੧. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਚਕ੍ਖਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁ, ਞਾਣਂ, ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਜਾਨਨੇਨ ਸਮਵਿਸਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇ ਚਕ੍ਖਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁ, ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਹਿ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਅਨੁਲੋਮਿਕਞਾਣਯਥਾਭੂਤਞਾਣਾਨਞ੍ਚੇਵ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਾਦੀਨਞ੍ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਵਿਭਾਵਿਤਞਾਣਂ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣਞ੍ਚ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮੇ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁ, ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਫਲਾਨਿ ਤਂਤਂਪਟਿਪਕ੍ਖੇਸੁ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪਹਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਤੋ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ. ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤੋ ਦੇਵਾਨਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਯਾਤਿ ਤਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਿਸੇਸੋ. ਆਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਆਲੋਕਫਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੫) ਨਯੇਨ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਿਦਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਾਨੀ’’ਤਿ ਅਪਰੇ.

ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਹਿ ਏਤੇਹਿ ਅਭਿਸਮ੍ਭਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਭਾਰਾ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਭੂਤਾ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਾ. ਸਹ ਸਮ੍ਭਾਰੇਹੀਤਿ ਸਸਮ੍ਭਾਰਂ. ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਪਸਾਦੋ. ਅਕ੍ਖਿਕੂਪਕੇ ਅਕ੍ਖਿਪਟਲੇਹੀਤਿ ਉਭੋਹਿ ਅਕ੍ਖਿਦਲੇਹਿ. ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਆਪੋਧਾਤੁਮੇਵ ਸਮ੍ਭਵਭੂਤਮਾਹ. ਇਧ ‘‘ਤੇਰਸ ਸਮ੍ਭਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੫੯੬) ਪਨ ਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਚੁਦ੍ਦਸ ਸਮ੍ਭਾਰਾ’’ਤਿ ਆਗਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਣ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਾਯਤਨਮੇਵ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾਦਿਸਣ੍ਠਾਨਭੂਤਂ. ਵਿਸੁਂ ਵਚਨਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਤਥਾਭੂਤਾਨਂ ਅਤਥਾਭੂਤਾਨਞ੍ਚ ਆਪੋਧਾਤੁਵਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਚਤੁਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤੇਹਿ ਸਹ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਾਤੁਤ੍ਤਯਨਿਸ੍ਸਿਤਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਮਣ੍ਡਲੇਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਠਿਤਾਨਂ ਪਟਿਬਿਮ੍ਬਪਞ੍ਞਾਯਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਚਕ੍ਖੁਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਮਣ੍ਡਲੇ. ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਸ੍ਸ ਅਨੇਕਕਲਾਪਗਤਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਸਤ੍ਤ ਅਕ੍ਖਿਪਟਲਾਨਿ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਤ੍ਤ ਅਕ੍ਖਿਪਟਲਾਨਿ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇਹਿ ਕਤੂਪਕਾਰਂ ਤਂਨਿਸ੍ਸਿਤੇਹੇਵ ਆਯੁਵਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਾਲਿਤਪਰਿਵਾਰਿਤਂ ਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕੇਹਿ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰੇਹਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਯਮਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਰੂਪਾਯਤਨਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨੋ ਸੋਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਚੇਵ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ.

ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਗਤਕਿਰਿਯਮਯਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ. ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਪਨਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.