੧. ਪਠਮਅਨਿਯਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੪੩. ਪੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ, ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤੀਪਿ ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਹੂ ਧੀਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭੋਜਨਾਨਨ੍ਤਰਂ.

੪੪੪-੫. ਤਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਂ ਮੇਥੁਨਾਦਿਅਜ੍ਝਾਚਾਰਕਮ੍ਮਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਪਰਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘‘ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੫੪) ਏਤਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵਿਸਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਲਞ੍ਚ ਖੋ ਹੋਤਿ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਓਭਾਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸਯਨ੍ਤਰਭੂਤਸੋਤਰਹਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਰਹੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਆਸਨੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ, ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ.

ਇਦਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਰਹੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਚੇਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਪਿਹਿਤਕਵਾਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਭਾਵਤੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰਹੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਿਹਿਤਕਵਾਟਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਕਵਾਟਪਿਦਹਨੇਨ ਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹੋ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰਹੋ ਏਵ ਪਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇਪੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਆਗਤਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਤੋ ਬਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤਥਾ ਚ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ‘‘ਮੇਥੁਨਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਤਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮੇਵ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸੇਵ ਰਹਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦੇਯ੍ਯ, ‘‘ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਨ ਵਦੇਯ੍ਯ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਤਤੋ ਦੂਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਪਿ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰਹਾਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੋ ਕਪਿਮਿਦ੍ਧਪਰੇਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਨਿਮ੍ਮੀਲੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੋਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਟਿਲਦ੍ਧਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਸਜ੍ਜਂ ਪਟਿਜਾਨਮਾਨੋਤਿ ਮੇਥੁਨਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਰਹੋ ਨਿਸਜ੍ਜਂ ਪਟਿਜਾਨਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਅਪ੍ਪਟਿਜਾਨਮਾਨੋਤਿ ਅਲਜ੍ਜੀਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਜਾਨਮਾਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋਵ. ਸੋ ਹਿ ਯਾਵ ਦੋਸਂ ਨ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਤਾਵ ‘‘ਨੇਵ ਸੁਦ੍ਧੋ, ਨਾਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਵਤ੍ਤਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾ ਪਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਲਜ੍ਜੀਸੁ ਕਤਾ, ਅਲਜ੍ਜੀਸੁ ਏਵਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਅਲਜ੍ਜੀ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਵਤ੍ਤਾਨੁਸਨ੍ਧਿਤੇਨ ਕਾਰਯੇ’’ਤਿ. (ਪਰਿ. ੩੫੯);

ਨਿਸਜ੍ਜਾਦੀਸੁ…ਪੇ… ਪਟਿਜਾਨਮਾਨੋਵ ਤੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਜਾਨਮਾਨੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਧਿਕਾਰਤੋ ਆਗਤਮੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਦਾਪੇਥਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਗਤਾਸਙ੍ਕੋਪਿ ਤਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਆਹ, ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਦੇਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਾਸਨੇ ਥੇਰੋ ਰਹੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਾਦਿਸੇਹਿਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਵਦਾਪੇਥ ਕਥਾਪਯਿਤ੍ਥ, ਮਾ ਪੁਨ ਏਵਂ ਕਰਿਤ੍ਥਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਮਕਾਸਿਨ੍ਤਿ ਨਿਗੂਹਿਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਇਮਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਸਦ੍ਧਾਪੇਤੁਮੇਵ ਏਵਮਕਾਸਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਸਿਮਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਮਾ ਪਕਾਸਯਿ.

੪੫੧. ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸ੍ਸਾਦੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸ੍ਸਾਦਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰਾਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤੋ, ਨਿਦ੍ਦੂਪਗਤੋ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਦੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਸੀਦਨਕ੍ਖਣੇ ਅਸ੍ਸਾਦਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਨਿਸੀਦਨਕ੍ਖਣੇ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤੇਨ ਉਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰਥਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਨਿਸੀਦਨੇ ਵਿਯ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਹਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਾਪਤ੍ਤਿ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਨਿਯਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਅਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਿਸੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਪਞ੍ਞਾਪਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਾਦੀਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਰੇਸੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਪਾਰਾਜਿਕਾਦਿਆਪਤ੍ਤੀਹਿ ਪਨ ਕੇਨਚਿ ਚੋਦਿਤਸ੍ਸ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਹਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਣਨਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ, ਇਮਾਨੇਵ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਮ੍ਪਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਯਗ੍ਗਹਣਾਯ ਅਲਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਵਿਸੁਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨਿਯਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਧ ਅਨਿਯਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਦਿਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਦਿਸਾਨੇਵਾ’’ਤਿ.

ਪਠਮਅਨਿਯਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.