੩. ਹਾਲਿਦ੍ਦਿਕਾਨਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩. ‘‘ਅਵਨ੍ਤਿਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥੇ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੁ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਅਵਨ੍ਤਿਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥਸਙ੍ਖਾਤੇ’’ਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸਤੋ ਹਿ ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾਯ ਅਵਨ੍ਤਿਰਟ੍ਠਂ. ਪਵਤ੍ਤਯਿਤ੍ਥ ਏਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਲਦ੍ਧਿਪਵਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ. ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਧਾਤੂਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਰੂਪਧਾਤੁਮ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨ ਰਾਗੇਨ ਸਹਜਾਤੇਨਪਿ ਅਸਹਜਾਤੇਨਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨੇਵ ਵਿਨਿਬਦ੍ਧਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਓਕਸਾਰੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪਧਾਤੁਸਞ੍ਞਿਤੇ ਓਕੇ ਸਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਵਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਓਕਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਗੇਹਸਾਰੀ ਆਲਯਸਾਰੀ’’ਤਿ.

ਉਗਚ੍ਛਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਵੇਤੀਤਿ ਓਕੋ, ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਾਦਿ. ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰਾਦਿਨਾ ਚੇਵ ਕਮ੍ਮੂਪਨਿਸ੍ਸਯਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਨਾ ਚ. ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਖੋ, ਗਹਪਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੁ ਕਤਰਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੋਹਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਤ੍ਥਂ ਅਪਗਮਨਤ੍ਥਂ. ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਵਾਤਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾਵ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ – ‘‘ਰੂਪੁਪਯਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੩). ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮ੍ਪਿ.

ਦਲ਼੍ਹਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਯਾ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਭੂਤਾਤਿ ਤਂ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੋਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਭੂਤਾ. ਅਨੁਸਯਭੂਤਾਤਿ ਰਾਗਾਨੁਸਯਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯਭੂਤਾ. ਉਪਰਿਮਕੋਟਿਯਾਤਿ ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਕੋਟਿਯਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਞੇਵ ਹਿ ਤੇ ਸਵਾਸਨਾ ਪਹੀਨਾ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾਤਿ ਚੋਦੇਤਿ – ‘‘ਇਧ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਕਸ੍ਮਾ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਰਾਗਵਿਨਿਬਨ੍ਧਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਯਥਾ ਯਥਾ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਸਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ਸਮ੍ਮੋਹਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋਵ ਨਤ੍ਥਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਓਕਂ ਅਸਰਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਲਕ੍ਖਣੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਅਸਰਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ.

ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ. ਆਰਮ੍ਮਣ…ਪੇ… ਨਿਕੇਤਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਨ ਰੂਪਮੇਵ ਨਿਕੇਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਨਿਕੇਤਂ.

ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਬਲਵਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵੇਨ ਤਂ ‘‘ਓਕੋ’’ਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਤਾਨਿ ‘‘ਨਿਕੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮਾਨੇਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਗੇਹਮੇਵ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਨਿਕੇਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਾਦਿ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਦੁਬ੍ਬਲਤਰੋ ਹੋਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ.

ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਸੁਖੇਨਾਤਿ ਗੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖੇਨ ਸੁਖਿਤੋ ਸੁਖਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇਸੂਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇਸੁ ਚੇਵ ਮਹਨ੍ਤੇਸੁ ਚ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਥੇਸੁ. ਸਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ. ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੇ.

ਏਵਂਰੂਪੋਤਿ ਈਦਿਸਰੂਪੋ. ਵਣ੍ਣਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਰੂਪਸਦ੍ਦੋ ਰੂਪਾਯਤਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਣ੍ਠਾਨਸ੍ਸਪਿ ਵਾਚਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਦੀਘਰਸ੍ਸ ਕਾਲ਼ੋਦਾਤਾਦੀਸੁ ਰੂਪੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਖਾਦੀਸੂਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਦੀਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਿਯਾ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵਿਸਯਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾਵਿਸੇਸਪਤ੍ਥਨਮਾਹ. ਏਵਂਵਿਞ੍ਞਾਣੋਤਿ ਪਨ ਇਧ ਵਿਸਯਮੁਖੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਸੇਸਪਤ੍ਥਨਂ ਵਦਤਿ – ‘‘ਏਵਂਨਿਪੁਣਰੂਪਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਂ, ਏਵਂਪਞ੍ਚਪਸਾਦਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਨਿਸ੍ਸਯਞ੍ਚ ਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

ਵਟ੍ਟਂ ਪੁਰਤੋ ਅਕੁਰੂਮਾਨੋਤਿ ਲੋਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ. ਅਸਿਲਿਟ੍ਠਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ. ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਦੋਸੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਦੋਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧੇਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਮਾਗਮੇ. ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹਿ ਦੋਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਮੋਚੇਹਿ.

ਹਾਲਿਦ੍ਦਿਕਾਨਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.