੨੪. ਸੀਮਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ
੧੫੬. ਏਵਂ ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸੀਮਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ’’ਤ੍ਯਾਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਮਾਤਿ ਸਿਨੀਯਤੇ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਬਨ੍ਧੀਯਤੇਤਿ ਸੀਮਾ. ਸਿ ਬਨ੍ਧਨੇਤਿ ਧਾਤੁ, ਮ-ਪਚ੍ਚਯੋ, ਕਿਯਾਦਿਗਣੋਯਂ. ਵਿਭਾਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ ਵਿਭਾਗੇਨ ਵਿਨਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਮਾ ਨਾਮੇਸਾ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਏਕਾਦਸ’’ਤ੍ਯਾਦਿਮਾਹ.
ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਪਰਮਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤਤੋ ਯਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਾਰਹੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਤਕੇ ਪਦੇਸੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਓਰਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਕਾ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯਾਤਿ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸਂ ਪਨ ਦਿਸਾਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਅਸਤਿ ਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਠਮਂ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਅਨੁਦਿਸਾਯ, ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਅਨੁਦਿਸਾਯਾ’’ਤਿ ਪਠਮਕਿਤ੍ਤਿਤਂ ਪਟਿਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਤੀਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਸਣ੍ਠਾਨਾਯਪਿ ਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਮਮਣ੍ਡਲਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਸਯਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਵਚਨੇਨੇਵ ਸੀਮਮਣ੍ਡਲਂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਹਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਾਯਪਿ ਸੀਮਾਯ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਨੁਪਰਿਗਮਨਸ੍ਸ ਏਕਦਿਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਕਰਤ੍ਤਾ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਸਯਂ ਅਦਿਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਥਾਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਸਾਣੋ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕੇਨਚਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸੋ ਪਾਸਾਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ.
ਸਂਸਟ੍ਠਵਿਟਪਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਬਦ੍ਧਾ ਹੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਾਭਾਗੇ ਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਰਤਨਮਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਰਾ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਕੋਟਿਯਾ ਹਤ੍ਥਮਤ੍ਤਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਏਕਙ੍ਗੁਲਿਮਤ੍ਤਾਪਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਤਤ੍ਤਕੇਨਪਿ ਹਿ ਸੀਮਾ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਮਤੋ ਬਾਹਿਰਤ੍ਤਾ ਸੀਮਸਮ੍ਭੇਦੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਮਸਙ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਸੀਮਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ, ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਨ ਹਿ ਸੀਮਾ ਤਤ੍ਤਕੇਨ ਅਸੀਮਾ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਪਨ ਸੀਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਡ੍ਢਿਤਰੁਕ੍ਖੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਤ੍ਤਾ ਏਕਾਬਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਇਤਰਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਪਦੇਸਂ, ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਠਿਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਪਦੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋਕਰਿਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਂਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਵਗ੍ਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੧੫੮. ਸੁਦ੍ਧਪਂਸੁਪਬ੍ਬਤੋਤਿ ਨ ਕੇਨਚਿ ਕਤੋ ਸਯਂਜਾਤੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਸੇਸਾਪਿ. ਇਤਰੋਪੀਤਿ ਸੁਦ੍ਧਪਂਸੁਪਬ੍ਬਤਾਦਿਕੋ ਪਬ੍ਬਤੋਪਿ. ਹਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੂਮਿਤੋ ਉਗ੍ਗਤਪਦੇਸੇਨ ਹਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੩੮) ਪਨ ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਞ੍ਚ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੩੮) ‘‘ਹਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਅਡ੍ਢਟ੍ਠਮਰਤਨੁਬ੍ਬੇਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੂਹਿ ਵਾ ਤੀਹਿ ਵਾਤਿ ਸੀਮਭੂਮਿਯਂ ਚਤੂਸੁ, ਤੀਸੁ ਵਾ ਦਿਸਾਸੁ ਠਿਤੇਹਿ, ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਏਵ ਪਨ ਦਿਸਾਯ ਠਿਤੇਹਿ ਤਤੋ ਬਹੂਹਿਪਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਠਿਤੇਹਿਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕੇਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸੀਮਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯ ਕਰਣਂ ਅਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ’’ਤਿਆਦਿ.
ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਪਲਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਪਮਾਣਤਾ ਸਣ੍ਠਾਨਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਤੁਲਗਣਨਾਵਸੇਨ, ਭਾਰਤੋ ਪਲਪਰਿਮਾਣਞ੍ਚ ਮਗਧਤੁਲਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਸਾ ਚ ਲੋਕਿਯਤੁਲਾਯ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੩੮) ਪਨ ‘‘ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਪਲਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਪਮਾਣਤਾ ਤੁਲਤਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਤੁਲਗਣਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੋਪੀਤਿ ਭੂਮਿਤੋ ਹਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾਭੂਮਿਯਂ ਓਤਿਣ੍ਣਘਨਤੋ ਅਨੇਕਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੋਪਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਤਤੋ ਹਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਂ ਕੂਟਂ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਸਙ੍ਖਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੩੮) – ਸਚੇ ਏਕਾਬਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣਸਦਿਸੇ ਪਾਸਾਣੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕਾਬਦ੍ਧਭਾਵੇ ਸਤਿਪਿ ਪਥਵਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਅਸਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਥਵੀਗਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਤ੍ਤੇ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੋ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੋਪਿ ਪਾਸਾਣਸਙ੍ਖ੍ਯਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਥਵਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਪਬ੍ਬਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪਂਸੁਪੁਞ੍ਜੇ ਤਿਣਗੁਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਾ ਚੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਪਬ੍ਬਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ, ਨੇਵਾਤਿ ਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਾਸਾਣੋਤਿ ਸੁਧਾਮਯਪਾਸਾਣੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ ਇਟ੍ਠਕਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸੋਪੀਤਿ ਖਾਣੁਕੋ ਵਿਯ ਉਟ੍ਠਿਤਪਾਸਾਣੋਪਿ. ਚਤੁਪਞ੍ਚਰੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤਰੁਣਤਾਯ ਸਾਰੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਪਰਿਣਾਮੇਨ ਭਵਿਸ੍ਸਮਾਨਸਾਰੇਪਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਦਿਸਾਨਞ੍ਹਿ ਸੂਚਿਦਣ੍ਡਕਪ੍ਪਮਾਣਪਰਿਣਾਹਾਨਂ ਚਤੁਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਵਨਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਮਿਸ੍ਸਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰੇਹਿ ਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾਨਂ. ਏਤੇਨ ਤਚਸਾਰਰੁਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਕਾਨਮ੍ਪਿ ਵਨਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਤੁਪਞ੍ਚਰੁਕ੍ਖਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਸਾਰਰੁਕ੍ਖੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੩੮) ਪਨ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਤਯੋ ਚੇ ਸਾਰਰੁਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਅਸਾਰਾ, ਸਾਰਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਬਹੁਤ੍ਤਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੁਸਾਨਮ੍ਪਿ ਇਧ ਵਨਮੇਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਯਂਜਾਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘ਚਤੂਸੁ ਦ੍ਵੇ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਾ ਚੇ, ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਾ ਅਧਿਕਾ, ਸਮਾ ਵਾ, ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਬਹੂਸੁਪਿ ਦ੍ਵੇ ਚੇ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਨਮਜ੍ਝੇ ਵਿਹਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਰੁਕ੍ਖਘਟਾਯ ਅਨ੍ਤਰੇ ਰੁਕ੍ਖੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਤਿਆਦੀਹਿ ਵਿਹਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਅਨ੍ਤੋਰੁਕ੍ਖਨ੍ਤਰੇਸੁ ਏਵ ਪਰਿਵੇਣਪਣ੍ਣਸਾਲਾਦੀਨਂ ਕਰਣਵਸੇਨ ਯਥਾ ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰਮ੍ਪਿ ਵਨਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਹਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਹਿ ਸਬ੍ਬਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਅਵਨਤ੍ਤਾ ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਵਨਂ ਏਕਤ੍ਥ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਇਧ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਪਿ ਵਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਨਂ ਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਵਿਹਾਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਕਦੇਸਨ੍ਤਿ ਵਨੇਕਦੇਸਂ, ਰੁਕ੍ਖਵਿਰਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਕਤਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਏਕਪਸ੍ਸੇ ਠਿਤਵਨਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸੂਚਿਦਣ੍ਡਕਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਵਂਸਦਣ੍ਡਪ੍ਪਮਾਣੋ. ‘‘ਲੇਖਨਿਦਣ੍ਡਪ੍ਪਮਾਣੋ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਦੁਬ੍ਬਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਪਨ ਅਵੇਭਙ੍ਗਿਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ‘‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਸੂਚਿਦਣ੍ਡਮਤ੍ਤੋਪਿ ਵੇਲ਼ੁ…ਪੇ… ਗਰੁਭਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਨੁਤਰੋ ਵੇਲ਼ੁਦਣ੍ਡੋਤਿ ਚ ਸੂਚਿਦਣ੍ਡੋਤਿ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਂਸਨਲ਼ਕਸਰਾਵਾਦੀਸੂਤਿ ਵੇਲ਼ੁਪਬ੍ਬੇ ਵਾ ਨਲ਼ਪਬ੍ਬੇ ਵਾ ਕਪਲ੍ਲਕਾਦਿਮਤ੍ਤਿਕਭਾਜਨੇਸੁ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਙ੍ਖਣਮ੍ਪੀਤਿ ਤਰੁਣਪੋਤਕੇ ਅਮਿਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰੁਹਨਜਾਤਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਪਨ ਪਰਿਣਤਾ ਸਮੂਲਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਰੋਪਿਤਾਪਿ ਛਿਨ੍ਨਸਾਖਾ ਵਿਯ ਮਿਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਚਿਰੇਨ ਨਵਮੂਲਙ੍ਕੁਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਮਿਯਨ੍ਤਿਯੇਵ ਵਾ, ਤਾਦਿਸੇ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਨਵਮੂਲਸਾਖਾਨਿਗ੍ਗਮਨਂ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੩੮) ਪਨ ‘‘ਸੂਚਿਦਣ੍ਡਕਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਲੇਖਨਿਦਣ੍ਡਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਚ ਕਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਿਪਰਿਮਾਣੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਮਜ੍ਝੇਤਿ ਸੀਮਾਯ ਮਹਾਦਿਸਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ. ਕੋਣਨ੍ਤਿ ਸੀਮਾਯ ਚਤੂਸੁ ਕੋਣੇਸੁ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਰਭਾਗੇ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਕੋਣਾਨਂ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਦਿਸਾਯ ਏਕਂ, ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਦਿਸਾਯ ਚਾਪਰਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਮਗ੍ਗਾ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਂ ਪਨ ਕਿਤ੍ਤਿਤਮਤ੍ਤੇਨ ਕਥਂ ਏਕਾਬਦ੍ਧਤਾ ਵਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਪਰਤੋ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਏਤੇ ਏਵ ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਵਿਚਿਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੩੮) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਪਨ ਏਵਂ ਕਾਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ – ਪੁਬ੍ਬਵਾਕ੍ਯੇਪਿ ‘‘ਵਿਹਾਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ’’ਤਿ, ਪਰਵਾਕ੍ਯੇਪਿ ‘‘ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਤਮਗ੍ਗੋਪੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਕੋਣਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਤਂ ਪਨਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਤੇ ਮਗ੍ਗਾ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਕੋਣਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਿਂਸੁ, ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮਿਸ੍ਸਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਾਬਦ੍ਧਭਾਵਾਭਾਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਪਰਭਾਗੇ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਦਿਸਾਯ ਏਕਂ, ਅਪਰਾਯ ਏਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੩੮) ਪਨ ‘‘ਪਰਭਾਗੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਤੇਹਿ ਬਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨਤੋ ਗਤਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਥਾ ਦੀਘਮਗ੍ਗੇਪਿ ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਏਕਾਬਦ੍ਧਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਨਦੀਪਾਰਗਮਨੇ ਨਦੀਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਤੇਮਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੩੮) ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਵ ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਭਙ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਸੇਨ ਨਦੀਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕਤਂ. ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾ ਨਦੀ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਵਾ ਪਵਿਸਤੁ ਤਲ਼ਾਕਂ ਵਾ, ਪਭਵਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੩੮) ਪਨ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕੋ ਤੇਮਿਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਤਕਪ੍ਪਮਾਣਉਦਕੇਯੇਵ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਕੇਚਿ. ‘ਤੇਮਿਯਤੀ’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਨਦੀਲਕ੍ਖਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਨਦਿਯਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਉਦਕਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਪ੍ਪੋਦਕੇਪਿ ਠਤ੍ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਨਦੀਚਤੁਕ੍ਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਕਤ੍ਥ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਰਤੋ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ‘‘ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯੋ ਪਨ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਆਵਰਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵਾਤਿ ਆਵਰਣਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਦਤਿਯੇਵ. ਅਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਤਿ ਅਸਨ੍ਦਮਾਨੁਦਕਾ. ਆਵਰਣਞ੍ਹਿ ਪਤ੍ਵਾ ਨਦਿਯਾ ਯਤ੍ਤਕੇ ਪਦੇਸੇ ਉਦਕਂ ਅਸਨ੍ਦਮਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਨਦੀਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਉਪਰਿ ਸਨ੍ਦਮਾਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਸਨ੍ਦਮਾਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਉਦਕਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਠਿਤਮੇਵ ਹਿ ਉਦਕਂ ਉਦਕਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਸਨ੍ਦਮਾਨਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨਦੀਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਅਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਉਦਕਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨਦੀਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੇਤੁਤੋ ਪਰਤੋ ਤਤ੍ਤਕਂ ਉਦਕਂ ਯਦਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨਦੀ ਏਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਸ੍ਸਰਾਦੀਸੁ ਠਿਤੋਦਕਂ ਜਾਤਸ੍ਸਰਾਦਿਪਦੇਸੇਨ ਅਨ੍ਤਰਿਕਮ੍ਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਨਦੀਪਾਰਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ. ਸਚੇ ਸੋ ਪਦੇਸੋ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇਨ ਗਾਮਖੇਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੩੮) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੂਲੇਤਿ ਆਦਿਕਾਲੇ. ਨਦਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਉਦਕਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੇਹਿ ਕਸ੍ਸਕੇਹਿ ਮਹੋਘੇ ਨਿਵਟ੍ਟੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਕੂਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਨਦਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਾ ਮਾਤਿਕਾਮੁਖਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਦੀਕੂਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ.
ਉਕ੍ਖੇਪਿਮਨ੍ਤਿ ਦੀਘਰਜ੍ਜੁਨਾ ਕੂਟੇਹਿ ਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਨੀਯਂ. ਉਕ੍ਖੇਪਿਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕੂਪਤੋ ਵਿਯ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਉਕ੍ਖੇਪਿਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਕਂ.
ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਠਿਤਪਬ੍ਬਤੇਹਿ ਏਵ ਵਾ ਪਾਸਾਣਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਹਿ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਰਾਬ੍ਯਵਹਿਤੇਹਿ. ਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਏਕਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਤੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਾਸਾਣੋਤਿ ਏਵਂ ਠਿਤੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤੇਨਾਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਕਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਦਿਸਾਯ ਬਹੂਨਿਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪਬ੍ਬਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ. ਪੁਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪਾਸਾਣੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਸਣ੍ਠਾਨਾਤਿ ਤਿਕੋਣਾ. ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਸਣ੍ਠਾਨਾਤਿ ਵਾ ਤਿਕੋਣਰਚ੍ਛਾਸਣ੍ਠਾਨਾ. ਚਤੁਰਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਚਤੁਰਸ੍ਸਾ. ਮੁਦਿਙ੍ਗਸਣ੍ਠਾਨਾ ਪਨ ਆਯਤਚਤੁਰਸ੍ਸਾ, ਏਕਕੋਟਿਯਂ ਸਙ੍ਕੋਚਿਤਾ, ਤਦਞ੍ਞਾਯ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਮੁਦਿਙ੍ਗਸਣ੍ਠਾਨਾਤਿ ਵਾ ਮੁਦਿਙ੍ਗਭੇਰੀ ਵਿਯ ਮਜ੍ਝੇ ਵਿਤ੍ਥਤਾ ਉਭੋਸੁ ਕੋਟੀਸੁ ਸਙ੍ਕੋਚਿਤਾ ਹੋਤਿ.
੧੫੯. ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਹੇਟ੍ਠਿਮੇਨ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ, ਅਪ੍ਪਤਰੋ ਚੇ ਗਣੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਚਤੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਤਿ ਸਮਗ੍ਗਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ. ਇਮਿਨਾ ‘‘ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯੇ ਕਮ੍ਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਆਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਠਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਾਵਤਿਕਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਕਸ੍ਸ ਗਾਮਭੋਜਕਸ੍ਸ ਆਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਠਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਵਾ ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਵਾ ਅਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਏਤਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਦਯੋ ਗਾਮਸੀਮਤੋ ਸੀਮਨ੍ਤਰਭੂਤਾ, ਨ ਤਾਸੁ ਠਿਤਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਵਗ੍ਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤੇਸਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੇ ਤੇ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਟ੍ਠੇ ਸਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਨ੍ਦਂ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਯਦਿਪਿ ਸਹਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋਯੇਵ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਅਵਸੇਸਾ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਗਤਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਮਿਨਾ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਟੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦੁਤਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਮਾਹ. ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਨ ਇਮੇਸਂ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੧੬੦. ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਕਮ੍ਮਵਾਚਾਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋਵ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੧੩੮-੧੩੯) ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਦੋਸਅਨਉਸ੍ਸਾਵਨਦੋਸੇਹਿ ਪਰਿਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸੁਦ੍ਧਾਯ. ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯਾਤਿ ਏਕਾਯ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਏਕਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਯ ਕਰਿਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਞਤ੍ਤਿ ਏਵ ਦੁਤਿਯਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾ, ਤਾਯ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਸੀਮਾ ਹੋਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੀਮਤੋ ਬਹਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਬਹਿ ਕਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਉਦਕਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਯ ਗਤਤ੍ਤਾ.
੧੬੧. ਏਵਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਤੇਚੀਵਰਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੀਵਰੇ ਸੁਖਪਰਿਭੋਗਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਾਯ ਚ’’ਤ੍ਯਾਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਤੇਚੀਵਰਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯਂ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸਨ੍ਤੋਪਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਦੁਤਿਯਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ (ਪਾਰਾ. ੪੭੧ ਆਦਯੋ) ਆਪਤ੍ਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਂ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚਾਤਿ ਯਦਿ ਤਿਸ੍ਸਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਗਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਤਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਂ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸੀਮਸਙ੍ਖ੍ਯਂਯੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਸਙ੍ਖ੍ਯਂਯੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਕਮ੍ਪਿ ਕੁਲਂ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਵਾਤਿ ਅਭਿਨਵਕਤਗੇਹੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਕੁਲਂ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਗਤਂ ਵਾਤਿ ਪੋਰਾਣਕਗਾਮੇ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਕੁਲੇਸੁ ਗੇਹਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁਪਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਕੁਲਂ ਅਗਤਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੬੨. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸੀਮਾਯ ਉਪਚਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਆਯਤਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾਯ ਸੀਮਾਯ ਨੇਸਂ ਵਿਹਾਰਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਉਪਚਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਬਦ੍ਧਾ ਸੀਮਾਯੇਸੁ ਵਿਹਾਰੇਸੁ, ਤੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ. ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ. ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦਿਸਾਨੀਤਿ ਯਥਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸੁ ਠਿਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਛਨ੍ਦਾਦਿਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਗਾਮਸੀਮਾਸੁ ਠਿਤਾਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਨਿਮਿਤ੍ਤਗਤੇਹਿ ਪਨਾਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਉਪਡ੍ਢਂ ਅਨ੍ਤੋਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯ ਸਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਗਮਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚ ਸਾਮੀਚਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਾਯਂ ਨਿਯਮੋ ‘‘ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਆਗਮਨਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਮਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਅਬਦ੍ਧਾਯ ਹਿ ਸੀਮਾਯ ਨਾਨਾਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨਾਸੀਮਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਅਨਾਗਮਨੇਪਿ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਗਮਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਬਦ੍ਧਾਯ ਪਨ ਸੀਮਾਯ ਏਕਸੀਮਭਾਵਤੋ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਗਤੇਹਿ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ…ਪੇ… ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਕਾਲੇ ਅਸੋਧਿਤਾਯਪਿ ਸੀਮਾਯ ਨੇਵਤ੍ਥਿ ਦੋਸੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਸ੍ਸ ਅਪਲੋਕਨਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਾਭਾਵਤੋ.
ਭੇਰਿਸਞ੍ਞਂ ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਕਰੋਮਾਤਿ ਵਤ੍ਵਾਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਤੇਨ ਤਾਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਤਂ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਭੇਰਿਸਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਙ੍ਖਸਞ੍ਞਂ ਵਾਤਿ ਪਨ ਤੇਸਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਘੋ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵੇਸਨਤ੍ਥਂ, ਆਰਾਮਿਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਰਦ੍ਧਕਾਲੇਯੇਵ ਸਞ੍ਞਾ ਕਰੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਤਂ ਕਰਣਂ ਸਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਭੇਰਿਸਙ੍ਖਸਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੇਰਿਸਙ੍ਖਸਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ‘‘ਸਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸੀਮਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਅਪਰਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਵਦਤਿ, ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਾਲੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤੂਰਿਯਾਤਾਲਿਕਸਙ੍ਘੁਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੧੬੩. ਭਣ੍ਡੁਕਮ੍ਮਾਪੁਚ੍ਛਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਗ੍ਗਹਣਂ. ਸੁਖਕਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਨਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਪਹਾਯ ਅਪ੍ਪਤਰੇਹਿ ਸੁਖਕਰਣਤ੍ਥਂ. ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਪਰਮਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਰਹੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤਤੋ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਤਕੇ ਪਦੇਸੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਾਰਹੇਨ ਸਹ ਅਬ੍ਭਾਨਕਾਰਕਾਨਮ੍ਪਿ ਪਹੋਨਕਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਾ ਪਾਸਾਣਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਰੁਚਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਰੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਦੁਲ੍ਲਭਤਾਯ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਸਙ੍ਕਰਕਰਣਤੋ ਚ ਪਾਸਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਤਦਭਾਵਤੋ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤੁਂ ਸੁਕਰਤਾਯ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣਾਪੀਤਿ ਯਥਾ ਖਣ੍ਡਸੀਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਪਾਸਾਣਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਵਸੇਸਂ ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਂ ਹੋਤਿਯੇਵ, ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਠਪਿਤੇਸੁ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾਤਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਠਪਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਪਾਸਾਣਾ. ਤੇ ਪਨ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤੇਨੇਵ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ. ਕਥਂ? ਖਣ੍ਡਸੀਮਤੋ ਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਕਿਤ੍ਤਿਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪੁਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਬਹੂਨਮ੍ਪਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਨਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤੋਤਿ ਪਚ੍ਛਾ. ਅਵਸੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਬਾਹਿਰਨ੍ਤਰੇਸੁ ਅਵਸੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਯ ਬਦ੍ਧਭਾਵਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਮੇਵ ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਬਦ੍ਧਾਯ ਹਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਯ ਤਂ ਸਮੂਹਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਕਤਾਯਪਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਅਸਮੂਹਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸੀਮਾ. ਪਠਮਞ੍ਹਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਸਮੂਹਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਖਣ੍ਡਸੀਮਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬਨ੍ਧਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਂ, ਆਚਿਣ੍ਣਕਰਣੇਨੇਵ ਚ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਣ੍ਡਸੀਮਤੋਵ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਾਸੁ ਪਨ…ਪੇ… ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਹਿ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਭਜਤੀਤਿ ਨ ਆਵਾਸਵਸੇਨ ਸਾਮਗ੍ਗਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਸੀਮਾਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਕੁਟਿਗੇਹੇਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਕਤਤਿਣਕੁਟਿਯਂ. ਉਦੁਕ੍ਖਲਨ੍ਤਿ ਉਦੁਕ੍ਖਲਾਵਾਟਸਦਿਸਖੁਦ੍ਦਕਾਵਾਟਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਰਾਜਿ ਵਾ ਉਦੁਕ੍ਖਲਂ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤੇਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਵਿਨਸ੍ਸਕਸਞ੍ਞਾਣਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਕੋਚਿ ਮੋਹੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦੂਰਤੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਪਾਸਾਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਞ੍ਚਾਰਿਮਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਪਨਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਉਪਰਿ ‘‘ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਅਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਥਨੇ ਕਾਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੀਮਾਵਿਪਤ੍ਤਿ ਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਮੂਲਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਪਿਦਹਨਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਵਾਵ ਇਧ ਆਚਰਿਯਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਸੁਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਭਿਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਇਟ੍ਠਕਦਾਰੁਮਤ੍ਤਿਕਾਮਯਂ. ਸਿਲਾਮਯਾਯ ਪਨ ਭਿਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਂ ਏਕਂ ਪਾਸਾਣਂ ਤਂਤਂਦਿਸਾਯ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨੇਕਸਿਲਾਹਿ ਚਿਨਿਤਂ ਸਕਲਂ ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ‘‘ਏਸੋ ਪਾਸਾਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਵਚਨੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਅਨ੍ਤੋਕੁਟ੍ਟਮੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋਕੁਟ੍ਟੇਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਠਿਤੋਕਾਸਤੋ ਅਨ੍ਤੋ ਏਵ ਸੀਮਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਮੁਖੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਪਾਸਾਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਗਬ੍ਭਾਭਿਮੁਖੇਪਿ ਬਹਿਪਮੁਖੇ ਗਬ੍ਭਵਿਤ੍ਥਾਰਪ੍ਪਮਾਣੇ ਠਾਨੇ ਪਾਸਾਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਗਬ੍ਭਪਮੁਖਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤਕੁਟ੍ਟਮ੍ਪਿ ਉਪਾਦਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਚਤੁਰਸ੍ਸਸਣ੍ਠਾਨਾਵ ਸੀਮਾ ਹੋਤਿ. ਬਹੀਤਿ ਸਕਲਸ੍ਸ ਕੁਟਿਲੇਣਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਬਹਿ.
ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਸੀਮਾ ਹੋਤੀਤਿ ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਭਿਤ੍ਤਿਯਾ ਸਹ ਚਤੁਰਸ੍ਸਸੀਮਾ ਹੋਤਿ. ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇਯੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਚ ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਠਿਤਭਿਤ੍ਤਿਯਾ ਏਕਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚ ਏਕਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਓਕਾਸਾਭਾਵੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨ ਓਤਰਤਿ, ਉਪਰਿਭਿਤ੍ਤਿ ਪਨ ਸੀਮਟ੍ਠਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਭਿਤ੍ਤਿਤੋ ਓਰਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਿਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਆਕਾਸਪ੍ਪਦੇਸਂ ਨ ਓਤਰਤਿ, ਉਪਰਿ ਕਤੇ ਪਾਸਾਦੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਕੁਟ੍ਟੋਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਠਿਤਕੁਟ੍ਟੋ. ਸਚੇ ਹਿ ਦ੍ਵੀਸੁ, ਤੀਸੁ ਏਵ ਵਾ ਦਿਸਾਸੁ ਕੁਟ੍ਟੋ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਨ ਓਤਰਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾਪਿ ਓਤਰਤੀਤਿ ਸਚੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਨ੍ਤੋਭਿਤ੍ਤਿਯਂ ਏਕਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਓਕਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਓਤਰਤਿ. ਓਤਰਮਾਨਾ ਚ ਨ ਉਪਰਿਸੀਮਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਓਤਰਤਿ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਭਿਤ੍ਤਿਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਓਤਰਤਿ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਨ ਭਿਤ੍ਤੀਨਂ ਬਾਹਿਰਨ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾਭੂਮਿਭਾਗੇ ਉਦਕਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਤਰਤਿ, ਨ ਪਨ ਭਿਤ੍ਤੀਨਂ ਬਹਿ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਠਾਨਂ. ਪਾਸਾਦਭਿਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਉਪਰਿਮਤਲੇ ਭਿਤ੍ਤਿਤੋ. ਓਤਰਣਾਨੋਤਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਏਕਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਓਕਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਓਤਰਤਿ, ਨੋ ਚੇ, ਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੩੮) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੩੮) ਪਨ ‘‘ਉਪਰਿਸੀਮਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਕੁਟ੍ਟਾਨਂ ਤੁਲਾਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਏਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਂ, ਤਦਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਸੀਮਪ੍ਪਮਾਣਤਾਦਿਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪੇਤ੍ਥ ਨਿਯ੍ਯੂਹਕਾਦਯੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਠਿਤੋਕਾਸਤਾਯ ਬਜ੍ਝਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਸੀਮਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਬਦ੍ਧਾਯ ਪਨ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਟ੍ਠਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਪਰਿਯਨ੍ਤਥਮ੍ਭਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗਤਪਾਸਾਣਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਰਿਮਤਲੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਕੁਟ੍ਟਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਸੀਮਟ੍ਠਾਨਂ ਥਮ੍ਭਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਕੁਟ੍ਟੇ ਉਪਰਿਮਤਲੇਨ ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਪਿ ਸੀਮਟ੍ਠਥਮ੍ਭਾਨਂ ਉਪਰਿ ਠਿਤੋ ਪਾਸਾਦੋ ਸੀਮਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਬਹੂਨਂ ਥਮ੍ਭਪਨ੍ਤੀਨਂ ਉਪਰਿ ਕਤਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਪਥਵਿਯਂ ਸਬ੍ਬਬਾਹਿਰਾਯ ਥਮ੍ਭਪਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਪਾਸਾਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾ ਬਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਤਾਵ ਸੀਮਟ੍ਠਥਮ੍ਭੇਹੇਵ ਧਾਰਿਯਮਾਨਾਨਂ ਤੁਲਾਨਂ ਉਪਰਿਮਤਲਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਸੀਮਟ੍ਠਮੇਵ, ਏਤ੍ਥ ਵਿਵਾਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਪਨ ਸੀਮਟ੍ਠਥਮ੍ਭਪਨ੍ਤਿਯਾ, ਅਸੀਮਟ੍ਠਾਯ ਬਾਹਿਰਥਮ੍ਭਪਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਮਧੁਰਂ ਧਾਰਯਮਾਨਾਨਂ ਤੁਲਾਨਂ ਉਪਰਿਮਤਲਂ, ਤਤ੍ਥ ਉਪਡ੍ਢਂ ਸੀਮਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਗਾਮਸੀਮਾ’’ਤਿ ਅਪਰੇ. ‘‘ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਗਰੂਹਿ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਆਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਾਰਣਂ ਵਾ ਗਵੇਸਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਗੁਣਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.
ਤਾਲਮੂਲਕਪਬ੍ਬਤੇਤਿ ਤਾਲਕ੍ਖਨ੍ਧਮੂਲਸਦਿਸੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਥੂਲੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਮੇਨ ਕਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਤੋ ਹਿਨ੍ਤਾਲਮੂਲਸਦਿਸੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵਿਤਾਨਸਣ੍ਠਾਨੋਤਿ ਅਹਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਸਣ੍ਠਾਨੋ. ਪਣਵਸਣ੍ਠਾਨੋਤਿ ਮਜ੍ਝੇ ਤਨੁਕੋ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਉਪਰਿ ਚ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣੋ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਵਾਤਿ ਮੁਦਿਙ੍ਗਸਣ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ, ਪਣਵਸਣ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ. ਸਪ੍ਪਫਣਸਦਿਸੋ ਪਬ੍ਬਤੋਤਿ ਸਪ੍ਪਫਣੋ ਵਿਯ ਖੁਜ੍ਜੋ, ਮੂਲਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਵਨਤਸੀਸੋ. ਆਕਾਸਪਬ੍ਭਾਰਨ੍ਤਿ ਭਿਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਬ੍ਭਾਰਂ. ਸੀਮਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਅਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਛਿਮਸੀਮਪ੍ਪਮਾਣੋ. ਸੋ ਚ ਪਾਸਾਣੋ ਸੀਮਟ੍ਠੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਈਦਿਸੇਹਿ ਸੁਸਿਰਪਾਸਾਣਲੇਣਕੁਟ੍ਟਾਦੀਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਏਵ ਸੀਮਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਨ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ. ਤੇ ਪਨ ਸੀਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸੀਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਰੂਪੇਨ ਸੀਮਟ੍ਠਮਞ੍ਚਾਦਿ ਵਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਸੁਸਿਰਪਾਸਾਣੋ ਭੂਮਿਂ ਅਨਾਹਚ੍ਚ ਆਕਾਸਗਤੋ ਓਲਮ੍ਬਤਿ, ਸੀਮਾ ਨ ਓਤਰਤਿ. ਸੁਸਿਰਪਾਸਾਣੋ ਪਨ ਸਯਂ ਸੀਮਾਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸੀਮਾ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਪਨ ਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਰਹਿਤੇਹਿ ਏਤੇਹਿ ਸੁਸਿਰਪਾਸਾਣਾਦੀਹਿ ਸੀਮਾ ਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਦ੍ਧਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਮਾਣਤੋ.
ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਸੁਸਿਰਪਾਸਾਣਭਿਤ੍ਤਿਅਨੁਸਾਰੇਨ ਮੂਸਿਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਸੀਮਾਯ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਓਤਰਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਨ ਪਚ੍ਛਿਮਸੀਮਪ੍ਪਮਾਣੇ ਆਕਾਸੇ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਬਹਲੇਹਿ ਪਾਸਾਣਭਿਤ੍ਤਿਆਦੀਹਿਪਿ ਉਪਰਿਮਤਲਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਸਤਿ ਉਪਰਿ ਬਜ੍ਝਮਾਨਾ ਸੀਮਾ ਤੇਹਿ ਪਾਸਾਣਾਦੀਹਿ ਅਨ੍ਤਰਿਤਾਯ ਤਪ੍ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾਭੂਮਿਯਾਪਿ ਉਪਰਿਮਤਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਨਦੀਪਾਰਸੀਮਾ ਵਿਯ ਨਦੀਅਨ੍ਤਰਿਤੇਸੁ ਉਭੋਸੁ ਤੀਰੇਸੁ ਲੇਣਾਦੀਸੁ ਅਪਨੀਤੇਸੁਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਓਤਿਣ੍ਣਸੀਮਾ ਯਾਵ ਸਾਸਨਨ੍ਤਰਧਾਨਾ ਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਠਮਂ ਪਨ ਉਪਰਿ ਸੀਮਾਯ ਬਦ੍ਧਾਯ ਪਚ੍ਛਾ ਲੇਣਾਦਿਕਤੇਸੁਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾਭੂਮਿਯਂ ਸੀਮਾ ਓਤਰਤਿ ਏਵ, ਕੇਚਿ ਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਉਭਯਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਸਾ ਸੀਮਾ ਏਕਾਵ ਹੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਾਦਿਜਾਤਿ ਵਿਯ ਬ੍ਯਤ੍ਤਿਭੇਦੇਸੂਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਾ ਏਵ ਹਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਿਨਿਸ੍ਸਯਕੇ ਗਾਮਾਰਞ੍ਞਾਦਿਕੇ ਖੇਤ੍ਤੇ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਾਕਲ੍ਯੇਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਬ੍ਯਾਪਿਨੀ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇ ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇ ਪਰਮਤ੍ਥਧਮ੍ਮੇ, ਤਂ ਤਂ ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾ ਉਪਾਦਾਯ ਲੋਕਿਯੇਹਿ ਸਾਸਨਿਕੇਹਿ ਚ ਯਥਾਰਹਂ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਨਿਸ੍ਸਯੇਕਰੂਪਾ ਏਵ. ਤਥਾ ਹਿ ਏਕੋ ਗਾਮੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਨਦੀ ਜਾਤਸ੍ਸਰੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿ ਏਵਂ ਲੋਕੇ, ‘‘ਸਮ੍ਮਤਾ ਸਾ ਸੀਮਾ ਸਙ੍ਘੇਨ, ਅਗਾਮਕੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ, ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਾਸਨੇ ਚ ਏਕਵੋਹਾਰੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ. ਏਕਸ੍ਸ ਅਨੇਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਬ੍ਯਾਪਨਮਤ੍ਥਿ ਕਸਿਣੇਕਦੇਸਾਦਿਵਿਕਪ੍ਪਾਸਮਾਨਤਾਯ ਏਕਤ੍ਤਹਾਨਿਤੋਤਿ ਅਯਂ ਨੋ ਮਤਿ.
ਅਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਸਪ੍ਪਫਣਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਆਕਾਸਪਬ੍ਭਾਰੇ. ਲੇਣਸ੍ਸਾਤਿ ਲੇਣਂ ਚੇ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਲੇਣਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮੇਵ ਪੁਨ ਲੇਣਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਓਤਰਣਾਨੋਤਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ‘‘ਲੇਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਲੇਣਞ੍ਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ, ਪਬ੍ਬਤਮੂਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮੇਵ ਅਨ੍ਤੋਸਦ੍ਦਂ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਪਾਰਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਂ ਪਨ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਓਰਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਪਿ ਸੀਮਾਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪਬ੍ਬਤਗ੍ਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪਾਰਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਬਹਿ ਲੇਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬਹਿਸਦ੍ਦਂ ਵਿਸੇਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਓਰਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਬਹਿਸੀਮਾ ਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬਹੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਲੇਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੇਣਸ੍ਸ ਚ ਬਹਿਭੂਤੇ ਉਪਰਿਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੇ ਸੀਮਾ ਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤੋ ਸੀਮਾਤਿ ਲੇਣਸ੍ਸ ਚ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਤਰਣਾਰਹਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਬਹਿ ਸੀਮਾ ਨ ਓਤਰਤਿ, ਅਨ੍ਤੋ ਸੀਮਾ ਨ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਤਰਣਾਰਹਟ੍ਠਾਨੇ ਲੇਣਾਭਾਵੇਨ ਸੀਮਾਯ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਨੋਤਰਣਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਅਨੋਤਰਨ੍ਤੀ ਉਪਰਿ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੩੮) ਆਗਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੩੮) ਪਨ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਲੇਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਲੇਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਆਗਤੋ. ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੩੮) ਨ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਲੇਣਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਲੇਣਂ. ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਪਾਰਤੋ ਓਰਤੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਸੀਮਤੋ ਬਹਿਲੇਣੇਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਆਗਤੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਲੇਣਬਹਿਲੇਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਦੁਦ੍ਦਸੋ ਦੁਰਨੁਬੋਧੋਤਿ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੩੮) ਆਗਤਂ ਨਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ. ਬਹਿ ਪਤਿਤਂ ਅਸੀਮਾਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਾਦੀਸੁ ਅਥਿਰਨਿਸ੍ਸਯੇਸੁ ਠਿਤਾ ਸੀਮਾਪਿ ਤੇਸਂ ਵਿਨਾਸੇਨ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਖਣਨ੍ਤਿ, ਸੀਮਾਯੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਮਙ੍ਗਨਦੀ ਸੀਮਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਅਨੂਨਾ ਪਠਮਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਸੀਮਾ ਚ ਪਚ੍ਛਾ ਬਦ੍ਧਾ ਨਦਿਤੋ ਉਪਰਿ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਨਦਿਂ ਆਹਚ੍ਚ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਚ ਖਤਾਯ ਸੀਮਾ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਹੇਟ੍ਠਾਪਥਵੀਤਲੇਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਭੂਮਿਵਿਵਰੇ.
ਸੀਮਮਾਲ਼ਕੇਤਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਙ੍ਗਣੇ. ਵਟਰੁਕ੍ਖੋਤਿ ਇਦਂ ਪਾਰੋਹੋਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਨ ਅਤਿਦੂਰਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਸਾਖਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ. ਤੇਨੇਵ ਨਾਵਾਰਜ੍ਜੁਸੇਤੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਤੋਤਿ ਤਤੋ ਸਾਖਤੋ. ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਪਥਵੀਤਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਸਨ੍ਨਤਰਮ੍ਪਿ ਗਾਮਸੀਮਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਏਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਗਾਮਸੀਮਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਪਿ ਸਮ੍ਭੇਦਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਯਨਿਸ੍ਸਿਤਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਤਾਸਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਕਥਂ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ ਭਵੇਯ੍ਯ? ਯਸ੍ਸਾ ਹਿ ਸੀਮਾਯ ਯਾਯ ਸੀਮਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਦੋਸੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਿਤੁਮੇਵ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਸੁ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਗਾਮਸੀਮਾਦੀਸੁ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਵਿਯ ਚ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਾਖਾ ਵਾਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਪਾਰੋਹੋ ਵਾ ਬਹਿਨਦੀਤੀਰੇ ਵਿਹਾਰਸੀਮਾਯ ਵਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਗਾਮਸੀਮਾਦੀਹਿ ਏਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਨ ਨਦੀਸੀਮਾਯ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਚਤ੍ਥੋ ਉਪਰਿ ਪਾਕਟੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਆਹਚ੍ਚਾਤਿ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ.
ਮਹਾਸੀਮਂ ਵਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮਹਾਸੀਮਗਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਨਯਨਛਨ੍ਦਾਹਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਸਕਲਂ ਮਹਾਸੀਮਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ. ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਵਿਪਤ੍ਤਿਯੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਬਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਪਚ੍ਛਾ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਈਦਿਸੋ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸੋ ਚ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਭੇਦਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨ੍ਤੇਨ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੮) ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਨੇਨ ਸਮ੍ਭੇਦਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣੇ ਵਿਯ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਬਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਤਾਸਂ ਪਚ੍ਛਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਏਕਰੁਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਞ੍ਞੂਹਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਕੇਹਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋ ਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮੇਨ ਅਕਪ੍ਪਿਯਾਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ. ਅਯਂ ਪਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਬਦ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਛਾ ਸਞ੍ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਬਜ੍ਝਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਵਿਯ ਅਸੀਮਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਅਪਨੀਤਮਤ੍ਤੇ ਤਾ ਸੀਮਾ ਪਾਕਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚਾਯਂ ਪਚ੍ਛਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਬਜ੍ਝਮਾਨਕ੍ਖਣੇਪਿ ਤਾਸਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਤਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ਮਹਾਸੀਮਂ ਵਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਮਹਾਸੀਮਗਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਥਾ ਤਂ ਸਾਖਂ ਵਾ ਪਾਰੋਹਂ ਵਾ ਕਾਯਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧੇਹਿ ਨ ਫੁਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸੋਧਨਮੇਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਸਕਲਸੀਮਾਸੋਧਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵਿਰੁਜ੍ਝਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਪਥਵੀਤਲਂ ਵਾ ਤਤ੍ਥਜਾਤਕਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਵਾ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਾਖਾਪਾਰੋਹਾਨਂ ਮਹਾਸੀਮਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨਮੇਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੇ ਕਾਰਣਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਾਖਾਦੀਨਂ ਫੁਸਨਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਾਖਾਦਿਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨਮੇਵ ਕਾਰਣਂ ਸਿਯਾ, ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸਾਖਂ ਵਾ ਤਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤਪਾਰੋਹਂ ਵਾ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠੋ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਫੁਸਨਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਸੀਮਾਸੋਧਨੇ ਕਾਰਣਂ, ਤਦੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾਕ੍ਯੇ ਪਧਾਨਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਆਹਚ੍ਚਟ੍ਠਿਤਮੇਵ ਸਾਖਾਦਿਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬੋ ਆਕਾਸਟ੍ਠਸਾਖਾਦਿਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਪਿ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਤੋ, ਕਿਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕੇਨ ਆਹਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨਵਚਨੇਨ, ਆਕਾਸਟ੍ਠਸਾਖਾਸੁ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਫੁਸਨਮੇਵ ਕਾਰਣਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੋਧਨਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਨਯਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸੋਧਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਮਹਾਸੀਮਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸਕਲਸੀਮਾਸਾਧਾਰਣਵਚਨੇਨ ਸੋਧਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਪਿ ਚ ਸਾਖਾਦਿਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਮਤ੍ਤਸੋਧਨੇ ਅਭਿਮਤੇ ‘‘ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਪਥਵੀਤਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਸੀਮੋਪਾਦਾਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਆਕਾਸੇਪਿ ਠਤ੍ਵਾ ਸਾਖਾਦਿਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਤੋ.
ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਟ੍ਠਕਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਵਿਯੋਜਨਵਚਨਤੋ ਚ ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਨਂ ਫੁਸਨੇਨੇਵ ਸਕਲਸੀਮਾਸੋਧਨਹੇਤੁਕੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸਿਦ੍ਧੋਯਂ ਏਕੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਕਥਾਯਮ੍ਪਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੭) ‘‘ਵਿਹਾਰਸੀਮਾਯ ਵਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਨਦੀਤੀਰੇ ਪਨ ਖਾਣੁਕਂ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਬਦ੍ਧਨਾਵਾਯ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਸੇਤੁ ਵਾ ਸੇਤੁਪਾਦਾ ਵਾ ਬਹਿਤੀਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਵਿਸਭਾਗਾਸੁ ਗਾਮਸੀਮਾਸੁ ਸਾਖਾਦੀਨਂ ਫੁਸਨਮੇਵ ਸਙ੍ਕਰਦੋਸਕਾਰਣਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਫੁਸਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਨਦਿਯਂ ਜਾਤਰੁਕ੍ਖੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਨਦਿਯਂ ਨਾਵਾਬਨ੍ਧਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤੇਨ ਨਦੀਸੀਮਾਯ ਸਭਾਗਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਫੁਸਨਮੇਵ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾ, ਨਦਿਯਮ੍ਪਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਫੁਸਨਂ ਕਮ੍ਮਕੋਪਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਭਾਗਸੀਮਾਸੁ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਆਦਿਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ, ਅਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾਖਾਦਿਮ੍ਹਿ ਠਿਤੇ ਤਂ ਸਾਖਾਦਿਂ ਫੁਸਨ੍ਤੋਵ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਸੁ ਪਨ ਸਾਖਾਦਿਮ੍ਹਿ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਤਂ ਸਾਖਾਦਿਂ ਅਫੁਸਨ੍ਤਾਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾ, ਅਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਪਨ ਤਂ ਸਾਖਾਦਿਂ ਫੁਸਨ੍ਤਾਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ‘‘ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਦਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਏਕਸੀਮਂ ਵਿਯ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਏਕਤ੍ਥੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਭੇਦੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ ਸਭਾਗਸੀਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸਾਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਨਮੇਵ ਤਬ੍ਭਾਵਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਾਦਿਵਿਨਯਨਯੇਹਿ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੮) ਗਾਮਸੀਮਾਯਮੇਵ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਤਾਸਂ ਨਿਸ੍ਸਯਨਿਸ੍ਸਿਤਭਾਵੇਨ ਸਭਾਗਤਾ, ਸਮ੍ਭੇਦਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਦੋਸਾਭਾਵੋ ਚ ਸੁਤ੍ਤਤੋਵ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਪਨ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਸਞ੍ਜਾਤਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਪਿ ਤਾਸਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ. ‘‘ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤਿ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਤਂ ਵੋ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੦੫) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਤਾਵ ਗਾਮਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਭਾਗਤਾ, ਸਮ੍ਭੇਦਾਦਿਦੋਸਾਭਾਵੋ ਚ ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਇਮਿਨਾ ਏਵ ਨਯੇਨ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਨਂ ਨਦੀਆਦਿਸੀਮਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਨਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਭਾਗਤਾ, ਸਮ੍ਭੇਦਾਦਿਦੋਸਾਭਾਵੋ ਚ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਪਨ ਅਞ੍ਞਾਯ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਨਦੀਆਦਿਸੀਮਾਸੁ ਚ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਚੇਵ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਨਂ ਨਦੀਆਦੀਸੁ ਏਵ ਕਾਤੁਂ ਨਿਯਮਨਸੁਤ੍ਤਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਸੁ ਕਰਣਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸਿਦ੍ਧੋ ਚ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਭਾਗਤਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਭੇਦਾਦਿਦੋਸਸਮ੍ਭਵੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋਵ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਨਮੇਵ ਵਟਰੁਕ੍ਖਾਦਿਵਚਨੇਹਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਭਾਗਾਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਤਾਸਂ ਸਭਾਗਸੀਮਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਪਿ ਦੋਸਾਭਾਵੋਪਿ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਞਾਪਿਤੋ ਏਵ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੩੮) ‘‘ਪਬ੍ਬਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਸਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਡ੍ਢਨਕਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨਿ, ਤੇਨ ਨੇਸਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਡ੍ਢਨੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਨਂ ਸਙ੍ਕਰਦੋਸਾਭਾਵੋ ਞਾਪਿਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਨ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਈਦਿਸੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਏਕਰੁਕ੍ਖੋਪਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਪਨ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਸੀਮਸਙ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੦) ਵਚਨਤੋਪਿ ਚਾਯਂ ਞਾਪਿਤੋ. ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਾਯ ਹਿ ਸੀਮਾਯ ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇਸੁ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਗੁਮ੍ਬਾਦੀਹਿ ਬਦ੍ਧਗਾਮਸੀਮਾਨਂ ਨਿਯਮੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਈਦਿਸਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾਵ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਯਦਿ ਚੇਤ੍ਥ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਅਵਸ੍ਸਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਵਿਪਤ੍ਤਿਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਆਚਰਿਯਾ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇਸੁਪਿ ‘‘ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਅਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਵੋਚੁਂ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਵਨਮਜ੍ਝੇ ਵਿਹਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਵਨਂ ਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦੀਹਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰੇ ਵਨਮਜ੍ਝੇਪਿ ਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਮਵੋਚੁਂ. ਤਥਾ ਥਮ੍ਭਾਨਂ ਉਪਰਿ ਕਤਪਾਸਾਦਾਦੀਸੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਥਮ੍ਭਾਦੀਹਿ ਏਕਾਬਦ੍ਧੇਸੁ ਉਪਰਿਮਤਲਾਦੀਸੁ ਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਂ ਬਹੁਧਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਤੇਹਿ ਮੁਖਤੋਵ ਵਿਹਿਤੋ, ਅਪਿਚ ਗਾਮਸੀਮਾਨਮ੍ਪਿ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦਿਸਤਾਯ ਏਕਾਯ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਦਬ੍ਬਤਿਣਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਗਾਮਨ੍ਤਰਪਰਮ੍ਪਰਾ ਅਰਞ੍ਞਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਾ ਚ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਕਲਂ ਦੀਪਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਏਵਂ ਪਨ ਅਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਲਤੋ ਪਭੁਤਿ ਕਤਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤੀਨਞ੍ਚ ਵਿਪਜ੍ਜਨਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਙ੍ਕਾਪਸਙ੍ਗੋ ਚ ਦੁਨ੍ਨਿਵਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਚੇਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਨਮੇਵ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ, ਨ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਦੀਨਂ ਸਭਾਗਸੀਮਾਨਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਮਹਾਸੀਮਾਸੋਧਨਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਤਾਯ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਮੇਵ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਕਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਮਮਾਲ਼ਕੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਹਾਸਙ੍ਘਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਸੁ ਪਨ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਅਪ੍ਪਹੋਨਕਤਾਯ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਕਮ੍ਮੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਵ. ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਸੀਮਂ ਫੁਸਨ੍ਤੋਪਿ ਸੀਮਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਪੀਤਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਤੋ ਮਹਾਸੀਮਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸਾਖਾਨਯੇਪਿ. ਸੀਮਟ੍ਠਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸੀਮਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘ਹਤ੍ਥਪਾਸਮੇਵ ਆਨੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਦੀਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਸੁ ਏਤਾਸੁ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਤਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਦ੍ਵੇਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸੀਮਾਸੁ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਅਫੁਸਿਤ੍ਵਾ, ਹਤ੍ਥਪਾਸਞ੍ਚ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਨਾਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਚਤੁਤ੍ਥੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਕਮ੍ਮਂ ਨ ਚ ਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਮਹਾਵ. ੩੮੯). ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥਾਪਿ ਮਹਾਸੀਮਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਮਾਲ਼ਕਸੀਮਾਯਮੇਵ ਕਮ੍ਮਕਰਣਂ ਵਿਹਿਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਭਿਨ੍ਨਸੀਮਟ੍ਠਤਾਯ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਗਣਪੂਰਕਤ੍ਤਾਭਾਵਾ ਕਮ੍ਮਕੋਪੋਵ ਹੋਤੀਤਿ.
ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਆਹਰਣਵਸੇਨ ਮਹਾਸੀਮਾਸੋਧਨਨ੍ਤਿ? ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਨਯਞ੍ਞੂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਨਯਨਬਹਿਸੀਮਕਰਣਵਸੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੋਧਨਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨਾਗਮਨੇਨ ਮਹਾਸੀਮਟ੍ਠੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤੀਤਿ. ਯਦਿ ਚਸ੍ਸ ਛਨ੍ਦਾਦਿ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਥਂ ਸੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸਤੋ, ਸੋ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਪ੍ਪਮਾਣਤੋ. ਨ ਹਿ ਵਿਨਯੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਞਾਤੁਂ ਬੁਦ੍ਧਗੋਚਰਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਚੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਸੀਮਾਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਠਿਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕਾਯ ਏਵ ਸੀਮਾਯ ਗਣੋ ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਕੋ ਚ ਏਕਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਸੁਕਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਰਹੋ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਕੋ ਵਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਦਿਸਭਾਗਸੀਮਾਸੁ ਏਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਯਾਸੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਸੁਪਿ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਾਸੁ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਤਾਸੁ, ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਸੁ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਏਕਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਇਤਰਟ੍ਠਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ ਏਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਸੋਧਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੩੮) ‘‘ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਹਤ੍ਥਪਾਸਮੇਵ ਆਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਂ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੩੮) ਪਨ ‘‘ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਨ੍ਤੋ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਥਵੀਗਤਂ ਮੂਲਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ ਵਾਤਿ ਅਪਰੇ. ‘ਮਜ੍ਝੇ ਪਨ ਛਿਨ੍ਨੇ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਠਿਤਂ ਮੂਲਂ ਮਹਾਸੀਮਮੇਵ ਭਜਤਿ, ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਠਿਤਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਮੇਵ ਭਜਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਪਥਵੀਆਦੀਹਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘ਸੀਮਾਯ ਪਚ੍ਛਾ ਉਟ੍ਠਿਤਰੁਕ੍ਖੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸੀਮਾਯਂ ਕਤਗੇਹੇ ਵਿਯਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘ਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਠਿਤੇ ਰੁਕ੍ਖੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਉਪਰਿਸੀਮਾਯ ਅਗਮਨਤੋ’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਪੁਨ ਆਰੋਹਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਬਨ੍ਧਿਤਕਾਲੇ ਏਵ ਆਰੋਹਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਉਟ੍ਠਿਤਰੁਕ੍ਖੋ ਪਨ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸੀਮਾਸਙ੍ਖਮੇਵ ਗਤੋ. ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਟ੍ਠਿਤਰੁਕ੍ਖੋਪੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਤਿਣਾਦਿਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਮਹਾਥੇਰਾਪਿ ਤਿਣਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਵ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਨ ਓਤਰਤੀਤਿ ਪਣਵਸਣ੍ਠਾਨਪਬ੍ਬਤਾਦੀਸੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਮਾਣਰਹਿਤਂ ਠਾਨਂ ਨ ਓਤਰਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬਜ੍ਝਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਉਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਪਮਾਣਰਹਿਤਪਬ੍ਬਤਾਦਿ ਨਾਰੋਹਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਸੀਮਟ੍ਠਤਾਯ ਸੀਮਾ ਹੋਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਣਵਸਣ੍ਠਾਨਾਦਿ ਪਨ ਉਪਰਿ ਬਦ੍ਧਾਯਪਿ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਸਙ੍ਖਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ‘‘ਨ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰਥਾ ਓਰੋਹਣਾਰੋਹਣਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ‘‘ਨ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਜਾਤਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਸੀਮਾਯ ਉਪਰਿ ਜਾਤਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਠਿਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਪਵਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਵਿਞ੍ਞਾਣਕਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯ ਹਿ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕੇਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਮਟ੍ਠੋਵ ਹੋਤਿ. ਬਦ੍ਧਾਯ ਸੀਮਾਯਾਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਪਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪਲਕ੍ਖਣਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸੁਪਿ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਠਿਤਂ ਤਂ ਸੀਮਾਸਙ੍ਖਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਗਤਨ੍ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦਿਤਤ੍ਰਜਾਤਮੇਵਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਦਿਸਞ੍ਹਿ ‘‘ਇਤੋ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ.
ਯਂ ਪਨ ‘‘ਇਤੋ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤਤੋ ਆਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਉਭੋਸੁ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਸੁ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਨਦੀਆਦੀਸੁ ਚ ਤਿਰਿਯਂ ਪਤਿਤਰਜ੍ਜੁਦਣ੍ਡਾਦਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਗੋ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ, ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਗੋ ਗਾਮਸੀਮਾ ਤਦੁਭਯਸੀਮਟ੍ਠਪਬ੍ਬਤਾਦਿ ਵਿਯ, ਬਦ੍ਧਸੀਮਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤਵਟਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਾਰੋਹੇ, ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਗਾਮਸੀਮਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤਵਟਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਾਰੋਹੇ ਚ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮੂਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ‘ਇਤੋ ਗਤਂ, ਤਤੋ ਆਗਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤੋ ਸੋ ਭਾਗੋ ਯਥਾਪਵਿਟ੍ਠਸੀਮਟ੍ਠਸਙ੍ਖਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਸਂ ਰੁਕ੍ਖਪਾਰੋਹਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਨ ਆਕਾਸਟ੍ਠਸਾਖਾ ਭੂਮਿਯਂ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਤਦੁਭਯਸੀਮਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸਾ ਸਾਖਾਯ ਪਾਰੋਹੋ ਪਵਿਟ੍ਠਸੀਮਾਯ ਪਥਵਿਯਂ ਮੂਲੇਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਯਾਵ ਸਾਖਂ ਵਿਨਾ ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਾਵ ਮੂਲਸੀਮਟ੍ਠਤਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਦਾਪਿ ਪਾਰੋਹਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠਸੀਮਤਂ ਸਮੁਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਆਕਾਸਟ੍ਠਸਾਖਾਭਾਗੋ ਪੁਰਿਮਸੀਮਟ੍ਠਤਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿ ਤਤੋ ਆਗਤਭਾਗਸ੍ਸ ਅਵਿਜਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ. ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਨਦੀਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਯ ਏਵ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਸਕਲਸੀਮਾਸੋਧਨਂ, ਸਭਾਗਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਮਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੁਸੋਧਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
੧੬੪. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਦੀਪਾਰਸੀਮਾਕਥਾਯ ਪਾਰਯਤੀਤਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤਿ. ਨਦਿਯਾ ਉਭੋਸੁ ਤੀਰੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਹਮਾਨਾ ਸੀਮਾ ਨਦੀਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਦਿਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਨਦਿਯਞ੍ਹਿ ਸੀਮਾ ਨ ਓਤਰਤਿ. ਨਦੀਲਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਅਸਤਿ ਓਤਰਤਿ. ਸਾ ਚ ਤਦਾ ਨਦੀਪਾਰਸੀਮਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਦਿਯਾ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਦੀਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਵਸ੍ਸਂ ਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਾ ਪਨ ਧੁਵਨਾਵਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨ ਨਾਵਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਾਵਂ ਵਿਨਾਪਿ ਸੀਮਾ ਬਦ੍ਧਾ ਸੁਬਦ੍ਧਾ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਾ ਨਾਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਰੁਕ੍ਖਸਙ੍ਘਾਟਮਯੋਤਿ ਅਨੇਕਰੁਕ੍ਖੇ ਏਕਤੋ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਕਤਸੇਤੁ. ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤੋਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੂ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਤੀਰਾਨਂ ਏਕਗਾਮਖੇਤ੍ਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਬ੍ਬਤਸਣ੍ਠਾਨਾਤਿ ਏਕਤੋ ਉਗ੍ਗਤਦੀਪਸਿਖਰਤ੍ਤਾ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੬੫. ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਕਥਾਯਂ ਸੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ. ਦ੍ਵੇਪੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਯੋ. ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਤਿ ਮਹਾਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਾਤਿ. ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪੀਤਿ ਇਦਂ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸਾ ਬਾਹਿਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਞ੍ਚ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿਪਿ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਤਾਯ ਸਾ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਤਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮੂਹਨਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਰਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਇਦਞ੍ਚ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯਪਿ ਕਮ੍ਮਕਰਣਸੁਖਤ੍ਥਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾ ਇਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਤਂ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਾਦਿਬਹੁਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸਾ ਬਦ੍ਧਾ ਸੁਬਦ੍ਧਾ ਏਵ ਮਹਾਸੀਮਾ ਵਿਯ. ਪਟਿਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਅਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨਤੋ ਚ ਮਹਾਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖਣ੍ਡਸੀਮਾ ਪਨ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੇਵ. ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਕ੍ਖੇ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਸਮ੍ਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਕ੍ਖੇਪਿ ਸਮ੍ਭੇਦਸਙ੍ਕਾਯ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨੇਨ ਸਮ੍ਭੇਦਸਙ੍ਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਵਿਹਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਾਨਾਰਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਹਿ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਾਦਿਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਇਦਾਨਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਨਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿ ਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਭੋਪਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਪਦੇਸਨਿਯਮਂ ਵਾ ਤਾਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਵਾ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕਾ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਨੇਵ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ, ਨ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਪਿ ਮਹਾਸੀਮਂ ਪਟਿਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਈਦਿਸੇਸੁਪਿ ਵਿਹਾਰੇਸੁ ਛਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਕੋਟਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਾ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਓਕਾਸੇ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਠਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਂ, ਤਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਞ੍ਚ ਸਮੂਹਨਨਵਸੇਨ ਸੀਮਾਯ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇ ਕਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ, ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਵਾ ਠਿਤਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਤਾਸਂ ਮਜ੍ਝਗਤਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਾ ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤੋ ਗਾਮਸੀਮਾ ਏਵ ਅਵਸਿਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸੀਮਾਯ, ਤਪ੍ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਵਾ ਜਾਨਨਂ ਅਙ੍ਗਂ. ਸੀਮਾਯ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਠਾਨਂ ‘ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਕਰਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਸਮੂਹਨਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਏਵਂ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨੇਪਿ ਸਮੂਹਨਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਏਵ ਚ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਰੁਚਿ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ਆਗਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੪੪) ਪਨ ‘‘ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਨ ਸਮੂਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਮਹਾਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਾਦੀਨਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਅਨੋਕਾਸਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖਣ੍ਡਸੀਮਞ੍ਹਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਤਾਦਿਸਂ ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਓਕਾਸੇ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਂਯੇਵ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ. ਪਟਿਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੇਵਾਤਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਂ ਅਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿ ਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੬੬. ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਕਤਿਵਿਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਾਮਸੀਮਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਤਿ ਤਿਵਿਧਾ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭) ‘‘ਅਸਮ੍ਮਤਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਮਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਾਮਸੀਮਾ ਏਵ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਰਞ੍ਞਨਦੀਆਦਯੋ ਵਿਯ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਾਦੀਨਂ, ਸਾ ਚ ਗਾਮਸੀਮਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਰਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਯਮੇਵ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਯਾ ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਗਾਮਸੀਮਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਾਮਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਅਰਞ੍ਞਪਬ੍ਬਤਾਦਿਕਂ ਸਬ੍ਬਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਗਾਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਨ੍ਤਰਘਰਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਸਕਲਸ੍ਸ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੀਯਾ ਗਾਮਸੀਮਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਹਿ ਸੋ ਅਨ੍ਤਰਘਰਖੇਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਅਨੇਕੇਸੁ ਭੂਮਿਭਾਗੇਸੁ ‘‘ਗਾਮੋ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਲੋਕਜਨੇਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ ਗਾਮਵੋਹਾਰੋ, ਸੋਵ ਇਧ ‘‘ਗਾਮਸੀਮਾ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਗਾਮੋ ਏਵ ਹਿ ਗਾਮਸੀਮਾ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਉਪਰਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਨਦੀ ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਜਾਤਸ੍ਸਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸੇਸੁ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਲੋਕਜਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਅਰਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਦਿਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਲੋਕੇ ਪਨ ਗਾਮਸੀਮਾਦਿਵੋਹਾਰੋ ਗਾਮਾਦੀਨਂ ਮਰਿਯਾਦਾਯਮੇਵ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਸਾਸਨੇ ਪਨ ਤੇ ਗਾਮਾਦਯੋ ਇਤਰਨਿਵਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਸਯਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਰਿਯਾਦਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਾਮੋ ਏਵ ਗਾਮਸੀਮਾ, ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾ, ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਏਵ ਸਮੁਦ੍ਦਸੀਮਾਤਿ ਸੀਮਾਵੋਹਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਗਾਮਸੀਮਪ੍ਪਭੇਦਂ ਉਪਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਗਰਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵਾ’’ਤਿ.
ਬਲਿਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਯਂ ਗਾਮੋ ਏਤ੍ਤਕੋ ਕਰੀਸਭਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਰਾਜਪਣ੍ਣੇਸੁ ਆਰੋਪਿਤੇਸੁ ਭੂਮਿਭਾਗੇਸੁ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਤਲ਼ਾਕਮਾਤਿਕਾਸੁਸਾਨਪਬ੍ਬਤਾਦਿਕੇ ਪਦੇਸੇ ਬਲਿਂ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸੋਪਿ ਗਾਮਸੀਮਾ ਏਵ. ਰਾਜਾਦੀਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭੂਮਿਭਾਗੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬੋਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਦੀਲੋਣਿਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਗਾਮਸੀਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਾ ਕਞ੍ਚਿ ਪਦੇਸਂ ਗਾਮਨ੍ਤਰੇਨ ਯੋਜੇਤਿ, ਸੋ ਪਵਿਟ੍ਠਗਾਮਸੀਮਤਂ ਏਵ ਭਜਤਿ. ਨਦੀਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਤਲ਼ਾਕਾਦਿਭਾਵਂ ਵਾ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਂ ਵਾ ਪਾਪਿਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਯੇ ਪਨ ਗਾਮਾ ਰਾਜਚੋਰਾਦਿਭਯਪੀਲ਼ਿਤੇਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਛਡ੍ਡਿਤਾ ਚਿਰਮ੍ਪਿ ਨਿਮ੍ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਨ ਗਾਮਾ ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਗਾਮਸੀਮਾਵ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਰਾਜਾਨੋ ਸਮਨ੍ਤਗਾਮਵਾਸੀਹਿ ਕਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਯੇਹਿ ਕੇਹਿਚਿ ਕਸਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਬਲਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਗਾਮੇਨ ਏਕੀਭਾਵਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਪਨ ਗਾਮਾ ਰਾਜੂਹਿਪਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਗਾਮਖੇਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਰਿਕਾ ਮਹਾਅਰਞ੍ਞੇਨ ਏਕੀਭੂਤਾ, ਤੇ ਅਗਾਮਕਾਰਞ੍ਞਸੀਮਤਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਪੁਰਿਮਾ ਗਾਮਸੀਮਾ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਰਾਜਾਨੋ ਪਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਰਞ੍ਞਾਦਿਪਦੇਸੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਗਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਵਾਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾਸੀਨਂ ਭੋਗਗਾਮਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਭੂਤਗਾਮੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਪੁਰਾਣਨਾਮਂ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਞ੍ਚ ਨ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਗਾਮਸੀਮਾ ਏਵ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪੁਰਿਮਗਾਮਸੀਮਤਂ ਨ ਵਿਜਹਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਚ ਇਤਰਾ ਚਾਤਿਆਦਿ ‘‘ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਪਦਸ੍ਸ (ਮਹਾਵ. ੧੪੩) ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਵਰਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਾ ਚ ਰਾਜਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਭਿਨਵਾ, ਇਤਰਾ ਚ ਅਪਰਿਵਤ੍ਤਾ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਾ ਯਥਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਮੇਤਾਪਿ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਾਰਹਤਾਸਦਿਸੇਨ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦਿਸਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ‘‘ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦਿਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਿਚੀਵਰਾਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਏਵ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂਸਦਿਸਤਾਨਿਵਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਉਪਰਿਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਤਂਸਦਿਸਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਨਯਸ੍ਸ ਇਧੇਵ ਪਸਙ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਿਞ੍ਝਾਟਵਿਸਦਿਸੇ ਅਰਞ੍ਞੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ‘‘ਅਸੁਕਗਾਮਸ੍ਸ ਇਦਂ ਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਮਵੋਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਨੇਵ ਕਸਨ੍ਤਿ ਨ ਵਪਨ੍ਤਿ, ਤਾਦਿਸੇ ਅਰਞ੍ਞੇ. ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਾਨਂ ਅਗਮਨਪਥਾ ਨਿਮ੍ਮਨੁਸ੍ਸਾਵਾਸਾ ਸਮੁਦ੍ਦਨ੍ਤਰਦੀਪਕਾਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਯਞ੍ਹਿ ਅਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਭੂਤਂ ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰਵਿਰਹਿਤਪਦੇਸਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾ ਚ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਂ ਵਿਨਾ ਸਯਮੇਵ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦਿਸਾ, ਨਦੀਆਦਿਸੀਮਾਸੁ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰਾਨਂ ਤਾਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦਿਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੀਮਤਾ ਸਿਦ੍ਧਾ. ਅਰਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਨ ਸੀਮਤਾ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਨੁਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਾਦਿਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਬਹੂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਤਾਸਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਮ੍ਭੇਦਤ੍ਥਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਏਵਮਿਧ ਅਰਞ੍ਞੇਪਿ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾ. ਤਾਸਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਪਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵਿਧਾਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਅਰਞ੍ਞਸ੍ਸਪਿ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਨਦੀਆਦੀਨਂ ਵਿਯ ਸੀਮਭਾਵੋ ਤਤ੍ਥ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਮੇਵ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾਵ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਮਾਯਮੇਵ ਹਿ ਠਿਤਾ ਸੀਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਸੀਮਾਯਂ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤਾ ਵਿਯ ਆਕਾਸਟ੍ਠਾਨਂ. ਏਵਮੇਵ ਹਿ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀ ਅਸੀਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭) ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਮ੍ਪਿ ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਸੀਮਭਾਵੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੭) ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਅਥਸ੍ਸ ਠਿਤੋਕਾਸਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਠਿਤੋਕਾਸਤੋ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਠਿਤੋਕਾਸਸ੍ਸ ਬਾਹਿਰਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਤਾਯ ਸਹ ਸਯਮੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਸਙ੍ਕਾਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਪੇਕ੍ਖਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕੇਵਲਾਰਞ੍ਞਸੀਮਾਯਮੇਵ, ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਨਦੀਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਸਚੇ ਨਦੀ ਨਾਤਿਦੀਘਾ ਹੋਤਿ, ਪਭਵਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮੁਖਦ੍ਵਾਰਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੧੬੭), ਇਮਿਨਾ ਏਵ ਚ ਵਚਨੇਨ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਸਤਿ ਏਵ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਾਸਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਰਣੇਨੇਵ ਸੀਮਾ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਨ ਸਯਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਰਣਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸੀਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਵ ਨ ਸਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਿਰਿਯਾਪਕਾਰਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਅਪਿਚ ਵਡ੍ਢਕਿਹਤ੍ਥਾਨਂ ਪਕਤਿਹਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਅਨੇਕਵਿਧਤ੍ਤਾ, ਵਿਨਯੇ ‘‘ਈਦਿਸਂ ਹਤ੍ਥਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਮਿਨਿਤੇ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੇਨ ਨੁ ਖੋ ਹਤ੍ਥੇਨ ਮਿਨਿਤਂ, ਨ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਸੀਮਾਯ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਮਿਨਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਅਨੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਊਨਮਧਿਕਮਕਤ੍ਵਾ ਮਿਨਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਵਿਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਸਿਯਾ, ਪਰਿਸਵਸੇਨ ਚਾਯਂ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾ ਤੇਸਂ ਮਿਨਨੇਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਹਾਯਤਿ ਵਾ. ਸਙ੍ਘੇ ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤੇ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਯੋਗੇਨ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸੀਮਾ ਤੇਸਂ ਪਯੋਗੇਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ ਚ, ਕਥਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਯ ਯਾਵ ਸਾਸਨਨ੍ਤਰਧਾਨਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਠਿਤਿਯਾ ਚ ਪੁਰਾਣਵਿਹਾਰੇਸੁ ਵਿਯ ਸਕਲੇਪਿ ਵਿਸੁਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਕਤਸੀਮਾ ਸਮ੍ਭੇਦਸਙ੍ਕਾ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਮਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਏਵ ਸਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਬ੍ਬਿਗਮੇਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯਮ੍ਪਿ ਨਦੀਆਦੀਸੁਪਿ.
ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਥਾ ਸਬ੍ਬਥਾਮੇਨ ਖਿਪਨਂ, ਉਭਯਤ੍ਥਪਿ ਚ ਯਸ੍ਸਂ ਦਿਸਾਯਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸ੍ਸ, ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਵਾ ਓਕਾਸੋ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਥਂ ਮਿਨਨਂ, ਖਿਪਨਂ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਪਵਿਸਨਤੋ ਅਖੇਤ੍ਤੇ ਸੀਮਾ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਕਿਨ੍ਨਾਮ ਸੀਮਾ ਨ ਵਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਅਪੇਕ੍ਖਾਯ ਸੀਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਯਤੋ ਪਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਪਨ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖੇਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੇਨੇਵ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਬਹਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮਿਨਨਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਵਾਲੁਕਾਦਿਖਿਪਨਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਂ ਸਯਂਜਾਤਸੀਮਾਨਂ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਂ ਕਤਂ ਗਾਮੂਪਚਾਰਘਰੂਪਚਾਰਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਲੇਡ੍ਡੁਸੁਪ੍ਪਾਦਿਖਿਪਨਵਿਧਾਨਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ. ਤੇਨੇਵ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਂ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਕਤੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਯਾਥਾਵਤੋ ਞਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਪੁਥੁਲਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੇਹਿ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਬਹਿ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਅਤਿਦੂਰੇ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਸੀਮਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਗ੍ਗਗਮਨਨਹਾਨਾਦਿਅਤ੍ਥੇਹਿ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ ਨਦੀਆਦੀਸੁ ਵਾ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਸਯਮੇਵ ਪਭਾ ਵਿਯ ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਸਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਤਿਣ੍ਣਮਤ੍ਤੇ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਮਾਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਞ੍ਚ ਠਪੇਤੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ. ਸੀਮਾਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਹਿ ਕੇਨਚਿ ਕਮ੍ਮੇਨ ਪੇਸਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਸੀਮਾ ਇਤਰੇਸਂ ਸੀਮਾਯ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਮਾ ਹੋਤੂਤਿ ਵਾ, ਇਤਰਥਾ ਹਤ੍ਥਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਾਯਪੇਤ੍ਥ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਅਪਿਚ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਠਿਤਸ੍ਸ ਉਭਯਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਕੋਪਵਚਨਤੋਪਿ ਚੇਤਂ ਸਿਜ੍ਝਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਸਞ੍ਜਾਤਾਯ ਸੀਮਾਯ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸੀਮਾਨਂ, ਏਕਾਯ ਏਵ ਵਾ ਸਙ੍ਕਰਤੋ. ਇਤਰਥਾ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਕੋਪਵਚਨਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਤਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤੀ’ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਅਗਾਮਕਾਰਞ੍ਞੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਕਰਣਿਚ੍ਛਾਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ, ਸੋ ਚ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਸੀਮਾ, ਏਵਂ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਵਿਨਾ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ‘ਅਯਂ ਸੀਮਾ ਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸਪਰਿਹਾਰਮ੍ਪਿ ਲਭਤੀ’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੭) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਕਰਣਿਚ੍ਛਂ ਵਿਨਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਦੀਪਪਭਾ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਾਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭਵੇਨ ਸਙ੍ਘੇ, ਗਣੇ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਨੇਕਸੀਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਙ੍ਕਰਦੋਸਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਪਰਿਸਵਸੇਨ ਚਸ੍ਸਾ ਵਡ੍ਢਿ ਹਾਨਿ ਚ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤਾਨਂ ਅਭਿਨਵਸੀਮਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਵ, ਗਤਾਨਂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਠਿਤਸੀਮਾਵਿਨਾਸੋ ਚ ਭਵੇਯ੍ਯ.
ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭) ਪਨ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ, ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਕਾ ਏਵ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਾ ਚ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਨ ਚੇਸਾ ਸੀਮਾ ਸਭਾਵੇਨ, ਕਾਰਣਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਵਾ ਪਭਾ ਵਿਯ ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਭਗਵਤੋ ਅਨੁਜਾਨਨੇਨੇਵ. ਭਗਵਾ ਚ ਇਮਾ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਪਰਿਹਾਰੇਨ ਕਮ੍ਮਕਰਣਸੁਖਤ੍ਥਮੇਵ ਅਨੁਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਕਥਂ ਨਹਾਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚੇਨ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਤਾਸਂ ਸੀਮਾਨਂ ਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਾ, ਪਯੋਜਨੇ ਚ ਏਕਂ ਏਵ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਗਣਨਾਯ ਅਨੇਕਸੀਮਾਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਏਕਸੀਮਾਯ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਤਤ੍ਤਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨੇਵ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਠਪਨਵਚਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਕੋਪਵਚਨਞ੍ਚ, ਤਮ੍ਪਿ ਇਮਾਸਂ ਸੀਮਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬੋਧਤਾਯ ਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਭੇਦਸਙ੍ਕਂ ਕਮ੍ਮਕੋਪਸਙ੍ਕਞ੍ਚ ਦੂਰਤੋ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਯੋ ਚ ਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਸੋ ਸੀਮਾ ਏਵ ਨ ਹੋਤਿ, ਖੇਤ੍ਤਤਲ਼ਾਕਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਿਯ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਏਕੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਵ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਬਹੂਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਏਕਤੋ ਠਿਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਏਵ ਚੀਵਰਂ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ. ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਠਪਿਤਚੀਵਰਂ ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤੋ ਬਹਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਸਿਯਾ. ਸੀਮਾ ਪਨ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸਪਰਿਹਾਰੋਪੇਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਪਨ ਯਾਵ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਵੋਹਾਰੋ ਵਿਯ. ਮਹਾਸੀਮਾਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਗਾਮਗਾਮੂਪਚਾਰੇਸੁ ਚੀਵਰਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਇਧਾਪਿ ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸੀਮਾਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੀਮਾਪੇਕ੍ਖਾਵਸੇਨੇਵ ਤਾਸਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਬ੍ਬਿਗਮੇਨ ਵਿਨਾਸੋ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਪਕਾਰੋ ਇਤੋ ਯੁਤ੍ਤਤਰੋ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬੋ.
ਇਧ ਪਨ ‘‘ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭), ‘‘ਵਿਞ੍ਝਾਟਵਿਸਦਿਸੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੭) ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਨਿਰਨ੍ਤਰੇਪਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਵਿਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾਯ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਯ ਸਹ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਦੋਸਾਭਾਵੋ, ਪਗੇਵ ਅਗਾਮਕੇ ਰੁਕ੍ਖੇਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਪਿ ਪਦੇਸੇ ਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਪਰਿਹਾਰਂ ਵਿਨਾਵ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਪਰਿਹਾਰੋ ਚ ਅਨੁਮਤੋਤਿ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਉਪਚਾਰਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਤ੍ਥਾਯ. ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤੋ ਅਧਿਕਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਊਨਕਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਜਾਨਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਨਾ ਏਕੇਨਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਬਹਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦੂਰੇ ਏਵ ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰਥਾ ਕਮ੍ਮਕੋਪਸਙ੍ਕਰਤੋ. ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਊਨਕਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ (ਵਿ. ਸਙ੍ਗ.ਅਟ੍ਠ. ੧੬੭). ਇਦਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਵਿਧਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਨੁਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਭਗਵਤਾ ਨਿਦਾਨਵਸੇਨ ਏਕਗਾਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਏਕਸਭਾਗਾਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਮੇਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਭੇਦਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਦੋਸਪਰਿਹਾਰਾਯ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਤਦਨੁਲੋਮਤੋ ਏਕਂ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਂ ਨਦੀਆਦਿਸੀਮਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਏਕਸਭਾਗਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਨਮ੍ਪਿ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਨਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਭੇਦਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਂ, ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਵਿਨਾ ਅਬ੍ਯਵਧਾਨੇਨ ਠਾਨਞ੍ਚ ਭਗਵਤਾ ਅਨਭਿਮਤਮੇਵਾਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ਇਧਾਪਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਵਿਧਾਨਮਕਂਸੁ. ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਏਕਸੀਮਾਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਂ ਏਕਸਭਾਗਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇ ਸਤਿ ਏਵ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਵਿਨਾ ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਭੇਦਾਯ ਹੋਤਿ, ਨਾਸਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਵਿਧਾਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨੇਵ ਚੇਤਾਸਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਪਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨਯਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਵਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
੧੬੭. ਸਭਾਵੇਨੇਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਾਮਸੀਮਾ ਵਿਯ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਬ੍ਬਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੇਨ ਕੇਨਚੀਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸੂਕਰਾਦਿਨਾ ਸਤ੍ਤੇਨ. ਮਹੋਘੇਨ ਪਨ ਉਣ੍ਣਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਤਨ੍ਤੇਨ ਖਤੋ ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੋ ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਜਾਤਸ੍ਸਰੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਤ੍ਥਪਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯਮੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸੋਧੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤ੍ਤਾ. ਪੁਨ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਲੋਕਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧੀਸੁ ਏਵ ਤਾਸੁ ਨਦੀਆਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸੁ ਪੁਨ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਸਾਸਨਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਾਯ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭) ‘‘ਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਉਦਕਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੋ, ਉਦਕਸ੍ਸ ਪਤਨੋਕਾਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਾ, ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ – ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮਨ੍ਤਾ ਯਾਵ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੋ ਉਦਕਸ੍ਸ ਪਤਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਾਵ ਯਂ ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਨਦੀਆਦੀਸੁ ਅਪਰਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਤਿ.
ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਬਹਿਪਿ, ‘‘ਏਕਸ੍ਸ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਜਾਨਤੋ ਕਮ੍ਮਕੋਪਸਙ੍ਕਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਤਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ, ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੪੭) ‘‘ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਠਿਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਬਹੁ ਪਪਞ੍ਚਿਤਂ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਇਧ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਸ੍ਸ ਨਯਤੋ ਸਂਸਨ੍ਦਨਤੋ ਸਙ੍ਘਟਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਅਚ੍ਛੇਦਾਨਮਨ੍ਤਰਾ ਵਿਦਤ੍ਥਿਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਅਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੋ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਠਪੇਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਤਤੋ ਅਧਿਕਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ, ਊਨਕਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਇਧੇਵ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਇਮਿਨਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕੋਪਚਾਰੇ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਤੋ ਊਨਕੇ ਠਪਿਤੇ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਤੋ ਕਮ੍ਮਕੋਪੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਚ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਚ ਤਤ੍ਥ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਵੇਸੇਪਿ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸੀਮਟ੍ਠਭਾਵਤੋ ਕਮ੍ਮਕੋਪੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਊਨਕਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਕਥਨਞ੍ਚੇਤਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਜਾਨਨ੍ਤੇਨਪਿ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਸਙ੍ਕਾਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਨਮਨ੍ਤਰਾ ਤਤ੍ਤਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨੇਵ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਵਿਧਾਨਵਚਨਤੋਪਿ ਏਤਾਸਂ ਦੁਬ੍ਬਿਜਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਠਿਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਕੋਪਸਙ੍ਕਾ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਕਮ੍ਮਕੋਪਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਆਚਰਿਯਾ ਦੂਰਤੋ ਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਕੋਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵ ਠਪੇਸੁਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੪੭) ਪਨ – ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯਾਤਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਵਸੇਨ ਅਕਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਯ. ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਅਕਤੋਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇਨਪਿ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਅਕਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਠਿਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਤਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ, ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਤਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤੀਤਿ ਇਦਂ ਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ, ਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਯਦਿ ਚੇਤਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਉਪੋਸਥਾਦਿਕਮ੍ਮਕਰਣਾਧਿਕਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਤੋ ਬਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਾਦਿਕਰਣਤ੍ਥਂ ਠਿਤੋ ਸਙ੍ਘੋ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਸਮ੍ਭਵਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਤੇਨੇਵ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਟੀ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਤਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋਪਿ ਕੋਪੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਪਰੇਸਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਤ੍ਤਾ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੋਪੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਾਸੁਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਞ੍ਞੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੋ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਤ੍ਥਾਯ ਠਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਸੀਦਤੀਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਨਦੀਪਦੇਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਨਦਿਯਾ ਅਭਾਵਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪ੍ਪਮਾਣਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਰਾ ਹੋਤਿ, ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਸਙ੍ਕਾ ਚ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਸਾਮੀਚਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਞ੍ਞੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੋ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਤ੍ਥਾਯ ਠਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਨ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਤੇਨੇਵਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ ‘‘ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਊਨਕਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਪਰਿਸਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਨਤੋ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਸਙ੍ਕਾ ਸਿਯਾਤਿ ਤਨ੍ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਜਿਰਬੁਦ੍ਧਿਟੀਕਾਯਮ੍ਪਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੧੪੭) – ਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਾਤਿ ਪਨ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਘਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਾਦਿਕਮ੍ਮਕਰਣਕਾਲੇ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਾਵਿਪ੍ਪਵਾਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਆਚਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵੇਪਿ ਅਨ੍ਤੋਨਦਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਤਤ੍ਥ ਨਾਵਾਗਤੋ ਚੇ, ਨਾਵਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ, ਸਤ੍ਥਗਤੋ ਚੇ, ਸਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਸੋ ਚੇ ਅਤਿਰੇਕਚਾਤੁਮਾਸਨਿਵੁਤ੍ਥੋ ਚੇ, ਗਾਮੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਤਿਚੀਵਰਾਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ – ਸਚੇ ਸਤ੍ਥੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਸਤ੍ਥੋਵ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ. ਸਚੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬਹੂ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਕੇਚਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪੋਸਥਂ, ਕੇਚਿ ਗਣੁਪੋਸਥਂ, ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਘੁਪੋਸਥਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯ ‘‘ਬਹੂ ਸਙ੍ਘਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਊਨਕਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ. ਠਪੇਨ੍ਤੇ ਹਿ ਊਨਕਂ ਨ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਅਟ੍ਠਪੇਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਨ੍ਤਿ ਸੀਮਂ. ਸੀਘਮੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਏਵ ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਹਿ ਵਾਲਿਕਾਦੀਹਿ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਂ, ਇਤਰਥਾ ਬਹਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਨੋ ਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਕੋਪਸਙ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਤਿ ਕੇਵਲਾਯ ਨਦੀਸੀਮਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾ. ਅਨ੍ਤੋਨਦਿਯਂ ਜਾਤਰੁਕ੍ਖੇ ਵਾਤਿ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਬਹਿ ਠਿਤੇ ਰੁਕ੍ਖੇ ਵਾ. ਬਹਿਨਦੀਤੀਰਮੇਵ ਹਿ ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਤ੍ਤਾ ਅਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ, ਨ ਅਨ੍ਤੋਨਦੀ ਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤੇਨ ਸਭਾਗਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਬਹਿਨਦੀਤੀਰੇ ਵਿਹਾਰਸੀਮਾਯ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੀਰਮੇਵ ਅਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਨ ਪਨ ਨਦੀ. ਜਾਤਰੁਕ੍ਖੇਪਿ ਠਿਤੇਹੀਤਿ ਇਦਂ ਅਨ੍ਤੋਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਬਹਿਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਤੋਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ. ਸੀਮਂ ਵਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਹਾਰੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਗਾਮਸੀਮਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਨਯਨਬਹਿਸੀਮਕਰਣਵਸੇਨੇਵ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ. ਯਥਾ ਚ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ, ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯਂ ਵਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿਪਿ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਟ੍ਠੇ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਏਤੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਹਿਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ, ਇਮਾਯ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਾਸਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋਪਿ ਨਯਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਵ ਹੋਤਿ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਬਦ੍ਧਸੀਮਗਾਮਸੀਮਾਹਿਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ, ਏਤਾਸਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋ ਞਾਤਬ੍ਬੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤੋਵ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਸਨ੍ਨਾਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਿਤਂ.
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਤੋ ਨਯਗ੍ਗਹਣਮੁਖਂ – ਯਥਾ ਹਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯਂ ਸਮ੍ਮਤਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਨਦੀਆਦੀਸੁ ਸਮ੍ਮਤਾਪਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਤਾਹਿਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਸ੍ਸਾ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਗਾਮਨਦੀਆਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ, ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਚ ਅਰਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ੍ਸਨਵਟ੍ਟਨਕਭਾਵੋ ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਮੇਤਾ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਰਹਿਤਾਹਿ ਇਤਰੀਤਰਾਸਂ ਨਿਸ੍ਸਯਸੀਮਾਹਿ ਚ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਸਮ੍ਭੇਦਦੋਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਲੋਮਨਯੋ ਞਾਤਬ੍ਬੋਵ.
ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਗਾਮਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਦੀਨਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭੇਦਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਨਤੋ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਪਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਬਦ੍ਧਸੀਮਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਸ੍ਮਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਨ ਵਿਹਿਤਾਤਿ? ਨਿਸ੍ਸਯਭੇਦਸਭਾਵਭੇਦੇਹਿ ਸਯਮੇਵ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਏਕਨਿਸ੍ਸਯਏਕਸਭਾਵਾਨਮੇਵ ਹਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਵਿਨਾਸਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਨਦੀਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਾਯ ਸੀਮਾਯ ਸਙ੍ਘੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਨਦਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਵ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤਾਯ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਯਾ ਪਨੇਤਾ ਲੋਕਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਾ ਗਾਮਾਰਞ੍ਞਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰਸੀਮਾ ਪਞ੍ਚ, ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਪਿ ਸਮ੍ਭੇਦਦੋਸਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ ਤਥਾ ਲੋਕਵੋਹਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਗਾਮਾਦਯੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਾਦੀਹਿ ਨਦੀਆਦੀਹਿ ਚ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਤਿ ਲੋਕੇ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਲੋਕਵੋਹਾਰਤੋਵ ਸਮ੍ਭੇਦੋ ਵਾ ਅਸਮ੍ਭੇਦੋ ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਤੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਸਮ੍ਭੇਦਨਯੋ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਸਾਸਨਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧੋ ਏਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਤਾਵ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਕਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾ ਗਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਧੋਭਾਗਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਗਾਮਸੀਮਾਦੀਨਂ ਪਨ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਕਥਮਯਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਕੇਚਿ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ‘‘ਗਾਮਸੀਮਾਦਯੋਪਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਯ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਕਂ ਉਦਕਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰਸੀਮਾ, ਤਾਵ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਚ ਪਥਵਿਯਾ ਉਪਰਿਤਲੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਉਦਕੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਪ੍ਪਦੇਸੇ ਏਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਾਭਾਵਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਉਦਕੋਘਾਦਿਨਾ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਨਦੀਸੀਮਾਦਯੋਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਦੀਆਦੀਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਬਹਿਤੀਰਮੁਖੇਨ ਉਮਙ੍ਗੇਨ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਦਿਯਂ ਠਿਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਤਿ, ਸੋ ਪਨ ਆਸਨ੍ਨਗਾਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਤੀਰਗਾਮਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਉਭਯਗਾਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤੀਰਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਗਾਮਕਾਰਞ੍ਞਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਤੀਰਦ੍ਵਯੇਪਿ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਂ ਵਿਨਾ ਕੇਵਲਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕਾਰਞ੍ਞਸੀਮਾਯਮੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ. ਸਚੇ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਯਦਿ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਪਰਤੋ ਏਕਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਨ ਕਮ੍ਮਕੋਪੋ. ਨੋ ਚੇ, ਕਮ੍ਮਕੋਪੋ. ਗਾਮਸੀਮਾਯਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਉਮਙ੍ਗੇ ਵਾ ਬਿਲੇ ਵਾ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਮਣਿਆਦਿਂ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਹੇਟ੍ਠਾਪਿ ਗਾਮਸੀਮਾ, ਤਤ੍ਥ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਪਕਤਿਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਵੇਸਸਮ੍ਭਾਵਨਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਯਾਵ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਕਉਦਕਾ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਵ, ਨ ਗਾਮਸੀਮਾ. ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਯਮ੍ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥਪਿ ਹਿ ਯਤ੍ਤਕੇ ਪਦੇਸੇ ਪਵੇਸਸਮ੍ਭਾਵਨਾ, ਤਤ੍ਤਕਮੇਵ ਉਪਰਿਤਲੇ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤੋ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਰਿਤਲੇਨ ਸਹ ਏਕਾਰਞ੍ਞਵੋਹਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠੋ ਉਪਰਿ ਅਰਞ੍ਞਟ੍ਠਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਤਿ ਉਮਙ੍ਗਨਦਿਯਂ ਠਿਤੋ ਵਿਯ ਉਪਰਿਨਦਿਯਂ ਠਿਤਾਨਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਗਾਮਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਦਵਸੇਸਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ. ‘ਗਾਮਾ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਹਿ ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰਾਦਿਪਿ ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ. ਇਧ ਪਨ ਨਦੀਆਦੀਨਂ ਵਿਸੁਂ ਸੀਮਾਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਦਵਸੇਸਮੇਵ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਯਤ੍ਤਕੇ ਪਦੇਸੇ ਏਕਂ ਅਰਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ, ਅਯਮੇਕਾ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾ. ਇਨ੍ਦਪੁਰਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਂ ਏਕਾਰਞ੍ਞਸੀਮਾ, ਤਥਾ ਅਸੁਰਯਕ੍ਖਪੁਰਾਦਿ. ਆਕਾਸਟ੍ਠਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਮਾਨਾਨਿ ਪਨ ਸਮਨ੍ਤਾ ਆਕਾਸਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ ਪਬ੍ਬਤਦੀਪਕਾ ਵਿਯ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯਂ, ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਯਮੇਵ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਉਪਰਿਅਰਞ੍ਞਤਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਹੇਟ੍ਠਾਪਥਵਿਯਾ ਏਕਾਰਞ੍ਞਵੋਹਾਰਾਭਾਵਾ ਵਿਸੁਂ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਗਾਮਨਦੀਆਦਿਸੀਮਾਕਥਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ‘ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੇਟ੍ਠਾਪਥਵਿਤਲੇ ਠਿਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤੀ’ਤਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨਯੋ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਇਦਞ੍ਚੇਤਾਸਂ ਗਾਮਸੀਮਾਦੀਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾਪਮਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਿਰੋਧਾਭਾਵਾ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਗਹਣੇ ਚ ਗਾਮਸੀਮਾਯਂ ਸਮ੍ਮਤਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਉਪਰਿਗਾਮਸੀਮਂ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਦਕਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਞ੍ਚ ਅਵਤ੍ਥਰਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਪਿ ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਭਗਵਤਾ ਚ ‘‘ਸਬ੍ਬਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀ ਅਸੀਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭) ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਅਖੇਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ਅਰਞ੍ਞਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਖੇਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਸਾ ਨ ਬਜ੍ਝਤੀਤਿ? ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਾ. ਸੀਮਾਪੇਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਹਿ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਉਪਰਿ ਸਮ੍ਮਤਾਯ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਭੇਦਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਾਨੁਲੋਮਤੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾ ਏਵ ਸਿਯਾ. ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਪਨ ਠਤ੍ਵਾ ਅਗਾਮਕਾਰਞ੍ਞੇਕਦੇਸਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੋਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਸਮ੍ਮਤਾ ਅਗਾਮਕਾਰਞ੍ਞੇ ਭਗਵਤਾ ਵਿਹਿਤਾਯ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਯਪਿ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਤਤੋ ਬਹਿ ਕੇਵਲਾਰਞ੍ਞੇ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਤੀਣਿ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਿ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਸਿਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਨਿਰਤ੍ਥਕਮੇਵ ਅਗਾਮਕੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨ੍ਤੋਨਦਿਯਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸਾਖਾਯਾਤਿ ਨਦਿਯਾ ਪਥਵੀਤਲਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤਾਯ ਸਾਖਾਯਪਿ, ਪਗੇਵ ਅਨਾਹਚ੍ਚ ਠਿਤਾਯ. ਪਾਰੋਹੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤੇਨ ਸਭਾਗਨਦੀਸੀਮਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਵਿਸਭਾਗਸੀਮਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸਾਖਾਦਿਨਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਮਹਾਸੀਮਂ ਗਾਮਸੀਮਞ੍ਚ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਸਾਖਾਦਿਨਾ ਮਾਲ਼ਕਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਞਾਪਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਨ੍ਤੋਨਦਿਯਂਯੇਵਾਤਿ ਸੇਤੁਪਾਦਾਨਂ ਤੀਰਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਤੇਨ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿਨਦਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤੇਪਿ ਸਮ੍ਭੇਦਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬਹਿਤੀਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਤੋ ਬਹਿ ਅਨ੍ਤੋਨਦਿਯਮ੍ਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਭੇਦੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ ਕਮ੍ਮਕੋਪਸ੍ਸ ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਨ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਭੇਦਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਆਵਰਣੇਨ ਵਾਤਿ ਦਾਰੁਆਦੀਨਿ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਨਿਵਾਰਣੇਨ. ਕੋਟ੍ਟਕਬਨ੍ਧਨੇਨ ਵਾਤਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਦੀਹਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਸੇਤੁਬਨ੍ਧਨੇਨ ਵਾ, ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਆਵਰਣਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਨਦਿਂ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਲ਼ਿ ਬਦ੍ਧਾ’’ਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਦਿਂ ਆਵਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿ ਬਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਡ੍ਡਿਤੋਦਕਨ੍ਤਿ ਅਤਿਰਿਤ੍ਤੋਦਕਂ. ਨਦਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਦਨਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਲ਼ਾਕਨਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤੀਰਾਦਿਭਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਵਿਪੁਲਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਵਿਹਾਰਸੀਮਨ੍ਤਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ.
ਅਗਮਨਪਥੇਤਿ ਤਦਹੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੇ. ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਸਙ੍ਖ੍ਯਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਲੋਕਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਂ ਅਗਾਮਕਾਰਞ੍ਞਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਾਨਂ ਗਮਨਪਥੇਸੁ ਦੀਪਕੇਸੁ.
ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਆਵਾਟਾਦੀਨਂ ਕਤਟ੍ਠਾਨਮੇਵ, ਨ ਅਕਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੋਣੀਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦੋਦਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵੇਗਨਿਨ੍ਨੋ ਮਾਤਿਕਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਕੋ.
ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੪੭) ਪਨ – ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਨਾਵਾਯ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਮਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੀਮਂ ਵਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੀਮਾਸੋਧਨਂ ਨਾਮ ਗਾਮਸੀਮਾਦੀਸੁ ਠਿਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਨਯਨਾਦਿ. ‘‘ਨਦਿਂ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਤਲ਼ਾਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਲ਼ਿ ਬਦ੍ਧਾ’’ਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਦਿਂ ਆਵਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿ ਬਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਡ੍ਡਿਤੋਦਕਨ੍ਤਿ ਤਲ਼ਾਕਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਏਕਮਨ੍ਤੇਨ ਛਡ੍ਡਿਤਮੁਦਕਂ. ਦੇਵੇ ਅਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਦੁਬ੍ਬੁਟ੍ਠਿਕਾਲੇ ਵਸ੍ਸਾਨੇਪਿ ਦੇਵੇ ਅਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ. ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ. ਗਾਮਨਿਗਮਸੀਮਂ ਓਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਵਿਹਾਰਸੀਮਨ੍ਤਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.
ਅਗਮਨਪਥੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਤਦਹੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਾਦਿਸੇ ਪਦੇਸੇ. ਅਰਞ੍ਞਸੀਮਾਸਙ੍ਖ੍ਯਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਾਨਂ. ਗਮਨਪਰਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਓਰਤੋਤਿ ਗਮਨਪਰਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਓਰਿਮਭਾਗੇ ਦੀਪਕਂ ਪਬ੍ਬਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸਮੁਦ੍ਦਪ੍ਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਚਤੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਤ੍ਥ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਹੋਨਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੋਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਂਸਟ੍ਠਵਿਟਪਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਮਹਾਸਾਖਮੂਲਾ, ਏਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਤਿਆਸਨ੍ਨਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਾਖਾਯ ਸਾਖਂ ਫੁਸਨ੍ਤਾਪਿ ਹਿ ਦੂਰਟ੍ਠਾਪਿ ਸਿਯੁਂ, ਤਤੋ ਏਕਂਸਤੋ ਸਮ੍ਭੇਦਲਕ੍ਖਣਂ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਸਿਯਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵਿਟਪਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨਕਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਟ੍ਠਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਵਿਹਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਬਦ੍ਧਾ ਹੋਤੀਤਿ ਪੋਰਾਣਕਵਿਹਾਰਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਅਮ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪੁਰਾਣਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾਦੀਨਂ ਵਿਨਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਤਂ ਪੁਰਾਣਵਿਹਾਰਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਂ ਅਮ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਟ੍ਠਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਵਿਹਾਰਸੀਮਟ੍ਠਂ ਜਮ੍ਬੁਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਜਮ੍ਬੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਯਂ ਠਾਨਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਰਾਣਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਸ੍ਸ ਗਾਮਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਟ੍ਠਾਯ ਜਮ੍ਬੁਯਾ ਸਹ ਸਂਸਟ੍ਠਵਿਟਪਤ੍ਤੇਪਿ ਸੀਮਾਯ ਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਵਿਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਸਹ ਸਮ੍ਭੇਦੋ ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਨਾਹੋਸੀਤਿ ਮੁਖਤੋਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸੀਦਨਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਪਦੇਸਂ. ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਭੇਦਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਫੁਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਯਵਧਾਨੇਨ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਪਿ ਅਸੀਮਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਾਪਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ. ਸਾ ਪਨ ਦੁਬ੍ਬੋਧਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਾਦਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਮਤੋ ਬਾਹਿਰਤ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਤਾਵ ਸਮ੍ਭੇਦਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਤੋ ਏਵ ਸਙ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਠਿਤੋ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਕਰੋਤਿ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਵਡ੍ਢਨਕਰੁਕ੍ਖਾਦਯੋ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਪਰਿ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਖਨ੍ਧਸਾਖਾਦਿਪਵੇਸੇਸੁ ਏਵ ਸਙ੍ਕਰਦੋਸਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨਾਨਂ ਮੂਲਾਨਂ ਪਵੇਸੇਪਿ ਭੂਮਿਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਮੂਲਾਨਿਪਿ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਾਨਿ ਨੇਵ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਕਰੋਵ, ਪਬ੍ਬਤਪਾਸਾਣਾ ਪਨ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਾਪਿ ਭੂਮਿਗਤਿਕਾਯੇਵ. ਯਦਿ ਪਨ ਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਏਵ ਏਕੋ ਥੂਲਰੁਕ੍ਖੋ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਸੀਮਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਬਦ੍ਧਾ ਅਸੀਮਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਸੀਮਸਙ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ਸੀਮਸਮ੍ਭੇਦਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੪੮) ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੀਮਸਙ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਸੀਮਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਗਾਮਸੀਮਾਯਪਿ ਸਹ ਸਙ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਡ੍ਢਿਤੇ ਗਾਮਸੀਮਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਅਵਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਮੇਵ ਸਙ੍ਕਰਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦੋਸੋਵ ਸਙ੍ਕਰਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੪੮) ਪਨ ਨਿਦਾਨਵਸੇਨ ‘‘ਯੇਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਧਮ੍ਮਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮ੍ਮਤਾਯ ਅਸੀਮਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਗਾਮਸੀਮਾਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਙ੍ਘੇਹਿ ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਪਾਰੋਹਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਅਵਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਨਿਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਮਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸੀਮਾਨਂ ਅਸੀਮਤਾ ਪਕਾਸਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸਾਰਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੪੮) ‘‘ਸਂਸਟ੍ਠਵਿਟਪਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਬਦ੍ਧਾ ਹੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਾਭਾਗੇ ਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਪਦੇਸਂ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਠਿਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਪਦੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਮਤੋ ਬਾਹਿਰਤ੍ਤਾ ਸੀਮਸਮ੍ਭੇਦੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਮਸਙ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਸੀਮਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਚ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਨ ਹਿ ਸੀਮਾ ਤਤ੍ਤਕੇਨ ਅਸੀਮਾ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਪਨ ਸੀਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਡ੍ਢਿਤੇਨ ਰੁਕ੍ਖੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਾ ਏਕਾਬਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਇਤਰਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਇਤਿ ਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਸਂਵਣ੍ਣਨਾਭੂਤੇ ਵਿਨਯਾਲਙ੍ਕਾਰੇ
ਸੀਮਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਲਙ੍ਕਾਰੋ ਨਾਮ
ਚਤੁਵੀਸਤਿਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ.
ਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ
ਏਵਂ ਸੀਮਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸੀਮਕਥਾਯ ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕਾਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਪਵਾਰਣਕ੍ਖਨ੍ਧਕਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਤਦਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੀਮਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤੋ ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਤੁਮਾਰਦ੍ਧੇਪਿ ਸਾਸਨਵੁਦ੍ਧਿਕਰਣਤ੍ਥਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਵਿਨਯਕਮ੍ਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮਾਨਂ ਲਜ੍ਜਿਪੇਸਲਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਞ੍ਞਾਸਤਿਵੀਰਿਯਜਨਨਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਕਥਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਆਰਭੀਯਤੇ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਲੋਕਨਾਦਿਚਤੁਬ੍ਬਿਧਕਮ੍ਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ ਸੀਮਾ ਨਾਮ ਬਦ੍ਧਅਬਦ੍ਧਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾ, ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ, ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਤਿ ਤਿਬ੍ਬਿਧਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਪਿ ਗਾਮਸੀਮਾ, ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ, ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਆਚਰਿਯਬੁਦ੍ਧਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ –
‘‘ਖਣ੍ਡਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ-ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਾਤਿ ਭੇਦਤੋ;
ਇਤਿ ਬਦ੍ਧਾ ਤਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਬਦ੍ਧਾਪਿ ਤਿਧਾ ਮਤਾ.
‘‘ਗਾਮਤੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਾ, ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤੋਪਿ ਚ;
ਤਤ੍ਥ ਗਾਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਗਾਮਸੀਮਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮੇਨ ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਿਕਾ, ਅਤਿਮਹਤੀ, ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਛਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਬਹਿਸੀਮੇ ਠਿਤਸਮ੍ਮਤਾ, ਨਦਿਯਾ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਇਮਾ ਏਕਾਦਸ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾਯੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਤਿਵਿਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਕਿਤ੍ਤਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਕਿਤ੍ਤਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੇਨ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਤਤ੍ਥ ਏਕਾਦਸ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾਯੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਿਵਿਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਸੀਮਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਏਤੇਸੁ ਏਕਾਦਸਸੁ ਵਿਪਤ੍ਤੀਸੁ ਏਕਾਯਪਿ ਯੁਤ੍ਤਾਯ, ਤਿਵਿਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਏਕਾਯਪਿ ਅਯੁਤ੍ਤਾਯ, ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾਯ ਚ ਸਤਿ ਸੀਮਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਏਵਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਬ੍ਬਲਕ੍ਖਣਪਰਿਪੂਰਤ੍ਥਂ ਮਹਨ੍ਤੋ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਕਰਣੀਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਤੀਸੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਗਾਮਸੀਮਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਥਾਹ ‘‘ਨਨੁ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਗਾਮਸੀਮਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ? ਗਾਮਸੀਮਾਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਸਮ੍ਮਤਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਮਾਯ ਅਟ੍ਠਪਿਤਾਯ ਯਂ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤਿ, ਯਾ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਗਾਮਸ੍ਸ ਗਾਮਸੀਮਾ, ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਗਮਸੀਮਾ, ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭). ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਰੂਪੇਨ ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੭) ‘‘ਗਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਨਗਰਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਗਰਸੀਮਾਪਿ ਗਹਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਂ ਗਾਮਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਗਾਮਸੀਮਾ ਨਾਮ. ਯਂ ਨਿਗਮਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਗਮਸੀਮਾ ਨਾਮ. ਯਂ ਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਗਰਸੀਮਾ ਨਾਮ. ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਗਾਮਸੀਮਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਯ ਏਕਤੋ ਉਪੋਸਥਾਦਿਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਕਰਣਾਰਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਈਦਿਸੇਯੇਵ ਚ ਪਦੇਸੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਮਰਹਤਿ, ਨ ਉਪੋਸਥਾਦਿਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਾਨਰਹੇ ਪਦੇਸੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਤ੍ਤਕੇ ਪਦੇਸੇ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਗਾਮਭੋਜਕਾ ਬਲਿਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਪਦੇਸੋ ਅਪ੍ਪੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਮਹਨ੍ਤੋ ਵਾ, ਗਾਮਸੀਮਾਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵਚਨਤੋ ਗਾਮਾਦਿਭੋਜਕਾਨਂ ਬਲਿਲਭਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਾਮਸੀਮਾ ਹੋਤਿ, ਇਦਞ੍ਚ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬਲਿਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋਪਿ ਰਾਜਪਣ੍ਣੇ ਆਰੋਪਿਤਪਦੇਸੇ ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਗਾਮਸੀਮਾਯੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੭) ‘‘ਬਲਿਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘ਅਯਂ ਗਾਮੋ ਏਤ੍ਤਕੋ ਕਰੀਸਭਾਗੋ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਰਾਜਪਣ੍ਣੇਸੁ ਆਰੋਪਿਤੇਸੁ ਭੂਮਿਭਾਗੇਸੁ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਤਲ਼ਾਕਮਾਤਿਕਾਸੁਸਾਨਪਬ੍ਬਤਾਦਿਕੇ ਪਦੇਸੇ ਬਲਿਂ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸੋਪਿ ਗਾਮਸੀਮਾ ਏਵ. ਰਾਜਾਦੀਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭੂਮਿਭਾਗੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬੋਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਦੀਲੋਣਿਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਗਾਮਸੀਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਾ ਨਾਮ. ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਏਕਂ ਪਦੇਸਂ, ‘ਅਯਂ ਵਿਸੁਂਗਾਮੋ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੇਤਿ, ਸੋਪਿ ਵਿਸੁਂਗਾਮਸੀਮਾ ਹੋਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੭) ਵਚਨਤੋ ਰਾਜਾ ‘‘ਪਕਤਿਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਯੇਵ ਪਕਤਿਗਾਮਤੋ ਵਿਸੁਂ ਪਕਤਿਗਾਮੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੋ ਗਾਮੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਯਂ ਪਦੇਸਂ ਦੇਤਿ, ਸੋ ਪਦੇਸੋ ਵਿਸੁਂਗਾਮਸੀਮਾ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਾ ਚ ਰਾਜੂਨਂ ਇਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂਗਾਮਸੀਮਾ ਚ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਾਰਹਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਿਨਵਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮੇਹਿ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਂ ਵਾ ਵਿਸੁਂਗਾਮਸੀਮਂ ਵਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਚ ਇਤਰਾ ਚ ਪਕਤਿਗਾਮਨਗਰਨਿਗਮਸੀਮਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦਿਸਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਞ੍ਚ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੭) ‘‘ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਾ ਚ ਰਾਜਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਭਿਨਵਾ ਚ ਇਤਰਾ ਚ ਅਪਰਿਵਤ੍ਤਾ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਾ, ਯਥਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਮੇਤਾਪਿ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਾਰਹਤਾਸਦਿਸੇਨ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਸਦਿਸਾ, ਸਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਮਯਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਤਕੋ ਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਿਸੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਰਾਜਾਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਓਕਾਸੇ ਕਤੇ ‘‘ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਵਿਸੁਂਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠੇਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਨਯਨਾਦਿਨਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਰਣਂ ‘‘ਅਯਂ ਵਿਸੁਂਗਾਮੋ ਹੋਤੂਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ, ‘‘ਸਾ ਚ ਰਾਜਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਭਿਨਵਾ ਚਾ’’ਤਿ ਆਗਤੇਨ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨੀਟੀਕਾਵਚਨੇਨ ਚ ਸਮੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਥਂ? ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇ ਤਾਵ ‘‘ਅਯਂ ਵਿਸੁਂਗਾਮੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਪੁਰਿਮਗਾਮੋਯੇਵ ਗਾਮੋ ਹੋਤੁ, ਅਥ ਖੋ ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪਦੇਸੋਪਿ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਗਾਮੋ ਹੋਤੂਤਿ ਏਕਂਯੇਵ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵੇ ਗਾਮੇ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਰਾਜਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਾਮਭੋਜਕਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਨੇਵ ਦ੍ਵੇ ਗਾਮੇ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਗਾਮਭੋਜਕਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਯਾਵਕਾਲਿਕਵਸੇਨੇਵ ਓਕਾਸਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨਪਿ ਸਮੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨੀਟੀਕਾਵਚਨੇਨਪਿ ‘‘ਰਾਜਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਗਾਮਭੂਤਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਰਾਜਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਅਭਿਨਵਾ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੁਰਾਣਗਾਮਸੀਮਾ ਚ ਅਭਿਨਵਗਾਮਸੀਮਾ ਚਾਤਿ ਪੁਰਿਮਗਾਮੇਨ ਅਮਿਸ੍ਸਂ ਵਿਸੁਂਗਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਰਾਜਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂਗਾਮਭੂਤਭਾਵੋ ਚ ਅਭਿਨਵਭਾਵੇਨ ਵਿਸੁਂਗਾਮਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਟੀਕਾਵਚਨੇਨਪਿ ਸਮੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.
ਵਿਨਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟੀਕਾਯਞ੍ਚ ‘‘ਗਾਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਏਤ੍ਤਕੋ ਕਰੋ’ਤਿ ਏਵਂ ਕਰੇਨ ਨਿਯਮਿਤੋ ਗਾਮਪ੍ਪਦੇਸੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਯਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਨੁਮਤਿਕਰਣਮਤ੍ਤੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂਗਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਪਕਤਿਗਾਮੇਨ ਸਙ੍ਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਉਪੋਸਥਾਦਿਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਮਰਹਤਿ, ਉਪੋਸਥਾਦਿਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਕਰਣਾਰਹਪਦੇਸੇਯੇਵ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਕਰਣਾਰਹਂ ਹੋਤਿ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਤਂ ਕਰਣਂ ਅਞ੍ਞੇ ਆਚਰਿਯਾ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪ੍ਪਦੇਸਂ ‘ਵਿਸੁਂਗਾਮੋ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਰਾਜਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੇਤਿ, ਗਾਮਭੋਜਕੋ ਚ ਤਤੋ ਬਲਿਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਦਾ ਵਿਸੁਂਗਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਂ ਵਚਨਂ ‘‘ਏਵਂ ਕਰੇਨ ਨਿਯਮਿਤੋ ਪਦੇਸੋ’’ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟੀਕਾਵਚਨਞ੍ਚ ‘‘ਗਾਮਾਦੀਨਂ ਕਰਗ੍ਗਾਹਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਦੇਸੋ ਗਾਮਸੀਮਾ’’ਤਿ ਸੀਮਾਲਙ੍ਕਾਰਗਣ੍ਠਿਵਚਨਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਤੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਏਤ੍ਤਕੋ ਕਰੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਰਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਗਾਮਭੋਜਕਸ੍ਸ ਬਲਿਗ੍ਗਹਣਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ‘‘ਰਾਜਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਦਾਨਮੇਵ ਵਦਤਿ, ਨ ‘‘ਗਾਮਭੋਜਕੋ ਚ ਬਲਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਅਞ੍ਞੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਵਿਸ੍ਸਰੋ ਰਾਜਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਏਤ੍ਤਕਕਰੀਸਮਤ੍ਤੋ ਪਦੇਸੋ ਪੁਰਿਮਗਾਮਤੋ ਵਿਸੁਂਗਾਮੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸੋ ਪਦੇਸੋ ਬਲਿਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਵਾ, ਵਿਸੁਂਗਾਮੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਏਵਂ ਪਕਤਿਗਾਮਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਵਿਸੁਂਗਾਮਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਤਥਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮੋ ਯਦਿ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਾ ਨਾਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਾ ਹੋਤਿ ਸੁਖਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਤਮੇਵ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯਦਿ ਪਨ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਾ ਅਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਾ ਹੋਤਿ, ਨਿਗਮਸੀਮਾ, ਨਗਰਸੀਮਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਬਹੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਸਞ੍ਚਰਣਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਸੋਧੇਤੁਂ ਵਾ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਪਥਵਿਸ੍ਸਰਰਾਜੂਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਵਿਸੁਂਗਾਮਸੀਮਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਕ੍ਖਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ ਪਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸੋਧਨਞ੍ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਕਾਤਬ੍ਬਂ? ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮੇਨ ਹਿ ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਾਨਂ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ, ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਾਨਂ ਸੀਮਾਯ ਉਪਚਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਿਸਾਚਾਰਿਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸ੍ਸਞ੍ਚਾਰਸਮਯੇ ਸਚੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮਾ, ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਾ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ‘‘ਮਯਂ ਅਜ੍ਜ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਕਸਕਸੀਮਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮਥਾ’’ਤਿ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੇ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਾ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤਬ੍ਬਾ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਰਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੇ ਆਹਟੇ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਚ ਨਦੀਤਿਤ੍ਥਗਾਮਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਚ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਨਯਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਬਹਿਸੀਮਕਰਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਆਰਾਮਿਕੇ ਚੇਵ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੇ ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭੇਰਿਸਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਙ੍ਖਸਞ੍ਞਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.
ਨਨੁ ਚ ਇਦਂ ਸੋਧਨਂ ਰਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਕਾਲੇਯੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਇਮਸ੍ਸਪਿ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਜਨਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਇਦਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਯਦਿ ਪੋਰਾਣਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਦਟ੍ਠਕਸਙ੍ਘੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਗਤੇ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਗਾਮਸੀਮਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇਸੁਪਿ ਕਮ੍ਮਭੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਪੋਰਾਣਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਤਿ ਕੇਵਲਂ ਗਾਮਸੀਮਾਭੂਤਤ੍ਤਾ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮੇ ਅਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਪਿ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸੋਧਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਤਥਾਪਿ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਮਹਤਿਯਾ ਪੋਰਾਣਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਸਙ੍ਘੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸੀਮਾਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਹੁਸ੍ਸਾਹੇਨ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਗਾਮਸੀਮਸੋਧਨਂ ‘‘ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚਤੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤਿਕਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਵਾ ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਵਾ ਅਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਂ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸੇਹਿ ਮੁਚ੍ਚਨਤ੍ਥਂ ਸੀਮਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.
ਸੀਮਾਯ ਅਸਮੂਹਤਾਯ ਸਤਿ ਕਥਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦ੍ਵਯਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਤਥਾ ਸੋਧਿਤਾਯਪਿ ਗਾਮਸੀਮਾਯ. ਯਦਿ ਪੋਰਾਣਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਨਵਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯੁਂ. ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਯ ਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਠਿਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਵਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਪਰੇਸਂ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਪੋਰਾਣਕਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਅਮ੍ਬੋ ਚੇਵ ਜਮ੍ਬੂ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਰੁਕ੍ਖਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਂਸਟ੍ਠਵਿਟਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਅਮ੍ਬਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਾਭਾਗੇ ਜਮ੍ਬੂ. ਵਿਹਾਰਸੀਮਾ ਚ ਜਮ੍ਬੁਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਿਸਾਯਂ ਵਿਹਾਰੇ ਕਤੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਮ੍ਬਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਯ ਚ ਏਕਦੇਸਂ ਵਾ ਸਕਲਪੋਰਾਣਸੀਮਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਨਵਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਪਰੇਸਂ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਪਰੇਸਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਸਕਲਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਦੇਸਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨ੍ਤਿ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪੋਰਾਣਬਦ੍ਧਸੀਮਪ੍ਪਦੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਨਾਮ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਪਹੋਨਕਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪੋਰਾਣਬਦ੍ਧਸੀਮਾਪਦੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤਿ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਾ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਭਿ. ਟੀ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਏਕਦੇਸਂ, ਯਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਏਕਦੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਠਿਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਾਦਿਸਂ ਪਦੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਨ ਤੁ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੮) ‘‘ਯਤ੍ਥ ਚਤੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਤ੍ਤਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਹੋਨਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਸੀਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਪੋਰਾਣਕਸੀਮਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦ੍ਵਯਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਂ ਸਾਤ੍ਥਕਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਕਥਂ ਸਾਤ੍ਥਕਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਵਸੀਮਾਯ ਬਜ੍ਝਮਾਨਾਯ ਸਙ੍ਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਭਗਵਤੋ ਧਰਮਾਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਜ੍ਜਤਨਾ ਗਣਨਪਥਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਕਮ੍ਮਕਰਣਤ੍ਥਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਸੀਮਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪੋਰਾਣਕਸੀਮਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਸਾ ਅਭਿਨਵਸੀਮਾ ਚ ਆਸਙ੍ਕਨੀਯਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸੀਮਾਯਂ ਕਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਆਸਙ੍ਕਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਅਭਿਨਵਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮੇਹਿ ਯਤਿਪੁਙ੍ਗਵੇਹਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਸਮੂਹਨਨ੍ਤੇਹਿ ਪਨ ‘‘ਸੀਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮੂਹਨਨ੍ਤੇਨ ਪਠਮਂ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਸਮੂਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੪) ਵਚਨਤੋ ਪਠਮਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮੂਹਨਨਕਾਲੇ ਚ ‘‘ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਨ ਸਮੂਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਪਿ. ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਪਨ ਠਿਤੇਨ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਵ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਇਤਰਾਯ ਠਿਤੇਨ ਇਤਰਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੪) ਵਚਨਤੋ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਂ ਠਤ੍ਵਾਵ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਮਹਾਸੀਮਾਯਮੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਸੀਮਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾ ਸੀਮਾ ਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਤਿ ਮਹਾਸੀਮਂ ਵਦਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸਨਤੋ.
‘‘ਤਤ੍ਥ ਸਚੇ ਖਣ੍ਡਸੀਮਞ੍ਚ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਞ੍ਚ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਸਮੂਹਨਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਸਮੂਹਨਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਪਨ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂਯੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਬੋਧਿਯਙ੍ਗਣਉਪੋਸਥਾਗਾਰਾਦੀਸੁ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੇਵ. ਸਚੇ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਅਵਿਹਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੇ ਪਨ ਉਭੋਪਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਨ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸੀਮਾ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਸੀਮਾ ਹੋਤਿ ਸਾਸਨਨ੍ਤਰਧਾਨੇਨ ਵਾ, ਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਸੀਮਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਾਧੁਕਂ ਪਨ ਞਤ੍ਵਾਯੇਵ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ ਚ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ ਚਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੪) ਵਚਨਤੋ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਖਣ੍ਡਸੀਮਮਹਾਸੀਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਵਾ ਤਾਸਂ ਸੀਮਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਞ੍ਚ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਾ ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਯੋ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੁਂ, ਪੋਰਾਣਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਚ ਕਥਂ ਅਭਿਨਵਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਮ੍ਪਰੇਹਿ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ ਅਨੁਲੋਮਨਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਨ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਂ ਅਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਹਿਤਨਯੇਨ ਪੋਰਾਣਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਕਥਂ? ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਾਲੇ ਯਦਿ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਾਯਂ ਆਰਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਪਕਤਿਗਾਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ, ਯਦਿ ਵਿਸੁਂਗਾਮਸੀਮਾਯਂ ਆਰਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਵਿਸੁਂਗਾਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਪ੍ਪਵਿਸਨਤ੍ਥਾਯ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾਰਕ੍ਖਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਸਾਵੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੇਨ ਬ੍ਯਤ੍ਤਿਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਸਹ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੇ ਲਜ੍ਜਿਪੇਸਲੇ ਇਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕਤਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਵਾ ਤਤੋ ਅਧਿਕਪ੍ਪਮਾਣੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾਯ ਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਬਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਾ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਮਤ੍ਤੇ ਪਦੇਸੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਠਾਨੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਾ, ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਾ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਵਾਚਂ, ਤਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਯ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇ ਕਤੇ ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਸੁਪਿ ਪਚ੍ਛਿਮਨ੍ਤੇਨ ਏਕਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸੀਦਨਾਰਹਤ੍ਤਾ ਸੀਮਾਯ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਵਸ੍ਸਂ ਤਾਸੁ ਸੀਮਾਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਮਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਤੋ ਪੋਰਾਣਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯੇਵ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ‘‘ਕੇਚਿ ਪਨ ਈਦਿਸੇਸੁ ਵਿਹਾਰੇਸੁ ਛਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਕੋਟਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਾ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਓਕਾਸੇ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਠਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਂ, ਤਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਞ੍ਚ ਸਮੂਹਨਨਵਸੇਨ ਸੀਮਾਯ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇ ਕਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤੇ ਸਤਿਪਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਤਾਸਂ ਮਜ੍ਝਗਤਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਾ ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤੋ ਗਾਮਸੀਮਾ ਏਵ ਅਵਸਿਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਸਾਧੁਕਂ ਪਨ ਞਤ੍ਵਾਯੇਵ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ ਚਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੪) ਵਚਨਤੋ ਸੀਮਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾਯੇਵ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਥਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਾਧਿਕਾਰੇ ਸੀਮਂ ਵਾ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਵਾ ਜਾਨਨਭਾਵੋ ਅਙ੍ਗਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਭਾਵੋ, ‘‘ਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਦ੍ਵਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਅਙ੍ਗਦ੍ਵਯੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਤਿ ਇਮਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਙ੍ਗਦ੍ਵਯੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਤਿ ਸੀਮਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵੋ ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਸਮੂਹਨਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਜਾਨਨਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਸਮੂਹਨਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ‘‘ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸੀਮਾਯ, ਤਪ੍ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਵਾ ਜਾਨਨਂ ਅਙ੍ਗਂ, ਸੀਮਾਯ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਠਾਨਂ, ‘ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਕਰਣਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੪) ‘ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਸਮੂਹਨਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਏਵਂ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨੇਪਿ ਸਮੂਹਨਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪੋਰਾਣਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯੇਵ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾਯ ਤਤੋ ਪਰਂ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾਯ ਸਤਿ ਤਂ ਗਾਮਸੀਮਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੋਧਨਂ ਰਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਸ੍ਸਂ ਗਾਮਸੀਮਾਯਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਮਹਾਸੀਮਞ੍ਚ ਯਥਾਰੁਚਿ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਲਭਤਿ, ਸੀਮਂ ਅਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਵ ਕੇਵਲਾਯ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਾਤੁਮ੍ਪਿ ਲਭਤਿ.
ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) – ‘‘ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਏਵ ਚ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਰੁਚਿ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਿ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾਯਾਮਂ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਹਤ੍ਥਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਮੇਵ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਤਕੇ ਪਦੇਸੇ ਮਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਕੋ ਮਞ੍ਚੋਤਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤੋ ਮਞ੍ਚੋ. ਸੋ ਹਿ ਪਕਤਿਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵਵਿਦਤ੍ਥਿਕੋ, ਅਟ੍ਠਵਿਦਤ੍ਥਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਮਞ੍ਚੋ ਸੀਸੁਪਧਾਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਆਯਾਮਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਅਧਿਕਾਯਾਮੋਪਿ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਆਯਾਮਸ੍ਸ ਉਪਡ੍ਢੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣਟ੍ਠਾਨਂ ਆਯਾਮਤੋ ਪਞ੍ਚਹਤ੍ਥਂ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਞ੍ਚਵਿਦਤ੍ਥਿਕਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪਮਾਣੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾਯਾਮਂ ਸੀਮਟ੍ਠਾਨਂ ਚਤੁਵੀਸਤਿਮਞ੍ਚਕਂ ਹੋਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਹਤ੍ਥਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਅਟ੍ਠਮਞ੍ਚਕਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣੁਤ੍ਤਰਾਯਾਮੋ ਮਞ੍ਚੋ ਹੋਤਿ, ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾਯਾਮਂ ਸੀਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸਮਞ੍ਚਕਂ ਹੋਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਹਤ੍ਥਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਸੋਲ਼ਸਮਞ੍ਚਕਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਪਾਚੀਨਪਚ੍ਛਿਮਾਯਾਮੋ ਮਞ੍ਚੋ ਹੋਤਿ. ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਆਯਾਮਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਗੁਣਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਕਲਂ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦ੍ਵਾਨਹੁਤ੍ਤਰਸਤਮਞ੍ਚਕਂ ਹੋਤਿ, ਬਹਿਸੀਮਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਏਕਮਞ੍ਚਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਤਿਮਞ੍ਚਕਂ ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਸਹ ਗਣਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ਪਨ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਮਹਾਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਬਹਿਉਪਚਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ. ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਪਿ ਦੂਰਤੋ ਸਮੂਹਨਨੇ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਦੁਕ੍ਕਰਤ੍ਤਾ ਪਨ ਕਾਰਕਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਲ੍ਯਾਣਿਯਂ ਨਾਮ ਸੀਮਾਯਂ ਪਨ ਆਯਾਮਤੋ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚ ਪਞ੍ਚਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਂ ਠਾਨਂ ਏਕਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਨਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਛਿਮਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਅਧਿਕਮੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਅਮ੍ਹੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਪਕਰਣਨਯੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਨਤ੍ਤਾ ਯੁਤ੍ਤਤਰਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਸਮੂਹਨਨਾਕਾਰੋ ਪਨ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਇਦਾਨਿ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾਯ ਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਸੀਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਦਾਸਤਲਂ ਵਿਯ ਸਮਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਿਮਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣਂ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣਂ ਠਾਨਂ ਅਟ੍ਠਪਦਕਲੇਖਂ ਵਿਯ ਰਜ੍ਜੁਨਾ ਵਾ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਲੇਖਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਲੇਖਾਨੁਸਾਰੇਨ ਤਮ੍ਬਮਤ੍ਤਿਕਚੁਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਸੇਤਮਤ੍ਤਿਕਚੁਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ੍ਤਿ ਪਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਆਰਕ੍ਖਂ ਸੋਧਨਞ੍ਚ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਵਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਪਨ੍ਤਿਯਂ ਪਠਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਮਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਵਾਚਂ, ਤਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਯੇਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਸਮੂਹਨਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਪਨ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਦੁਤਿਯਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਠਮਪਨ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਅਨੁਲੋਮਨਯੇਨ ਯਾਵ ਅਨ੍ਤਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਤਥੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਪਠਮਪਨ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾਯ ਦੁਤਿਯਪਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੁਤਿਯਪਨ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਪਟਿਲੋਮਨਯੇਨ ਯਾਵ ਆਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਤਥੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਤਤਿਯਪਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਕਦਾ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਏਕਦਾ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਪਨ੍ਤੀਸੁ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣੇ ਇਦਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਵਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਇਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕਤਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਲਜ੍ਜੀਪੇਸਲਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਦੁਲ੍ਲਭਤ੍ਤਾ ‘‘ਛਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਕਲ੍ਯਾਣੀਸੀਮਾਯਂ ਪਨ ਸੀਹਲ਼ਦੀਪਤੋ ਅਭਿਨਵਸਿਕ੍ਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਹਿ ਗਰਹਵਿਵਾਦਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਲਭਨ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਚੇਤਿਯਰਞ੍ਞਾ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੇਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਕਤਨ੍ਤਿ ਪਾਸਾਣਲੇਖਾਯਂ ਆਗਤਂ. ਰਤਨਪੂਰਨਗਰੇ ਪਨ ਸਿਰੀਸੁਧਮ੍ਮਰਾਜਾਧਿਪਤਿਨਾਮਕਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਅਗ੍ਗਰਾਜਿਨੋ ਕਾਲੇ ਮਹਾਸੀਹਲ਼ਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸੁਤੋ ਸਿਰੀਸਦ੍ਧਮ੍ਮਕਿਤ੍ਤਿਨਾਮਕੋ ਮਹਾਥੇਰਵਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਪਬ੍ਬਤਮਤ੍ਥਕੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਭਿਰੁਚਿਤੇ ਲਜ੍ਜਿਪੇਸਲਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਭੂਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਮਹਾਥੇਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਚਤੁਤ੍ਥੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਇਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਤ੍ਤਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਥੇਰਾਨਂ ਪਕਤਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਕਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕਤਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤਿਰੇਕਚਤੁਵਗ੍ਗੇਨ ਕਰਣੇ ਦੋਸਾਭਾਵਤੋ ਅਤਿਰੇਕਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਕਤਭਾਵੋ ਪਸਤ੍ਥਤਰੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨੀਨਾਮਿਕਾਯਂ ਵਿਨਯਟੀਕਾਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ‘‘ਛਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਲ੍ਯਾਣੀਸੀਮਾਯਞ੍ਚ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਪਨ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮੇ ਨਾਨਾਵਾਦਾਨਂ ਨਾਨਾਚਰਿਯਾਨਂ ਨਾਨਾਨਿਕਾਯਾਨਂ ਨਾਨਾਦੇਸਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਰਾਧਨਤ੍ਥਂ ਗਰਹਵਿਵਾਦਮੋਚਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤੇਹਿਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਥੇਵ ਕਾਰਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੨-੪੮੩; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੧) ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਕੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਕੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਥਿਰਕਮ੍ਮਭਾਵਾਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਹਂਸਾਵਤੀਨਗਰੇ ਅਨੇਕਪਣ੍ਡਰਹਤ੍ਥਿਸਾਮਿਮਹਾਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਸਹਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਭੂਤਤੋ ਮਹਾਚੇਤਿਯਤੋ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਾਲੇ ਰਾਮਞ੍ਞਦੇਸਵਾਸੀਹਿ ਮਹਾਥੇਰੇਹਿ ਚ ਮਰਮ੍ਮਦੇਸਵਾਸੀਹਿ ਮਹਾਥੇਰੇਹਿ ਚ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਾਰਾਪੇਸੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਯਦਿ ਪਨ ਮਹਾਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਉਸਭਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਉਸਭਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਵਾ ਪਦੇਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਵਿਹਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਬਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਾ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਓਕਾਸੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਨ੍ਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਠਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਤਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ ਚ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਸੀਮਾਯ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇ ਕਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਤਾਸਂ ਮਜ੍ਝਗਤਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਾ ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤੋ ਗਾਮਸੀਮਾ ਏਵ ਅਵਸਿਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸਂ ਗਾਮਸੀਮਾਯਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਮਹਾਸੀਮਾਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ ਸੀਮਾ ਯਥਾਰੁਚਿ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ. ਬਨ੍ਧਨਾਕਾਰਂ ਪਨ ਉਪਰਿ ਵਕ੍ਖਾਮ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹਿਪਿ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਂ ਕਤਂ, ਨਨੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਅਭਿਨਵਸੀਮਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਮ੍ਭੇਦਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਵਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਪੋਰਾਣਕਸੀਮਾਯ ਸਮੂਹਨਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਪਨ ਏਵਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਹਿ ਪੋਰਾਣਕਸੀਮਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਬਹਿ ਪੋਰਾਣਕਸੀਮਾ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਠਾਨਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਾਠਕੇਨ ਸਹ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਾਰਕਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸਾ ਪੋਰਾਣਕਸੀਮਾ ਅਸਮੂਹਤਾਵ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਸਮੂਹਤਸਞ੍ਞਾਯ ਸੀਮਾਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨਕਾਲੇ ਅਨ੍ਤੋਨਿਮਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਂ ਅਸਮੂਹਤਪੋਰਾਣਸੀਮਾਕੋਟਿਪਵਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭੇਦਦੋਸੋ, ਯਦਿ ਪਨ ਤਂ ਠਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਦੋਸੋ, ਯਦਿਪਿ ਅਨ੍ਤੋ ਨ ਪਵਿਸਤਿ, ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਫੁਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਸੀਮਾਸਙ੍ਕਰਦੋਸੋਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਦੋਸਤ੍ਤਯਾ ਵਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹਿਪਿ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਂ ਕਤਂ. ਤੇਨੇਵ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ‘‘ਬਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਾ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਰਜ੍ਜੁਪਸਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਦੇ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਤੋ ਬਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿਮਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਦੇਤਂ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਦਗ੍ਗਟ੍ਠਪਨਮਤ੍ਤੇਨ ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਾਠਕੇਨ ਸਹ ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਪਾਠਨੇਨ ਚ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਪ੍ਪਕਰਣੇ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ‘‘ਸੀਮਾਯ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਠਾਨਂ, ‘ਸਮੂਹਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਰਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਦੇਸੇਨ ਅਨ੍ਤੋਪਵਿਟ੍ਠਾਯ ਚ ਏਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਠਿਤਾਯ ਪੋਰਾਣਕਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇ ਅਕਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦੋਸਤ੍ਤਯਤੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਬਹਿਪਿ ਠਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਨਨਕਰਣਭਾਵੋਵ ਪਾਸਂਸਤਰੋ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਦਵਲਞ੍ਜਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਨਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਗਰੁਕਰਣਵਸੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਨ ਥੇਰਾ ‘‘ਕਾਰਕਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਤਾ, ਨ ਅਨਕ੍ਕਨ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਠਮਤਰਂ ਸਾਲਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸੀਮਾਯ ਸਮੂਹਤਾਯ ਥਮ੍ਭਟ੍ਠਾਨੇ ਅਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਮੂਹਤਾ ਸੀਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸਿਰੀਖੇਤ੍ਤਨਗਰੇ ਮਹਾਸਤ੍ਤਧਮ੍ਮਰਾਜਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਤੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਕਤਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦਨਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਸੀਮਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤਾਯ ਪਠਮਂ ਜੇਤਵਨਸਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਂਸੁ, ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਮਹਾਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਗਣਪਾਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਸਚੇ ਥਮ੍ਭਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਠਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਹਂ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਥੇਰਾ ‘‘ਨ ਥਮ੍ਭਮਤ੍ਤੇਨ ਪੋਰਾਣਸੀਮਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਥਮ੍ਭਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਤਾਯ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਨਿਂਸੁ ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ ਚ. ਹਂਸਾਵਤੀਨਗਰੇ ਧਮ੍ਮਚੇਤਿਯਰਞ੍ਞੋ ਕਲ੍ਯਾਣਿਯਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇਪਿ ਪਠਮਂ ਸਾਲਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਵ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮੂਹਨਿਂਸੁ, ਨ ਚ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਦੀਸੁ ‘‘ਪਦਵਲਞ੍ਜਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਪਾਠੋ ਅਤ੍ਥਿ, ‘‘ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਮਞ੍ਚਪ੍ਪਮਾਣੇ ਠਾਨੇ’’ਤਿ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ. ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਤਾਯ ਸਕਲਾਪਿ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਦਵਲਞ੍ਜਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਈਦਿਸਂ ਪਨ ਵਚਨਂ ਗਰੁਕਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਸਿਸ੍ਸਾਨੁਸਿਸ੍ਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਆਪਜ੍ਜਨਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਾ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਕਤੇ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਤਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਕਰਣਾਗਤਨਯਵਸੇਨੇਵ ਕਰਣਂ ਵਰਂ ਪਸਤ੍ਥਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਾਧਿਕਾਰੇ ਧਮ੍ਮਗਾਰਵੇਹਿ ਵਿਨਯਧਰੇਹਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਦੁਦ੍ਦਸਂ ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਕਤਮਨ੍ਤਿ ਚੇ? ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਂ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੦) ਵਚਨਤੋ ਨਾਨਾਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਤਿਯੋਜਨਿਕਾਦਿਕਾਯੋ ਮਹਾਸੀਮਾਯੋ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਏਕਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਯ ਸਮੂਹਤਾਯ ਯਦਿ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਗਾਮਸੀਮਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ ਵਗ੍ਗਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਸੀਮਾ ਸਮੂਹਤਾ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਾਯ ਅਸਮੂਹਤਾਯ ਸਤਿ ਅਭਿਨਵਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਇਤਿ ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ ਦੁਦ੍ਦਸਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਸਾਣਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਆਣਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਲਜ੍ਜਿਪੇਸਲਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਭੂਤੇਹਿ ਵਿਨਯਵਿਦੂਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਾਰੇ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਦਂ ਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ – ਤਿਯੋਜਨਿਕਾਦਿਮਹਾਸੀਮਾਯੋ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਰਮਾਨਕਾਲੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੁਂ ਵਾ ਵਿਸੋਧੇਤੁਂ ਵਾ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਭਾਵਤੋ ਤਮਾਰਬ੍ਭ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਜਾਨਿਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਾਦਿਸਂ ਮਹਾਸੀਮਂ ਸੋਧੇਤੁਂ ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਨ ਚ ਭਗਵਾ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਂ ਕਾਰਣਂ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਭਗਵਤੋ ਧਰਮਾਨਕਾਲੇ ਰਾਜਗਹਨਗਰੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਮਹਾਵਿਹਾਰਾ ਏਕਸੀਮਾਵ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ. ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਮਹਾਵਿਹਾਰਸੀਮਾ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਂ ਅਨ੍ਤੋਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਮਹਾਮਹਿਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਚ ਪਕਰਣੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਦੇਸੇ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਿਕਾ ਵਾ ਤਿਯੋਜਨਿਕਾ ਵਾ ਸੀਮਾ ਅਸੁਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਮਰਮ੍ਮਦੇਸੇ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਨੇਕਸਤਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਵਸ੍ਸਕਾਲਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਪਾਸਾਣਥਮ੍ਭਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਰਿਮਦ੍ਦਨਪੁਰੇ ਚ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਮਹਾਰਾਜੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਾਪਿਤਾ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਯਾਧਿਕਸਤਹਤ੍ਥਾਯਾਮਾ ਸਤ੍ਤਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਧਿਕਸਤਹਤ੍ਥਵਿਤ੍ਥਾਰਾ ਮਹਾਸੀਮਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਰਤਨਪੂਰਨਗਰੇ ਚ ਨਰਪਤਿਜੇਯ੍ਯਸੂਰਮਹਾਰਾਜਕਾਲੇ ਅਟ੍ਠਸਤ੍ਤਤਾਧਿਕਚਤੁਸਤਕਲਿਯੁਗੇ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਾ ਸੀਮਾ ਪਾਸਾਣਲੇਖਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਦਿ ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਾਦਿਮਹਾਸੀਮਾਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਪੋਰਾਣਾਚਰਿਯਾ ਨਵਂ ਨਵਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਨ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਤਾਸੁ ਚ ਨਵਸੀਮਾਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਗਣਨਪਥਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਰਮ੍ਪਰਤੋ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਾ ਯਾਵਜ੍ਜਤਨਾ ਸਾਸਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਤਿਯੋਜਨਾ ਸੀਮਾਯੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ‘‘ਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਾ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਵਿਹਾਰੂਪਚਾਰਭੂਤੇ ਬਹਿ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਚ ਠਾਨੇਯੇਵ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਸ੍ਸ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੪੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਪਿ ਤਾਦਿਸਾ ਮਹਾਸੀਮਾਯੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਦਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਂ ਪਕਰਣਾਚਰਿਯਾ ਨ ਕਥੇਯ੍ਯੁਂ. ਕਥੇਨ੍ਤਾਪਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਤਿਯੋਜਨਂ ਠਾਨਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਥਾ ਪਨ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਵਿਹਾਰੂਪਚਾਰੇਸੁਯੇਵ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਸ੍ਸ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਤਿਯੋਜਨਿਕਾਦਯੋ ਮਹਾਸੀਮਾਯੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ‘‘ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਸਮੂਹਨਿਤੁਞ੍ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੪) ਵਚਨਤੋਪਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਤਿਯੋਜਨਿਕਾਦਿਕਾਯੋ ਮਹਾਸੀਮਾਯੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਕਥਂ? ਯਦਿ ਤਾਦਿਸਾ ਸੀਮਾਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਤਂ ਸੀਮਂ ਅਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ਨ ਕਥੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਸੀਮਂ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਞ੍ਚ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਕਥਾ ਖਨ੍ਧਸੀਮਾਯ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਨ੍ਤਰਿਤਮਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੇਹਿ ਕਥੀਯਤਿ, ਨ ਨਾਨਾਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾਯ ਤਿਯੋਜਨਿਕਾਦਿਭੇਦਾਯ ਸੀਮਾਯ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਸਮੂਹਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ, ਤੇਨ ਞਾਯਤਿ ‘‘ਨ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਤਿਯੋਜਨਿਕਾਦਿਭੇਦਾਯੋ ਮਹਾਸੀਮਾਯੋ ਨ ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਈਦਿਸਾਨਿ ਕਾਰਣਾਨਿ ਭਗਵਤੋ ਆਣਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਵਿਨਯਤ੍ਥਵਿਦੂਹਿ ਵਿਨਯਧਰੇਹਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਕਾਰਣਾਨਿ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ.
ਇਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ‘‘ਸਚੇ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਕਾਤੁਕਾਮਾ, ਤੇਸੁ ਗਾਮੇਸੁ ਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿਪਿ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਸੀਮਂ ਨ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਕਰਿਤ੍ਵਾਪਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾਯ ਸੀਮਾਯ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਂ ਪਕਤਿਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਿਸੁਂਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸੋਧਿਤਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਙ੍ਖਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਵਾਚਾਭਣਨਸਮਯੇ ਤੇਨ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਵਸਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਤੋ ਬਹਿ ਦੂਰੇ ਵਾਸਾਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯਪਿ ਤੇ ਵਗ੍ਗਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪੋ ਸੁਖੁਮੋ ਨਿਪੁਣੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਨਯਧਰੇਹਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਵਿਧਾਨੇਨ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ.
ਤਤੋ ‘‘ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਿਕਾ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੮੬) ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾਯ ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ? ਸੀਮਾ ਨਾਮ ਏਕਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਸਤਿ ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਿਕਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਤਾਪਿ ਸੀਮਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਿਯੋਜਨਤੋ ਪਰਂ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਸਤਿ ਅਤਿਮਹਤੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਤਾਪਿ ਸੀਮਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸੀਦਨਪ੍ਪਹੋਨਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਿਯੋਜਨਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਯਂ ਪਮਾਣਂ ਸਙ੍ਘੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਪਮਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਤਤ੍ਥ ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਿਕਾ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੀ ਨਾਮ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਤਿਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਚਨਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਸੀਮਾਯ ਪਮਾਣਗ੍ਗਹਣੇਨ ‘‘ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਿਕਾ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਦੋਸੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ.
ਤਤੋ ‘‘ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਛਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੮੬) ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਤ੍ਥਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧਕਿਤ੍ਤਨੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਸੀਮਾ ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਕਥਂ? ਸੀਮਾਯ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਠਪਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਿਸਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਪਚ੍ਛਿਮਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਿਸਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਕਤੇ ਅਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਪਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਿਸਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਪਚ੍ਛਿਮਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਿ, ਪੁਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਿਸਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤਿ, ਏਵਂ ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਾਪਿ ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਯਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਪਾਸਾਣਂ ਵਾ ਬਹਿਸਾਰਰੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਖਾਣੁਕਂ ਵਾ ਪਂਸੁਪੁਞ੍ਜਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਕਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਪਬ੍ਬਤਚ੍ਛਾਯਾਦੀਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਛਾਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਛਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਦੋਸੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਤ੍ਥਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.
ਕਥਂ? ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਪੋਰਾਣਸੀਮਾਸਮੂਹਨਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਕੇਵਲਾਯ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਸਙ੍ਘੇਨ ਯਥਾਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹਿਤਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਸੀਮਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਚਤੂਸੁ ਵਾ ਦਿਸਾਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਵਾ ਦਿਸਾਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗੇ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਪਲਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਪਮਾਣੇ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਹਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਊਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਾਸਾਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਠਿਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਾਠਕੇਨ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞੇਨ ‘‘ਪਾਸਾਣੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਨ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ‘‘ਏਸੋ ਪਾਸਾਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੀਮਮਣ੍ਡਲਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਅਨੁਦਿਸਾਯ, ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ, ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਅਨੁਦਿਸਾਯ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਅਨੁਦਿਸਾਯ, ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ, ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਅਨੁਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ? ਪਾਸਾਣੋ, ਭਨ੍ਤੇ. ਏਸੋ ਪਾਸਾਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ? ਪਾਸਾਣੋ, ਭਨ੍ਤੇ. ਏਸੋ ਪਾਸਾਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਘਟਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨੇਨ ‘‘ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਛਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਬਹਿਸੀਮੇ ਠਿਤਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੮੬) ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਾਠਕਾਲੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ? ਯਦਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹਿ ਠਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਬਹਿਸੀਮੇ ਠਿਤਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸੀਮਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ ‘‘ਬਹਿਸੀਮੇ ਠਿਤਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹਿ ਠਿਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸੀਮਾਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨਟ੍ਠਾਨਨਿਯਮੇਨ ‘‘ਬਹਿਸੀਮੇ ਠਿਤਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੮੬) ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਨਦਿਯਂ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੮੬) ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸੇਹਿ ਚ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਸਬ੍ਬਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀ ਅਸੀਮਾ, ਸਬ੍ਬੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਅਸੀਮੋ, ਸਬ੍ਬੋ ਜਾਤਸ੍ਸਰੋ ਅਸੀਮੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭) ਭਗਵਤਾ ਵਚਨਤੋ ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤਾ ਸੀਮਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਪੋਰਾਣਸੀਮਵਿਗਤਾਯ ਸੁਦ੍ਧਾਯ ਗਾਮਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਮਤਾ ਏਵ ਸੀਮਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਾਮਸੀਮਾਯਮੇਵ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਨਦੀਆਦੀਸੂਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਨਦਿਯਾ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਏਤੇਸੁ ਨਦੀਆਦੀਸੁ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੀਮਾ ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਿਕਾ, ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੀ, ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਛਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਬਹਿਸੀਮੇ ਠਿਤਸਮ੍ਮਤਾ, ਨਦਿਯਂ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੮੬) ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਏਕਾਦਸਹਿ ਦੋਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਬ੍ਭਾ ਮਹਿਕਾ ਧੂਮੋ ਰਜੋ ਰਾਹੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਂ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਯ, ਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਯ ਚ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ.
ਤਿਵਿਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਤਾਸੁ ‘‘ਪਬ੍ਬਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਸਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਮ੍ਮਿਕਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਦੀਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਦਕਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੮) ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਸ੍ਸਂ ਤਸ੍ਸਂ ਦਿਸਾਯਂ ਯਥਾਲਦ੍ਧਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ? ਪਾਸਾਣੋ, ਭਨ੍ਤੇ. ਏਸੋ ਪਾਸਾਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ. ਤੇਸੁ ਚ ਅਟ੍ਠਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਰੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਯਥਾਜ੍ਝਾਸਯਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਦੁਲ੍ਲਭਭਾਵਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਨਂ ਸਙ੍ਕਰਕਰਣਤੋ ਚ ਪਾਸਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਤਥਾ ਸਙ੍ਕਰਕਰਣਾਭਾਵਤੋ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤੁਂ ਸੁਕਰਭਾਵਤੋ ਚ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸੀਮਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਗਾ ਪਾਸਾਣਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਵਗ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ‘‘ਤਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਗਾ ਪਾਸਾਣਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਞ੍ਚ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੩੮) ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਗਾ ਪਾਸਾਣਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਰੁਚਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਰੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਦੁਲ੍ਲਭਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਠਮਙ੍ਗਂ ਸੂਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ.
ਤਤੋ ਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਕਰਣਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਵਾ ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਵਾ ਅਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਂ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸਾ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚਤੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਥ ਤਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇਸੁ ਵਸਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਯੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਯੇ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਸੀਮਾਯ ਉਪਚਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਿਸਾਚਾਰਿਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸ੍ਸਞ੍ਚਾਰਸਮਯੇ ਯਦਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਯਂ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਕਸਕਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮਥਾ’’ਤਿ. ਯੇ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬੋ.
ਯਦਿ ਅਞ੍ਞਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੋਕਤ੍ਤੁਕਾਮਾ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਾਸਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨਕਾਲੇ ਆਗਨ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਨ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨਕਾਲੇ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਨਿਮਿਤ੍ਤਗਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਨਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ‘‘ਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮੇਹਿ ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੇ ਆਹਟੇ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਨਦੀਤਿਤ੍ਥਗਾਮਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਚ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਨਯਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਬਹਿਸੀਮਕਰਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਆਰਾਮਿਕਸਾਮਣੇਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭੇਰਿਸਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਙ੍ਖਸਞ੍ਞਂ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾਯ (ਮਹਾਵ. ੧੩੯) ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸੀਮਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਤਿਯਙ੍ਗਂ ਸੂਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਾਠਸਮਯੇ ‘‘ਸੀਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨ੍ਤੇਨ ਪਠਮਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੪) ਵਚਨਤੋ ਪਠਮਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇਯੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਬਹਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਪਮਾਣੇਨੇਵ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ ਚਤੁਨਹੁਤਾਧਿਕਦ੍ਵਿਲਕ੍ਖਯੋਜਨਪੁਥੁਲਂ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਕਉਦਕਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇਯੇਵ…ਪੇ… ਗਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਯਦਿ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯ ਗਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਯ ਗਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨੇਵ ਗਤਾ. ਇਤਿ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ ਨ ਅਵਤ੍ਥਰਤਿ, ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਵ ਅਵਤ੍ਥਰਤਿ, ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ‘‘ਇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾ…ਪੇ… ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ –
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਯਾਵਤਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਕਿਤ੍ਤਿਤਾ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਏਤੇਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਂ ਏਕੂਪੋਸਥਂ, ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਯਾਵਤਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਕਿਤ੍ਤਿਤਾ, ਸਙ੍ਘੋ ਏਤੇਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਂ ਏਕੂਪੋਸਥਂ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਏਤੇਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸੀਮਾਯ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾਯ ਏਕੂਪੋਸਥਾਯ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਸਮ੍ਮਤਾ ਸਾ ਸੀਮਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਏਤੇਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾ, ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ. ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੯).
ਏਸਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਕਮ੍ਮਵਾਚਾ,
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਯਾ ਸਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਸੀਮਂ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ, ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਯਾ ਸਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾ. ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਸੀਮਂ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਸੀਮਾਯ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸਮ੍ਮੁਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਸਮ੍ਮਤਾ ਸਾ ਸੀਮਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ, ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ. ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੪).
ਏਸਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਞਤ੍ਤਿਦੋਸਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਦੋਸੇ ਅਨੁਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਣਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਤਿਯਙ੍ਗਂ ਸੂਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ.
ਏਵਮਯਂ ਸੀਮਾ ਅਨ੍ਤੋ ਮਣਿਵਿਮਾਨਂ ਬਹਿ ਰਜਤਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮਾਨਸਾਮਿਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਯ, ਅਨ੍ਤੋ ਕਨਕਵਿਮਾਨਂ ਬਹਿ ਫਲਿਕਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮਾਨਸਾਮਿਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਯ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤਿਵਿਯ ਸੋਭਤਿ ਵਿਰੋਚਤਿ, ਜਿਨਸਾਸਨਸ੍ਸ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਰਣਭੂਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸੀਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨ੍ਤੇਨ ਪਠਮਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿ.
‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਿਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਨੁਦਿਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਤ੍ਤਿਤਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਿਸਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪੁਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਤਾ ਅਯਂ ਸੀਮਾ ਏਕਾਦਸਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤੀਹਿ ਮੁਤ੍ਤਾ, ਤੀਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਕਾਲਂ ਅਪਰਿਮਾਣਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਪਲੋਕਨਾਦਿਚਤੁਬ੍ਬਿਧਕਮ੍ਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਯਦਿ ਪਨ ਸਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਮਹਾਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਕਾਮਾ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਨਿਤਪੋਰਾਣਸੀਮਾਯ ਕੇਵਲਾਯ ਪਕਤਿਗਾਮਸੀਮਾਯ ਵਾ ਵਿਸੁਂਗਾਮਸੀਮਾਯ ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਾਸੁ ਚ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸੀਮਾਸੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜੁਪਸਮ੍ਪਦਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸੁਖਕਰਣਤ੍ਥਂ ਸੀਮਾ ਪਠਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਂ ਪਨ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਹਿ ਵਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਬੋਧਿਚੇਤਿਯਭਤ੍ਤਸਾਲਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਵਿਹਾਰੇ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇ ਬਹੂਨਂ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਅਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋਕਾਸੇ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਕਤਵਿਹਾਰੇ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਹਿ ਬੋਧਿਚੇਤਿਯਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬਵਤ੍ਥੂਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋਕਾਸੇ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ‘‘ਇਮਂ ਪਨ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਕਿਤ੍ਤਕਪ੍ਪਮਾਣਾ ਪਨ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾਤਿ? ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸਚੇ ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਤੋ ਓਰਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੩੮) ‘‘ਸਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਚ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਅਬ੍ਭਾਨਕਰਣਕਾਲੇ ਕਮ੍ਮਾਰਹਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੀਸਤਿਗਣਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸੀਦਨਪ੍ਪਹੋਨਕਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੩੮) ‘‘ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸੀਮਮਾਲ਼ਕਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਗਾ ਪਾਸਾਣਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਨ੍ਤੋਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯਮੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਏਸੋ ਪਾਸਾਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸੀਮਾ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸੀਮਾਯ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਤ੍ਥਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ‘‘ਤਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋਟਿਯਾ ਏਕਰਤਨਪ੍ਪਮਾਣਾ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਵਿਦਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਾਪਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਵਿਹਾਰੋ ਮਹਾ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਤਤੁਤ੍ਤਰਿਪਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯੋ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਏਵਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸੀਮਾਸਮ੍ਮੁਤਿਕਾਲੇ ਖਣ੍ਡਸੀਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ, ਤਤੋ ਅਵਸੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਤ੍ਥਂ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ‘‘ਏਵਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.
‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਥਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਤਿ? ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤੇਨੇਵ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪੁਰਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪੁਰਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੇਨ ਠਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਂ ਕਿਤ੍ਤਿਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪੁਨ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਬਹੂਨਮ੍ਪਿ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਨਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ, ਤਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਅਵਸੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਬਾਹਿਰਬਨ੍ਧਨੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੀਮਾਨਂ ਸਙ੍ਕਰਦੋਸਾਪਗਮਨਤ੍ਥਂ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾਨਂ ਠਪੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤੇਨ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਮਤਿਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੩੮) ‘‘ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਪਾਸਾਣਾਤਿ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਠਪਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਪਾਸਾਣਾ, ਤੇ ਪਨ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਪਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤੇਨੇਵ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ? ਸਚੇ ਪਨ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਸੀਮਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਠਮਂ ਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਖਣ੍ਡਸੀਮਤੋਵ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਖਣ੍ਡਸੀਮਮਹਾਸੀਮਬਨ੍ਧਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕੋ ਗੁਣੋਤਿ ਚੇ? ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਾਸੁ ਪਨ ਸੀਮਾਸੁ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਠਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਹਾਸੀਮਾਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਸੀਮਾਯ ਵਾ ਠਿਤਾ ਖਣ੍ਡਸੀਮਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ, ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਪਨ ਠਿਤਾ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ. ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਠਿਤਾ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ. ਸੀਮਨ੍ਤਰਿਕਾ ਹਿ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਭਜਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਾਸੁ ਪਨ ਸੀਮਾਸੂ’’ਤਿਆਦਿ, ਏਵਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਵਿਹਾਰੇਸੁ ਵਸਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੇਹਿ ਤਿਚੀਵਰੇਹਿ ਵਿਨਾ ਯਥਾਰੁਚਿ ਵਸਿਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਗਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਗਾਮਗਾਮੂਪਚਾਰੇਸੁ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਇਤਿ ਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਸਂਵਣ੍ਣਨਾਭੂਤੇ ਵਿਨਯਾਲਙ੍ਕਾਰੇ
ਸੀਮਾਬਨ੍ਧਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਲਙ੍ਕਾਰੋ.