੪. ਵਿਪਸ੍ਸੀਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪. ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਮਿਸਨਵਸੇਨ. ਅਨਿਮਿਸੇਹੀਤਿ ਵਿਗਤਨਿਮਿਸੇਹਿ ਉਮ੍ਮੀਲਨ੍ਤੇਹੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਪਦਾਨੇ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਪਦੇ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ‘‘ਅਨਿਮਿਸੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਯਥਾਗਤੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ.

ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਸਲੋਚਨਤੋ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਰਿਮਭਵੇ ਅਨਿਮਿਸਲੋਚਨਤ੍ਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਲਾਲ਼ਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਤੋਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਨਾਦਰੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਅਟ੍ਟਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ.

ਪੁਞ੍ਞੁਸ੍ਸਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਭਗੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯੇਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਭਗਵਾਤਿ ‘‘ਭਾਗ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਯਾਥਾਵਤੋ, ਞਾਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ’’ਤਿ. ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਮਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ, ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮਾ, ਸਾਮਂ ਬੁਜ੍ਝਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ, ‘‘ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਇਧ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਬੋਧਿਮਾ ਸਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ, ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੋ ਯਥਾ ‘‘ਸਾਕਪਤ੍ਥਵੋ’’ਤਿ. ਬੁਜ੍ਝਨਕਸਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਹਾਬੋਧਿਯਾਨਪਟਿਪਦਾਯ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਬੋਧਿ ਚ ਸੋ ਸਤ੍ਤਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ. ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮ ਮਹਨ੍ਤਂ ਬੋਧਿਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਆਦਿਮੂਲਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਕਾਮਂ ਚੁਤੁਪਪਾਤਾਪਿ ਮਰਣਜਾਤਿਯੋ, ‘‘ਜਾਯਤਿ ਮੀਯਤੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਵਤਿ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨ ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਤੇਸਂ ਗਹਣਂ, ਅਥ ਖੋ ਨਾਨਾਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਇਦਂ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਜਿਣ੍ਣਬ੍ਯਾਧਿਮਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣਮੇਵ ਆਦਿਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ.

ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਉਪਾਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਞਾਯੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਥੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਸਮਾਯੋਗੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਸਮਾਗਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਕਰਣਵਚਨੇਨ ਆਹ. ਜਾਤਿਯਾ ਖੋ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਜਰਾਮਰਣੇ ਕਾਰਣਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਯਂ ਹੋਤਿ, ਅਸਤਿ ਚ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਬ੍ਯਭਿਚਾਰਜਾਤਿਕਾਰਣਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇਨ ‘‘ਜਾਤਿਯਾ ਖੋ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਤਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾ ਚਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮਯੋ ਪਟਿਵੇਧੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ. ਹੀਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਗਹਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਾਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮੁਦਯਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਸਮੁਦਯਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਅਨੇਕਵਾਰਞ੍ਹਿ ਸਮੁਦਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮੁਦਯੋ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਆਮੇਡਿਤਵਚਨਂ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਪਰਂ, ਅਥ ਖੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਮੁਖੇਨ ਇਧ ਸਮੁਦਯਸਦ੍ਦੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਮੁਖੇਨ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਂ ਵਦਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਯੋ ਚ ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਇਧ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਤੇ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪੇਨ ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮੁਦਯੋ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਅਵੋਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸਨਭਾਵੋ ਚਕ੍ਖੁ. ਞਾਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਞਾਤਭਾਵੇਨ. ਪਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਪਕਾਰਤੋ ਵਾ ਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਟਿਵੇਧਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋ ਇਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ. ਓਭਾਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਮੁਦਯਭਾਵਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਸ੍ਸ ਮੋਹਨ੍ਧਕਾਰਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਨ੍ਧਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਧਮਨਵਸੇਨ ਅਵਭਾਸਨਵਸੇਨ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ. ਨਿਰੋਧਵਾਰੇਤਿ ਪਟਿਲੋਮਵਾਰੇ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਆਗਤੋ.

ਵਿਪਸ੍ਸੀਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.