੨. ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨. ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਆਹਾਰਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਅਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ. ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ ਚਤੁਆਹਾਰਵਿਭਾਗਦੀਪਕਂ ਦੇਸਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਉਪਰਿ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਨਿਸੀਦਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ. ਵਰਗਨ੍ਧਵਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧੇਨ ਚਨ੍ਦਨਗਨ੍ਧੇਨ ਚੇਵ ਤਦਞ੍ਞਨਾਨਾਗਨ੍ਧੇਨ ਚ ਪਰਿਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਵਰਗਨ੍ਧਵਾਸਿਤਂ. ਰਤਨਚਙ੍ਕੋਟਵਰੇਨਾਤਿ ਰਤਨਮਯੇਨ ਉਤ੍ਤਮਚਙ੍ਕੋਟਕੇਨ. ਦੇਸਨਾਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਨ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾਦੇਸਿਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਨ੍ਤੋ, ਯਥਾ ਉਪਰਿਦੇਸਨਾ ਵਦ੍ਧੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਆਹਾਰਣਕਿਰਿਯਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਏਤਂ…ਪੇ… ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.
ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੇ ਨਾਮ ਇਚ੍ਛਿਤੇ ਤਸ੍ਸ ਉਪਭੁਞ੍ਜਕੇਨਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੋ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਤੁਸਮਯੇਤਿ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮਯੇ. ਸੋ ਹਿ ਉਤੁਸਮਯਸ੍ਸ ਮਤ੍ਤਕਸਮਯਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਉਦਕੇਨ ਅਣ੍ਡਾਨਿ ਮਾ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ. ਗਿਜ੍ਝਪੋਤਕਾ ਵਿਯ ਆਹਾਰਸਞ੍ਚੇਤਨਾਯ ਤਾਨਿ ਕਚ੍ਛਪਣ੍ਡਾਨਿ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਯਂ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਫਸ੍ਸਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਯਂ ਲਦ੍ਧਿ. ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਏਤਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਨ ਪਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਤ੍ਤੁਪਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ. ਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਕਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਹਾਰੇਤੀਤਿ ਨਾਹਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਯਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ ਮਯਾ ‘‘ਆਹਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤਿ. ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋਤਿ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇਤਿ ਸਤ੍ਤੁਪਲਦ੍ਧਿਂ ਅਨਾਦਾਯ ‘‘ਕਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਪਵਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ. ਤੇਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਤੇਨੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਅਤੀਤਭਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਨਾਮਰੂਪੇ ਜਾਤੇ ਸਤੀਤਿ ਨਾਮਰੂਪੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਹੋਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਭਾਗੋ – ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਦਿਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਰੂਪਂ ਪਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ, ਨਿਯਮਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਭੂਤਾਨਿ ਛ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਆਹਾਰੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਾਕਨਾਮਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਨੋ ਸਹਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮਨਾਯਤਨਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪਾਕਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਤ੍ਤਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਉਕ੍ਕਂਸਾਵਕਂਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤਰੇਸਂ ਪਨ ਪਞ੍ਚਾਯਤਨਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਸਹਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪਾਕਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਵਸੇਨ ਛਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਂ. ਪਵਤ੍ਤੇ ਵਿਪਾਕਨਾਮਂ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਤ੍ਤਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਵਿਪਾਕਂ ਪਨ ਅਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਤੋ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਾਦਿਵਤ੍ਥੁਕਮ੍ਪਿ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਨਾਮਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਤੁਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਰੂਪਤੋ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਛਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਨ ਭੂਤਾਨਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਤੁਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਜੀਵਿਤਂ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਤਿਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਤੋ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੫੯੪) ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਦੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਫੁਸਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਦੇਨ੍ਤੋ. ਤਤੋ ਵਿਵੇਚੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੂਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇਨ ਭਗਵਤਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪਦੇਸੁ. ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਪਨ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਿਨੋਪਿ ਯਾਵ ਨ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਪਗੇਵ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਿਨੋ. ਭੂਤੋਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ. ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੋ. ਨ ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿ. ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਦਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਇਦਂ ਨਾਮਰੂਪਂ. ਪੁਨ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਦਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਇਦਂ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਬਹੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਭਗਵਤਾ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਮਤ੍ਤਮਿਦਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਉਪਗਤੋ. ਤੇਨਾਪੀਤਿ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤੁਪਗਤੇਨਾਪਿ. ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਅਵਸਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਦੇਸਨਾਰੁਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਨਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵੀਥਿਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਮੇਵ. ਤਮੇਵਾਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਦਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ. ਏਵਮਾਹਾਤਿ ‘‘ਛਨ੍ਨਂਤ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਆਕਾਰੇਨ ਏਵਂ ਦੇਸਿਤੇ, ‘‘ਵਿਨੇਯ੍ਯਜਨੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਹ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਵਂ ਪੁਰਿਮਭਵਤੋ ਆਯਤਿਭਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਮੂਲਕਾਰਣਵਸੇਨ ਚ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਾਮਰੂਪਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ ਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਮਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਪਿ ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.