੮. ਚੇਤਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੮. ਯਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਟ੍ਠਾਨੇ. ਤੇਨ ਚੇਤਨਾਯ ਵਿਯ ਪਕਪ੍ਪਾਨਾਨੁਸਯਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਂਯੇਵ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਕਾਮਂ ਤੀਸੁਪਿ ਪਦੇਸੁ ‘‘ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥੋ ਪਨ ਚੇਤਨਾਦੀਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਚੇਤਯਨਪਕਪ੍ਪਨਾਨੁਸਯਨਰੂਪੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠਟ੍ਠੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਗਹਿਤਾ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਧਾਰਣਮੇਤਨ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪਾ ਗਹਿਤਾ ਯਥਾਰਹਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਟ੍ਠਸੁਪਿ ਹਿ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਕਪ੍ਪੋ, ਤਤ੍ਥ ਚਤੂਸ੍ਵੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪੋਤਿ. ਕਾਮਂ ਅਨੁਸਯਾ ਲੋਕਿਯਕੁਸਲਚੇਤਨਾਸੁਪਿ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਅਕੁਸਲੇਸੁ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਾਕਟਾਤਿ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਚੇਤਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਕਾਮਰਾਗਾਦਯੋ ਅਨੁਸਯਾਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਤਂਸਦਿਸਤਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਕਾਲਭੇਦੇਨ ਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਭੇਦੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਨਾਗਤਾ ਏਵ ਹਿ ਕਾਮਰਾਗਾਦਯੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਠਿਤਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚੇਤਨਾਪਕਪ੍ਪਨਾਨੁਸਯਸਞ੍ਞਿਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਹੋਤਿ. ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਫਲਦਾਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹੇਤਿ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਵਿਰੁਲ਼੍ਹੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਚਿਤਭਾਵੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਜਵਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰੇਤਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਹਿ ਕਮ੍ਮਚੇਤਨਾਹਿ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਯ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਲਦ੍ਧਪਤਿਟ੍ਠਂ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਮੂਲਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮੂਲੇ ਜਾਤੇ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਨ੍ਤਂ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਦੇਤਿ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ.
ਤੇਭੂਮਕਚੇਤਨਾਯਾਤਿ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ. ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਣੋਤਿ ਇਧ ਪਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਣੋ ਜਾਯਮਾਨਕ੍ਖਣੋ. ਨ ਜਾਯਮਾਨਕ੍ਖਣੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਣੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਨੁਸਯਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਕੋਟਿਯਾਤਿ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭਾਵੇਨ. ਤਦਿਦਂ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾਸੁ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਸੁ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਵਿਪਾਕਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕੋਟਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਾਰਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਤਿ ਅਵਾਰਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਪਚ੍ਚਯੋਵ ਹੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ.
ਪਠਮਦੁਤਿਯਵਾਰੇਹਿ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ‘‘ਨੋ ਚੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਠਮਪਦੇ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਨਿਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਤ੍ਤਾਤਿ ਅਕਰਣਤੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਗਤਾ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਨਿਵਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਸੂਤਿ ‘‘ਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਸੁ.
ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ. ਏਤ੍ਥ ਚੇਤਨਾਪਕਪ੍ਪਨਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ‘‘ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਗਹਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਯੋ ਇਧੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਚਤਸ੍ਸੋਤਿ ਪਟਿਘਦ੍ਵਯਮੋਹਮੂਲਸਮਾਗਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾ. ਚਤੂਸੁ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾਸੂਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਸੁ ਏਵ ਚਤੂਸੁ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾਸੁ, ਇਤਰਾ ਪਨ ‘‘ਨ ਪਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਾਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਂ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਨੋ ਚ ਪਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਨ ਪਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਅਟ੍ਠਸੁ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਅਨੁਸਯੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੋ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਮਸਦਿਸੋਵ ਪੁਰਿਮਨਯੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤ੍ਤਾ.
ਤਦਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਸਮਾਸਭਾਵਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੋ, ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਦ-ਕਾਰਾਗਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਦਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਦਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਮਾਸਪਦਸਿਦ੍ਧਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਥਿਤਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨੁਸਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਭੇਦਨਤੋ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣਨ੍ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਭਾਵਤੋ. ਨਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਨੁਸਯਸਮੁਗ੍ਘਾਟਨਤੋ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਾਨਿ ਫਲਾਨਿ, ਤਦੁਭਯਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਪੁਨਬ੍ਭਵਸੀਸੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਭਵਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਵਾ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਨਬ੍ਭਵਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ ਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ. ਭਵਜਾਤੀਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਦੁਤਿਯਭਵਸ੍ਸ ਤਤਿਯਭਵੇ ਜਾਤਿਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਮ੍ਪਰਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਗਹਣੇਨ ਪਨ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਤੋ ਕਮ੍ਮਭਵੋ ਗਹਿਤੋ, ਜਾਤਿਹੇਤੁਫਲਸਿਦ੍ਧਿਪੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਨੋ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੇਤੇਤਿ ਨੋ ਚ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਭਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਯੂਹਨਂ, ਪਕਪ੍ਪਨਞ੍ਚ ਵਿਨਾਪਿ ਭਵੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਵਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ ਅਨੁਸਯਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚੇਤਨਾਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਜਨਕਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਚੇਪਿ, ਤਦਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕਾਦਿਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕੋਟਿਯਾ ਅਨੁਸਯਿਤਕਿਲੇਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਨ ਚੇਤੇਤਿ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਨ ਗਹਿਤੋ ਚੇਤਨਂ ਵਿਨਾ ਪਕਪ੍ਪਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ.
ਚੇਤਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.