਉਦ੍ਦਿਸੀਯਤਿ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਦੀਯਮਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਹਾਰੇ ਅਪਾਪਿਤਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਰ ਆਸਨਸਾਲਾਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਆਸਨਸਾਲਾਯ. ਵਿਹਾਰਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਦਿਨ੍ਨਭਤ੍ਤਂ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਿਕਾਯ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਸਾਭਾਗੇ. ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਵਾਰਗਾਮਸਲਾਕਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਤਿ ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਵਾਰਗਾਮੇ ਸਲਾਕਂ ਦਿਸਾਗਮਿਕਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ, ਤੇਨ. ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇਯੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਸ ਸਲਾਕਾ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਉਪਚਾਰਸੀਮਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਸਲਾਕਾ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਸਂਗਮਿਕੇ ਉਪਚਾਰਸੀਮਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਦਿਸਂਗਮਿਕਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਸਲਾਕਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਾ.

ਦੇਵਸਿਕਂ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਏਤੇਸੁ ਅਨਾਗਤੇਸੁ ਆਸਨ੍ਨਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਤਰਥਾ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਾਗਤਦਿਵਸੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਥਂ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਭਾਵੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ਯਸ੍ਮਾ ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਗਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਭਾਵੋ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗੋਚਰਗਾਮੇਤਿ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਦਾਯਕਾਨਂ ਗਾਮੇ. ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਮਹਾਥੇਰੋ ਏਕਕੋਵ ਵਿਹਾਰੇ ਓਹੀਨੋ ਅਵਸ੍ਸਂ ਸਬ੍ਬਸਲਾਕਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਕ੍ਖਿਕਭਤ੍ਤਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੩. ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਕ੍ਖਦਿਵਸੇਸੁ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਕਂ. ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭੀਤਿ ਉਪਸਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਲਕ੍ਖਣਿਯੇਸੁਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ, ਉਪੋਸਥਸਮਾਦਾਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਕਰਣਤ੍ਥਂ ਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੇਸੁ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੇਸੁ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੇਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸ੍ਵੇ ਪਕ੍ਖੋਤਿ ਅਜ੍ਜਪਕ੍ਖਿਕਂ ਨ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਮਿਯਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਤ੍ਤਮਿਯਾ ਭੁਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਨ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਦਾਯਕੇਹਿ ਨਿਯਮਿਤਦਿਵਸੇਨੇਵ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸ੍ਵੇ ਲੂਖਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਜ ਆਵਾਹਮਙ੍ਗਲਾਦਿਕਰਣਤੋ ਅਤਿਪਣੀਤਂ ਭੋਜਨਂ ਕਰੀਯਤਿ, ਸ੍ਵੇ ਤਥਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭੋਜੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗ ੩.੩੨੫) ਪਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਕ੍ਖਿਕਭਤ੍ਤਤੋ ਉਪੋਸਥਿਕਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਪੋਸਥੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਤ੍ਤਂ ਉਪੋਸਥਿਕਂ.

ਪਕ੍ਖਿਕਭਤ੍ਤਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਤ੍ਤਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੪. ਨਿਬਨ੍ਧਾਪਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਸੁਕਵਿਹਾਰੇ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਨਿਯਮਿਤਂ. ਗਮਿਕੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤੇਨ ਗਮਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਆਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਗਮਿਕਭਤ੍ਤਮੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ‘‘ਲੇਸਂ ਓਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਲੇਸਾਭਾਵੇਨ ਯਾਵ ਗਮਨਪਰਿਬਨ੍ਧੋ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਞਾਪਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਧੁਰਭਤ੍ਤਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੫. ਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਪੇਸੇਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਭਿਹਟਭਿਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ.

੨੧੬. ਤਥਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਨਾਮੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਥਕੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਗੁਲ਼ਕਭਤ੍ਤਂ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਭਾਜਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੭. ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੇਨਾਸਨਭਾਜਨਕਥਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਯਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ, ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨੀਯਕਥਾਯ ਪਨ ਅਪ੍ਪਵਿਸਯਤ੍ਤਾ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਭਾਜਨੀਯਕਥਾਯ ਅਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ ਚ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨੀਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਾਦਯੋਪਿ ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਘਣ੍ਟਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਚ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਉਪਚਾਰਸੀਮਂ…ਪੇ… ਭਾਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਮ੍ਭਂ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕੁਮ੍ਭਂ ਦਿਸਾਮੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਚੇ ਥਿਨਂ ਸਪ੍ਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਂ ਸਪ੍ਪਿ ਹੋਤਿ. ਥੋਕਂ ਥੋਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਵਂ ਕਤੇ ਠਿਤਿਕਾਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸਿਙ੍ਗਿਵੇਰਮਰਿਚਾਦਿਭੇਸਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਅਵਸੇਸਪਤ੍ਤਥਾਲਕਾਦਿਸਮਣਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਭੇਸਜ੍ਜਮੇਵ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਵਸੇਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਪਿ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੇ ਅਨ੍ਤੋਗਧੋਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੮. ਸੇਨਾਸਨਭਾਜਨਕਥਾਯਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਸੇਨਾਸਨਭਾਜਨਮੇਵਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਤੁਕਾਲੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਚ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਚਾਤਿ ਕਾਲਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਉਤੁਕਾਲੇਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹਾਨਉਤੁਕਾਲੇ. ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨਕਾਲੇ. ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਕਾਲੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਯਕੇਹਿ ‘‘ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਸਙ੍ਘਿਕਸੇਨਾਸਨਤ੍ਤਾ. ਏਕੇਕਂ ਪਰਿਵੇਣਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਏਕੇਕਂ ਪਰਿਵੇਣਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਲਦ੍ਧਪਰਿਵੇਣੇ. ਦੀਘਸਾਲਾਤਿ ਚਙ੍ਕਮਨਸਾਲਾ. ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾ. ਅਨੁਦਹਤੀਤਿ ਪੀਲ਼ੇਤਿ. ਅਦਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਬਾਹਨੇ ਪਵਿਸਨਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਪਨਾਤਿ ਅਰਿਯਦੇਸੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਕਿਰ ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ.

੨੧੯. ਨ ਗੋਚਰਗਾਮੋ ਘਟ੍ਟੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਨ ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਨੀਹਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਤੇਸੁ ਚੇ ਏਕੋਤਿ ਤੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਏਕੋ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ. ਭਣ੍ਡਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਭਣ੍ਡਂ, ਸਰੀਰਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਂ ਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾਵ ਅਨਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਕਾਰਣਾਚਿਕ੍ਖਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ ਅਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਦੋਸਾਭਾਵਾ. ਏਵਂ ਪਨ ਗਤੇ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਖਣ੍ਡਫੁਲ੍ਲਾਭਿਸਙ੍ਖਰਣਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਾਦੀਹਿ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਮੁਣ੍ਡਵੇਦਿਕਾਯਾਤਿ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਹਮ੍ਮਿਯਵੇਦਿਕਾਯ ਘਟਾਕਾਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਚਤੁਰਸ੍ਸਵੇਦਿਕਾਯ. ਕਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਯਤੋ ਪਕਤਿਯਾ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦਿ ਯਤੋ ਪਕਤਿਯਾ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪੁਚ੍ਛਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਵਿਹਾਰਤੋ ਅਪਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋਜਨਦ੍ਵਿਯੋਜਨਨ੍ਤਰੇ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨ੍ਤਿ ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਾ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਾਦਿਆਰਾਮਂ ਵਾ ਕਹਾਪਣਾਦੀਨਿ ਵਾ ਆਰਾਮਿਕਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਡ੍ਢਿ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਤ੍ਥਾਯ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ. ਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੇਨਾਸਨੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਇਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯੇਤਿ ਏਵਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਦ੍ਧਾਯ ਦਾਤਬ੍ਬੇ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਲਾਭਵਿਸਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵਤ੍ਥੁ ਪਨਾਤਿ ਤਤ੍ਰੁਪ੍ਪਾਦੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਿਯਂ, ਤਞ੍ਚ ‘‘ਤਤੋ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਖੇਤ੍ਤਾਦਿਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਾਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ ਦਾਯਕੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਸਦਿਸਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਾਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਤਾਯਾਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਹਿਤਾਯ. ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਰਤੋ ਵਕ੍ਖਮਾਨਨਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚੀਵਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਤਣ੍ਡੁਲਭਾਗਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੀਵਰਂ ਕਾਤੁਂ ਰੁਚ੍ਚਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਪਰਾਮਾਸਵਸੇਨੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਚੀਵਰੇਨ ਕਿਲਮਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਸਙ੍ਘਪਰਾਮਾਸਵਸੇਨ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਵਸੇਨਾਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਚੀਵਰਤਣ੍ਡੁਲਾਦਿਵਸੇਨੇਵ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚ-ਕਾਰੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਨਸਦ੍ਦਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨੇਵ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਵਸੇਨ ਚ ਅਪਲੋਕਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂ ਪਨ ਏਵਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਚੀਵਰਪਚ੍ਚਯਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਤਤ੍ਰੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਚੀਵਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਣਸ੍ਸ. ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ, ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਹਣਂ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਗਾਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਮ੍ਮਤਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਗਹਿਤੋਪਿ ਗਾਹੋ ਰੁਹਤਿਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਟ੍ਠਪਿ ਸੋਲ਼ਸਪਿ ਜਨੇ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਏਕਤੋਤਿ? ਏਕਤੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਕਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨਿਗ੍ਗਹਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਦਾਨਂ ਪਨ ਬਹੂਨਮ੍ਪਿ ਏਕਤੋ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਸਤਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਸਮ੍ਮੁਤਿਯਂ ਅਟ੍ਠਪਿ ਜਨਾ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ. ਆਸਨਘਰਨ੍ਤਿ ਪਟਿਮਾਘਰਂ. ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਉਪਚਾਰਸੀਮਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤੇ ਗਾਮਾਭਿਮੁਖਮਗ੍ਗੇ ਕਤਸਾਲਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਦੀਸੁਪਿ. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਦਯੋ ਛਨ੍ਨਾ ਕਵਾਟਬਦ੍ਧਾਵ ਸੇਨਾਸਨਂ. ਇਤੋ ਪਰਾਨਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਿ.

੨੨੦. ਮਹਾਲਾਭਪਰਿਵੇਣਕਥਾਯਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਵਿਜਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਪਹੋਨਕਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਵਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾ. ਆਵਾਸੇਸੂਤਿ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ. ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਿਪਨਂ ਨਾਮ ਤੇਸੁ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਇਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਦਾਨਂ. ਪਵਿਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਲਾਭੇ ਪਰਿਵੇਣੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯੇ ਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਲਾਭੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੨੧. ਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੀਤਿ ਚੀਵਰਪਚ੍ਚਯਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਅਯਮ੍ਪੀਤਿ ਤੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਪਚ੍ਚਯੋਪਿ. ਪਾਦਮੂਲੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਟਕਂ ਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕਾ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਗਹਟ੍ਠੇਹਿ ਪਾਦਮੂਲੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਥ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ ਦੇਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਨਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਸ੍ਸਂ ਵੁਤ੍ਥਭਿਕ੍ਖੂਨਨ੍ਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ. ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਵਾ ਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯੇ ਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਪਾਟਿਪਦਅਰੁਣਤੋਤਿਆਦਿ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕਂ ਪਨ ਪਾਟਿਪਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਾਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਫਾਸੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਤ੍ਥ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਚਰਤੀਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਚਾਰਿਕੋ. ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਦਾਯਕਾ ਪਚ੍ਛਿਮਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਾਨਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ ਦੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਚੀਵਰੇ ਗਾਹਿਤੇ ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਪਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਪਠਮਵਸ੍ਸੂਪਗਤਾਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਸ੍ਸ ਆਗਮਨਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਗਤਾ. ਲਦ੍ਧਂ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਦਾਯਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਆਗਤਾਗਤਸਾਟਕਂ.

ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਾਪਿ ਹਿ ਤੇਨੇਵ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਸਾਮਿਨੋਤਿ ਛਿਨ੍ਨਵਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਠਮਮੇਵ ਕਤਿਕਾਯ ਕਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨੇਵ ਅਦਾਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਵਾਰੇਨ੍ਤਾਨਂ ਗੀਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਸਮੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਸ੍ਸੂਪਗਤੇਸੁ ਅਲਦ੍ਧਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਮੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਭਤਿਨਿਵਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਭਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਂ. ਭਤਿਨਿਵਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਨੀਯੁਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਂ. ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਪਨਾਤਿਆਦਿ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਵਾਦਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਪਨ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਾਹਿਤਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰੁਪ੍ਪਾਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਾਹਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਞ੍ਚ ਇਦਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਞ੍ਚ ਇਮੇਸਂ ਦਾਤੁਂ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਪਲੋਕਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਾਹਿਤਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋਪਿ ਲਭਤੇਵ, ਪਗੇਵ ਛਿਨ੍ਨਵਸ੍ਸੋ. ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਗਾਹਿਤਂ ਪਨ ਤੇਮਾਸਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਾਯਕੇਹਿ ਚ ਅਨੁਮਤਤ੍ਤਾ ਭਤਿਨਿਵਿਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਨਵਸ੍ਸੋਪਿ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਕੇਚਿ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਮਾਣਂ, ਤੇਨੇਵ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸੇ ਏਵਂ ਦਾਯਕੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ ਗਹਿਤਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਾਸੋਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਹਿਤੋ, ਨ ਪਾਨੀਯੁਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭਤਿਕਰਣਮਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਤਂ ਭਤਿਨਿਵਿਟ੍ਠਮੇਵ ਸਿਯਾ, ਭਤਿਕਰਣਮੇਵ ਵਿਧਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹਿਤਂ ਛਿਨ੍ਨਵਸ੍ਸਾਦਯੋ ਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਬ੍ਭਮਤਿ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸੇਵ ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੭੪-੩੭੫) ਵਚਨਤੋ ‘‘ਵਤਟ੍ਠਾਨੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਭਾਗੋ ਸਙ੍ਘਿਕਤੋ ਅਮੋਚਿਤੋ ਤੇਸਂ ਵਿਬ੍ਭਮੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸੇਤਿ ਦਾਯਕਮਨੁਸ੍ਸੇ. ਲਭਤੀਤਿ ‘‘ਮਮ ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਏਤਸ੍ਸ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਦਾਯਕੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਙ੍ਘਿਕਤੋ ਵਿਯੋਜਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਰਭਾਗਂ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਗਾਹਤ੍ਤਾ, ਥੇਰੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਠਮਭਾਗਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਭਾਗਤ੍ਤਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨੨੨. ਇਦਾਨਿ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਮਪਰੋਪੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਰੋਪੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਦ੍ਵਯਤੋ ਅਞ੍ਞੋਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਅਯਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਉਤੁਕਾਲੇ ਚ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਯਮਪਰੋਪੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਦਿਵਸਵਸੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾਤਿ ਪਠਮਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸਭੂਤਂ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਿਯਾ ਪਾਟਿਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਾਸਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾਤਿ ਦੁਤਿਯਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸਭੂਤਸਾਵਣਪੁਣ੍ਣਮਿਯਾ ਪਾਟਿਪਦਂ. ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਪਵਾਰਣਾਤਿ ਅਸ੍ਸਯੁਜਪੁਣ੍ਣਮਿਯਾ ਪਾਟਿਪਦਂ.

੨੨੩. ਉਤੁਕਾਲੇ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਨਵਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਨਵਕਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਤਿ. ਅਕਤਨ੍ਤਿ ਅਪਰਿਸਙ੍ਖਤਂ. ਵਿਪ੍ਪਕਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਏਕਂ ਮਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਂ ਮਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ. ਤਿਭਾਗਨ੍ਤਿ ਤਤਿਯਭਾਗਂ. ਏਵਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਥਾਵਰੇਨ ਥਾਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਪਵਿਸਤਿ, ਨ ਇਤਰਥਾ ਸਬ੍ਬਸੇਨਾਸਨਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ. ਸਚੇ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦੀਨਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਚੇ ਸੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਠਪਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦੀਨਞ੍ਞੇਵ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਗਾਹੀ’’ਤਿ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਵਞ੍ਹੀਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਚਯਾਨੁਰੂਪਂ ਤਤਿਯਭਾਗੇ ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਭਾਗੇ ਵਾ ਗਹਿਤੇ ਤਂ ਭਾਗਂ ਦਾਤੁਂ ਲਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇਨਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਤੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਯੇਨ. ਸੋ ਸਾਮੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਭੂਮਿਯਾ ਵਿਹਾਰਕਰਣੇ ਸੋਵ ਸਾਮੀ, ਤਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਨ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੨੪. ਅਕਤਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਸੇਨਾਸਨਤੋ ਬਹਿ ਚਯਾਦੀਨਂ ਅਕਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਚਯਂ ਵਾ ਪਮੁਖਂ ਵਾਤਿ ਸਙ੍ਘਿਕਸੇਨਾਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਤੋ ਬਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਵਾ. ਬਹਿਕੁਟ੍ਟੇਤਿ ਕੁਟ੍ਟਤੋ ਬਹਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਾਧਾਰਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੫. ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਾਧਾਰਣਕਥਾਯਂ ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕੇਨਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਸਮ੍ਮੁਤਿਲਦ੍ਧੇਨ. ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਘਿਕਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਘਿਕਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ, ਏਵਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਿਕਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯੇਵ ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਕਤਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ. ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡੇ…ਪੇ… ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ ਤਾਲਪਕ੍ਕਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸਪੀਤਿ ਇਦਂ ਉਪਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਬਹਿਸੀਮਗਤਸ੍ਸਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਓਦਨਪਟਿਵੀਸੋਤਿ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਾਦਿਸਙ੍ਘਿਕਓਦਨਪਟਿਵੀਸੋ. ਅਨ੍ਤੋਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਾਦਰੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਅਨ੍ਤੋਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਗਾਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਬਹਿਉਪਚਾਰਸੀਮਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੫) ‘‘ਬਹਿਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯ ਠਿਤਾਨਂ ਗਾਹੇਥਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਨ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ, ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਬਹਿਗਾਮਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਗਾਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਭਾਵਨਤ੍ਥੋ ਵਾ, ਤੇਨ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਗਾਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਗੇਵ ਬਹਿਗਾਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ.

ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਾਧਾਰਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਇਤਿ ਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਸਂਵਣ੍ਣਨਾਭੂਤੇ ਵਿਨਯਾਲਙ੍ਕਾਰੇ

ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨੀਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਲਙ੍ਕਾਰੋ ਨਾਮ

ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ.

ਵਿਹਾਰਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਜਨਕਥਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਹਾਰਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਆਰਭੀਯਤੇ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਕੋ ਵਿਹਾਰੋ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ;

ਵਿਹਾਰੋ ਸੋ ਕਤਿਵਿਧੋ;

ਕੇਨ ਸੋ ਕਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋ;

ਕਥਂ ਕੋ ਤਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ.

‘‘ਕੇਨ ਸੋ ਗਾਹਿਤੋ ਕਸ੍ਸ;

ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨਿਯਾ ਕਤਿ;

ਕਤਿਹਙ੍ਗੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ;

ਧੁਵਵਾਸਾਯ ਦੀਯਤੇ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕੋ ਵਿਹਾਰੋਤਿ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਚਤੂਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਵਿਹਾਰਸੇਨਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਵਾਸਭੂਤੋ ਪਤਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸੋ. ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਹਾਰੋਤਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਹਾਰੋ, ਇਰਿਯਾਪਥਦਿਬ੍ਬਬ੍ਰਹ੍ਮਅਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਵਿਹਾਰੇਹਿ ਅਰਿਯਾ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਤ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਕਤਿਵਿਧੋਤਿ ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਗਣਸਨ੍ਤਕਵਿਹਾਰਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਤਿਬ੍ਬਿਧੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਵਿਹਾਰਂ ਵਾ ਪਰਿਵੇਣਂ ਵਾ ਆਵਾਸਂ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਖੁਦ੍ਦਕਮ੍ਪਿ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਤੋ ਅਭਿਯੋਗੋ ਨ ਰੁਹਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਦੀਘਭਾਣਕਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਪਨ ਗਣਸ੍ਸ, ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਤੇ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਆਰਾਮੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਦਾਯਕਸਨ੍ਤਕੋ ਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਕੇਨ ਸੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸੋ ਵਿਹਾਰੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ‘‘ਇਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ, ਯਦਿ ਗਣਸ੍ਸ, ‘‘ਇਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ, ਯਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ‘‘ਇਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਕੋ ਤਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਸਙ੍ਘੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ. ਯਦਿ ਗਣਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਗਣੋ ਤਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ. ਯਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਦੀਘਭਾਣਕਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਗਣਸ੍ਸ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਕੇਨ ਸੋ ਗਾਹਿਤੋਤਿ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੇਨ ਸੋ ਵਿਹਾਰੋ ਗਾਹਿਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ, ਯੋ ਨ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਦੋਸਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੋਹਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਏਵਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ, ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਤਿ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੋ, ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੭).

ਕਸ੍ਸ ਸੋ ਗਾਹਿਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੋ ਵਿਹਾਰੋ ਗਾਹਿਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣੇਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਾ ਗਣੇਤੁਂ, ਸੇਯ੍ਯਾ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੮). ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨਿਯਾ ਕਤੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਗਿਲਾਨੋ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਸਙ੍ਘਤੋ ਲਦ੍ਧਸੇਨਾਸਨੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਵੁਡ੍ਢੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਤਾਯ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ, ਗਿਲਾਨੋ ਗਿਲਾਨਤਾਯ, ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਵਿਨਯਧਰਗਣਵਾਚਕਾਚਰਿਯਾਨਂ ਵਾ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਸੋਪਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ’’ਤਿ.

ਕਤਿਹਙ੍ਗੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧੁਵਵਾਸਾਯ ਦੀਯਤੇਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰੋ ਦੀਯਤੇ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ? ਬਹੂਪਕਾਰਤਾਯ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾਯ ਚੇਤਿ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਬਹੂਪਕਾਰਤਨ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਤਾਦਿਬਹੁਉਪਕਾਰਭਾਵਂ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਦਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚਾ’ਤਿ. ਤੇਨ ਬਹੂਪਕਾਰਤ੍ਤੇਪਿ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਭਾਵੇ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤੇਪਿ ਬਹੂਪਕਾਰਤ੍ਤਾਭਾਵੇ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵਿਨਯਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਯਂ (ਕਙਖਾ. ਅਭਿ. ਟੀ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਚਨਤੋ. ਓਮਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਏਕੇਨ ਅਙ੍ਗੇਨ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਅਙ੍ਗੇਨ? ਬਹੂਪਕਾਰਤਾਯ ਵਾ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾਯ ਵਾ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਦੀਨਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੧੧੯-੧੨੧) ਵਚਨਤੋ.

ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਪਨ ਦੁਵਿਧੋ ਉਤੁਕਾਲੇ ਚ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਚਾਤਿ ਕਾਲਵਸੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਤਯੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ ਪੁਰਿਮਕੋ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਵ. ‘‘ਉਤੁਕਾਲੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ ਚ ਤਙ੍ਖਣਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨੋ ਚਾਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਧੋ. ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਪੁਰਿਮਕੋ ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਚਾਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਧੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਵਚਨਂ ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਨ ਆਗਤਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੮) ਪਨ ‘‘ਤਯੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ ਪੁਰਿਮਕੋ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਆਗਤੋ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧੮) ‘‘ਤੀਸੁ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੇਸੁ ਪੁਰਿਮਕੋ ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਗਾਹਾ ਥਾਵਰਾ, ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੇ ਅਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ ਆਗਤੋ.

ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬੇ ਵਿਹਾਰਾ ਸਙ੍ਘਿਕਾਵ, ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਿਹਾਰਦਾਯਕਾਨਂ ਵਿਹਾਰਦਾਨਕਾਲੇ ਕੁਲੂਪਕਾ ‘ਇਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’ਤਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਵਵਿਹਾਰਾਪਿ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਏਵ. ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਵਿਹਾਰੇਸੁ ਏਵਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਜੀਵਨ੍ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਮਤੇ ਸਙ੍ਘਿਕੋਯੇਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪੋਰਾਣਕਵਿਹਾਰਾਪਿ ਸਙ੍ਘਿਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰੇਵਂ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ – ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਵਿਹਾਰੇਸੁਪਿ ਦਾਯਕਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਕਾ, ‘‘ਇਮਂ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਇਮਂ ਨਾਮ ਥੇਰਂ ਵਸਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਅਵਦਨ੍ਤਾਪਿ ਦਾਨਕਾਲੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਪਨ ਕੁਲੂਪਕਾ ਦਾਨਕਾਲੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਦਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਾਪਿ ਦਾਯਕਾ ਅਪ੍ਪਕਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਬਹੁਤਰਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਮੇਵ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕੁਲੂਪਕਾਨਂ ਵਚਨਂ ਨਵਸੁ ਅਧਮ੍ਮਿਕਦਾਨੇਸੁ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੬੦; ਪਾਚਿ. ੪੯੨) ਵੁਤ੍ਤਂ ਏਕਂ ਅਧਮ੍ਮਿਕਦਾਨਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਜੀਵਨ੍ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੋ, ਮਤੇ ਸਙ੍ਘਿਕੋ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪਾਠੋ ਮੂਲਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਿਸਯੇ ਨ ਆਗਤੋ, ਮੂਲਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਂ ਜਗ੍ਗਾਪੇਤੁਂ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਕਾਰਾਪਨਟ੍ਠਾਨੇ ਆਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਵਵਿਹਾਰਾਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਾ ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਪੋਰਾਣਕਵਿਹਾਰਾਪਿ ਮੂਲੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਸੇਨ ਦਿਨ੍ਨਾ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਸੇਨੇਵ ਦੀਯਮਾਨਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਜੀਵਨ੍ਤੇਯੇਵ ਵਿਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਵਾਦੋ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋਵ.

ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਾ ਨਾਮ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਾਵ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨਵਵਿਹਾਰਾਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਕਾਲੇ ਦਾਨਕਾਲੇ ਚ ਕੁਲੂਪਕਭਿਕ੍ਖੁਂਯੇਵ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਾਵ, ਪੋਰਾਣਕਵਿਹਾਰਾਪਿ ਸਿਸ੍ਸਾਨੁਸਿਸ੍ਸੇਹਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਏਵ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਕਦਾਚਿ ਸਙ੍ਘੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਙ੍ਘਿਕਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯੇਵਂ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ – ਨਵਵਿਹਾਰੇਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇਪਿ ਦਾਨਕਾਲੇਪਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤੇਪਿ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਦਾਨਤੋ ਸਙ੍ਘਿਕਦਾਨਮੇਵ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਕਰੋਨ੍ਤਾਪਿ ਦਾਯਕਾ ਸਨ੍ਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਸੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਪੋਰਾਣਕਵਿਹਾਰੇਪਿ ਕੇਚਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਰਣਕਾਲੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਮਰਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਸੋ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਸਵਤ੍ਥੁਕਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਪਨ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦਯੋ ‘‘ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਂ ਸਾਸਨਂ ਯਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਾਵ ਮਮ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੂ’’ਤਿ ਪਣਿਧਾਯ ਚਿਰਕਾਲਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਾਦਕਰਂ ਗਾਮਖੇਤ੍ਤਾਦਿਕਂ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਨਕਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਕੁਲੂਪਕਭੂਤਸ੍ਸ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਾਸਾਣੇਸੁ ਅਕ੍ਖਰਂ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾਪਿ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਾਭਾਵਵਾਦੋਪਿ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋਵ.

ਅਪਰੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਵਿਹਾਰਦਾਯਕਸਨ੍ਤਕਾਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਾਯਕਾਯੇਵ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰਾ, ਨ ਸਙ੍ਘੋ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਵਿਹਾਰਦਾਯਕੇ ਅਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤੁਨਤ੍ਤਪਨਤ੍ਤਾਦਯੋ ਯਾਵ ਕੁਲਪਰਮ੍ਪਰਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ‘ਯੇਨ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਿਤੋ, ਸੋ ਵਿਹਾਰਸਾਮਿਕੋ’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੬) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਚ ‘ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੁਲੇ ਯੋ ਕੋਚਿ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੬) ਚ ਵਚਨਤੋ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾਮਿਭੂਤੋ ਦਾਯਕੋ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਂਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰੋ. ‘ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕੁਲਵਂਸੇ ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕੋ, ਸੋ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਦੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨੀਹਟਂ ਉਦਕਵਾਹਕਂ ਅਲ਼ਨਾਗਰਾਜਮਹੇਸੀ ਵਿਯ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੩੮-੫੩੯) ਵਚਨਤੋ ਵਿਹਾਰਦਾਯਕਸ੍ਸ ਕੁਲਵਂਸੇ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ ਰਾਜਾ ਵਾ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਵਾ ਯੋ ਕੋਚਿ ਇਸ੍ਸਰੋ ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਯਥਾਜ੍ਝਾਸਯਂ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨਾਨੁਜਾਨਨ੍ਤਿ.

ਕਥਂ? ‘‘ਯੇਨ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਿਤੋ, ਸੋ ਵਿਹਾਰਸਾਮਿਕੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪੁਬ੍ਬਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਇਦਾਨਿ ਇਸ੍ਸਰਵਸੇਨ ਯਥਾ ਜੇਤਵਨਂ, ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਮਿਕੋਤ੍ਯਾਦਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਜੇਤਸ੍ਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਵਨਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਜੇਤਵਨਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੇ ਕਤੇ ਯਦਿਪਿ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ ਤਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਕਿਣਿਤਕਾਲਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਸ੍ਸਰਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਦਾਪਿ ਜੇਤਵਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੋਹਰੀਯਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕੋ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਮਿਕੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੇ ਕਤੇ ਯਦਿਪਿ ਦਾਯਕੇਹਿ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਮ੍ਮਾਰੋ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਦਾਯਕੇਨ ਕਿਣਿਤਕਾਲਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਸ੍ਸਰਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਮਿਕੋਤ੍ਵੇਵ ਵੋਹਰੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਯਦਿਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਯਕੋ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋ ਨ ਹੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਚਾਗਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ ਦਾਨਸ੍ਸ, ਤਥਾਪਿ ਦਾਨਕਾਲਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਸ੍ਸਰਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾਮਿਕੋਤ੍ਵੇਵ ਵੋਹਰੀਯਤਿ, ਨ ਮੁਖ੍ਯਤੋ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਤੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਘਾਦਯੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਏਵ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰਾ, ਨ ਦਾਯਕੋ.

ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਾਦੀਸੁ ਵਿਹਾਰਦਾਯਕੇਸੁ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੭) ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਸੇਯ੍ਯਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੮) ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸ੍ਸੇਵ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਸ੍ਸ ਵਚਨਤੋ ਚ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਭੂਮਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਯੇਨ ਸਾ ਭੂਮਿ ਪਠਮਂ ਗਹਿਤਾ, ਸੋ ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਉਭੋਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੋਯੇਵ ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਵਲ੍ਲਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿਮੇਨ ਉਪਕਰਣੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤਿ, ਉਪਡ੍ਢਂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਉਪਡ੍ਢਂ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਸਙ੍ਘਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂਯੇਵ ਸਾਮਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੁਲੇ ਯੋ ਕੋਚਿ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਦੀਪਕਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਗਮਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਸਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਵਿਹਾਰੇ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਭਿਕ੍ਖੁਸਾਮਣੇਰਆਰਾਮਿਕੇਸੁ ਅਸਨ੍ਤੇਸੁ ਤੇ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਇਮਂ ਪਨ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰੇ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਨ੍ਥਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇਨ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਆਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਆਰਾਮਿਕੋ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਸਤਿ ਯੇਨ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਿਤੋ, ਸੋ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾਮਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੁਲੇ ਯੋ ਕੋਚਿ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਆਰਾਮਿਕਸ੍ਸਪਿ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤੋ ਓਲੋਕਨਤ੍ਥਾਯ ਵਤ੍ਤਸੀਸੇਨੇਵ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਘਿਕਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕੁਲਵਂਸੇ’’ਤ੍ਯਾਦਿਵਚਨਞ੍ਚ ਅਕਪ੍ਪਿਯਵਸੇਨ ਕਤਾਨਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਨਂ ਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਤਲ਼ਾਕਾਦੀਨਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾਨਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਰਾਜਾਦੀਹਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਸਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਾਨਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਰਾਜਾਦੀਨਂ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਙ੍ਘਗਣਪੁਗ੍ਗਲਚੇਤਿਯਾਨਂ ਦਾਨਂ. ਯਦਿ ਦਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਧਮ੍ਮਿਕਦਾਨਅਧਮ੍ਮਿਕਪਅਗ੍ਗਹਅਧਮ੍ਮਿਕਪਰਿਭੋਗਾ ਸਿਯੁਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੯) ‘‘ਨਵ ਅਧਮ੍ਮਿਕਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਅਞ੍ਞਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਅਞ੍ਞਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਅਞ੍ਞਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਣਾਮੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੯) ‘‘ਨਵ ਅਧਮ੍ਮਿਕਾਨਿ ਦਾਨਾਨੀਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਨਵ ਪਟਿਗ੍ਗਹਪਰਿਭੋਗਾਤਿ ਏਤੇਸਂਯੇਵ ਦਾਨਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਾ ਚ ਪਰਿਭੋਗਾ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਿ ਰਾਜਾਦਯੋ ਇਸ੍ਸਰਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਦਾਨਂ ਅਧਮ੍ਮਿਕਦਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਾ ਚ ਅਧਮ੍ਮਿਕਪਟਿਗ੍ਗਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਚ ਅਧਮ੍ਮਿਕਪਰਿਭੋਗਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਥਾਪਿ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ‘‘ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਂ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵਣ੍ਣਿਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੯੫, ੩੧੫) ‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ ‘ਦਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਮਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਪਦਾਨਮੇਵ, ‘ਦਾਯਕਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਪਨ ਸਾਮਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਜ੍ਝਾਹਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਮਿਭੂਤੋ ਦਾਯਕੋਵ ਇਸ੍ਸਰੋ, ਨ ਸਮ੍ਪਦਾਨਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ – ‘‘ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦਾਨਸਮਯੇ ਪਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਦਿਨ੍ਨਸਮਯੇ ਪਵਤ੍ਤਵਸੇਨ. ਦਾਨਕਾਲੇ ਹਿ ਦਾਯਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦਾਯਕੋ ਸਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘੋ ਸਮ੍ਪਦਾਨਂ, ਦਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਪਨ ਸਙ੍ਘੋਵ ਸਾਮੀ ਹੋਤਿ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਦਾਯਕੋ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਯਕੇਹੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੭੩). ਇਦਂ ਪਨ ਸਦ੍ਦਲਕ੍ਖਣਗਰੁਕਾ ਸਦ੍ਦਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਦਾਨਕਾਲੇਯੇਵ ਦਾਯਕਸਨ੍ਤਕਭਾਵੋ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਸਨ੍ਤਕਭਾਵੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਕਟੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਦਾਯਕਸਨ੍ਤਕਭਾਵਸਾਧਕਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕੋ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਰੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਕੋਚਿ ਵਂਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪੁਨ ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੇਨ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੩੮-੫੩੯) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾਮਿਕਭੂਤਦਾਯਕਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਾਦੀਨਂ ਵਂਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋਯੇਵਾਤਿ. ਨ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਮੇਵ ਕਪ੍ਪਿਯਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਦਾਯਕਾਦੀਹਿ ਪੁਨ ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੇਨ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਥਾ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਪਰਿਭੁਤ੍ਤਮੇਵ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਨ੍ਤਕਂਯੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਦਾਯਕਾਦਯੋ ਪਟਿਗ੍ਗਹਾਪੇਤਿ, ਨ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾ ਚ ਬੀਜਗਾਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਨ੍ਤਕਂ ਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਭਾਵਤੋ ਪਰਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਾਦਯੋ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ, ਏਵਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂਯੇਵ ਤਲ਼ਾਕਾਦਿਕਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਰਣਤ੍ਥਂ ਦਾਯਕਾਦਯੋ ਪੁਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਰਣਤ੍ਤਂਯੇਵ ਸਾਧੇਤਿ, ਨ ਇਸ੍ਸਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਤਥਾਪਿ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ‘‘ਜਾਤਿਭੂਮਿਯਂ ਜਾਤਿਭੂਮਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਿਕਤ੍ਥੇਰਂ ਸਤ੍ਤਹਿ ਜਾਤਿਭੂਮਿਕਵਿਹਾਰੇਹਿ ਪਬ੍ਬਾਜਯਿਂਸੂਤਿ ਵਚਨਤੋ ਦਾਯਕੋ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਇਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾਯੇਵ ਹਿ ਤੇ ਥੇਰਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਨੋ ਅਨਿਸ੍ਸਰਾ’’ਤਿ, ਨ ਖੋ ਪਨੇਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਜਾਤਿਭੂਮਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਵਿਹਾਰਦਾਯਕਾ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਵਸਨ੍ਤਾ ਬਹਵੋ ਉਪਾਸਕਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਿਕਤ੍ਥੇਰਂ ਅਯੁਤ੍ਤਚਾਰਿਤ੍ਤਾ ਸਕਲਸਤ੍ਤਵਿਹਾਰਤੋ ਪਬ੍ਬਾਜਯਿਂਸੁ, ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਹਾਰਦਾਯਕਭਾਵੇਨ ਇਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਉਦਾਹਰਣਂ ਨ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਦੀਪਕਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਪਰਾਧਾਨੁਰੂਪਕਰਣਭਾਵਦੀਪਕਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਯਦਾ ਦਾਯਕੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੁਞ੍ਚਚੇਤਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੋ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਂਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਜਨਪਦਸ੍ਸਾਮਿਕਰਾਜਾਦਯੋ ਵਾ ਇਸ੍ਸਰਾ ਭਵਿਤੁਂ ਵਾ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਵਾ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਗਣੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਸੋਯੇਵ ਇਸ੍ਸਰੋ ਭਵਿਤੁਂ ਵਾ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਵਾ ਲਭਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਥ ਦਾਯਕਾਦੀਨਂ ਇਸ੍ਸਰੋ ਭਵਿਤੁਂ ਅਲਭਨਭਾਵੋ ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਚਾਗਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ ਦਾਨਸ੍ਸ, ਪਥਵਾਦਿਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਚ ਪੁਨ ਗਹਣਸ੍ਸ ਅਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ ਵਚਨਤੋ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਦੀਯਮਾਨਂ ਪਤਤਿ, ਤਂ ਸਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ, ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਯਕੇਹੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੭੩) ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਯਕੇਹੀਤਿ ਵਚਨੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਰਸਨ੍ਤਕਾਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸਙ੍ਘਾਦੀਨਂ ਇਸ੍ਸਰੋ ਭਵਿਤੁਂ ਲਭਨਭਾਵੋ ਕਥਂ ਞਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਚੇ? ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ, ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਪਾਚਿ. ੧੧੭, ੧੨੭) ਆਗਮਨਤੋ ਚ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਪਾਦਕਂ ਗਾਮਦਾਰਕੇਹਿ ਪਂਸ੍ਵਾਗਾਰਕੇਸੁ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੇਹਿ ਕਤਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧) ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਵਚਨਤੋ ਚ ‘‘ਅਭਿਯੋਗੇਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਵਿਹਾਰਂ ਵਾ ਪਰਿਵੇਣਂ ਵਾ ਆਵਾਸਂ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਖੁਦ੍ਦਕਮ੍ਪਿ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਤੋ ਅਭਿਯੋਗੋ ਨ ਰੁਹਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਦੀਘਭਾਣਕਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਪਨ ਗਣਸ੍ਸ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਤੇ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੨) ਵਚਨਤੋ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਕਥਂ ਦਾਯਕਾਦੀਨਂ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਅਲਭਨਭਾਵੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨਵਿਹਾਰਾਦਿਦਾਯਕੇਸੁ ਤੇਸਂ ਵਿਚਾਰਣਂ ਅਨਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸੇਵ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸਮ੍ਮੁਤਿਅਨੁਜਾਨਤੋ ਚ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕੇਸੁ ਕੋਸਮ੍ਬਕਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਤੇਸੁ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਚ ਵਿਸਾਖਾਯ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾਯ ਚ ‘‘ਕਥਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੪੬੮) ਏਵਂ ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰਦਾਯਕਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮਵਿਹਾਰਦਾਯਕਭੂਤੇਸੁ ਆਰੋਚਿਤੇਸੁਪਿ ਤੇਸਂ ਸੇਨਾਸਨਵਿਚਾਰਣਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਰੋਚਿਤੇ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਡ੍ਢਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਯੋ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੪੭੩) ਥੇਰਸ੍ਸੇਵ ਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ ਵਿਚਾਰਣਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਕਥਂ ਪਨ ਸਙ੍ਘਾਦੀਨਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਲਭਨਭਾਵੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ? ‘‘ਏਵਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ – ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੋ, ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੭).

ਏਵਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਨ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮਤੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਕਵਿਧਾਨਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣੇਤੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਾ ਗਣੇਤੁਂ, ਸੇਯ੍ਯਾ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਗ੍ਗੇਨ ਗਾਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਙ੍ਘਿਕਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਲਭਨਭਾਵੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

‘‘ਦੀਘਭਾਣਕਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਪਨ ਗਣਸ੍ਸ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਵਿਹਾਰਾਦਿਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਸਮ੍ਭਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੨) ਆਗਮਨਤੋ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਪਾਚਿ. ੧੧੭) ਆਗਮਨਤੋ ਚ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ ਰੁਹਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਮਿਵ ਹੋਤੀਤਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੨) ਵਚਨਤੋ ਚ ਗਣਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਗਣਸਨ੍ਤਕਵਿਹਾਰੋ ਗਣੇਨੇਵ ਵਿਚਾਰੀਯਤੇ, ਨੋ ਦਾਯਕਾਦੀਹਿ. ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਿਹਾਰੋਪਿ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਪੁਗ੍ਗਲੇਨੇਵ ਵਿਚਾਰੀਯਤੇ, ਨੋ ਦਾਯਕਾਦੀਹੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਸੁ ਚ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਿਕਗਣਸਨ੍ਤਕਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸੇਵ ਵਚਨਤੋ ਚ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਙ੍ਘਗਣਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਿਹਾਰਵਿਚਾਰਣਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਚ ਦਾਯਕਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਦਾਯਕਾਨਂ ਵਿਹਾਰਵਿਚਾਰਣਸ੍ਸ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਚ ਸਙ੍ਘਾਦਯੋ ਏਵ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਯੇਵ ਚ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਤੇਸੁ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਭੂਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਗਣਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਸੋ ਵਿਹਾਰੋ ਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਕੇਨ ਚ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰੇ ਤਾਵ ‘‘ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਸੁ ਕਾਲਕਤੇਸੁਪਿ ਤਦਞ੍ਞੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸਙ੍ਘੋ ਚ ਅਨਾਗਤਸਙ੍ਘੋ ਚ ਇਸ੍ਸਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੋ, ਤੇਨ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਗਣਸਨ੍ਤਕੇ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਣੇ ਯਾਵ ਏਕੋਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਾਵ ਗਣਸਨ੍ਤਕੋਵ, ਤੇਨ ਅਵਸਿਟ੍ਠੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਕਾਲਕਤੇਸੁ ਯਦਿ ਸਕਲਗਣੋ ਵਾ ਤਂਗਣਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਅਵਸਿਟ੍ਠਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਜੀਵਮਾਨਕਾਲੇਯੇਵ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਯੇਨ ਚ ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਗਹਿਤੋ, ਸੋ ਇਸ੍ਸਰੋ. ਸਚੇਪਿ ਸਕਲਗਣੋ ਜੀਵਮਾਨਕਾਲੇਯੇਵ ਅਞ੍ਞਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤੇ ਅਞ੍ਞਗਣਸਙ੍ਘਪੁਗ੍ਗਲਾ ਇਸ੍ਸਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਿਹਾਰੇ ਪਨ ਸੋ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾਮਿਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਮਾਨਕਾਲੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤੇ ਇਸ੍ਸਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਵਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਮਾਨਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋਵ ਇਸ੍ਸਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਗਰੁਭਣ੍ਡਤ੍ਤਾ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਯਂ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਕਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਗਣਸਨ੍ਤਕਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇਸੁ ਪਨ ਤੇਸਂ ਸਾਮਿਕਤ੍ਤਾ ਦਾਨਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹਾ ਰੁਹਨ੍ਤਿ, ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਜੀਵਮਾਨੋਯੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਾਸਿ, ਕੋਚਿ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਯਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਯੇਨ ਚ ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲਕਤੇ ਇਤਰੋ ਸਾਮੀ, ਬਹੂਨਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਤਕੇ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੯) ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਏਵਂ ਪਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ‘‘ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਦਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯਦਾਨਤ੍ਤਾ ਨ ਰੁਹਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੪੧੯) ‘‘ਸਚੇ ਹਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਹੋਤੁ, ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਹੋਤੁ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਹੋਤੁ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਹੋਤੁ, ਮਾਤੁ ਹੋਤੁ, ਪਿਤੁ ਹੋਤੁ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤੇਸਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯਦਾਨਂ ਰੁਹਤਿ, ਗਿਹੀਨਂ ਪਨ ਰੁਹਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਨ ਵਿਨਯਧਰਾ ‘‘ਗਿਹੀਨਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਚ੍ਚਯਦਾਨਵਸੇਨ ਗਿਹੀਨਂ ਦਦਨ੍ਤੇ ਰੁਹਤਿ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਨ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਨ ਰੁਹਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਦਦਨ੍ਤੋਪਿ ਰੁਹੇਯ੍ਯ ਤੇਸਂ ਗਿਹਿਭੂਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਥ ਚ ਪਨ ‘ਮਾਤੁ ਹੋਤੁ, ਪਿਤੁ ਹੋਤੁ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤੇਸਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਨ ਰੁਹਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਗਿਹੀਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਸਾਮਿਵਚਨਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਗਿਹੀਨਂ ਪਨ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਚ੍ਚਯਦਾਨਂ ਰੁਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ.

ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ‘‘ਸਚੇ ਹਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯਦਾਨਂ ਰੁਹਤਿ, ਗਿਹੀਨਂ ਪਨ ਰੁਹਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਾਮ੍ਯਤ੍ਥੇ ਛਟ੍ਠੀਬਹੁਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਭਵਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਗਿਹੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਪਦਾਨਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਕਤਮਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚੀ’’ਤਿ ਪਦਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੪੧੯) ‘‘ਮਾਤੁ ਹੋਤੁ, ਪਿਤੁ ਹੋਤੁ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਅਜ੍ਜੁਕਵਤ੍ਥੁਨਾ (ਪਾਰਾ. ੧੫੮) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਜੀਵਮਾਨਕਾਲੇਯੇਵ ਦਤ੍ਵਾ ਮਤੇਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਞਾਤੋ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਮਤੇਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਕਥਂ ਞਾਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਤਾਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਙ੍ਘੋਵ ਇਸ੍ਸਰੋ, ਗਣਸਨ੍ਤਕੇ ਪਨ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਅਵਸੇਸਾ ਇਸ੍ਸਰਾ, ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਮਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘੋਵ ਇਸ੍ਸਰੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੯) ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਮਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਪਨ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਗਰੁਭਣ੍ਡਤ੍ਤਾ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਯਂ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਕਂ ਸਙ੍ਘਿਕਮੇਵ ਹੋਤਿ.

ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲਕਤੇ ਸਙ੍ਘੋ ਸਾਮੀ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰੇ, ਅਪਿਚ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾ ਬਹੂਪਕਾਰਾ, ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੇਨ ਤਿਚੀਵਰਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਦਾਤੁਂ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਲਹੁਭਣ੍ਡਂ ਲਹੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਭਾਜੇਤੁਂ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਗਰੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਯਂ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੬੯) ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ‘‘ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਗਰੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਵਿਹਾਰ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਥਂ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਗਰੁਭਣ੍ਡਭਾਵੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ? ‘‘ਵਿਹਾਰੋ ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁ, ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ,

‘‘ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਗਹਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਸਙ੍ਗਹਂ;

ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਨਵਕੋਟ੍ਠਾਸਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਅਟ੍ਠਭੇਦਨਂ.

‘‘ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਰਾਸੀਹਿ, ਪਞ੍ਚਨਿਮ੍ਮਲਲੋਚਨੋ;

ਪਞ੍ਚਵੀਸਵਿਧਂ ਨਾਥੋ, ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਪਕਾਸਯੀ’’ਤਿ. (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧) –

ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਇਤਿ ਦਾਯਕੋ ਵਿਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਲੂਪਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੁਞ੍ਚਚੇਤਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲੇ ਦਾਯਕੋ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾਮਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਦਾਤੁਂ ਵਾ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਵਾ ਇਸ੍ਸਰੋ, ਮੁਞ੍ਚਚੇਤਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਮਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਤੁਂ ਵਾ ਇਸ੍ਸਰੋ. ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਮਾਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਦਾ ਤੇ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦਯੋ ਸਾਮਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰਾ. ਯਦਿ ਪਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਤ੍ਵਾਵ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ਸਙ੍ਘੋਵ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਦਾਯਕੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ, ਸਙ੍ਘਾਨੁਮਤਿਯਾ ਏਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਸ੍ਸਰਵਤਾਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਏਵਂ ਮੂਲਤੋਯੇਵ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਿਕਭੂਤਵਿਹਾਰੋ ਵਾ ਮੂਲੇ ਗਣਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਗਣਸਨ੍ਤਕਪੁਗ੍ਗਲਿਕਭੂਤੋਪਿ ਤੇਸਂ ਗਣਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਅਦਤ੍ਵਾ ਕਾਲਕਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਙ੍ਘਿਕਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਵਿਹਾਰੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ. ਸਙ੍ਘੇਨਪਿ ਭਗਵਤੋ ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਗਾਹਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸੇਨਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੭) ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁ’ਨ੍ਤਿ’’ਆਦਿ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਨਾਮ ਵਸ੍ਸਕਾਲਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ, ਉਤੁਕਾਲਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ, ਧੁਵਵਾਸਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਵਸ੍ਸਕਾਲਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਪੁਰਿਮਵਸ੍ਸਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਵਸ੍ਸਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਦੁਵਿਧੋ. ਉਤੁਕਾਲਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ, ਤਙ੍ਖਣਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਦੁਵਿਧੋ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਚ ਅਸਮੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਞ੍ਹਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੮) ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ’ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ਤਯੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ ਪੁਰਿਮਕੋ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ. ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਪੁਰਿਮਕੋ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਮਾਸਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਪਵਾਰਣਾਯ ਆਯਤਿਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਗਤੋ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧੮) ‘‘ਤੀਸੁ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੇਸੁ ਪੁਰਿਮਕੋ ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਗਾਹਾ ਥਾਵਰਾ. ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੇ ਅਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਤਾਵ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਕਥਾ, ਅਯਂ ਪਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਉਤੁਕਾਲੇ ਚ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਚਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੇਨ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾ.

ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਨਾਮ ਉਤੁਕਾਲੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ, ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਉਤੁਕਾਲੋ ਨਾਮ ਹੇਮਨ੍ਤਉਤੁਗਿਮ੍ਹਉਤੁਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਮਾਸਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨਿਯਤਾਵਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇ ਯਦਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਦਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਕਾਲੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਂ ਉਤੁਕਾਲੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਨਾਮ. ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਪਨ ‘‘ਪੁਰਿਮਕੋ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਨਯੇਨ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋਪਿ ਹਿ ਆਯਤਿਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਗਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਮੇਵ ਪਵਿਸਤਿ, ਨ ਉਤੁਕਾਲੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਪਵਾਰਣਾਯ ਆਯਤਿਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਙ੍ਖਣਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਚ ਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵਿਸੁਂ ਆਗਤੋ, ਉਤੁਕਾਲੇ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਯੇਵ ਤਦਙ੍ਗਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਤਿਪਿ ਤਙ੍ਖਣਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਤੁਕਾਲਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਪਿ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਤਙ੍ਖਣਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਧੋ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ.

ਅਥਾਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸਮ੍ਮੁਤਿਲਦ੍ਧੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਨ੍ਤੋਉਪਚਾਰਸੀਮਟ੍ਠੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਥਾਵਿਨਯਂ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਵਿਚਾਰਣਾ ਯਾਵਜ੍ਜਕਾਲਾ ਥਾਵਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਧੁਵਵਾਸਵਸੇਨ ਵਿਚਾਰਣਮੇਵ ਯਾਵਜ੍ਜਕਾਲਾ ਥਾਵਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਭੇਦੇ ‘‘ਧੁਵਵਾਸਵਸੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਨਤ੍ਥਿ. ਧੁਵਵਾਸਵਸੇਨ ਵਿਚਾਰਣਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮੁਤਿਲਦ੍ਧੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੇਨ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਦੁਵਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਨਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਘੋ ਬਹੂਪਕਾਰਤਾਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਫਾਸੁਕਂ ਆਵਾਸਂ ਧੁਵਵਾਸਵਸੇਨ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਂ ਯਾਵਜ੍ਜਕਾਲਾ ਥਾਵਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਸਮਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਘੋਵ ਧੁਵਵਾਸਵਸੇਨ ਦੇਤਿ, ਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਕਥਂ ਞਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਚੇ? ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਵਿਨਯਧਰਾਦੀਨਂ ਵਾ ਗਣਵਾਚਕਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੨੦; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਹਿ ਬਹੂਪਕਾਰਸ੍ਸ ਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ ਫਾਸੁਕਂ ਆਵਾਸਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਵਿਨਯਧਰਗਣਵਾਚਕਾਚਰਿਯਾਨਂ ਵਾ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੫-੪੯੬) ਚ ‘‘ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਸੀਮਟ੍ਠਕਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੨) ਵਚਨਤੋ ਸਾਧੁਕਂ ਨਿਸ੍ਸਂਸਯੇਨ ਞਾਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਕਥਂ ਪਨ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਭਾਵੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ? ‘‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਾਦੀਨਂ ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਮ੍ਪਿ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮੇਨ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੫-੪੯੬) ਕਮ੍ਮਵਗ੍ਗੇ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਦੁਵਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਯੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਭਾਵੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ? ‘‘ਬਹੂਪਕਾਰਤਨ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਤਾਦਿਬਹੁਉਪਕਾਰਭਾਵਂ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਦਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚਾ’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨ ਬਹੂਪਕਾਰਤ੍ਤੇਪਿ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਭਾਵੇ, ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤੇਪਿ ਬਹੂਪਕਾਰਤ੍ਤਾਭਾਵੇ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵਿਨਯਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਟੀ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕੇਨ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਯਾਵਜ੍ਜਕਾਲਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ? ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੁਲ੍ਲਭਤ੍ਤਾ, ਨਾਨਾਦੇਸਵਾਸੀਨਂ ਨਾਨਾਚਰਿਯਕੁਲਸਮ੍ਭਵਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਕਸਮ੍ਭੋਗਪਰਿਭੋਗਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਤ੍ਤਾ ਚ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ, ਯੋ ਨ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਦੋਸਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੋਹਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਭਯਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਗਹਿਤਾਗਹਿਤਞ੍ਚ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੭). ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੨੨) ‘‘ਏਵਰੂਪੇਨ ਹਿ ਸਭਾਗਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਏਕਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਏਕਪਰਿਵੇਣੇ ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਦਾਨਵਿਚਾਰੋ ਯਾਵਜ੍ਜਕਾਲਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ? ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਭਾਵੇਪਿ ਸੀਮਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਸੀਮਟ੍ਠਕਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੨).

ਉਤੁਕਾਲੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸੇਨਾਸਨੇ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਆਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਪਟਿਬਾਹੇਤਬ੍ਬੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਤੇਮਾਸਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ, ਉਤੁਕਾਲਂ ਪਨ ਨ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੮). ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਤਮੇ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾਤਿ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ, ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ, ਗਿਲਾਨੋ, ਸਙ੍ਘਤੋ ਲਦ੍ਧਸੇਨਾਸਨੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਟ੍ਠਕਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਕੇਨਚਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ. ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤਾਯ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਗੋਪੇਨ੍ਤੋ ਵਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਕੇਨਚਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ. ਗਿਲਾਨੋ ਗੇਲਞ੍ਞਾਭਿਭੂਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਸੇਨਾਸਨੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਕੇਨਚਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ. ਸਙ੍ਘਤੋ ਲਦ੍ਧਸੇਨਾਸਨੋ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦਿਨ੍ਨਸੇਨਾਸਨਤ੍ਤਾ ਕੇਨਚਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪੩) ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ, ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ, ਗਿਲਾਨੋ, ਸਙ੍ਘਤੋ ਲਦ੍ਧਸੇਨਾਸਨੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਤਾਯ ਨਵਕਤਰੇਨ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤਾਯ, ਗਿਲਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਿਲਾਨਤਾਯ, ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਹਿ ਬਹੂਪਕਾਰਸ੍ਸ ਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ ਫਾਸੁਕਂ ਆਵਾਸਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਉਪਕਾਰਕਤਾਯ ਚ ਸਙ੍ਘਤੋ ਲਦ੍ਧਤਾਯ ਚ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਵਸੇਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਆਗਤੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧੮) ‘‘ਉਤੁਕਾਲੇ ਤਾਵ ਕੇਚਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਠਮਯਾਮਂ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਂ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਂ ਵਾ, ਯੇ ਯਦਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਦਾਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਕਾਲੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਏਤਰਹਿ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਙ੍ਘੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਆਰਬ੍ਭ ‘‘ਇਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਸਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵਿਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਦਾਨਕਾਲੇ ਤੇਨ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਕਰਣਕਾਲੇਪਿ ਦਾਨਕਾਲੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਭਿਕ੍ਖੁਮੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਪਾਤਨਕਾਲੇ ਤੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਾਠਂ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਕੁਲੂਪਕਸ੍ਸੇਵ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਘਸਾਧਾਰਣਤ੍ਥਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਇਮੇਸੁ ਤੀਸੁ ਦਾਨੇਸੁ ਪਠਮਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲੇਪਿ ਦਾਨਕਾਲੇਪਿ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਘਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲੇ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਦਾਨਕਾਲੇ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਿਕਮੇਵ. ਤਤਿਯਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲੇਪਿ ਦਾਨਕਾਲੇਪਿ ਕੁਲੂਪਕਪੁਗ੍ਗਲਮੇਵ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਸਙ੍ਘਂ, ਕੇਵਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਅਯਂ ਵਿਹਾਰੋ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਵਚੀਭੇਦਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਯਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ –

‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਨੋਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੋਮਯਾ;

ਮਨਸਾ ਚੇ ਪਸਨ੍ਨੇਨ, ਭਾਸਤਿ ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ;

ਤਤੋ ਨਂ ਸੁਖਮਨ੍ਵੇਤਿ, ਛਾਯਾਵ ਅਨਪਾਯਿਨੀਤਿ. (ਧ. ਪ. ੨) –

ਵਚਨਤੋ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ‘‘ਯਥਾ ਦਾਯਕਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੫) ਵਚਨਤੋ ਵਚੀਭੇਦਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਇਦਂ ਦਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਵਸੁ ਅਧਮ੍ਮਿਕਦਾਨੇਸੁ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੬੦) ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਅਧਮ੍ਮਿਕਦਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਹਾਪਿ ਪਰਿਭੋਗਾਪਿ ਅਧਮ੍ਮਿਕਪਟਿਗ੍ਗਹਾ ਅਧਮ੍ਮਿਕਪਰਿਭੋਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੀਸੁ ਧਮ੍ਮਿਕਦਾਨੇਸੁ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸੇਵ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯਧਮ੍ਮਿਕਦਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਹਾਪਿ ਪਰਿਭੋਗਾਪਿ ਧਮ੍ਮਿਕਪਟਿਗ੍ਗਹਾ ਧਮ੍ਮਿਕਪਰਿਭੋਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਪਕ੍ਖਂ ਭਜਤਿ. ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾਦਿਗਣੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ. ਏਤੇ ਪਨ ਗਣਸਨ੍ਤਕਪੁਗ੍ਗਲਿਕਾ ਵਿਹਾਰਾ ਦਾਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਸਨ੍ਤਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਦਾਯਕਸਨ੍ਤਕਾ. ਤੇਸੁ ਗਣਸਨ੍ਤਕੋ ਤਾਵ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਮਤੇਸੁ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਸਨ੍ਤਕੋ, ਤੇਸੁ ਧਰਮਾਨੇਸੁਯੇਵ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੋ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਮਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੯) ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲਕਤੇ ਇਤਰੋ ਸਾਮੀ, ਬਹੂਨਂ ਸਨ੍ਤਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਮਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਿਕਂਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਵਿਹਾਰੋਪਿ ਯਦਿ ਸੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਮਾਨਕਾਲੇਯੇਵ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦੀਨਂ ਦੇਤਿ, ਕੋਚਿ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸੇਨ ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਕਾਲਕਤੇ ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸੋ ਜੀਵਮਾਨੋਯੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਾਸਿ, ਕੋਚਿ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਯਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਯੇਨ ਚ ਗਹਿਤੋ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਞ੍ਚ (ਮਹਾਵ. ੩੬੯) ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲਕਤੇ ਸਙ੍ਘੋ ਸਾਮੀ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰੇ, ਅਪਿਚ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾ ਬਹੂਪਕਾਰਾ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੇਨ ਤਿਚੀਵਰਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਦਾਤੁਂ, ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਲਹੁਭਣ੍ਡਂ ਲਹੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਭਾਜੇਤੁਂ, ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਗਰੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ, ਤਂ ਆਗਤਾਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਯਂ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੬੯) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ.

ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾਨਂ ‘‘ਪੁਰਿਮਕੋ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮੁਤ੍ਤਕੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੮) ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧੮) ਆਗਤਾਨਂ ‘‘ਉਤੁਕਾਲੇ ਚ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸੇ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਨਞ੍ਚ ਏਤਰਹਿ ਅਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਸ੍ਸ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦਿਨ੍ਨਤਾਯ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਹੋਤਿ. ਵੁਡ੍ਢਤਰਗਿਲਾਨਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪੩) ‘‘ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਤਾਯ ਨਵਕਤਰੇਨ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਗਿਲਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਿਲਾਨਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਦਯੋ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦਿਨ੍ਨਤਾਯ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਵਿਨਯਧਰਾਦੀਨਂ ਵਾ…ਪੇ… ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਸੋਪਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੨੦; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ). ਸੋ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਏਤਰਹਿ ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰੇਸੁ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੇਸੁ ਯਥਾਕਮ੍ਮਙ੍ਗਤੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ, ਸੋਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਵਿਹਾਰੋ ਮਯਾ ਵਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਪਟਿਬਲੋ, ਸੋਪਿ ਤਥੇਵ ਵਦਤਿ. ਯੇਨ ਸੋ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਿਤੋ, ਸੋਪਿ ‘‘ਮਯਾ ਪਸੀਦਿਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸਙ੍ਘੋਪਿ ‘‘ਮਯਮੇਵ ਇਸ੍ਸਰਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਇਚ੍ਛਿਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਂਦ੍ਵਿਧਾ ਵਾ ਤਿਧਾ ਵਾ ਚਤੁਧਾ ਵਾ ਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਹੋਤਿ.

ਤੇਸੁ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ‘‘ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਡ੍ਢਤਰਸ੍ਸ ਆਸਨਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਯੋ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਪਾਠਞ੍ਚ (ਮਹਾਵ. ੪੭੩; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੬), ‘‘ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਤਾਯ ਨਵਕਤਰੇਨ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਞ੍ਚ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੯ ਆਦਯੋ; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮੇਵ ਏਤ੍ਥ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ, ਮਯਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਅਞ੍ਞੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਮੇਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਿਤੁਮਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਞ੍ਚ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੫-੪੯੬), ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਦਸਵਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਦਸਵਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ, ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਵਚਨਞ੍ਚ (ਮਹਾਵ. ੭੬, ੮੨) ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮੇਵ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਪਟਿਬਲੋ, ਨ ਮਯਾ ਅਞ੍ਞੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤਤਰੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਮੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ. ਵਿਹਾਰਕਾਰਕੋਪਿ ‘‘ਯੇਨ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਿਤੋ, ਸੋ ਵਿਹਾਰਸਾਮਿਕੋਤਿ ਵਿਨਯਪਾਠੋ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੬) ਅਤ੍ਥਿ, ਮਯਾ ਚ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯਾ ਪਸਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲੋ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ. ਸਙ੍ਘੋਪਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਵਚਨਞ੍ਚ (ਪਾਚਿ. ੧੧੬, ੧੨੧, ੧੨੬, ੧੩੧), ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਪਾਦਕਂ ਗਾਮਦਾਰਕੇਹਿ ਪਂਸ੍ਵਾਗਾਰਕੇਸੁ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੇਹਿ ਕਤਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਞ੍ਚ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧) ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਤਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਭਿਰੁਚਿਤਪੁਗ੍ਗਲੋਵ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ.

ਤਤ੍ਥ ਵੁਡ੍ਢਤਰਸ੍ਸ ਵਚਨੇਪਿ ‘‘ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤ੍ਯਾਦਿਵਚਨਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੬) ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਆਸਨਸਾਲਾਦੀਸੁ ਅਗ੍ਗਾਸਨਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਤਰਾਰਹਤ੍ਤਾ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੁਡ੍ਢਤਰੇ ਆਗਤੇ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਆਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਧੁਵਵਾਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ‘‘ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਤਾਯ’’ਤ੍ਯਾਦਿਵਚਨਞ੍ਚ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੨੦; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਸੇਨਾਸਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਵੁਡ੍ਢਤਰੇ ਆਗਤੇ ਨਵਕਤਰੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਪਨ ਨਵਕਤਰੇਨ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਤਰਤਾਯਾ’’ਤਿ ਉਤੁਕਾਲੇ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਸੇਨਾਸਨਦਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਦਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਸੀਘਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ.

ਬ੍ਯਤ੍ਤਵਚਨੇਪਿ ‘‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ’’ਤ੍ਯਾਦਿਵਚਨਞ੍ਚ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੪੫-੪੯੬) ਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਮਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਫਾਸੁਕਂ ਆਵਾਸਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੇਨਚਿ ਤਮ੍ਹਾ ਵਿਹਾਰਾ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ ਹੋਤਿ, ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤ੍ਯਾਦਿਵਚਨਞ੍ਚ (ਮਹਾਵ. ੮੨) ਨਿਸ੍ਸਯਾਚਰਿਯਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਸੀਘਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ.

ਦਾਯਕਵਚਨਂ ਪਨ ਨਾਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਯੇਨ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਿਤੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿਪਾਠਸ੍ਸ ਅਮੁਖ੍ਯਵੋਹਾਰਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਗਤਿਯਾ ਅਰਹਾਪਿ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਦਾਨਕਾਲਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸਾਮਿਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਦਾਯਕੋ ‘‘ਵਿਹਾਰਸਾਮਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਇਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਸਕਲੇ ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਸੁ ਚ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦਾਯਕੋ ਇਸ੍ਸਰੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦਾਯਕੇਨ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦਾਯਕਸਨ੍ਤਕਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ ਅਤ੍ਥਿ, ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕੋ, ਗਣਸਨ੍ਤਕੋ, ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨਾਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਚਨੇਪਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿਵਚਨਂ (ਪਾਚਿ. ੧੧੬, ੧੨੧, ੧੨੬, ੧੩੧) ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਤਕਭਾਵਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦੁਵਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮੇਨ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ਵਾ. ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੁਲ੍ਲਭਤ੍ਤਾ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇ ਸਤਿ ਦੁਵਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਪਨ ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਤਾਦਿਬਹਊਪਕਾਰਤਾਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਤਾਦਿਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾਵਿਰਹਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਮਿਸਗਰੁਕਤਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਹਾਰੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘਵਚਨਮ੍ਪਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤਾਵ ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਥ ਤੀਣਿਪਿ ਵਚਨਾਨਿ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਇਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਭਿਰੁਚਿਤੋ’’ਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਅਭਿਰੁਚਿਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਮ੍ਹੇ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੋ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ, ਆਚਰਿਯੋ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ, ਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਕੋ, ਸਮਾਨਾਚਰਿਯਕੋ, ਪਿਯਸਹਾਯੋ, ਲਾਭੀ, ਯਸਸ੍ਸੀ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਭਿਰੁਚਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ‘‘ਏਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡਂ ਅਰਹਤਿ, ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੇਹਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ‘‘ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ, ਵਿਨਯਧਰੋ, ਗਣਵਾਚਕਆਚਰਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਏਸੋ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ, ਏਤਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਅਨੁਮੋਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਵਿਨਯਧਰਾਦੀਨਂ ਵਾ ਗਣਵਾਚਕਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੨੯; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ).

ਇਧ ਪਨ ਸਾਧਕਪਾਠੇ ‘‘ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਕਸ੍ਮਾ ਸਾਧ੍ਯਵਚਨੇ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਏਤਰਹਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ. ਯਦਿ ਕੇਸੁਚਿ ਵਿਹਾਰੇਸੁ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਰਕ੍ਖਣਾਦਿਕਂ ਉਪਕਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘੋ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਫਾਸੁਕਂ ਆਵਾਸਂ ਏਤਰਹਿਪਿ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਧੁਵਵਾਸਵਿਹਾਰੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਸਾਧਕਪਾਠੇ ‘‘ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਵਿਨਯਧਰਾਦੀਨਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ ਧਮ੍ਮਧਰੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਮਾਤਿਕਾਧਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਗੁਣਵਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਥਾਪਿ ‘‘ਏਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਸਙ੍ਘਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘‘ਸਾਧੁ ਏਸੋਪਿ ਫਾਸੁਕਾਵਾਸਸ੍ਸ ਅਰਹੋ, ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰੋ ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਹਿ ਬਹੂਪਕਾਰਸ੍ਸ ਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ ਫਾਸੁਕਂ ਆਵਾਸਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪੩) ਵਚਨਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਅਥਾਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਗਣਵਾਚਕਾਚਰਿਯੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠਗੁਣਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘‘ਸਾਧੁ ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾਵ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਵਿਨਯਧਰਾਦੀਨਂ ਵਾ ਗਣਵਾਚਕਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੨੦; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਚਨਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਅਥਾਪਿ ‘‘ਏਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਸਙ੍ਘਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘‘ਸਾਧੁ ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭਾਰਨਿਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੫-੪੯੬) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਦੁਵਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਟ੍ਠੋ ਵਾ ਬਹਿਸੀਮਟ੍ਠੋ ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਾਧੁ ਸੁਟ੍ਠੁ ਤਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਬਹਿਸੀਮਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸੀਮੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਗਾਹੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੧੮) ਵਚਨਤੋਤਿ.