੩-੫. ਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੯-੧੧੧. ਸੁਰਾਮੇਰਯਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਪਿਟ੍ਠਸੁਰਾਦਿਸੁਰਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਵਾਦਿਮੇਰਯਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ. ਮਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਮਜ੍ਜਂ. ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪ੍ਪਮਾਦੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਮਜ੍ਜਤਿ ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਮਾਦੇ ਪਮਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥੇਸੁ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵਾਤਿ.

ਪਞ੍ਚਮੇ ਤਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੁਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਮੇ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਣੋ ਨਾਮ ਵੋਹਾਰਤੋ ਸਤ੍ਤੋ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਤਂ ਪਾਣਂ ਅਤਿਪਾਤੇਨ੍ਤਿ ਅਤਿਚ੍ਚ ਅਨ੍ਤਰੇਯੇਵ, ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ ਸਣਿਕਂ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਪਾਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ. ਆਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਨ ਸਮ੍ਮਾ, ਗਾਰਯ੍ਹਵਸੇਨ. ਮੁਸਾਤਿ ਅਤਥਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਵਸੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਿਯਸੁਞ੍ਞਕਰਣਤੋ ਪਿਸੁਣਾ, ਪਿਸਤਿ ਵਾ ਪਰੇ ਸਤ੍ਤੇ, ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਿਕਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਮਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਏਕਨ੍ਤਫਰੁਸਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਫਰੁਸਵਾਚਾ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਸਦ੍ਦੋ ਲੁਬ੍ਭਨੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਭਣ੍ਡੇ ਲੁਬ੍ਭਨਸੀਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦੋਸਵਸੇਨ ਵਿਪਨ੍ਨਂ. ਪਕਤਿਵਿਜਹਨੇਨ ਪੂਤਿਭੂਤਂ. ਸਾਧੂਹਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿਕਾਹੇਤੁਕਅਕਿਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰੀਤਦਿਟ੍ਠਿ.

ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਾਨਂ. ਵੋਹਾਰਤੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਤੋ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪੇਤਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਪਯੋਗਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਵਿਪਰਿਯਾਯੇਪਿ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਦ੍ਧਿਮਯੋਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਿਦ੍ਧਿਮਯੋ ਦਾਠਾਕੋਟਨਾਦੀਨਂ ਵਿਯ.

ਮੇਥੁਨਸਮਾਚਾਰੇਸੂਤਿ ਸਦਾਰਪਰਦਾਰਗਮਨਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੇਸੁ ਮੇਥੁਨਸਮਾਚਾਰੇਸੁ. ਤੇਪਿ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਕਾਮਾ ਨਾਮ. ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋਤਿ ਗਾਰਯ੍ਹਾਚਾਰੋ. ਗਾਰਯ੍ਹਤਾ ਚਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਨਿਹੀਨਤਾਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਲਾਮਕਾਚਾਰੋ’’ਤਿ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਤਿ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸੇਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ. ਗੋਤ੍ਤਰਕ੍ਖਿਤਾਤਿ ਸਗੋਤ੍ਤੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਾਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਾ ਨਾਮ ਸਾਰਕ੍ਖਾ. ਯਸ੍ਸਾ ਗਮਨੇ ਦਣ੍ਡੋ ਠਪਿਤੋ, ਸਾ ਸਪਰਿਦਣ੍ਡਾ. ਭਰਿਯਭਾਵਾਯ ਧਨੇਨ ਕੀਤਾ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ. ਛਨ੍ਦੇਨ ਵਸਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦਵਾਸਿਨੀ. ਭੋਗਤ੍ਥਂ ਵਸਤੀਤਿ ਭੋਗਵਾਸਿਨੀ. ਪਟਤ੍ਥਂ ਵਸਤੀਤਿ ਪਟਵਾਸਿਨੀ. ਉਦਕਪਤ੍ਤਂ ਆਮਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾ ਓਦਪਤ੍ਤਕਿਨੀ. ਚੁਮ੍ਬਟਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾ ਓਭਟਚੁਮ੍ਬਟਾ. ਕਰਮਰਾਨੀਤਾ ਧਜਾਹਟਾ. ਤਙ੍ਖਣਿਕਂ ਗਹਿਤਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਨ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦਤਾਯ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਸਤਿਪਿ ਮਗ੍ਗੇਨਮਗ੍ਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਧਿਵਾਸਨੇ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸੇਵਨਾਭਿਸਨ੍ਧਿਪਯੋਗਾਭਾਵਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਵਨਾਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਪਯੋਗਾਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸੇਵਨਾਪਯੋਗਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਪੁਰੇਤਰਂ ਸੇਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਨ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸਪਿ ਸੇਵਨਾਪਯੋਗਾਭਾਵੇ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਯੋ, ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਯੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਭਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਆਸੇਵਨਮਨ੍ਦਤਾਯਾਤਿ ਯਾਯ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਫਂ ਪਲਪਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਤਰਕਾਲਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਸੇਵਨਾਤਿ ਪਰਿਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਤਿ ਚੇਤਨਾ.

ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਵਾਚਿਨੋ ਧਾਤੁਸਦ੍ਦਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਪਰਭਣ੍ਡਾਭਿਮੁਖੀਤਿਆਦਿਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਤਾਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਭਣ੍ਡੇ ਲੁਬ੍ਭਨਵਸੇਨ ਨਿਨ੍ਨਤਾਯ. ਅਭਿਪੁਬ੍ਬੋ ਝੇ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੁਬ੍ਭਨੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਗੁਣਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਾ, ਮਹਾਗੁਣਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਣਾਮਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਹਿਤਸੁਖਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਯਤੀਤਿ ਯੋ ਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਤਿ ਸਮਵਾਯੇ ਹਿਤਸੁਖਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ. ਅਹੋ ਵਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਨੇ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਣਾਮਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਚਿਨ੍ਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਨਿਯਮਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਨੇਸਂ ਦਾਰੁਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ.

ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਗਹਣਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਯਥਾਤਚ੍ਛਗਹਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਗਹਣੇਨ. ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਤਥਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਵਿਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਸੇਵਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਹਨ੍ਤਤਾਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ. ਵਤ੍ਥੁਨੋਤਿ ਗਹਿਤਵਤ੍ਥੁਨੋ. ਗਹਿਤਾਕਾਰਵਿਪਰੀਤਤਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਹਿਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਪਰੀਤਤਾ. ਤਥਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਹਿਤਾਕਾਰੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਨ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ.

ਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਸਭਾਵਤੋ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ, ਯਂਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮਾਵਾਤਿ ਚੇਤਨਾਸਭਾਵਾ ਏਵ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਨੁ ਚੇਤਨਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ ਨ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਨ, ਅਵਚਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਨਾਯ ਅਕਮ੍ਮਪਥਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਅਵਚਨਂ, ਕਦਾਚਿ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਦਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ਅਵਚਨਂ. ਯਦਾ, ਪਨਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਸਙ੍ਗਹੋ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤੋ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਦਿ ਚੇਤਨਾਯ ਸਬ੍ਬਦਾ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਅਨਿਯਤੋ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਅਵਚਨਂ, ਨਨੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਅਨਿਯਤੋ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਅਵਚਨਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਮ੍ਮਪਥਤਾਤਂਸਭਾਗਤਾਹਿ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਚੇਤਨਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ. ਸਾ ਪਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕਾਤਿ ਪਾਕਟੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਿਯਾ. ਚੇਤਨਾਯ ਹਿ ‘‘ਚੇਤਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਦਾਮਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੬੩; ਕਥਾ. ੫੩੯) ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਕਥਾ. ੫੩੯) ਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ. ਕਮ੍ਮਂਯੇਵ ਚ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤੀਨਂ ਤਤ੍ਥੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਪਥਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਪਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪਾਕਟੋ, ਤਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਪਨ ਚੇਤਨਾਸਮੀਹਨਭਾਵੇਨ ਸੁਚਰਿਤਦੁਚ੍ਚਰਿਤਭਾਵੋ, ਚੇਤਨਾਜਨਿਤਪਿਟ੍ਠਿਵਟ੍ਟਕਭਾਵੇਨ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤਿਤਦੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਪਥਭਾਵੋ ਚਾਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਪਾਕਟੋ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋਤਿ, ਤੇ ਏਵ ਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਤਥਾਜਾਤਿਯਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਚੇਤਨਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਮੂਲਂ ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਮੂਲਦੇਸਨਂ ਪਤ੍ਵਾ, ਮੂਲਸਭਾਵੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਦੇਵ ਤਂ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਤੋ ਏਵ ਹਿ ਵਿਰਤੀਤਿ. ‘‘ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੭੧੪) ‘‘ਯਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ‘ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ‘ਸਤ੍ਤੋਤਿ’ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਨੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੋਤਿਪਿ ਏਕੇ. ‘‘ਏਕੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਦ੍ਵੇ ਸੁਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਪਨੇ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਨ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਂ ਏਵ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਨਤੋ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਹਗ੍ਗਤਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਾਧਾਰਣਤੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਟਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਅਤ੍ਥਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਪਿ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਸੁਖਬਹੁਲਤਾਯ ਰਾਜਾਨੋ ਹਸਮਾਨਾਪਿ ‘‘ਚੋਰਂ ਘਾਤੇਥਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਹਾਸੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਵਿਸਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਦਨੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੁਖਵੇਦਨੋਵ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕਾਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੇਦਨਾਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਸੁਖਵੇਦਨੋ ਵਾ ਸਿਯਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਦਨੋ ਵਾ, ਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੋ ਵਾਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਤਿਵੇਦਨੋ ਸਿਯਾ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ‘‘ਲੋਭੋ ਨਿਦਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਦੋਸਮੋਹਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਮੂਲਕੋਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੂਲਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਭਾਵੋ ਦੋਸਵਿਸੇਸੋ, ਨਿਦਾਨਮੂਲੇ ਪਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਲੋਭਮੋਹਵਸੇਨਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਆਮਿਸਕਿਞ੍ਜਕ੍ਖਕਾਮੋਪਿ ਹਿ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਲੋਭੋ ਨਿਦਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੩੪). ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਅਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਤੋ ਯਥਾਉਪਟ੍ਠਿਤਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ. ਸਮਾਦਾਨੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਰਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਰਤਿਯੋਵ ਆਗਤਾ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਨ ਚੇਤਨਾਪਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਚੇਤਨਾਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਵਿਰਤਿਯੋਪੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਅਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਰਮ੍ਮਣਾ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ ਕਥਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਿਰਮਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨੇਵ ਤਾਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਦੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਤਂ ਪਜਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤੋ ਅਨਿਸ੍ਸਟਭਾਵਤੋ.

ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ…ਪੇ… ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਤੋ ਵਿਰਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹੇਵ ਤਪ੍ਪਹਾਨਸਿਦ੍ਧਿਤੋ.

ਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.