੫. ਕਚ੍ਚਾਨਗੋਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫. ਯਸ੍ਮਾ ਇਧ ਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਬਾਹਿਰਕਾਪਿ ਸਾਸਨਿਕਾਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਨਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਬਹੂਨਂ ਵਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਆਮੇਡਿਤਵਸੇਨ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਥਾਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਹਿਸ੍ਸ ਅਯਂ ਆਮੇਡਿਤਪਯੋਗੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯ ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇ ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞੂ ਏਵ ਪਮਾਣਂ, ਨ ਅਵਿਞ੍ਞੂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵੇ ਅਵਯਵਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਦ੍ਵਯਂ, ਦੁਵਿਧਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹਵਤ੍ਥੁ, ਦ੍ਵਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹਵਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਪਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਦ੍ਵਯਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ’’ਤਿ. ਯਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੋਯਂ ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਥਿਤਾ, ਸਾ ਏਵ ਸਦਾ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਗਾਹਤਾਯ ਸਸ੍ਸਤੋ, ਤਂ ਸਸ੍ਸਤਂ. ਯਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੋਯਂ ਲੋਕੋ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਹੋਤਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਤ੍ਥਿਤਾ, ਸਾ ਏਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਗਾਹਤਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਂ ਉਚ੍ਛੇਦਂ. ਲੋਕੋ ਨਾਮ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੋ ਤਮ੍ਹਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਪਞ੍ਞਾਯ ਯਥਾਭੂਤਪਞ੍ਞਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵੇਵਾਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨਨਿਬਨ੍ਧਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇਸੁ ਏਵ. ਯਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਤੋ ਵਿਨਸ੍ਸਨਤੋ ਕੋਚਿ ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾਵ. ਸਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਾਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹਾਦਿਭੇਦਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੋ, ਸਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ, ਨ ਹੋਤਿ, ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਲੋਕਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਸ੍ਸ ਖਣਿਕਨਿਰੋਧਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਭਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਹੇਤੁਫਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨਾਨੁਪਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੇ ਯਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਨਵਨਵਾਨਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤੋ, ਸਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਹੋਤਿ.

ਲੋਕੋ ਸਮੁਦੇਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਲੋਕਸਮੁਦਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ. ਪਟਿਲੋਮਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਨ੍ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਂਤਂਹੇਤੁਨਿਰੋਧਤੋ ਤਂਤਂਫਲਨਿਰੋਧੋ ਹਿ ਪਟਿਲੋਮਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ. ਯੋ ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਸੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਲੋਕਸਮੁਦਯੋ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਸ੍ਸ. ਅਨੁਚ੍ਛੇਦਂ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਅਨੁਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਹੇਤੁ. ਅਯਮ੍ਪੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਖਣਤੋ ਉਦਯਵਯਨੀਹਰਣਨਯੋ, ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਵਯਨੀਹਰਣਨਯੋਪਿ.

ਉਪਗਮਨਟ੍ਠੇਨ ਤਣ੍ਹਾਵ ਉਪਯੋ. ਤਥਾ ਦਿਟ੍ਠੁਪਯੋ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਯੇਹਿ ਉਪਾਦਾਨਾਦੀਨਂ ਅਨਤ੍ਥਨ੍ਤਰਤਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਪਨ ਤੇਸੁ ਦੁਵਿਧਤਾ ਉਪਾਦੀਯਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਚ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦ੍ਵੇ ਏਵਾਤਿ ਇਧ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਂ ‘‘ਅਹਂ ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਥਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾਨੁਕ੍ਕਮਂਯੇਵ ਪਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰੋਪਰਸ੍ਸ ਸੁਭਂ ਅਸੁਭਨ੍ਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇ. ਵਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਰੂਪਂ ਨਿਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਹੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ. ਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਵਿਰੂਪਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਦਾਨਵਸੇਨ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧੋ.

‘‘ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ’’ਤਿ ਉਪਯੁਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਞ੍ਚਾਯਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚ ਉਪਯੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਨ੍ਤਿ ਆਧਾਰਭੂਤਂ. ਦੋਸਮੋਹਵਸੇਨਪਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਏਵਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇ. ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਥਾਮਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਹਾਨਭਾਵੇਨ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਦੁਭਯਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਂ. ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਯਾ ਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ ਨ ਅਲ੍ਲੀਯਤਿ. ਨ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਨ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਨ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿਯਗਾਹੋ ਨਾਮ ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਗਾਹੇ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਮੇ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਪਸ੍ਸਯਂ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਮੇਵਾਤਿ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਮਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੮੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੨੦; ੩.੩੭੩; ਵਿਭ. ੧੯੦) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਙ੍ਖਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਂਸਯਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ.

ਨ ਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਸਦ੍ਦਹਨੇਨ. ਮਿਸ੍ਸਕਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਆਹਾਤਿ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਵੋਚ. ਨਿਕੂਟਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਹੀਨਨ੍ਤੋ. ਨਿਹੀਨਪਰਿਯਾਯੋ ਹਿ ਅਯਂ ਨਿਕੂਟ-ਸਦ੍ਦੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲਾਮਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਪਠਮਕਨ੍ਤਿ ਚ ਗਰਹਾਯਂ ਕ-ਸਦ੍ਦੋ. ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯਥਾਸਙ੍ਖਤਂ ਭਙ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਏਵ, ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਬ੍ਬਮਤ੍ਥੀਤਿ ਚ ਯਥਾ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਮੂਲਪਰਿਯਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧) ਵਿਯ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ. ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇ. ਕਿਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਤਂ. ਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਾਹੋ ਹਿ ਇਧ ਪਠਮੋ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਾਹੋ ਦੁਤਿਯੋਤਿ ਤਦੁਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਚ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨਿਰੋਧਕਥਨਤੋ ਸਸ੍ਸਤਤਂ, ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਪੁਨੂਪਗਮਨਕਥਨਤੋ ਉਚ੍ਛੇਦਤਞ੍ਚ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਮਜ੍ਝਿਮੇਨ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਨਯੇਨ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਤੇ…ਪੇ… ਅਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿ.

ਕਚ੍ਚਾਨਗੋਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.