੨. ਵੇਦਨਾਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਸਗਾਥਾਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸਮਾਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪੯. ਵੇਦਨਾ ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਵੇਦਨਾਨਂ ਪਜਾਨਨਂ ਸਾਤਿਸਯਸਮਾਧਾਨਪੁਬ੍ਬਕਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਸਮਾਹਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਚਾਰੇਨ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਵਾ ਸਮਾਹਿਤੋ’’ਤਿ. ਵੇਦਨਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਵੇਦਨਾ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਵਸੇਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਭਾਵੇਨ, ਪਰਿਜਾਨਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਮੁਦਯਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾਕਮ੍ਮਫਸ੍ਸਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾਦਿਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋ, ਤੇਸਂ ਅਯਂ ਨਿਰੋਧੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਖਯਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਖਯਗਾਮੀ, ਤਂ ਖਯਗਾਮਿਨਂ. ਛਾਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਾਨਂ ਪਾਤੁਕਾਮਤਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਛਾਤਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਛਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਵੇਦਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨੂਪਚਾਰਵੇਦਨਾ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹੀਤਿ ‘‘ਸਮਾਹਿਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ. ‘‘ਸਤੋ’’ਤਿ ਪਨ ਇਦਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਪਦਸ੍ਸੇਵ ਉਪਬ੍ਰੂਹਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਸੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਂ ਕਥਿਤਂ, ਇਤਰੇਹਿ ਪਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਬੁਜ੍ਝਨਮੇਵ ਕਥਿਤਂ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਕੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.
ਸਮਾਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਸੁਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੦. ਦੁਕ੍ਖਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਦੁਕ੍ਖਂ, ਸੁਖਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਸੁਖਂ, ਮ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਨ੍ਤਿ ਵੇਦਯਿਤਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨਗਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਸ੍ਸਨਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਤਰਖਣਤਾਯ ਭਙ੍ਗਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਸਭਾਵਂ. ਪਲੋਕੋ ਭੇਦੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਲੋਕਿਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਞਾਣੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਪਭਙ੍ਗੁਨੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ, ਉਤ੍ਤਰਕਾਲਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਮਗ੍ਗਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਵਿਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਵਿਰਾਗੇਨ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ. ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਵੇਦਨਾ ਕਥਿਤਾ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਤਿ. ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਹਿ ਞਾਣੇਹਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਰਿਜਾਨਨਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਂ ਞਾਣਫੁਸਨਂ.
ਸੁਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੧. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਸਤਪਭੇਦਂ ਤਣ੍ਹਂ ਛਿਨ੍ਦਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਹਾਨਵਸੇਨ ਪਜਹਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦੀ’’ਤਿ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਤਣ੍ਹਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਸਵਿਧਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ. ਪਹਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਉਪਾਯੇਨ ਞਾਯੇਨ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁਨਾ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨਾਭਿਸਮਯਾਤਿ ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਟਿਵੇਧਾ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਵ ਸਭਾਵਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਂ ਮੋਹਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤੇਨ ਮਾਨੋ ਯਾਥਾਵਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਅਯਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਾਭਿਸਮਯੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੂਰਿਯੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਯਮਾਨੋ ਵਿਹਤੋ, ਏਵਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਸੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਲਭਤਿ, ਅਯਮਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨਾਤਿ ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਟਿਵੇਧਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨਿਪ੍ਫਾਦਨਵਸੇਨ.
ਯੇ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਰਿਯਾਦਨ੍ਤੋਤਿ ਮਰਿਯਾਦਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਨ੍ਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਤ੍ਤਯੇਪਿ. ਤੇਸੂਤਿ ਚਤੂਸੁ ਅਨ੍ਤੇਸੁ. ਅਦੁਂ ਚਤੁਤ੍ਥਕੋਟਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਮਾਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਚ ਅਕਾਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਮੁਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ.
ਨ ਰਿਞ੍ਚਤੀਤਿ ਨ ਵਿਵੇਚੇਤਿ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਨ ਜਹਤੀ’’ਤਿ, ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨੋਪੇਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਅਨਾਸਵੋ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਤ੍ਤੋ ਦੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਅਵੋਚ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨੋਪੇਤੀਤਿ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੇ-ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਾਸਵੋ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠੋ ਵੇਦਗੂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਦੇਵੋਤਿ ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਨ ਉਪੇਤੀਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੁਖਾਦੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਰਾਗਾਨੁਸਯਾਦਯੋ ਕਥਿਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨੁਸਯੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਰਾਗਾਦਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਅਤਿਇਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹੋ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਸੋ ‘‘ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਥੋ ਸੋ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਭਿਭਵਤ੍ਥੋਤਿ.
ਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਪਾਤਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੨. ਯਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਨਤ੍ਥਿ ਏਕਨ੍ਤਿਕਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਪਾਤਸ੍ਸ ਅਲਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ਅਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਨ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਥਂ, ਮੁਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਤਿ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਯਂ ਤਂ ਉਦਕਂ ਪਤਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਮੁਦ੍ਦਪਿਟ੍ਠੇ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਵੇਰਮ੍ਭਵਾਤਸਦਿਸੋ ਮਹਾਵਾਤੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਾਪੇਤਿ, ਤਂ ਕਦਾਚਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਭਿਮੁਖਂ, ਕਦਾਚਿ ਸਿਨੇਰੁਪਾਦਾਭਿਮੁਖਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਤਿਹਨਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬਲਵਾਮੁਖਂ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵੇਗੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਮਹਤਾ ਵਾਤਵੇਗੇਨ ਸਮੁਦ੍ਧਤਂ ਤੇਨੇਵ ਵੇਗੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤਞ੍ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਮਹਾਨਰਕਪਪਾਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾਯਾਮਵਿਤ੍ਥਾਰਗਮ੍ਭੀਰਸੋਬ੍ਭਪਪਾਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਨਂ. ਅਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਭੂਤਂ. ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਹਿ ਵਾਚਾ ਅਭੂਤਂ ਨਾਮ.
ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਨ ਲਭਿ. ਅਨਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਨਿਬਨ੍ਧਨਤ੍ਥਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ. ਦੁਬ੍ਬਲਞਾਣੋਤਿ ਞਾਣਬਲਰਹਿਤੋ. ‘‘ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰੇਸੁ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਵੇਦਨਾ ਸੁਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ. ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਕੋ…ਪੇ… ਯੋਗਾਵਚਰੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ ਮਤ੍ਤਸੋ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ.
ਪਾਤਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੩. ਵਿਪਰਿਣਾਮਨਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਖਾ, ਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਤਾ ਪਨ ਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਏਕਨ੍ਤਿਕਾਤਿ. ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪੀਲ਼ਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ. ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮਾਗਮੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਤੇਨ ਪਾਕਭਾਵਪੁਬ੍ਬਕੋ ਅਤ੍ਤਲਾਭੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਭਾਵਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਭਙ੍ਗੁਪਗਮਨਾਕਾਰੇਨ. ਤੇਨ ਵਿਦ੍ਧਂਸਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਉਭਯੇਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਸਿਖਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਾਕਾਰੋ ਇਤਰਾਸੁਪਿ ਵੇਦਨਾਸੁ ਲਬ੍ਭਤੇਵ, ਅਧਿਕੋ ਚ ਪਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵੋ. ਦੁਕ੍ਖਤਾਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਤਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਅਦ੍ਦਾਤਿ ਞਾਣਗਤਿਯਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਅਦਕ੍ਖਿ. ਞਾਣਗਮਨਞ੍ਹੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਨ੍ਤਸਭਾਵਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਤੋ ਉਪਸਨ੍ਤਰੂਪਤ੍ਤਾ.
ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਸਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੪. ਦ੍ਵੀਸੁ ਜਨੇਸੂਤਿ ਸੁਤਵਨ੍ਤਅਸ੍ਸੁਤਵਨ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਜਨੇਸੁ. ਅਨੁਗਤਵੇਧਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਵੇਧਸ੍ਸ ਅਨੁਗਤਵੇਧਂ. ਬਲਵਤਰਾ ਦਿਗੁਣਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਤਰਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਯਥਾ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਨੁਵੇਧਨਾ ਬਲਵਤਰਾ, ਏਵਮੇਵ. ਸਮਾਧਿਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ. ਸਮਾਧਿਸੀਸੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਝਾਨਞ੍ਚ ਗਹਿਤਂ. ਸੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਮੇਵ. ਤਾਸਂ ਸਮਧਿਗਤਾਨਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਨਂ. ਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ. ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੁਲਿਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪੁਰਿਮਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨੁਸਯੋਵ ਕਥਿਤੋ, ਸੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਪਹਾਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਧੁਰਂ. ਅਨਾਗਾਮੀਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਰੋਧਪ੍ਪਹਾਨਂ ਲਬ੍ਭਤਿ.
ਸਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਪਠਮਗੇਲਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੫. ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਗਿਲਾਨੇ ਉਪਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੇ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗੋ ਸਪ੍ਪਾਯੋ ਯੇਸਂ ਤੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਪ੍ਪਾਯਾ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਰਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਕਾਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਵਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਯਨ੍ਤਿ ਪਨ ਤਾਯ ਏਵ ਖਯਸਙ੍ਖਾਤਂ. ਵਿਰਾਗਨ੍ਤਿ ਵਿਰਜ੍ਜਨਂ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਂ, ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਵਾ.
ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਗਮਨਟ੍ਠਾਨਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਯੇਵ ਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ. ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਮੇਵ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਯੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਮਿਸ੍ਸਕਾਤਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾ. ਭਾਵਨਾਕਾਲੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ‘‘ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਪਹੀਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.
ਪਠਮਗੇਲਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮-੯. ਦੁਤਿਯਗੇਲਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੬-੨੫੭. ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸਸੀਸੇਨ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਨ ਹਿ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨੇਹਿ ਵਿਨਾ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਯੋਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਫਸ੍ਸਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਵਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ.
ਦੁਤਿਯਗੇਲਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਫਸ੍ਸਮੂਲਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੮. ਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਹਿਤਂ ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਂ. ਸੋ ਪਨੇਸ ਹਿਤਭਾਵੋ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਵਮੇ ਦਸਮੇ ਚ ਸੁਤ੍ਤੇਪਿ. ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਵੇਦਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨੀਯਵੇਦਨਾ ਏਵ ਕਥਿਤਾ, ਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਫਸ੍ਸਮੂਲਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸਗਾਥਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਰਹੋਗਤਵਗ੍ਗੋ
੧. ਰਹੋਗਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੯. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵੇਦਯਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਖਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ, ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਯਾ ਏਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਾਕਾਰੋ, ਯਾ ਖਯਸਭਾਵਤਾ ਵਿਨਸ੍ਸਨਸਭਾਵਤਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਨਸਭਾਵਤਾ, ਏਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ. ਸਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ. ਵੇਦਨਾਨਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਏਵ ਸਙ੍ਖਾਰਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਤਾਸਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਚ ਨਾਮ ਮਰਣਂ ਭਙ੍ਗੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਵੇਦਨਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਯਥਾ ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ‘‘ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਰੁਪ੍ਪਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਚ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਾਰੇ.
ਰਹੋਗਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਅਗਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬੨. ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਵਾ ਏਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਪਠਮਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ. ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਪਿ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਸਵਿਤਕ੍ਕਚਾਰਸ੍ਸ ਨਿਰਾਮਿਸਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਤਸ੍ਸਪਿ ਵਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕਾਮਹੇਤੁ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ ਕਾਮਾਮਿਸੇਨ ਸਾਮਿਸਾ ਵੇਦਨਾ. ਅਨੁਤ੍ਤਰਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹਂ ਤਦਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਿਜ੍ਝਮਾਨੇ ਪਿਹਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾ ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਨਾਮ. ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਗਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫-੮. ਪਠਮਆਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬੩-੨੬੬. ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਨਯਾਨੇਵ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਤੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਦੇਸਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ. ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾਚਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯਾਵ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ, ਤਾਵ ਦੇਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਕਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਾਵ ਪਰਿਪੂਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਉਪਡ੍ਢਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਕਾਨਿ, ਦੇਸਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਠਮਆਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯-੧੦. ਪਞ੍ਚਕਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬੭-੨੬੮. ਦਣ੍ਡਮੁਗ੍ਗਰਂ ਅਗ੍ਗਸੋਣ੍ਡਮੁਗ੍ਗਰਂ. ਕਾਲ਼ਸੁਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਪਨਂ ਕਾਲ਼ਸੁਤ੍ਤਨਾਲ਼ਿ. ਵਾਸਿਆਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕਙ੍ਗੋ. ਵਤ੍ਥੁਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਠਪੇਤੀਤਿ ਥਪਤਿ. ਪਣ੍ਡਿਤਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰੋ, ਨ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰੋ. ਦ੍ਵੇਪਾਨਨ੍ਦਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ ਕਤੋ – ‘‘ਦ੍ਵੇਪਿ ਮਯਾ ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ. ਪਸਾਦਕਾਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਕਾਯਿਕਾ, ਚੇਤੋਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਚੇਤਸਿਕਾ. ਆਧਿਪਚ੍ਚਟ੍ਠੇਨ ਸੁਖਮੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸੁਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਉਪਵਿਚਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਉਪੇਚ੍ਚ ਵਿਚਰਣਵਸੇਨ. ਅਤੀਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਾਧਿਕਂ ਸਤਂ ਅਟ੍ਠਸਤਂ.
ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਆਦੀਹਿ ਵਿਸੁਂ ਤੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੋ ਏਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ. ਏਕਾਪਿ ਵੇਦਨਾ ਕਥਿਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ’’ਤਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਂ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਤ੍ਥਾਨਨ੍ਦ, ਏਤਸ੍ਮਾ ਸੁਖਾ ਅਞ੍ਞਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਥਪਤਿਨੋ ਵਾਦਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾ ‘‘ਸੁਖ’’ਨ੍ਤੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕਨ੍ਤਤਰਂ ਮਨੋਰਮਤਰਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਣੀਤਤਰਨ੍ਤਿ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਨੀਤਤਾਯ ਉਲ਼ਾਰਤਰਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤਪ੍ਪਕਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਖਾਦਨੇਨ, ਸੁਕਰਂ ਓਕਾਸਦਾਨਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ. ਨਿਰੋਧੋ ਸੁਖਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸੁਖਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ.
ਸੁਖਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਤਿ ਸੁਖਮਿਚ੍ਚੇਵ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸੀਸਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਯ ਸੀਸਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਦੇਸਨਾਯ ਉਦ੍ਦੇਸਾਧਿਮੁਤ੍ਤੇ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਸਮਂ ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਪਞ੍ਚਕਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਰਹੋਗਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਅਟ੍ਠਸਤਪਰਿਯਾਯਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸੀਵਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬੯. ਚੂਲ਼ਾ ਪਨ ਅਸ੍ਸ ਮਹਤੀ ਅਤ੍ਥਿ ਸਵਿਸੇਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮੋਲ਼ਿਯਸੀਵਕੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਛਨ੍ਨਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਤਿ ਕਮ੍ਬਲਾਦਿਨਾ ਕੋਪੀਨਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ. ਪਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਨੀਤਿ ਪਿਤ੍ਤਹੇਤੁਕਾਨਿ. ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਸਮ੍ਭਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਸਲਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ. ਪਿਤ੍ਤਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਭੇਸਜ੍ਜਸਮ੍ਭਰਣਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਤਦਤ੍ਥਂ ਆਮਿਸਕਿਞ੍ਜਕ੍ਖਸਮ੍ਭਰਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਾਣਂ ਹਨਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਭੇਸਜ੍ਜਕਰਣੇ ਉਦਾਸੀਨੋ.
ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਿਤ੍ਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਲੋਕਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਪਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਸਮੋਧਾਨਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਜਾਤਾਨਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਾਨਿ. ਪੁਰਿਮਉਤੁਨੋ ਵਿਸਦਿਸੋ ਉਤੁਵਿਪਰਿਣਾਮੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸਭਾਗਉਤੁਤੋ ਜਾਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਦਕੋ ਥਦ੍ਧਲੂਖਭੂਮਿਵਿਭਾਗੋ ਜਙ੍ਗਲਦੇਸੋ, ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਨੁਪਦੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਮਲਯਂ ਹਿਮਸੀਤਬਹੁਲੋ, ਇਤਰੋ ਉਣ੍ਹਬਹੁਲੋ.
ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਿਚਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਮਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਹਰਣਵਸੇਨ, ਜਾਤਾਨਿ ਪਨ ਅਸਯ੍ਹਸਹਨਅਦੇਸਅਕਾਲਚਰਣਾਦਿਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਭਾਰਵਹਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾਨੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਯਂ ਚੋਰੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕੇਵਲਨ੍ਤਿ ਬਾਹਿਰਪਚ੍ਚਯਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਤੇਨੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਤੋਵ ਜਾਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਪਤੀਕਾਰੇਨ. ਲੋਕਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮ ਕਥਿਤੋ ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਸਮਞ੍ਞਾਯ ਲੋਕਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਕਾਮਂ ਸਰੀਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਵ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਏਵਮਯਂ ਲੋਕਵੋਹਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਵਾਦਪਟਿਸੇਧੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਸੀਵਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨-੧੦. ਅਟ੍ਠਸਤਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭੦-੨੭੮. ਵੇਦਨਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਧਿਕਂ ਸਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਸਤਸ੍ਸ ਤਬ੍ਭਾਵਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯੋ ਕਾਰਣਂ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਟ੍ਠਸਤਪਰਿਯਾਯੋ, ਸੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਸਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਭੂਤਂ ਕਾਰਣਂ. ਕਾਯਿਕਾਤਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਕਾਯਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰੇਯੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਕਾਮਭੂਮਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਿਭੂਮਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਰੂਪੇ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ, ਨ ਲੋਕਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਰਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾ. ਉਪਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਉਪੇਚ੍ਚ ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ.
ਪਟਿਲਾਭਤੋਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਭਾਵਤੋ. ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਅਤੀਤਂ ਖਣਤ੍ਤਯਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਨਿਰੁਦ੍ਧਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ, ਪਕਤਿਵਿਜਹਨੇਨ ਵਿਪਰਿਣਤਂ. ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਤੋਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ. ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਕਾਮਗੁਣਾ ਹਿ ਇਧ ਗੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤਧਮ੍ਮੇਨ ਗੇਹਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਵਿਪਰਿਣਾਮਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮਨਂ ਵਿਰਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਞ੍ਚ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਅਤੀਤੇ. ਏਤਰਹੀਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ. ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਚੇਵ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧਂ ਪਾਪੇਤੁਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਨਾਮ. ਲੋਕਾਮਿਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ. ਤਦਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਆਯਤਨਂ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੂਤਿ ਅਰਿਯਫਲਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਪਿਹਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਮਿਚ੍ਛਂ.
ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਰਹਿਤਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ. ਬਾਲ੍ਯਯੋਗਤੋ ਬਾਲਸ੍ਸ, ਤਤੋ ਏਵ ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ. ਕਿਲੇਸੋਧੀਨਂ ਮਗ੍ਗੋਧੀਹਿ ਅਜਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੋਧਿਜਿਨਸ੍ਸ. ਸਤ੍ਤਮਭਵਾਦਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਨਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਜਿਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਾਕਜਿਨਸ੍ਸ. ਅਨੇਕਾਦੀਨਵੇ ਵਟ੍ਟੇ ਆਦੀਨਵਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨੇਨ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਵੇਧਬਾਹੁਸਚ੍ਚਾਭਾਵੇਨ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ. ਰੂਪਂ ਸਾ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ ਨ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕੋਤਿ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਕੋ. ਤਤਿਯਾਦੀਨਿ ਯਾਵ ਦਸਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
ਅਟ੍ਠਸਤਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੧. ਨਿਰਾਮਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭੯. ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਚ ਕਿਲੇਸਾਮਿਸੇਨ ਸਾਮਿਸਾ. ਨਿਰਾਮਿਸਾਯਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਾਵਾਤਿ ਏਕਂਸਵਚਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਤਥਾ ਨਿਸ੍ਸਮੇਤਬ੍ਬਤਾਯ. ਸਾ ਹਿ ਪੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਨ੍ਤਕਿਲੇਸਾਮਿਸੇ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਵਿਸਯਤਾਯ ਸਯਮ੍ਪਿ ਸਾਤਿਸਯਂ ਸਨ੍ਤਸਭਾਵਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰਾਮਿਸਾਯਪਿ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਨੁ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਪ੍ਪਟਿਹਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਪਟਿਹਰਣਰਹਿਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਹਾਰਂ, ਕੇਨਚਿ ਅਨਾਵਟਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਵਾਰੇਸੂਤਿ ਸੁਖਵਾਰਉਪੇਕ੍ਖਾਵਾਰੇਸੁ.
ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਾਰੋ ਪਨ ਨ ਅਤਿਦਿਟ੍ਠੋ ਇਤਰੇਹਿ ਵਿਸਦਿਸਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਾਰੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਭਾਵਿਤਰੂਪਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਸਾਮਿਸੋ ਨਾਮ ਯਸ੍ਮਾ ਸਾਮਿਸਰੂਪਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿ ਚੇਵ ਸਾਮਿਸਰੂਪਪਟਿਭਾਗਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਰੂਪਾਮਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤੇਨ ਰੂਪਾਮਿਸੇਨ ਸਾਮਿਸੋ ਨਾਮ. ਅਰੂਪਾਮਿਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਰੂਪਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਿਰਾਮਿਸੋ ਨਾਮ.
ਨਿਰਾਮਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਟ੍ਠਸਤਪਰਿਯਾਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਵੇਦਨਾਸਂਯੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.