੮. ਵਙ੍ਗੀਸਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੯. ਆਲ਼ਵਿਯਨ੍ਤਿ ਆਲ਼ਵਿਨਗਰਸਮੀਪੇ. ਅਗ੍ਗਚੇਤਿਯੇਤਿ ਗੋਤਮਕਚੇਤਿਯਾਦੀਹਿ ਉਤ੍ਤਮਚੇਤਿਯੇ. ਤਂ ਕਿਰ ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਭਾਵੇਨ ਮਨੁਞ੍ਞਤਾਯ ਪਧਾਨਯੁਤ੍ਤਤਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਇਤਰਚੇਤਿਯੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤਂ. ਕਪ੍ਪਤ੍ਥੇਰੇਨਾਤਿ ‘‘ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਗੋਤ੍ਤਤੋ ਆਗਤਨਾਮੋ ਥੇਰੋ, ਸਹਸ੍ਸਪੁਰਾਣਜਟਿਲਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਯਂ ਮਹਾਥੇਰੋ. ਓਹੀਨਕੋਤਿ ਥੇਰੇਸੁ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੇਸੁ ਵਿਹਾਰੇ ਏਵ ਅਵਹੀਨਕੋ ਠਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਵਿਹਾਰਪਾਲੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰੇਨ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ. ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਵਸੇਨ. ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਰਾਗੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ. ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਕੇ ਰਾਗੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ. ਧਮ੍ਮੋ ਵਾਤਿ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ. ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪਰੋ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨੇਵ ਅਭਿਰਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਭਾਤਿ ਯੋਜਨਾ, ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਕਾਰਣਵਚਨਂ.
ਅਨਗਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਗਾਰਵਿਰਹਤੋ ਅਨਗਾਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਯ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਧਾਵਨ੍ਤੀਤਿ ਹਦਯਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਧਾਵਨ੍ਤਿ. ਉਗ੍ਗਤਾਨਨ੍ਤਿ ਉਲ਼ਾਰਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਹੇਸਕ੍ਖਾ ਰਾਜਞ੍ਞਭੂਤਾ’’ਤਿ. ਉਤ੍ਤਮਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਸਪਲਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ. ਪਰਿਕਿਰੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਤਸ੍ਮਾ ਸਹਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਧਨੁਗ੍ਗਹਸਹਸ੍ਸਤੋ. ਅਤਿਰੇਕਤਰਾ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾ. ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਓਲੋਕਨਸਿਤਲਪਿਤਰੋਦਿਤਸਰੇ ਖਿਪਨ੍ਤਿਯੋ. ਨੇਵ ਮਂ ਬ੍ਯਾਧਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨੇਵ ਮਂ ਨਿਜ੍ਝਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ‘‘ਬ੍ਯਾਧਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਾਲੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਹੀਤਿ ਸਕੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਸਾਸਨਧਮ੍ਮੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਭਿਰਤਿਂਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗ੍ਗੋ’’ਤਿ.
ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਅਰਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੦. ਵਿਹਾਰਗਰੁਕੋ ਕਿਰੇਸ ਥੇਰੋਤਿ ਏਤੇਨ ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਵਙ੍ਗੀਸਂ ਓਵਦਿਤੁਂ ਅਨਵਸਰੋ. ਤੇਨ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਾਗੋ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਾਸਨੇ ਅਰਤਿਨ੍ਤਿ ਸੀਲਪਰਿਪੂਰਣੇ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਚ ਅਨਭਿਰਤਿਂ. ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਚ ਰਤਿਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਂ. ਪਾਪਵਿਤਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਕਾਰੇਨ. ਯਥਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਵਨਥਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਕਿਲੇਸਵਨਂ ‘‘ਵਨਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਥਵਿਞ੍ਚ ਵੇਹਾਸਨ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਵਿਯਂ ਆਕਾਸੇ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਥਵਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਜਗਤੀਤਿ ਚ ਪਥਵਿਯਾ ਵੇਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਪਥਵਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਜੀਰਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬ੍ਬਸੋ ਜਰਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਣੇਨ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੁਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਭਾਵਾ’’ਤਿ.
ਪਟਿਘਪਦੇਨ ਗਨ੍ਧਰਸਾ ਗਹਿਤਾ ਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਨਂ ਪਟਿਹਨਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਮੁਤਪਦੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਗਹਿਤਂ ਮੁਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਨ ਲਿਪ੍ਪਤੀਤਿ ਨ ਮਕ੍ਖੀਯਤਿ.
ਸਟ੍ਠਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਛ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਸਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਛਆਰਮ੍ਮਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪੁਥੂ ਅਧਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਾਤਿ ਰੂਪਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਵਸੇਨ ਬਹੂ ਨਾਨਾਵਿਤਕ੍ਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ. ਜਨਤਾਯ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾਤਿ ਮਹਾਜਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਕਿਲੇਸਵਗ੍ਗਗਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਉਪਗਤੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਕਿਲੇਸਵਿਤਕ੍ਕਾ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਚਨਂ ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਕਥਾ.
ਦਬ੍ਬਜਾਤਿਕੋਤਿ ਦਬ੍ਬਰੂਪੋ. ਨੇਪਕ੍ਕੇਨਾਤਿ ਕੋਸਲ੍ਲੇਨ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲਂ.
ਅਰਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਪੇਸਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੧. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਮਹਲ੍ਲਕਾਨਂ. ਨ ਪਾਲ਼ਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਅਪ੍ਪਗੁਣਭਾਵਤੋ. ਨ ਚ ਪਾਲ਼ਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਕਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਤਿ ਪਾਲ਼ਿਗਤਿਯਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਨੇਸਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਿਥਿਲਧਨਿਤਾਦਿਤਂਤਂਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬੁਦ੍ਧਿਂ ਅਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰਣਂ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਧੁਰਤਾ. ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਞਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਹੀਲ਼ਨਵਸੇਨ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਭਾਨਸੁਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਸਂਸਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਿ. ਮਾਨਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਤਂਸਹਭੁਧਮ੍ਮਾ. ਮਾਨਵਸੇਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਹੁਵਾ. ਮਾ ਅਹੋਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵਣ੍ਣਭਣਨਨ੍ਤਿ ਪਰੇਹਿ ਕਿਰਿਯਮਾਨਂ ਗੁਣਾਭਿਤ੍ਥਵਂ. ਅਖਿਲੋਤਿ ਪਞ੍ਚਚੇਤੋਖਿਲਰਹਿਤੋ. ਨਿਸ੍ਸੇਸਂ ਨਵਵਿਧਨ੍ਤਿ ਨਵਵਿਧਮ੍ਪਿ ਮਾਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਕਦੇਸਸ੍ਸਪਿ ਅਸੇਸਤੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਵਿਜ੍ਜਾਯ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਸਮਿਤਤਾਯ ਵੂਪਸਮਿਤਤਾਯ ਸਮਿਤਾਵੀ.
ਪੇਸਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਆਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੨. ਰਾਗੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤੁਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵੇਦਨਾਦਿਭੇਦਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਤਿਗੋਚਰਂ. ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਦਿਤੋ, ਰੂਪਾਦਿਏਕੇਕਮੇਵ ਵਾ ਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਦਿਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਜਾਨਿਤੁਂ. ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਨ੍ਤਾਨੇ ਰੂਪਸਭਾਵੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ.
ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਪਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਂ. ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨਾਤਿ ਅਸੁਭੇ ‘‘ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਭਾਵਹੇਤੁ. ਰਾਗਟ੍ਠਾਨਿਯਨ੍ਤਿ ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁ. ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਸੀਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰਗ੍ਗਹਣਂ ਵਦਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਵਜ੍ਜਨੀਯਂ. ਪਰਤੋਤਿ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥੇਨ ਅਞ੍ਞਤੋ. ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਹਿ ‘‘ਮਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾਪਿ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ਪਰੋ ਨਾਮ, ਸਾ ਚ ਨੇਸਂ ਪਰਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਤੋ ਪਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਕਾਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਆਰਬ੍ਭ ਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਯੇਸਂ ਪਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਲਕ੍ਖਣ-ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣ-ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਮਾਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਾਭਿਸਮਯੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੋ. ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਨਾਭਿਸਮਯੋ, ਪਹਾਨਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੋ. ਰਾਗਾਦਿਸਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਤੋ ਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨ.
ਆਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੩. ਅਙ੍ਗੀਯਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਆਗਮਭਾਵੇਨ ਅਵਯਵਭਾਵੇਨ ਵਾ ਞਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ, ਕਾਰਣਾਨਿ, ਅਵਯਵਾ ਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਕਾਰਣੇਹਿ, ਅਵਯਵੇਹਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਰਤਿਯੋ ਸੁਭਾਸਿਤਵਾਚਾਯ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਾਵੇਰਮਣਿਆਦਯੋ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਸੇਸਹੇਤੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਮੁਸਾਵਾਦਾ…ਪੇ… ਕਾਰਣਾਨੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਵੋਹਾਰਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਚੇਤਨਾਸਭਾਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਵਾਚਾਦਯੋ ਅਙ੍ਗਭੂਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚ੍ਚਵਚਨਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਵਯਵਾ’’ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਨੁਆਗਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਵਾਚਾ ਹਿ ਤਾਯ ਵਿਰਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮਾ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਆਗਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਹਯੋਗੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸਹਜਾਤਾਪਿ ਹਿ ਚੇਤਨਾ ਯਥਾਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਯ ਵਿਰਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮਾ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਰਹਤਿ.
ਸਮੁਲ੍ਲਪਨਵਾਚਾਤਿ ਸਦ੍ਦਵਾਚਾ, ਸਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵਾਚਾ ਨਾਮ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਵਾਚਾ ਨਾਮ, ਤਥਾ ਵਿਰਤਿ ਚੇਤਨਾਵਾਚਾ. ਨ ਸਾ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਸਾ ਚੇਤਨਾਵਾਚਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਾਚਾ ਵਿਯ ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਾਸਿਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਞਾਯੇਨ ਭਾਸਿਤਾ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਭਾਵਤੋ. ਅਤ੍ਥਾਵਹਤਨ੍ਤਿ ਹਿਤਾਵਹਕਾਲਂ ਪਤਿ ਆਹ. ਕਾਰਣਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਕਾਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ. ਦੋਸਾਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਗਤਿਗਮਨਾਦਿਦੋਸਾਭਾਵਂ. ਰਾਗਦੋਸਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਂ ਭਾਸਤੋ ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਵਿਵਜ੍ਜਨਤੋ ਅਗਤਿਗਮਨਂ ਦੂਰਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤਮੇਵਾਤਿ. ਅਨੁਵਾਦਵਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਪਵਾਦਵਿਰਹਿਤਾ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਅਸਤਿ ਹਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਤਿਯਂ ਅਨੁਵਜ੍ਜਤਾਪਿ.
ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਦੇਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯਤੋ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ…ਪੇ… ਵਚਨਮੇਤਂ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਞ੍ਞਤਰਨਿਦ੍ਦੋਸਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਦੋਸਾਦਿਰਹਿਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ ਇਧਾਪਿ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਵਾਚਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ. ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਂਯੇਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਾਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਸਨਨਿਵਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਯੋਗੀਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ, ਤੇਨ ਪਿਸੁਣਵਾਚਾਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਵਚੀਸੁਚਰਿਤਸਾਧਾਰਣਵਚਨਞ੍ਹਿ ਸੁਭਾਸਿਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਪਰਭੇਦਨਾਦਿਕਂ ਅਸਬ੍ਭਾਦਿਕਞ੍ਚ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਅਪਿਸੁਣਾਦਿਵਿਸਯਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਵਚਨਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਨਨੁ ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਂ ਪਠਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ‘‘ਵਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚ, ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਙ੍ਗਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਪਠਮੇਨਾਤਿ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦੇਨ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਂ. ਮਨ੍ਤਾਵਚਨਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਵਚਨਂ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਅਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਚੋ ਹਿ ਨ ਚ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ. ਇਤਰੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਪਦੇਹਿ. ‘‘ਇਮੇਹਿ ਖੋਤਿਆਦੀਨੀਤਿ ਕਰਣੇ ਏਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਤਂ ਵਾਚਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਕਂ. ਯਞ੍ਚ ਵਾਚਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਞ੍ਞੇਤਿ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕਾ ਞਾਯਵਾਦਿਨੋ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾ ਚ. ‘‘ਪਟਿਞ੍ਞਾਹੇਤੁਉਦਾਹਰਣੂਪਨਯਨਿਗਮਨਾਨਿ ਅਵਯਵਾ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨਾਮਾਦੀਹੀਤਿ ਨਾਮਾਖ੍ਯਾਤਪਦੇਹਿ. ਲਿਙ੍ਗਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾਦਿ ਵਚਨਂ ਏਕਵਚਨਾਦਿ. ਪਠਮਾਦਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਅਤੀਤਾਦਿ ਕਾਲਂ. ਕਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਦਾਨਂ ਅਪਾਦਾਨਂ ਕਰਣਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਾਰਕਂ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਅਵਯਵਾਦਿਕੇ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤੀਤਿ ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਸੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾਚਂ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਖੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਖੋ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਯਵਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਅਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ. ਸਾ ਮਿਲਕ੍ਖੁਭਾਸਾ. ਸੀਹਲ਼ਕੇਨੇਵਾਤਿ ਸੀਹਲ਼ਭਾਸਾਯ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਅਤਿਵਿਯ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗਾ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਰਣੇ ਨਿਨ੍ਨਪੋਣਮਾਨਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ.
ਪਾਤੋਵ ਫੁਲ੍ਲਿਤਕੋਕਨਦਨ੍ਤਿ ਪਾਤੋਵ ਸਂਫੁਲ੍ਲਪਦੁਮਂ. ਭਿਜ੍ਜਿਯਤੇਤਿ ਨਿਬ੍ਭਿਜ੍ਜਿਯਤਿ ਨਿਬ੍ਭਿਗ੍ਗੋ ਜਾਯਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਗਤਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵਂ ਉਪਗਤਾ.
ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰੇਤਿ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤਰੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ. ਤਦਾ ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਦਿਪ੍ਪਮਾਨੇ.
ਜਰਾਯ ਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਹਤ੍ਥਚਰਣਾਦਿਅਙ੍ਗਾਨਿ ਸਿਥਿਲਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣੇ ਅਸਮਤ੍ਥਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੋਬ੍ਬਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਗਤਂ, ਕਾਯਬਲਂ ਅਪਗਤਂ, ਸਤਿਮਤਿਧਿਤਿਆਦਯੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਵਾਦਪਟਿਕਰਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦਯੋਪਿ ਅਪਸਾਦਕਾ, ਪਰੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਸਂਵੇਸਨੀਯਤਾ ਪੁਨਦੇਵ ਬਾਲਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਜਰਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਮਦ੍ਦਿਤਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਂ ਵਦਤਿ. ਮਿਲਾਤਛਵਿਚਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਜਿਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਮਂਸਲੋਹਿਤਤ੍ਤਾ ਮਿਲਾਤੇਹਿ ਗਤਯੋਬ੍ਬਨੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਘਾਸਮਾਮਿਸਨ੍ਤਿ ਘਾਸਭੂਤਂ ਆਮਿਸਂ ਮਚ੍ਚੁਨਾ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਕੇਸਲੋਮਾਦਿਨਾਨਾਕੁਣਪਪੂਰਿਤਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਅਸੁਚਿਭਾਜਨਂ ਏਤਂ. ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸਾਰਤਾਯ ਕਦਲਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸਮਂ.
ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਹੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਾਹਿ. ਨ ਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਾਯਞ੍ਚ ਨ ਤਾਪੇਯ੍ਯ. ਤਾਪਨਾ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਯਤਿ ਚ ਵਿਸਾਦਨਾ. ਨ ਬਾਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਨਾਭਿਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਪਿਸੁਣਵਾਚਾਵਸੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਪਿਸੁਣਵਾਚਤਾਵਸੇਨ. ਪਾਪਾਨੀਤਿ ਲਾਮਕਾਨਿ ਨਿਕਿਟ੍ਠਕਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਯਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨਾਦਾਯਾਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ.
ਸਾਧੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸਮਧੁਰਭਾਵੇਨ. ਅਮਤਸਦਿਸਾਤਿ ਸਦਿਸੇ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੋਤਿ, ਕਾਰਣੇ ਵਾਯਂ ਕਾਰਿਯਵੋਹਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਮਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਹਿ ਸਾ ਤਦਾ ਦਸ੍ਸਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਚਰਿਯਾਤਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਪੋਰਾਣਾ ਨਾਮ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਵਾ ਅਰਿਯਾ.
ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵੇਨ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਅਵਿਸਂਵਾਦਨਕਾ. ਉਭਯਥਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥੇ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਦਿਹਿਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਹਿਂਸਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਅਨੁਪਰੋਧਕਰਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਹਿਤਪਰਿਯਾਯੋਯਂ ਅਤ੍ਥ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਧਮ੍ਮਿਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਂ, ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਵਾ.
ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਤ੍ਥਂ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ ਅਨ੍ਤਕਰਣਤ੍ਥਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਖੇਮਾਯ ਭਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਖੇਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਯਾ ਖੇਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਸਬ੍ਬਵਾਚਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਾਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਮਨ੍ਤਾਵਚਨਵਸੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਦੋਸਰਹਿਤਵਸੇਨ.
ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੪. ਵਾਕ੍ਕਰਣਚਾਤੁਰਿਯਤੋ ਵਚਨਗੁਣਹੇਤੂਨਂ ਪੂਰਿਯਾ ਪੂਰੇ ਭਵਾਤਿ ਪੋਰੀ, ਤਾਯ ਪੋਰਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਕ੍ਖਰਾਦਿਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਵਿਬਦ੍ਧਾਯਾਤਿ ਪਿਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਨ ਵਿਬਦ੍ਧਾਯ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਵਿਗਤਦੋਸਾਯ. ਅਕ੍ਖਲਿਤਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯਾਤਿ ਅਗਲਿਤਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯ, ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬੋਧਨੇ ਪਰਿਯਤ੍ਤਾਯ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ਰਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਦੇਸੇਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨਪਿ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਪਠਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਹਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਯਾ ਪਨ ਦੇਸਨਾ ਕਦਾਚਿ ਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਯਾ ਚ ਕਦਾਚਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ, ਤਦੁਭਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਭਾਵਮਧੁਰੋ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਮਧੁਰਤਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤੁਂ ਪਟਿਭਾਤੀਤਿ ਪਟਿਭਾਨਂ, ਦੇਸਨਾਪਕਾਰਞਾਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਓਦਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਜਾਨਨਵਸੇਨ ਗਮੇਨ੍ਤਿ.
ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਪਵਾਰਣਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੫. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹੂਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ’’ਤਿ. ਅਨਸਨੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭੁਞ੍ਜਨੇਨ. ਸਾਸਨਿਕਸੀਲੇਨ ਬਾਹਿਰਕਅਨਸਨੇਨ ਵਾ ਉਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਖੀਰਪਾਨਮਧੁਸਾਯਨਾਦੀਨਿਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਕਾਰੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਹਿ ਵਾਰੇਤਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਕੇ ਸਰਾਪੇਤਿ ਗਾਰਯ੍ਹੇ ਕਰੋਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਪਵਾਰਣਾ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਿਸੋਧਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਜ੍ਜਸੋਧਨਾਯ ਓਕਾਸਦਾਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਏਸਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਸਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਪਵਾਰਣਾਯ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਾਤਿਪਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਵ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਤਾਯਪਿ ਵਣ੍ਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ…ਪੇ…ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਹਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਤਾ ਅਸਂਯਮੋ ਅਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਹਤ੍ਥਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ. ਤਥਾ ਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਤਦਞ੍ਞੇਸਮਭਾਵੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਪਞ੍ਚਪਸਾਦੇਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣੇਹਿ ਪਸਾਦੇਹਿ. ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਥੋ ਯਥਾਰੁਚਿ ਕਿਰਿਯਾਯ ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੇਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮੁਖੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੇ ਨਕਾਰੋ, ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਰਿਯਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ ਨ ਗਰਹਥ, ਕਿਂ ਨੁ ਗਰਹਥ ਕਾਯਵਾਚਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੇਚਿ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਾਨੇਵਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਸੀਸੇਨ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਚਰਿਯਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਯੇਨ ਪਵਾਰਿਤਂ, ਤੇਨੇਵ ਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਞਾਯਤਿ, ਯੇਨ ਨ ਪਵਾਰਿਤਂ. ਕਿਂ ਨੁ ਤਂ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਿਯਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਆਸਙ੍ਕਾ? ਤਨ੍ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਨੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਸੁਚਿਕਾਰਕਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਦੂਰੀਕਤਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਏਤਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਂ.
ਕਾਯਵਚੀਸਮਾਚਾਰਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਵੇਦਿਤਾਯ ਮਨੋਸਮਾਚਾਰਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਵੇਦਿਤਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵਾਹ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਕ੍ਖਿਯਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਥੇਰੋ ਆਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਵਾਰੇਮਿ ਵੋ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਪਵਾਰਣਾਯ ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਵਚਨਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਾਰਂ ਵਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਰਕ੍ਖਿਯਾਨੀਤਿ ਪਰਾਨੁਵਾਦਤੋ ਨ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਤੋ.
‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਿਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਤਦਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤੋਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤੋ ਓਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਇਤੋ ਭਗਵਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ. ਸਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਨ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਸਮਨੁਆਗਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਅਨੁ ਉਪਗਤਾ. ਭਗਵਤੋ ਸੀਲਾਦਯੋ ਗੁਣਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਭੂਤਸ੍ਸ ਗੁਣਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਗਤਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਤਿ ਦਸਬਲਞਾਣਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ. ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਨ…ਪੇ… ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਤਿ ਯਾਵਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸੋ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਥੇਰੋ…ਪੇ… ਪਵਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਹਾ’’ਤਿ.
ਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਨਾਮ, ਨ ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਪਠਮਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਪਵਤ੍ਤਨਂ, ਪਠਮਨਯੋ ਚ ਤਂਸਦਿਸੇ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਦਸਵਿਧਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਜਨਸ੍ਮਿਂ, ਬਲਕਾਯੇ ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਵਿਧਾਨਂ, ਖਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਸੁ, ਨੇਗਮਜਾਨਪਦੇਸੁ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ, ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਸੁ ਅਧਮ੍ਮਚਾਰਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦਸਵਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਗਹਪਤਿਕੇ ਪਕ੍ਖਿਜਾਤੇ ਚ ਵਿਸੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਹਣਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਂ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਭਾਵਾਵਹਂ ਵਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ, ਤਦਨੁਰੂਪਕਂ ਪਨ ਞਾਯੇਨ ਯੁਤ੍ਤਕੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਨਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਉਭਯਭਾਗੇਹਿ ਉਭਯਭਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਅਰੂਪਾ…ਪੇ… ਨਾਮਕਾਯਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਦਿਭਾਵਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਚਤੁਪ੍ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਭਾਵਂ. ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਹਿ ਤਂ ਤਿਵਿਧਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਕੇਵਲਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ.
ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਤ੍ਥਾਯ. ਸਂਯੋਜਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਚੇਵ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਬਨ੍ਧਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਚ. ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਰਾਗਾਦਯੋ ਪੁਨ ਨ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸੇਨਾਯ ਵਸੇਨ ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਜਿਤਰਾਗਦੋਸਮੋਹਸਙ੍ਗਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਾਰਬਲਸ੍ਸਾਤਿ ਮਾਰਸੇਨਾਯ, ਮਾਰਸ੍ਸ ਵਾ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਸ੍ਸ. ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਜਨਸਮੂਹਂ. ਸਕਟਾਦਿਸਤ੍ਥਸਭਾਗਤੋ ਵਿਨੇਯ੍ਯੋਵ ਸਤ੍ਥੋਤਿ ਤਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਂ. ਸੀਲਸਾਰਾਦਿਅਭਾਵਤੋ ਅਨ੍ਤੋਤੁਚ੍ਛੋ.
ਪਵਾਰਣਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੬. ਸਹਸ੍ਸਤੋ ਪਰਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਭਿਕ੍ਖੁਸਤਂ ਤਦਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤਿਰੇਕਸਹਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕੁਤੋਚਿਪਿ ਕਾਰਣਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਭਯਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਸਙ੍ਖਤਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੇਮਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਖੇਮਞ੍ਚ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਖੇਮਗਾਮਿਨਿਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੭੯-੪੦੮). ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਗਤੇਤਿ ਅਕੁਤੋਭਯਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਨਾਮਵਸੇਨ ਇਸੀਨਂ ਸਤ੍ਤਮਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤੇ ਬਹੁਸੋ ਕਿਤ੍ਤਿਤਾ. ਇਸੀਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਬਾਹਿਰਕਇਸੀਨਂ ਸਤ੍ਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ. ਤਦਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਭਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਵਾਚਾਯ ਅਞ੍ਞੇ ਈਸਤਿ ਅਭਿਭਵਤੀਤਿ ਵਙ੍ਗੀਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਭਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਕਿਲੇਸੁਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਸਤਾਨੀਤਿ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਰਜ੍ਜਨਦੁਸ੍ਸਨਾਦਿਨਯੇਹਿ ਸਵਿਸਯੇ ਅਯੋਨਿਸੋ ਉਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਯਦਿ ਅਨੇਕਾਨਿ ਸਤਾਨਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਮ੍ਮਗ੍ਗਪਥ’’ਨ੍ਤਿ? ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਟ੍ਟਪਥਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਰਾਗਖਿਲਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਖਿਲਾਨਿ. ਵਿਭਜਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਭਜਨਵਸੇਨ ਕਥੇਨ੍ਤਂ. ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਣੇਨ ਵਿਵੇਚੇਤ੍ਵਾ.
ਅਮਤੇ ਅਕ੍ਖਾਤੇਤਿ ਅਮਤਾਵਹੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਤੇ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਿਤਾਰੋ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧੇਨ. ਅਸਂਹੀਰਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਾਤੇਹਿ.
ਅਤਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਅਤਿਕ੍ਕਮਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠੇਨ ਭੂਤਂ. ਦਸਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸਨ੍ਨਂ ਉਪਡ੍ਢਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਜਾਨਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨ.
ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੭. ਏਵਂਗਹਿਤਨਾਮੋਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਵਤ, ਭੋ, ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਨਾਮਕੇਹਿ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂਗਹਿਤਨਾਮੋ. ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਿਰਸ੍ਸਂ. ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਭਵਨੇਤਿ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਨਾਗਰਾਜਭਵਨਟ੍ਠਾਨੇ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਮਹਾਸਾਵਕੋ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਯ. ‘‘ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦੇਵਾਨਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਨ੍ਤਿਆਦਿਤੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਤੀਰੇ.
ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਵਸ੍ਸਪਟਿਪਾਟਿਯਾ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਂ. ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਵਿਯ ਲੋਕਿਯਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਰਾਯਨ੍ਤਿ. ਪਾਮੋਕ੍ਖਭੂਤੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਜਨਪਦੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਤੀਰਂ ਉਪਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਨਪਦੇ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਆਨੁਭਾਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦਿਬ੍ਬਾਯੁਕਾ ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ ਕਤਪਰਿਚਯਾ’’ਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਞ੍ਚਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਆਵਰਣਸਾਖਾ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ. ਮੁਖੋਦਕਞ੍ਚੇਵ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਠਪੇਤੀਤਿ ਸਲ਼ਲਦੇਵਦਾਰੁਕਟ੍ਠਾਦੀਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਾਸਾਣਖਣ੍ਡਾਨਿ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਦਣ੍ਡਕੇਹਿ ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਤਲ਼ਾਕਾਸੁ ਉਦਕਸੋਣ੍ਡੀਸੁ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਤਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਨਾਗਲਤਾਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤੋ ਮੁਖੋਦਕਞ੍ਚ ਠਪੇਤਿ. ਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਕੁਟਿਯਾ ਬਹਿ ਚ ਪਮੁਖੇਪਿ ਅਙ੍ਗਣੇਪਿ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਕ੍ਖਮਾਨਨਯੇਨ ਆਹਾਰਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤੋ ਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ.
ਪਤਿਟ੍ਠਪ੍ਪਮਾਣੇਤਿ ਕਟਿਪ੍ਪਮਾਣੇ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਯਾਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸੇਤਪਦੁਮਵਨਂ, ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤਮੇਵ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਰਤ੍ਤਕੁਮੁਦਵਨਾਦੀਸੁ. ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਪਕ੍ਕਪਯੋਘਨਿਕਾ ਵਿਯਾਤਿ ਸੁਪਕ੍ਕਪਯੋਘਨਂ ਵਿਯ. ਘਨਭਾਵੇਨ ਪਨ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਖੁਦ੍ਦਮਧੁ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤਂ ਪੋਕ੍ਖਰਮਧੁ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਮੁਲ਼ਾਲਨ੍ਤਿ ਸੇਤਪਦੁਮਾਨਂ ਮੂਲਂ. ਭਿਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਕਨ੍ਦਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬੇਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਨ੍ਤਰੇ. ਪਾਦਘਟਕਨ੍ਤਿ ਦੋਣਸ੍ਸ ਚਤੁਭਾਗੋ ਸਣ੍ਠਾਨਤੋ ਖੁਦ੍ਦਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਦਘਟਕਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਤੁਮ੍ਬਮਤ੍ਤਂ. ਸੋਣ੍ਡਿਆਵਾਟੇਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਸੋਣ੍ਡਿਯੋ ਚੇਵ ਖੁਦ੍ਦਕਆਵਾਟੇ ਚ.
ਏਤਂ ਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਦਕਪਾਯਸਭੋਜਨਂ. ਕੇਚਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਥੇਰਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰਾ. ਕੇਚਿ ਨ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਨਵਾ ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਾ.
ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ. ਬਾਲ਼੍ਹਵੀਰਿਯੋਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਿਰਨਿਚਿਤਵੀਰਿਯੋ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਵੇਕਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਉਪਧਿਵਿਵੇਕਾਨਂ ਲਾਭੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਦਤਿ ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰੋ ਸਯਂਪਟਿਭਾਨਂ, ਨ ਸੇਸਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਤਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਸਾ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਿ ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਭਾਵੇਨ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਜਾਨਾਪੇਸੀਤਿ ਪਠਮਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਞਾਤਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲਂ ਅਨੁ ਪਚ੍ਛਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਜਾਨਾਪੇਸੀਤਿ ਏਵਂ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਤਨ੍ਤਿ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਇਸਿਪਤਨੇ ਯਂ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਯਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਚਰਿਯਾਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਦਿਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਠਮਦਸ੍ਸਨਂ. ਓਨਤਵਿਨਤਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਪਰਿ ਚ ਓਨਤਾ ਵਿਨਤਾ. ਕਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਥੋਕਂ ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਏਕਨਿਨ੍ਨਾਦੋ ਤੇਸਂ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਾਨਞ੍ਚੇਵ ਨਾਗਯਕ੍ਖਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਾਨਂ ਦੇਵਤਾਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦੇਨ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਦੇਵਾਨਂ ਅਦਂਸੂਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਸਜ੍ਝਾਯਮਕਂਸੁ ਪਸਾਦਨੀਯੇਸੁ ਪਸਾਦਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਪਰਿਸਾਯ ਪਸਾਦਜਨਨਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਗਵਤਿ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ. ਧਰਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਦੁਟ੍ਠਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੇਵ.
ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੮. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਤਿ ਅਵੇਕ੍ਖਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਸਿਗਿਲਿਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ. ਦੁਕ੍ਖਪਾਰਂ ਗਤਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਾਰਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਗਤਂ. ਸਬ੍ਬਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇਹਿ ਚ ਸਾਵਕਗੁਣੇਹਿ ਚ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਅਨੇਕਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਘੋਸਲੂਖਧਮ੍ਮਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਚ ਅਨੇਕੇਹਿ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮੇਯ੍ਯੇਹਿ ਪਸੀਦਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ. ਤੇ ਪਨ ਆਕਾਰਾ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਅਨੇਕੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੧. ਗਗ੍ਗਰਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੯. ਤੇਤਿ ਤੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇ. ‘‘ਸਰੀਰਵਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਸਰੀਰੇ ਛਵਿਵਣ੍ਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਰੀਰਵਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮਰੂਪਕਾਯਗੁਣੇਨ. ‘‘ਯਸਸਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ. ਵਿਗਤਮਲੋਤਿ ਅਬ੍ਭਾਮਹਿਕਾਦੀਹਿ ਵਿਗਤੂਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ. ਭਾਣੁ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਭਾ, ਸਾਤਿਸਯੋ ਭਾਣੁ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਭਾਣੁਮਾ. ਸੂਰਿਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਦਿਚ੍ਚੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ.
ਗਗ੍ਗਰਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੨. ਵਙ੍ਗੀਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨੦. ਸੋ ਕਿਰ ਵਿਚਰਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਯਥਾਯਂ ਦੀਪੋ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋਤਿ ਜਮ੍ਬੁਨਾ ਪਞ੍ਞਾਤੋ, ਏਵਾਹਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਜਮ੍ਬੁਨਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਵਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਦੇ ਸਚੇ ਤੇ ਪਰਾਜਯੋ ਹੋਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਦਾਸੋ ਹੋਹਿ. ਸਚੇ ਮੇ ਪਰਾਜਯੋ, ਅਹਂ ਤੇ ਭਰਿਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਾਦੇ ਜਯਪਰਾਜਯਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਿਤੇ ਵਾਦੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਜਯਾਨੁਭਾਵੇਨ ਚੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਾਜਯੇਨ ਚ. ਵਯਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਸਿਪ੍ਪੁਗ੍ਗਹਣਵਯਂ ਆਗਮ੍ਮ. ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤਂ.
ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਗਤਿਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਛਵਸੀਸਭਾਵਂ ਦੂਸੇਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਛਵਦੂਸਕਂ ਸਿਪ੍ਪਂ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਠਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਸੀਸਨ੍ਤਿ ਪਰਮਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਕਞ੍ਚਿਪਿ ਅਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਛਡ੍ਡਿਤਂ ਸੀਸਕਟਾਹਂ. ਦਸ੍ਸੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿ ਕਾਮਂ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਭਗਵਾ ਪਨ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਆਮ, ਵਙ੍ਗੀਸ…ਪੇ… ਗਤਿਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਰਹਤੋ ਗਤੀ’’ਤਿ. ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਸਯਂ ਮਨ੍ਤਬਲੇਨ ਗਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਗਤਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ‘‘ਮਨ੍ਤੇਨ ਜਾਨਾਸਿ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਮੇਵ ਮਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਮ, ਵਙ੍ਗੀਸ, ਏਕੇਨ ਮਨ੍ਤੇਨੇਵ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਮੁਧਾ ਏਵ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਮੂਲਿਕੋ. ਅਨਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਸਯਨਂ ਥਣ੍ਡਿਲਸੇਯ੍ਯਾ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਾਯਤਤਿਯਂ ਉਦਕੋਰੋਹਣਭੂਮਿਹਰਣਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੋ ਤਂ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸੁਖਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਆਯਤਿਂ ਥੇਰੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਤਾਦਿਸਂ ਕਾਲਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨਾਹ –
‘‘ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਤ ਮਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਅਗਾਰਸ੍ਮਾਨਗਾਰਿਯਂ;
ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਉਪਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਪਗਬ੍ਭਾ ਕਣ੍ਹਤੋ ਇਮੇ’’. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੦੯; ਥੇਰਗਾ. ੧੨੧੮);
ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ‘‘ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਡਯ੍ਹਾਮਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਥੇਰਗਾ. ੧੨੩੨).
ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਪਤਿਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਾਲਂ ਪਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ. ਕਵਿਨਾ ਕਤਂ, ਤਤੋ ਵਾ ਆਗਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਇਦਨ੍ਤਿ ਕਾਵੇਯਂ, ਤਦੇਵੇਤ੍ਥ ‘‘ਕਾਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਨਿਯਾਮਗਤਦ੍ਦਸਾਤਿ ਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਵਕਾ ਫਲਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਨਿਯਾਮਗਤਾ ਚੇਵ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਨਿਯਾਮਦਸਾ ਚ. ਨਿਯਾਮੋਤਿ ਹਿ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੁਆਗਮਨਨ੍ਤਿ ਮਮ ਇਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਆਗਮਨਂ ਉਪਗਮਨਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਆਗਮਨਂ ਪਬ੍ਬਜਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਆਗਮਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਤੋ ਗਹਿਤਮੇਵ ਥੇਰਸ੍ਸ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਭਾਵਤੋ.
ਵਙ੍ਗੀਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸਾਰਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਿਨਿਯਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਵਙ੍ਗੀਸਸਂਯੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.