੨੬. ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ
੧੭੯. ਏਵਂ ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤੁਂ ‘‘ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਤਿ ਏਤ੍ਥ’’ਤ੍ਯਾਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਸਨਂ ਵਸ੍ਸਂ. ਕਿਂ ਤਂ? ਵਸਨਕਿਰਿਯਾ ਭਾਵਤ੍ਥੇ ਣ੍ਯ-ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ. ਉਪਨਯਨਂ ਉਪਨਯੋ. ਕੋ ਸੋ? ਉਪਗਮਨਕਿਰਿਯਾ, ਵਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪਨਯੋ ਵਸ੍ਸੂਪਨਯੋ, ਸੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾ. ਕਾ ਸਾ? ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਉਪਨਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਉਪਨਾਯਿਕਾ ਮਜ੍ਝੇ ਦੀਘਵਸੇਨ. ਵਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪਨਾਯਿਕਾ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾ, ਸਾ ਏਵ ਪੁਰੇ ਭਵਾ ਪੁਰਿਮਾ ਭਵਤ੍ਥੇ ਇਮ-ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ, ਸਾ ਏਵ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਸਕਤ੍ਥੇ ਕ-ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰੇ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇ ਅ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਇ-ਕਾਰਾਦੇਸੋ. ਪਚ੍ਛਾ ਭਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ, ਸਾਵ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾ.
ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ ਪਨ ਵਸ੍ਸਂ ਨ ਉਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਉਪੇਤਿ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੇਨਾਸਨਿਕੇਨ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੦੪) ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸੂਪਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਨ ਆਲਯਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਦੁਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੮੪) ‘‘ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਹਿ ਨਾਲਕਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੇਨਪਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਛਦਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਛਨ੍ਨੇਯੇਵ ਸਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧੇ ਸੇਨਾਸਨੇ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਸਚੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਲਭਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਲਭਤਿ, ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਸਾਮਮ੍ਪਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਅਸੇਨਾਸਨਿਕੇਨ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੦੪) ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਸੇਨਾਸਨਿਕਸ੍ਸ ਨਾਵਾਦਿਂ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਆਲਯਮਤ੍ਤੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ. ਨਾਵਾਸਤ੍ਥਵਜੇਸੁਯੇਵ ਹਿ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਾਵਾਯ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੨੦੩) ਸਤਿ, ਅਸਤਿ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨੇ ਵਸ੍ਸੂਪਗਮਨਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੇਨਾਸਨਿਕੇਨ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੦੪) ਅਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਅਸਤਿ ਸੇਨਾਸਨੇ ਆਲਯਵਸੇਨਪਿ ਨਾਵਾਦੀਸੁ ਉਪਗਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੂਸੁ ਹਿ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਵਿਹਾਰਸੇਨਾਸਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਇਤਰਤ੍ਤਯਂ.
ਟਙ੍ਕਿਤਮਞ੍ਚਾਦਿਭੇਦਾ ਕੁਟੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਟਙ੍ਕਿਤਮਞ੍ਚੋ ਨਾਮ ਦੀਘੇ ਮਞ੍ਚਪਾਦੇ ਮਜ੍ਝੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਟਨਿਯੋ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਕਤੋ ਮਞ੍ਚੋ, ਤਸ੍ਸ ਇਦਂ ਉਪਰਿ, ਇਦਂ ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋਪਿ ਤਾਦਿਸੋਵ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸੁਸਾਨੇ ਦੇਵਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਸਾਣਾਨਂ ਉਪਰਿ ਪਾਸਾਣਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਗੇਹਮ੍ਪਿ ‘‘ਟਙ੍ਕਿਤਮਞ੍ਚੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
‘‘ਇਧ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪੇਮੀ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਵਿਹਾਰਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪੇਮੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਤ੍ਥੇ ਪਨ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਕੁਟਿਕਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ‘‘ਇਧ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪੇਮੀ’’ਤਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਆਲਯਕਰਣਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਤੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੇ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਵਿਯੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨੇ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ, ਪਵਾਰੇਤੁਞ੍ਚ ਨ ਲਭਤਿ.
ਪਵਿਸਨਦ੍ਵਾਰਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਕਵਾਟਬਦ੍ਧਮੇਵ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ. ਪੁਰਿਮਿਕਾਯ…ਪੇ… ਨ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਸਾਲ਼੍ਹੀਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਪੁਰਿਮਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਉਤੁਨੋ ਚਤੂਸੁ ਮਾਸੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਮਾਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਵਣਪੁਣ੍ਣਮਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਪਚ੍ਛਿਮਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਠਮਮਾਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਅਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਿਕਾਯ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯ ਉਪਗਤੇਨ ਚਾਤੁਮਾਸਿਨਿਪਵਾਰਣਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਮੇਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਵਚਨਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤਿ ਕਰਣੀਯੇ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਸਿਯਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਦਹੇਵ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ, ਨ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ’’ਤਿਆਦਿ.
੧੮੦. ਇਦਾਨਿ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਪਹਿਤੇ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਅਪ੍ਪਹਿਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਉਪਾਸਿਕਾਯਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੮੭) ਏਕਂ, ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਅਪ੍ਪਹਿਤੇਪਿ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਪਗੇਵ ਪਹਿਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ ਮਾਤੁਯਾ ਚ ਪਿਤੁਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੯੮) ਏਕਂ, ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭਾਤਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਞਾਤਕੋ ਗਿਲਾਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਕਂ, ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਭਤ੍ਤਿਕੋ’’ਤਿ ਏਕਂ, ‘‘ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਨਭਿਰਤਿ ਵਾ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਕਂ, ‘‘ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਰੁਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਵਾਸਾਰਹੋ’’ਤਿ ਏਕਂ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾਪਿ ਮਾਨਤ੍ਤਾਰਹਾਯਾ’’ਤਿ ਏਕਂ, ‘‘ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਵਾ…ਪੇ… ਸਾਮਣੇਰੀ ਵਾ’’ਤਿ ਏਕਂ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਤਜ੍ਜਨੀਯਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਕਂ, ‘‘ਸਚੇਪਿ ਕਤਂਯੇਵ ਹੋਤਿ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਂ, ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘਕਰਣੀਯੇਨ ਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੯੯) ਏਕਨ੍ਤਿ ਏਕਾਦਸ ਠਾਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਵਸੇਨ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਹਿਤੇ ਏਵ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨੋ ਅਪ੍ਪਹਿਤੇ. ਸੇਸੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਅਪ੍ਪਹਿਤੇਪਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਪਗੇਵ ਪਹਿਤੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੯੯) ‘‘ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਕਰਣੀਯੇਨ ਅਪ੍ਪਹਿਤੇਪਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਨੁਪਾਸਕੇਹਿਪਿ ਸਾਸਨਭਾਵਂ ਞਾਤੁਕਾਮੇਹਿ ਪਹਿਤੇ ਤੇਸਂ ਪਸਾਦਵਡ੍ਢਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਹਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਭਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸ੍ਸਿਤਕੋ. ਸੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.
੧੮੧. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥਾਤਿ ਅਪਿਚ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਛੇਦੋ, ਏਤ੍ਥ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਅਪਿਚ ਅਪਰੋ ਅਯਂ ਈਦਿਸੋ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਨਯੋ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕਪਾਲ਼ਿਤੋ ਮੁਤ੍ਤੋ ਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੯੯) ਪਨ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੯੯) ‘‘ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੯੯) ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨਂ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ’’ਤਿ. ਅਨਿਮਨ੍ਤਿਤੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਿਮਨ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾਹਕਿਚ੍ਚਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੋ ਚੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਕਾਰਣਂ ਵਿਨਾ ਤਿਰੋਵਿਹਾਰੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਗਚ੍ਛਤੋ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪੁਰਿਮਕ੍ਖਣੇ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਮਨਕ੍ਖਣੇ ਵਿਸਰਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਪਿ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ‘‘ਸਕਰਣੀਯੋ ਪਕ੍ਕਮਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੦੭) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਆਭੋਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਤਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇਪਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ, ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਸਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਭਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਭਣ੍ਡਂ. ਪਹਿਣਨ੍ਤੀਤਿ ਚੀਵਰਧੋਵਨਾਦਿਕਮ੍ਮੇਨ ਪਹਿਣਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਸਚੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੋਪਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਦੁਕ੍ਕਟਞ੍ਚ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਹੇਵ ਆਗਮਨੇ ਸਉਸ੍ਸਾਹਤ੍ਤਾ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੋ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਆਚਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਲਭਤੀਤਿ ‘‘ਅਗਿਲਾਨਮ੍ਪਿ ਆਚਰਿਯਂ, ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਲਭਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯਾਚਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮਾਚਰਿਯਞ੍ਚ, ਪਗੇਵ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਚਰਿਯਉਪਜ੍ਝਾਯੇ. ਸਚੇ ਨਂ ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਾ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਆਗਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਸਤ੍ਤਾਹੇਯੇਵ ਪੁਨ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਸਚੇ ਆਚਰਿਯੋ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਾ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦੋ ਪਨ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੀਤਿਨਾਮਿਤਤ੍ਤਾ.
ਸਚੇ ਦੂਰਂ ਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਵਾਰੇਨ ਅਰੁਣੋ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਕਾਰਣੇ ਸਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਛ ਦਿਵਸਾਨਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਪੁਰਾਰੁਣਾ ਏਵ ਅਨ੍ਤੋਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਦਹੇਵ ਦਿਵਸਭਾਗੇਪਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਰੁਣੋ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਥ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨਮੇਵ ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੯੯) ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਚ ਅਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਚ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਵਸ੍ਸੋ ਏਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਰੁਣਸ੍ਸ ਬਹਿ ਏਵ ਉਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਇਤਰਥਾ ‘‘ਅਰੁਣੋ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾ. ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਵਾਰੇਨ ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰੇ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ਚੀਵਰਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੪) ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਵਾਰੇਨ ਅਰੁਣਮੇਵ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ.
ਅਥਾਪਿ ਯਂ ਤੇ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਯਦਾ ਕਦਾਚਿ ਪਵਿਟ੍ਠੇਨ ਤਂਦਿਵਸਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਤੀਤਾਰੁਣੋ ਉਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਦ੍ਦਗਤਿਯਾਪਿ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਅਰੁਣੇ ਪਚ੍ਛਾ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਜਕੋ ਉਟ੍ਠਾਪਕੋ ਭਵਿਤੁਮਰਹਤਿ. ਯਦਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ‘‘ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਦਹੇਵ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਪੀਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੦੭) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਪਿ ਤਂਦਿਵਸਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਅਰੁਣਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਆਰਞ੍ਞਕਸ੍ਸਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਅਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਏਵ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰੁਣੋ ਉਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਧੁਤਙ੍ਗਞ੍ਚ ਵਿਸੋਧਿਤਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਚੇਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਕਾਲੇ ਏਵ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤੇ ਠਾਨੇ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਨਵੇਲਾਯਂ ਤੇਸਂ ਆਬਾਧੋ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤੇਸਂ ਏਵ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਧੁਤਙ੍ਗਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੩੧). ਤਥਾ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਾਨਂ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਉਗ੍ਗਤੇ ਅਰੁਣੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੯੭) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਪਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਸਹ ਨਿਵੁਤ੍ਥਭਾਵਪਰਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਪੁਰਾਰੁਣਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਾਚਿ. ੫੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸਾਦੀਸੁ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਿਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਆਗਾਮਿਅਰੁਣਵਸੇਨੇਵ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਨ ਅਤੀਤਾਰੁਣਵਸੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਤ੍ਤਾ.
ਯਂ ਪਨ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਤਸ੍ਸ ਤਦਹੇਵ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਰਣੀਯਸ੍ਸ ਪਕ੍ਕਮਨਵਚਨਂ, ਤਂ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਦਾ ਕਦਾਚਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਗਮਨਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾਹਵਾਰੇਨ ਗਤਸ੍ਸ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਦਹੇਵਗਮਨਂ ‘‘ਅਰੁਣੋ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਾਨਾਗਤਾਯ ਪਵਾਰਣਾਯ ਸਕਰਣੀਯੋ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਆਵਾਸਂ ਨ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੨੦੭) ਪਚ੍ਛਿਮਸਤ੍ਤਾਹੇ ਅਨਾਗਮਨੇ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੇਪਿ ਅਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਹੇਸੁ ਤਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਪਠਮਸਤ੍ਤਾਹੇ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨੇ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੇਪਿ ਤਤੋ ਪਰੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਹੇਸੁ ਆਗਤਸ੍ਸ ਅਰੁਣਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵਾਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਸਚੇ ਪਵਾਰਿਤਕਾਲੇ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ ਦੇਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਕਥਿਨਚੀਵਰਂ ਵਿਯ ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਵਿਹਾਰਪਟਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਯਦਿ ਸਤ੍ਤਾਹਵਾਰੇਨ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪਯਿਂਸੁ, ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਆਗਤਾ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਕਥਿਨਾਨਿਸਂਸਚੀਵਰਂ ਪਨ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਤੇ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯੇਨ ਗਤਾਪਿ ਭਾਜਨੀਯਭਣ੍ਡਂ ਲਭਨ੍ਤੂਤਿ ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਅਧਮ੍ਮਿਕਵਤ੍ਤਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮੨). ਇਧ ਆਹਟਨ੍ਤਿ ਵਿਹਾਰਤੋ ਬਹਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਆਨੀਤਂ.
ਵਾਲ਼ੇਹਿ ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿਪਿ ਪਰਿਪਾਤੇਨ੍ਤਿਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਪਾਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਲਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮੇਸੁ ‘‘ਗਾਲ਼ੇਹਿ ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਙ੍ਘਭੇਦਪਰਿਯਨ੍ਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਕੇਵਲਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਪਵਾਰੇਤੁਂ ਪਨ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਸ੍ਮਾ ਨਾਨਾਸੀਮਾਯਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਆਵਾਸੇਸੁ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਦੁਤਿਯੇ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਚਾਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਪਠਮੋ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੨੦੭) ‘‘ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਚ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਪਠਮਂ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਾਹੇ ਪਨ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤੇਵ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਤੇਮਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਮਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਵਾ ਪਨ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸਾਦੀਸੁ ‘‘ਪਠਮਸੇਨਾਸਨੇ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਚਾਰਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਪੁਰਿਮਿਕਾਪਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਪਟਿਸ੍ਸਵਸ੍ਸ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਸਤਿਯੇਵ ਪਟਿਸ੍ਸਵੇ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸਵਸ੍ਸ ਵਿਸਂਵਾਦੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ…ਪੇ… ਵਿਸਂਵਾਦਨਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੨੦੭) ‘‘ਸੋ ਸਤ੍ਤਾਹਾਨਾਗਤਾਯ ਪਵਾਰਣਾਯ ਸਕਰਣੀਯੋ ਪਕ੍ਕਮਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਵਾਰਣਾਦਿਵਸੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯਂ ਵਿਨਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ‘‘ਨਵਮਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ ਕਚ੍ਚਿ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸਤੋ ਉਪਨਿਧਾਯ ਨਵਮੀ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਉਦਾਹੁ ਲੋਕਿਯਤਿਥਿਵਸੇਨਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰੇਵਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ – ਪੁਰਿਮਭਦ੍ਦਪਦਮਾਸਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਉਪੋਸਥਦਿਵਸਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਲੋਕਿਯਤਿਥਿਵਸੇਨ. ਭਦ੍ਦਪਦਮਾਸਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਉਪੋਸਥਦਿਵਸਂ ਮਰਿਯਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਣਿਯਮਾਨੇ ਸਤਿ ਯੋ ਦਿਵਸੋ ਨਵਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਿਥਿਪੇਕ੍ਖਾਯ ਪਨ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵੋਹਾਰੋ, ਤਤੋ ਨਵਮਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨਾਗਤਸਤ੍ਤਾਹੇ ਪਵਾਰਣਾ ਹੋਤਿ.
ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਨਾਗਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਾਨਾਗਤਾ. ਕਾ ਸਾ? ਪਵਾਰਣਾ. ਅਸ੍ਸਯੁਜਮਾਸਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਨਵਮਿਯਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਰਣੀਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਹਮਤ੍ਤਾਵਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਮਅਰੁਣੇ ਉਗ੍ਗਤਮਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ, ਦਸਮਿਯਂ ਛਾਹਮਤ੍ਤਂ, ਏਕਾਦਸਮਿਯਂ ਪਞ੍ਚਾਹਮਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵਾਦਸਿਯਂ ਚਤੁਰਾਹਮਤ੍ਤਂ, ਤੇਰਸਿਯਂ ਤੀਹਮਤ੍ਤਂ, ਚੁਦ੍ਦਸਿਯਂ ਦ੍ਵੀਹਮਤ੍ਤਂ, ਪਨ੍ਨਰਸਿਯਂ ਏਕਾਹਮਤ੍ਤਂ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਵਾਰਣਾਦਿਵਸਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤਅਰੁਣਸ੍ਮਿਂ ਉਗ੍ਗਤੇ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮੀ ‘‘ਸੋ ਸਤ੍ਤਾਹਾਨਾਗਤਾਯ ਪਵਾਰਣਾਯ ਸਕਰਣੀਯੋ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਆਵਾਸਂ ਨ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਟਿਸ੍ਸਵੇ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੦੭) ਆਹ. ਸਤ੍ਤਾਹਾਨਾਗਤਾਯ ਕੋਮੁਦਿਯਾ ਚਾਤੁਮਾਸਿਨਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਕੋਮੁਦਿਯਾ ਚਾਤੁਮਾਸਿਨਿਯਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ. ਸਾ ਹਿ ਕੁਮੁਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਕੋਮੁਦੀ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਿਕਮਾਸਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤ੍ਤਾ ਚਾਤੁਮਾਸਿਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਕੁਮੁਦਾਨਿ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਮੁਦਾ ਏਤ੍ਥ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤੀਤਿ ਕੋਮੁਦੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕੁਮੁਦਵਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੧੮੨. ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਵਤ੍ਤਕਥਾਯਂ ਨਿਬਦ੍ਧਵਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਜ੍ਝਾਯਮਨਸਿਕਾਰਾਦੀਸੁ ਨਿਰਨ੍ਤਰਕਰਣੀਯੇਸੁ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਤਿਕਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਸਾਵਪਰਿਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਕਸਾਵੇਹਿ ਭੂਮਿਪਰਿਕਮ੍ਮਂ. ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤਿਕਵਤ੍ਤਂ.
ਏਵਰੂਪਂ ਅਧਮ੍ਮਿਕਵਤ੍ਤਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਵੇਰਜ੍ਜਕਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਅਪ੍ਪਥਾਮਾ ਏਵਰੂਪਂ ਵਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਾਲੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਆਗਤਞ੍ਚ ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੨੭) ਆਗਤਂ ਆਵਾਸਂ ਵਾ ਮਣ੍ਡਪਂ ਵਾ ਸੀਮਂ ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਠਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੋ ਇਮਮ੍ਹਾ ਆਵਾਸਾ ਪਠਮਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ‘ਅਰਹਾ’ਤਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਕਤਾਯ ਕਤਿਕਾਯ ਯੋ ‘‘ਮਂ ‘ਅਰਹਾ’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਤਮ੍ਹਾ ਠਾਨਾ ਪਠਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਵਾ ਕਿਚ੍ਚੇਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਵਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵਤ੍ਤਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਤਾਦਿਸੇਨ ਕਰਣੀਯੇਨ ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਂ ਗਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾ ਇਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਨ ਦਾਨਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਮਂ ਅਰਹਾਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ.
ਯੋਪਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਮਨਸਿਕਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤੋ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚੋਰਾਦੀਹਿ ਵਾ ਅਨੁਬਦ੍ਧੋ ਮੇਘਂ ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨੋਵਸ੍ਸਕਂ ਪਵਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਯਾਨੇਨ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਦਗਮਨੇਨੇਵ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਯੇਹਿ ਸਹ ਕਤਿਕਾ ਕਤਾ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਮਣ੍ਡਪਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਠਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਯੋ ਏਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਤਿ ਵਾ, ਤਂ ‘ਅਰਹਾ’ਤਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮ’’, ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਯੋ ਇਮਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ‘ਅਰਹਾ’ਤਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਤਿਕਾ ਕਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਇਚ੍ਛਾਚਾਰਵਸੇਨ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ. ਸਚੇਪਿ ਉਪਾਸਕੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਵਿਹਾਰੋ ਵਾ ਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਵਾ ਠਪਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ‘‘ਯੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਨ੍ਤੁ, ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਇਚ੍ਛਾਚਾਰਵਸੇਨ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਾਨਿ ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ, ਏਤਂ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਿਕਕਤਿਕਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤੇਮਾਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਆਰਞ੍ਞਕਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਧੁਤਙ੍ਗਾਦਿਅਵਸੇਸਧੁਤਙ੍ਗਧਰਾ ਵਾ, ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਨਾਨਾਵੇਰਜ੍ਜਕਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਅਪ੍ਪਥਾਮਾ ਏਵਰੂਪਂ ਵਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਾਲੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਨ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਮੂਗਬ੍ਬਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ, ਬਹਿਸੀਮਟ੍ਠਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਘਲਾਭੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਮ੍ਪਿ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ.
ਤਿਵਿਧਮ੍ਪੀਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ. ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾਤਿ ਭਬ੍ਬੇ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ. ਭਸ੍ਸੇ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਚਨੇ ਪਮਾਣਂ ਞਤ੍ਵਾ. ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾਕਥਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਕਥਾ ਪਵਿਵੇਕਕਥਾ ਅਸਂਸਗ੍ਗਕਥਾ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਕਥਾ ਸੀਲਕਥਾ ਸਮਾਧਿਕਥਾ ਪਞ੍ਞਾਕਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕਥਾਤਿ.
ਵਿਗ੍ਗਹਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਵਚਨਂ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਂ. ਚਤੁਰਾਰਕ੍ਖਂ ਅਹਾਪੇਨ੍ਤਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾ ਅਸੁਭਂ ਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮਂ ਚਤੁਰਾਰਕ੍ਖਂ ਅਹਾਪੇਨ੍ਤਾ. ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਖਾਦਨਵਤ੍ਤਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਦਂ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਖਾਦਨਵਤ੍ਤਂ – ਯੋ ਦੇਵਸਿਕਂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਓਸਰਤਿ, ਤੇਨ ਸਾਮਣੇਰਾਦੀਹਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਥਾਸੁਖਂ ਭੁਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਮਾਲ਼ਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਸੁ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠੇਸੁ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਏਕਮੇਵ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਨ ਦੇਵਸਿਕਂ ਨ ਓਸਰਤਿ, ਪਧਾਨਘਰੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇ ਵਾ ਉਪੋਸਥਗ੍ਗੇ ਵਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਪਮਾਣਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਞ੍ਚ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਖੀਣੇਸੁ ਸਚੇ ਪੁਨਪਿ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਮਾਲ਼ਕੇ ਬਹੂਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਪੁਨਪਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯਦਿ ਪਨ ਪਮਾਣਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਆਹਰਤਿ, ਤੇਸੁ ਅਖੀਣੇਸੁਯੇਵ ਮਾਲ਼ਕੇ ਖੀਯਤਿ, ਤਤੋ ਕੇਚਿ ਥੇਰਾ ‘‘ਯੇਹਿ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤੇ ਪਟਿਹਰਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਕੇਚਿ ‘‘ਖਾਦਨ੍ਤੁ, ਪੁਨ ਸਾਮਣੇਰਾ ਆਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਵਾਦਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਪਮਾਣਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਂ, ਗਹਣੇ ਪਨ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨਪਿ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਥਵਿਕਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਵਤ੍ਤੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ…ਪੇ… ਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਚੀਵਰੇ ਚ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇ ਚ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੋਭਾਸਪਰਿਕਥਾਪਿ. ਸੇਨਾਸਨੇ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮੇਵ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਸੇਸਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੇ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਆਜੀਵਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਰਕ੍ਖਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਂ. ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸੇਖਿਯਵਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ. ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਂ ਪਨ ਤੀਹਿਪਿ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਇਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਏਵਰੂਪਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਕਥਾ ਬਹੁਕਾਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਵਿਸਯੇ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਨਗਰੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਾਜਕਾਲੇ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਵਿਵਾਦਕਥਾ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੧੮੬) ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਵਸ੍ਸਂ ਉਕ੍ਕਡ੍ਢਿਤੁਕਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਦੂਤਂ ਪਾਹੇਸਿ ‘ਯਦਿ ਪਨਾਯ੍ਯਾ ਆਗਮੇ ਜੁਣ੍ਹੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜੂਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤੁ’’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਗਵਤਾ ਅਧਿਮਾਸਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਵੇਦਸਮਯੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਵਿਵਾਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਵੇਦਸਮਯੇ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਅਧਿਮਾਸਾਨਿ ਯਾਚਾਧਿਮਾਸਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਾਧਿਮਾਸਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਕਲਿਯੁਗਗਣਨੇ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਗਣਨੇਨ ਭਾਜਿਤੇ ਦ੍ਵੇਪਞ੍ਚਟ੍ਠਦਸਤੇਰਸਸੋਲ਼ਸਟ੍ਠਾਰਸਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਧਾ ਸੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਚਮ੍ਮਾਧਿਮਾਸ ਪਞ੍ਚਾਧਿਮਾਸ ਪਸ੍ਵਾਧਿਮਾਸ ਦਸਾਧਿਮਾਸ ਤੇਰਸਾਧਿਮਾਸ ਸੋਲ਼ਸਾਧਿਮਾਸ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਧਿਮਾਸਾਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਧਿਮਾਸਂ ਪਨ ਅਵਸਾਨਾਧਿਮਾਸਨ੍ਤਿਪਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਸੁਸੋਲ਼ਸਾਨਿ ਅਪਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਧਿਮਾਸਪਤਨਕਲਿਯੁਗੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰਮਾਸਾਦਿਵਿਸਮਭਯੇਨ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਮਾਸਸ੍ਸ ਆਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਤੋ ਯਾਚਾਧਿਮਾਸਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ, ਸੇਸਾਨਿ ਪਨ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਧਿਮਾਸਪਤਨਕਲਿਯੁਗੇ ਮਾਸਸ੍ਸ ਆਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਤੋ ਪਤ੍ਤਾਧਿਮਾਸਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰੇਤਂ ਯਾਚਾਧਿਮਾਸਲਕ੍ਖਣਂ – ਤਥਤੋ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞਾ ਭਗਵਤੋ ਯਾਚਿਤਾਧਿਮਾਸਤ੍ਤਾ ਯਾਚਾਧਿਮਾਸਂ ਨਾਮ ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਏਵ ਯਾਚਾਧਿਮਾਸੇਸੁ ਦਿਵਸੇਨ ਸਹ ਮਾਸੋ ਆਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਇਤਰੇਸੂਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਤ੍ਤਾਧਿਮਾਸੇਸੁ ਏਵ ਸਹ ਦਿਵਸੇਨ ਮਾਸੋ ਆਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਯਾਚਾਧਿਮਾਸੇਸੂਤਿ.
ਅਪਰੇ ਪਨ – ‘‘ਦ੍ਵੇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਤਿ, ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਮਾਸਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੧੮੪) ਆਗਤਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਿਥਿਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੇ ਏਵ ਵਸ੍ਸੂਪਗਮਨਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਭੂਤੋ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੋ ਪੁਣ੍ਣਾਤਿਥਿਯਾ ਚ ਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੁ, ਪੁਬ੍ਬਾਸਾਲ਼੍ਹਉਤ੍ਤਰਾਸਾਲ਼੍ਹਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕੇਕੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ ਚ, ਏਵਂਭੂਤੋ ਕਾਲੋ ਯਦਿ ਵਿਨਾ ਦਿਵਸੇਨ ਮਾਸਕਡ੍ਢਨੇ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਮਾਸਮਤ੍ਤਾਕਡ੍ਢਨਮੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਯਦਿ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਹ ਦਿਵਸੇਨ ਮਾਸਾਕਡ੍ਢਨਂ, ਅਯਂ ਪਿਟਕੇਨ ਚ ਵੇਦੇਨ ਚ ਅਨੁਲੋਮੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯੇਕੇ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਮਾ ਇਤਿ ਚਨ੍ਦੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਸ੍ਸ ਗਤਿਯਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਮਿਨਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਸੋ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਕਲਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਪੁਣ੍ਣਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਨਯਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਦੀਸੁ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਭਿ. ਟੀ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਆਗਮਨਤੋ ਪੁਣ੍ਣਾਤਿਥਿਯੋਗੋਪਿ ਪੁਣ੍ਣਮਿਯਾ ਏਵ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪਾਟਿਪਦੇ, ਤਥਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੋਪਿ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਉਪੋਸਥੇ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਾਸਾਲ਼੍ਹਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਧਾਤੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਮਹਾਵਂਸੇ ਵਚਨਤੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਾ ਵਦਨ੍ਤਿ – ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇਯੇਵ ਚਨ੍ਦਗ੍ਗਾਹੋ ਚ ਸੂਰਿਯਗ੍ਗਾਹੋ ਚ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਪਾਟਿਪਦਾਦੀਸੁਯੇਵ ਚਨ੍ਦਗ੍ਗਾਹੋ, ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਪਾਟਿਪਦਾਦੀਸੁਯੇਵ ਸੂਰਿਯਗ੍ਗਾਹੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਟਿਪਦੇਯੇਵ ਤਿਥਿਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਾਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ – ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਵਾਦੀਨਂ ਵਚਨੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਦਿਵਸਾਨਂ ਅਨਾਕਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਾ ਦਿਵਸਪੁਞ੍ਜਭਾਵੇਨ ਏਵਂ ਹੋਤਿ, ਸਚ੍ਚਤੋ ਪਨ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇਯੇਵ ਚਨ੍ਦਗ੍ਗਾਹੋ ਸੂਰਿਯਗ੍ਗਾਹੋ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਹੋਤੁ, ਯਥਾ ਇਚ੍ਛਥ, ਤਥਾ ਵਦਥ, ਏਵਂ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਤੇਪਿਟਕੇ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ. ਗਨ੍ਧਾਰਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੭.੭੫ ਗਨ੍ਧਾਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਹਿ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਚਨ੍ਦਗ੍ਗਾਹੋ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਆਗਤੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਜਾਤਕਂ ਤੀਸੁ ਪਿਟਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਨਿਕਾਯੇਸੁ ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ, ਨਵਸੁ ਸਾਸਨਙ੍ਗੇਸੁ ਜਾਤਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪੁਰਿਮਕਾ ਪਟਿਵਚਨਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ.
ਅਥੇਕਚ੍ਚੇ ‘‘ਪਿਟਕਤ੍ਤਯੇ ਅਧਿਕਮਾਸਾਯੇਵ ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਧਿਕਦਿਵਸਾ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੪੦੪) ‘ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂਯੇਵ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਅਧਿਕਮਾਸੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਣਿਤਤ੍ਤਾ ਸੇਸਵਸ੍ਸਦ੍ਵਯਸ੍ਸਪਿ ਅਧਿਕਾਨਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੇਵ, ਤਾਨਿ ਅਧਿਕਦਿਵਸਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਅਧਿਕਦਿਵਸਾ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਤਤਿਯੇ ਵਸ੍ਸੇ ਵਸ੍ਸੁਕ੍ਕਡ੍ਢਨਵਸੇਨ ਅਧਿਕਮਾਸੇ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਧਿਕਮਾਸਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਅਤਿਰੇਕਦਿਵਸਾ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਵਚਨਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਥਞ੍ਞੇ ਵਦਨ੍ਤਿ – ਪਿਟਕਤ੍ਤਯੇ ਅਧਿਕਦਿਵਸਾਤਿ ਆਗਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੪੦੪) ‘‘ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਅਧਿਕਦਿਵਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਵਿਵਿਧੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਵੇਦਿਕਾਪਿ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਯਧਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਨਯਸਮਯਵਸੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਵੇਦਸਮਯੇ ਹਤ੍ਥਗਤਗਣਨਵਸੇਨੇਵ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਲਮਤਿਪਪਞ੍ਚੇਨ. ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਤਿਵਸ੍ਸਾਧਿਕਸਹਸ੍ਸਕਲਿਯੁਗੇ ਧਮ੍ਮਰਾਜੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਕਤਂ ਅਧਿਮਾਸਪਕਰਣਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ.
ਇਧ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯਮੇਵ ਕਥਯਾਮ. ਪਠਮਦੁਤਿਯਵਾਦੇਸੁ ਨ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਾਜਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਧਿਮਾਸਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਯਾਚਤਿ, ਨ ਚ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਨ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਸ੍ਸੇ ਇਦਂ ਨਾਮ ਅਧਿਮਾਸਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਹਦਿਵਸਂ ਵਾ ਆਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਸੁ ਚ ਅਤ੍ਥਿ, ਰਾਜਾ ਪਨ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਵੇਦਸਮਯੇ ਵਸ੍ਸੁਕ੍ਕਡ੍ਢਨਸਮ੍ਭਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਠਮਆਸਾਲ਼੍ਹਮਾਸੇ ਵਸ੍ਸਂ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਆਸਾਲ਼੍ਹਮਾਸੇ ਉਪਗਮਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਦਿ ਪਨਾਯ੍ਯਾ ਆਗਮੇ ਜੁਣ੍ਹੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਦੂਤਂ ਪਾਹੇਸਿ. ਯਦਿ ਪਨ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਸਾਧੁ ਵਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਹਿਤਸਾਸਨਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਵਸ੍ਸੁਕ੍ਕਡ੍ਢਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਗੁਣਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜੂਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੮੬) ਅਵੋਚ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮੫) ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਰਾਜੂਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਸ੍ਸੁਕ੍ਕਡ੍ਢਨਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਾਚਿ ਪਰਿਹਾਨਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਞ੍ਚ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੮੫) ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਹਾਨੀਤਿ ਗੁਣਪਰਿਹਾਨੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਚਾਧਿਮਾਸੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਪਤ੍ਤਾਧਿਮਾਸੋ ਵਾ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਨਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ.
ਕਥਂ ਪਨ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਥਂ ਨ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ? ਯਦਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥਦਿਵਸਤੋ ਇਦਾਨਿ ਉਪਵਸਿਤਬ੍ਬਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੋ ਵਾ ਪਨ੍ਨਰਸੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਸਤਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਪਨ ਤੇਰਸਮੋ ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਮੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੁਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਹਿ ਅਨੁਪੋਸਥੇ ਉਪੋਸਥਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪੋਸਥੇ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੮੩) ਵੁਤ੍ਤਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਗੁਣਪਰਿਹਾਨਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਨ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੨੪੦) ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜੂਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤੁਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯਾਨਂ ਤਿਥਿਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਹਿਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪੋਸਥਕ੍ਕਮੇਨ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਂ ਪਨ੍ਨਰਸਿਂ ਵਾ, ਪਨ੍ਨਰਸਿਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹੇਵ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਨ ਸੋਲ਼ਸਮਦਿਵਸਂ ਵਾ ਤੇਰਸਮਦਿਵਸਂ ਵਾ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ.
ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਵਾਦੇਪਿ ‘‘ਕਤਿ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾ’’ਤਿ ਸਂਸਯਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਯਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਦ੍ਵੇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੮੪) ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਤਤੋ ਤਾਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਨਂ ਉਪਗਮਨਕਾਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਮਾਸਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ – ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਪੁਰਿਮਿਕਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਸਾਵਣਪੁਣ੍ਣਮਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮੪) ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ, ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਿਤੋ ਵਾ ਅਪਰਾਯ ਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇਯੇਵ ਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਰਿਭੋਜਨੀਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਾਦਿਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪੇਮੀ’ਤਿ ਸਕਿਂ ਵਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ, ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੮੪) ‘‘ਅਪਰਜ੍ਜੂਤਿ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਤੋ ਅਪਰਂ ਦਿਨਂ, ਪਾਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ, ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੮੪) ‘‘ਅਪਰਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇਤਿ ਦੁਤਿਯੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਸੁ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇਯੇਵ ਵਸ੍ਸੂਪਗਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਮੁਕਤਿਥਿਯੋਗੇ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਮੁਕਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੇ’’ਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਪਾਤੋ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਕਲਦਿਵਸਂ ਸਕਲਰਤ੍ਤਿ ਯਾਵ ਦੁਤਿਯਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਾ ਯਥਾਰੁਚਿਤੇ ਕਾਲੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਕਾਲੇ ਪੁਣ੍ਣਾਤਿਥਿਯਾ ਯੋਗੋ, ਉਤ੍ਤਰਾਸਾਲ਼੍ਹਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਯੋਗੋ ਹੋਤੂਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਵਿਨਯਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਣਾਤਿਥਿਯੋਗਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਾਲ਼੍ਹਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗਞ੍ਚ ਆਗਮੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਸੁ ਚ ਪੁਣ੍ਣਾਤਿਥਿਯੋਗੇ ਏਵ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਏਕਾਯ ਤਿਥਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤੇਤਿ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਾਲ਼੍ਹਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੇਯੇਵ, ਨ ਸਾਵਣਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੇਤਿ ਵਾ ਅਨਾਗਤਮੇਵ ਛਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਕੇਹਿਚਿ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਸਕਲਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਵੇਦਸਾਮਯਿਕਾ ਤਂ ਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸੂਪਗਮਨਕਾਲੇ ਪੁਣ੍ਣਾਤਿਥਿਉਤ੍ਤਰਾਸਾਲ਼੍ਹਯੋਗਮੇਵ ਗਵੇਸਨ੍ਤਾ ਮਾਸਦਿਵਸੇਨ ਸਹ ਆਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਕਾਲੇਪਿ ਮਾਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਮਾਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਆਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਕਾਲੇਪਿ ਸਹ ਦਿਵਸੇਨ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤਿ ਗਾਰਵਸਹਿਤਾ ਲਜ੍ਜਿਨੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਏਵਂ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਿਥਿਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੋ ਪਨ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇਯੇਵ ਬਹੁਧਾ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯੇ ਆਗਤੋ, ਪੋਰਾਣਵੇਦਗਨ੍ਥੇਸੁ ਚ ਪਸਂਸਿਤੋ, ਕਦਾਚਿ ਪਨ ਵੋਹਾਰਕਾਲੋ ਤਿਥਿਯਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਚ ਵਿਸਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਮੇਤੁਂ ਅਧਿਮਾਸਪਤਨਕਾਲੇ ਮਾਸਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਵਿਸਮੇਪਿ ਆਕਡ੍ਢਨਕਾਲੇ ਸਮਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਮਾਸਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਂ ਸਮਭਾਵੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਪਞ੍ਚਮਛਟ੍ਠਵਾਦੇਸੁ ਅਧਿਮਾਸੋਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਤੋ ਅਧਿਕਮਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਧਿਕੋ ਮਾਸੋ ਅਧਿਮਾਸੋ’’ਤਿ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯਸਮਾਸਤ੍ਤਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਮਾਸਪੁਞ੍ਜਤੋ ਅਧਿਕਘਟਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਾਸਤੋ ਅਧਿਕਂ ਅਧਿਮਾਸ’’ਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਯੀਭਾਵਸਮਾਸਤ੍ਤਾ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਪੋਰਾਣਕਤ੍ਥੇਰਾ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਸਾਮਣੇਰਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨੀਯਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਸ੍ਮਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਸ੍ਸੇ ਛ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਉਪੋਸਥਦਿਵਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਰਾਜਾਨੋ ਤਤਿਯੇ ਤਤਿਯੇ ਵਸ੍ਸੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਛ ਮਾਸਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਉਪੋਸਥਵਸੇਨ ਪਰਿਹੀਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸਾ ਅਵਸੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨੀਯਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਾਟਿਪਦੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੦੪) ‘‘ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਕਮਾਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬੇਮਤਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੪੦੪) ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਤਤ੍ਰ ਨਨੁ ਚ ‘‘ਤੀਸੁਪਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਤਂ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤਿਯੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ ਹੇਤੁਫਲਯੋਜਨਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਆਦਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣਂ.
ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ ਪਨ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ. ਏਤਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵਸਾਧਕਾਨਿਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਧਿਮਾਸਪਤਨਵਾਰੇਸੁ ਸਦਿਵਸਮਾਸਾਕਡ੍ਢਨਭਾਵਸਾਧਕਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਾਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਨ ਬਹੂਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਠਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਸੋਭਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਈਦਿਸਂ ਪਾਠਂ ਆਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯਪਣ੍ਡਿਤਾ ਪਨ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਸਾਧਕਤ੍ਤਾ ਏਵਰੂਪਂ ਨ ਆਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਵੇਦਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਚਨੇ ਵਿਨਯਧਰਾ ਵਿਨਯਮੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਨ ਬਾਹਿਰਸਮਯਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਕਥਾ ਬਾਹਿਰਸਮਯੇ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨਯਧਰਾਨਂ ਅਵਿਸਯੋਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਵਿਨਯਧਰਾ ਪਨ ਏਕਚ੍ਚੇ ਵਿਨਯਮੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਕਲਂ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਬਾਹਿਰਸਮਯਂ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵੋਯੇਵ ਪਮਾਣਂ. ਵੇਦਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਵੇਦਪ੍ਪਕਰਣਾਗਤਮੇਵ ਪਮਾਣਂ. ਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਹਤ੍ਥਗਤਗਣਨਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਾ ਪਥਵਿਸ੍ਸਰੋ ਰਾਜਾ ਸਦਿਵਸਂ ਮਾਸਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਜੇਟ੍ਠਮਾਸਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਉਪੋਸਥਂ ਪਨ੍ਨਰਸਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਯਾਚਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ‘‘ਸਕਿਂ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੇ ਵਾ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਨ੍ਨਰਸਿਯਂ ਉਪੋਸਥਕਰਣੇ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਦਾ ਸੁਦ੍ਧਮਾਸਮੇਵ ਆਕਡ੍ਢਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਯਾਚਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਪਕਤਿਯਾਪਿ ਜੇਟ੍ਠਮਾਸਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੁਪੋਸਥੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੋਯੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਉਭਯਥਾਪਿ ਉਪੋਸਥੋ ਸੁਕਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਠਮਾਸਾਲ਼੍ਹਮਾਸਸ੍ਸ ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇਪਿ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇਪਿ ਦੁਤਿਯਾਸਾਲ਼੍ਹਮਾਸਸ੍ਸ ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇਪਿ ਪਨ੍ਨਰਸੀਉਪੋਸਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਤਿਥਿਯੋਗਂ ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗਂ ਵਾ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਾਨਨ੍ਤਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪੁਨ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਾ ਸਕਲਦਿਵਸਰਤ੍ਤਿਯਂ ਯਥਾਜ੍ਝਾਸਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸੂਪਗਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਦੋਸੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਭਵਤ੍ਵੇਵਂ, ਪਾਤੋਵ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸੇਨਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧੮) ‘‘ਸਚੇ ਪਾਤੋਵ ਗਾਹਿਤੇ ਸੇਨਾਸਨੇ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਤਕ੍ਕਚਾਰਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਯਾਚਤਿ, ‘ਗਹਿਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੇਨਾਸਨਂ, ਵਸ੍ਸੂਪਗਤੋ ਸਙ੍ਘੋ, ਰਮਣੀਯੋ ਵਿਹਾਰੋ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਦੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਇਚ੍ਛਥ, ਤਤ੍ਥ ਵਸਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.
ਇਤਿ ਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਸਂਵਣ੍ਣਨਾਭੂਤੇ ਵਿਨਯਾਲਙ੍ਕਾਰੇ
ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਲਙ੍ਕਾਰੋ ਨਾਮ
ਛਬ੍ਬੀਸਤਿਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ.
ਪਠਮੋ ਭਾਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ