੭. ਅਚੇਲਕਸ੍ਸਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭. ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਅਚੇਲਕੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਲਿਙ੍ਗੇਨ ਅਚੇਲਕੋ. ਤੇਨ ਅਚੇਲਕਚਰਣੇਨ ਅਚੇਲੋ, ਨ ਨਿਚ੍ਚੇਲਤਾਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਾਮੇਨਾਤਿ ਗੋਤ੍ਤਨਾਮੇਨ ਕਸ੍ਸਪੋਤਿ. ਦੇਸੇਤਿ ਪਵੇਦੇਤਿ ਸਂਸਯਵਿਗਮਨਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦੇਸੋ, ਨਿਚ੍ਛਯਹੇਤੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਦੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਂਸਯਵਿਗਮਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਰਣਂ. ਓਕਾਸਨ੍ਤਿ ਅਵਸਂਸਨ੍ਦਨਪਦੇਸਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖਣਂ ਕਾਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨਂ. ਅਨ੍ਤਰੇ ਘਰਾਨਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ, ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੋ. ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀਤਿ ਯਂ ਆਕਙ੍ਖਸਿ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਾਯ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਂ ਇਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ. ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀਤਿ ਯਂ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਕਸ੍ਸਪ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋਪਿ ਪੁਚ੍ਛਸਿ, ਯਂ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਤਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

‘‘ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਠੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਪਨ ਨਯਵਸੇਨ ਸਂਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਅਚੇਲਕਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਯਾਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਸਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਗਾਰਵਜਨਨਤ੍ਥਂ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ ਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸੁਸ੍ਸੂਸਾਯ. ਧਮ੍ਮਗਰੁਕਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਯਾਚਾਪੇਤੀਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮਵਸੇਨ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਪਦਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਕਾਲੇਨਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਮਾਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਭਣੀਤਿ ਪੁਨਵਚਨਵਸੇਨ ਕਿਰਿਯਾਪਦਂ ਵਦਤਿ. ਮਾ ਏਵਂ ਭਣਿ, ਕਥੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚਾ’’ਤਿ ਪਨ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਵਚਨਂ. ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਦੁਕ੍ਖਂ, ਤੇਨ ਕਤਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਚਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਨਵਜ੍ਜੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਪਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਕਾਰਕਵੇਦਕਲਕ੍ਖਣਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ‘‘ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਾ ਹੇਵ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵੋਚ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਦਿ ਬਾਹਿਰਕੇਹਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਚ ਨਿਚ੍ਚੋ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਤਾਯ, ਪੁਰਿਮਰੂਪਾਵਿਜਹਨਤੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਸੇਸਾਧਾਨਸ੍ਸ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਅਹਿਤਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ, ਹਿਤੇ ਚ ਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਉਪਦੇਸੋ ਚ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨੋ ਸਿਯਾ ਅਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ. ਕਥਂ ਵਾ ਸੋ ਉਪਦੇਸੋ ਪਵਤ੍ਤੀਯਤਿ? ਵਿਕਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜਟਾਕਾਸਸ੍ਸ ਵਿਯ ਦਾਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾ ਹਿਂਸਾਦਿਕਿਰਿਯਾ ਚ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਥਾ ਸੁਖਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਭਵਨਬਨ੍ਧੋ ਏਵ ਅਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਕਮ੍ਮਬਨ੍ਧਾਭਾਵਤੋ. ਜਾਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਕੁਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਅਥ ਪਨ ‘‘ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚੇਵ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਚ. ਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਯਂ ਕਿਰਿਯਾਵੋਹਾਰੋ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਰੂਪਾਵਿਜਹਨੇਨ ਅਵਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤੁਂ. ਤੇ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਅਵਤ੍ਥਾਭੂਤਾ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਸਿਯੁਂ ਅਨਞ੍ਞੇ ਵਾ. ਯਦਿ ਅਞ੍ਞੇ, ਨ ਤਾਹਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਹਿਪਿ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਯੋ ਹਿ ਕਰੋਤਿ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ ਚਵਤਿ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਚਾਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਤ੍ਥੋ ਏਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਕਪ੍ਪਨਾਪਿ ਨਿਰਤ੍ਥਿਕਾ ਸਿਯਾ. ਅਥ ਅਨਞ੍ਞੇ, ਉਪ੍ਪਾਦਵਿਨਾਸਵਨ੍ਤੀਹਿ ਅਵਤ੍ਥਾਹਿ ਅਨਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਾਸਂ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਾਦਵਿਨਾਸਸਮ੍ਭਵਤੋ ਕੁਤੋ ਨਿਚ੍ਚਤਾਵਕਾਸੋ. ਤਾਸਮ੍ਪਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਤਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਬਨ੍ਧਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵਾਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵਾਯਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਪਰਤੋਤਿ ‘‘ਪਰਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕੇ ਪਰਸ੍ਮਿਂ ਤਿਵਿਧੇਪਿ ਨਯੇ. ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਚ੍ਚ ਯਦਿਚ੍ਛਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰਣਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਨਾ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਕਾਰਣੇਨ ਯਦਿਚ੍ਛਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹਾਤਿ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਚੇਲਸ੍ਸ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸੋਧੇਨ੍ਤੋਤਿ ਸਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਏਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਲਦ੍ਧਿਯਾ ‘‘ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਗਹਣਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਾਯ.

ਸੋ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀਤਿ ਕਾਰਕਵੇਦਕਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਪਰਂ ਏਤਂ, ਨ ਪਨ ਕਮ੍ਮਕਿਰਿਯਾਫਲਾਨਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਨਾਨਂ ਸਮਾਨਕਾਲਤਾਦਸ੍ਸਨਪਰਂ. ਇਤੀਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਖੋਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇ. ‘‘ਸੋ ਏਵਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਅਨਿਯਤਾਦੇਸਾ ਹਿ ਏਤੇ ਨਿਪਾਤਾ. ਆਦਿਤੋਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਦਿਮ੍ਹਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਗੇਵ ‘‘ਸੋ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸਤੋ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਸਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਲਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਸਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਯਦਿਦਂ ‘‘ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਯਂਕਤਂ…ਪੇ… ਏਤਂ ਪਰੇਤੀ’’ਤਿ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸਸ੍ਸਤਂ ਸਸ੍ਸਤਗਾਹਂ ਦੀਪੇਤਿ ਪਰੇਸਂ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਸਸ੍ਸਤਂ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ. ਤਂ ‘‘ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਤਂ ਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਹਣਂ. ਪਰੇਤਿ ਉਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਰਕਞ੍ਚ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਏਕਮੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤਿਪਿ ਵਤ੍ਥੁਭੇਦੇ ਅਯੋਨਿਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇਨ ਏਕਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ.

ਇਧ ‘‘ਆਦਿਮ੍ਹਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਪਦੇ. ‘‘ਪਰਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਗੇਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ – ‘‘ਪਰਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਗੇਵ ਅਞ੍ਞੋ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਮੁਦੁਕੇ ਉਚ੍ਛੇਦਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇ ਪਠਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ‘‘ਪਰਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਲਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਾਰਕੋਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ. ਤੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਕਾਰਕੇਨ ਕਤਂ. ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹਿ ਫਲਸ੍ਸ ਵੋਹਾਰੋ ਅਭੇਦੋਪਚਾਰਕਤ੍ਤਾ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤਾ ਵੇਦਨਾ ਸਾਤਸਭਾਵਾ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾਦਿਨਾ ਸਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਸਉਪਾਯਾਸਾ, ਏਵਂ. ‘‘ਪਗੇਵ ਇਤਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵੇਦਨਾਯ ਅਭਿਤੁਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸ. ‘‘ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਉਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤਿ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ, ਵਿਭਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਤੋ ਹਿ ਵਿਨਾਸਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਨਿਬਨ੍ਧਨੋ ਉਚ੍ਛੇਦੋ. ਯਥਾ ਹੇਤੁਫਲਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤਿਪਿ ਏਕਸਨ੍ਤਾਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਤਿਪਤਿਤੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇ ਹੇਤੁਫਲਾਨਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਨਾਭਾਵਤ੍ਤਾ ਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨਪਤਿਤਾਨਂ ਵਿਯ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਭੇਦਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਨਯਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਗਹਣਂ ਉਚ੍ਛੇਦਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਏਵਂ ਹੇਤੁਫਲਭੂਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਸਭਾਵਭੇਦੇ ਏਕਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯ ਏਕਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਾਭੇਦਗਹਣਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ. ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਾਭਾਵੇਨ ਏਕਤ੍ਤਗਹਣਨਿਬਨ੍ਧਨੋ ਸਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ, ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਗ੍ਗਾਹਨਿਬਨ੍ਧਨੋ ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਾਵਾਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵਾਯਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿਯੇਵਾਤਿ ਗਹਣਤੋ ਨਿਰੁਦਯਵਿਨਾਸੋ ਇਧ ਉਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ‘‘ਉਚ੍ਛੇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਸੇਸੇਨ ਨਾਸੋ ਵਿਨਾਸੋ, ਅਭਾਵੋ. ਸੋ ਪਨ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੂਨਂ ਦਸ੍ਸਨਪਥਾਤਿਕ੍ਕਮੋਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਹਿ ਨਾਸਸਦ੍ਦੋ ਲੋਕੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ. ਸਭਾਵਵਿਗਮੋ ਸਭਾਵਾਪਗਮੋ ਵਿਭਵੋ. ਯੋ ਹਿ ਨਿਰੁਦਯਵਿਨਾਸੇਨ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

ਏਤੇ ਤੇਤਿ ਵਾ ਯੇ ਇਮੇ ਤਯਾ ‘‘ਸਯਂਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਮਯਾ ‘‘ਸੋ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਅਞ੍ਞੋ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਨ੍ਤਾ, ਤੇ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਏਤੇ ਤੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਪੁਥੂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਅਨੁਪਚਿਤਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰਤਾਯ ਪਰਮਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸਣ੍ਹਂ ਸੁਖੁਮਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਅਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤਾ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਾ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਨ੍ਤਿ, ਏਤੇ ਤੇ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਠਿਤੋ, ਕਰੁਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹੀਤਿ ਹਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਰਣਤੋ…ਪੇ… ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਾਰਣਤੋ ਫਲਂ ਦੀਪਿਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ, ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਾਨੁਰੂਪਞ੍ਹਿ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਫਲਸ੍ਸ. ਨ ਕੋਚਿ ਕਾਰਕੋ ਵਾ ਵੇਦਕੋ ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਹੇਤੁਫਲਮਤ੍ਤਤਾਦਸ੍ਸਨਤੋ ਕੇਵਲਂ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਗਹਣਤੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ‘‘ਏਤੇ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਤਾਵ ਪਦੇਨ. ਸੇਸਪਞ੍ਹਾਤਿ ‘‘ਸਯਂਕਤਞ੍ਚ ਪਰਂਕਤਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਸੇਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨਤ੍ਥਿ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਉਦ੍ਧਤੋ. ਪਟਿਸੇਧਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਤਿਯਪਞ੍ਹੋ, ਤਾਵ ਪਠਮਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਹਿ ਪਞ੍ਹੋ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਭੋ…ਪੇ… ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾ ਕਾਰਕੋ ਵੇਦਕੋ ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਤੇਨ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਯ, ਸੁਖਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਯ ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਵਨ੍ਤਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦੇ ਚ ਸਤਿ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵੀ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਨਵਕਾਸਾ ਨਿਚ੍ਚਤਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਸਯਂਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਠਮਪਞ੍ਹਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਚ੍ਛਾ ਚੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਅਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਪਿ. ਸੇਸਪਞ੍ਹਾਤਿ ਤਤਿਯਪਞ੍ਹਾਦਯੋ. ਤਤਿਯਪਞ੍ਹੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਞ੍ਚ ਤਤਿਯਪਞ੍ਹੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਪਨੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਤਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨਞ੍ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੯-੪੦; ਮਹਾਵ. ੧; ਉਦਾ. ੧).

ਯਂ ਪਰਿਵਾਸਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵਚਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤੇਨ ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਵਸੇਨ. ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਾਤਿਦਿਵਾਪਟਿਕ੍ਕਮਨਂ, ਨਵੇਸਿਯਾਦਿਗੋਚਰਤਾ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਦਕ੍ਖਤਾਦਿ, ਉਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਤਿਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਦਤਾ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਤਿ (ਮਹਾਵ. ੮੭) ਇਮੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਅਟ੍ਠ ਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਤਿਤ੍ਥਿਯਵਤ੍ਤਾਨਿ ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਾਤਿਕਾਲੇਨ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਵਚੀਸਮਾਚਾਰੇਨ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਨਾਤਿਦਿਵਾਪਟਿਕ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਕਂ ਵਤ੍ਤਂ.

ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਪਾਠੋਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਕਸ੍ਸਪਸੁਤ੍ਤੇ ਅਯਂ ਪਾਠੋ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਤਿ ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੦੨-੪੦੩). ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਨਿਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਕਰਣਿਯਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸਮੇਵ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਿਵਾਸਵਤ੍ਤਚਰਣੇਨ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਭਾਵਵੀਮਂਸਨੇਨ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧੋ ਏਵ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਪੁਬ੍ਬੋ ਇਧ ਗਯ੍ਹਤਿ. ਤਿਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਦਤਨ੍ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੇ ਤਿਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਦਤਂ ਦਲ਼੍ਹਤਰਾਭਿਰੁਚਿਤਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤੇਨ ਅਪਾਕਟਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਣਾਪੇਸਿ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵਤੋ. ਗਣੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਤ੍ਤਾਸਨਵਸੇਨ ਗਣੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ.

ਅਚੇਲਕਸ੍ਸਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.