੧. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯਾਚਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੨. ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦੀਤਿ ਧਮ੍ਮਗਮ੍ਭੀਰਤਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਹੇਤੁਕੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਅਯਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਕਸ੍ਮਾ ਉਦਪਾਦਿ? ਕਤ੍ਥ ਚ ਉਦਪਾਦੀਤਿ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣੋਤਿ ਆਚਰਿਤੋ ਚੇਵ ਆਚਰਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਚਰਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਅਯਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਮਸਤ੍ਤਾਹਤੋ ਪਰਂ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਇਤਰੇਸਂ ਵਿਯ ਅਟ੍ਠਮਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਭਾਵਾ. ਸਪਚ੍ਚਗ੍ਘੇਤਿ ਮਹਗ੍ਘੇ. ‘‘ਪਚ੍ਚਗ੍ਘੇ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਅਭਿਨਵੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਲਮਯੇਤਿ ਮੁਗ੍ਗਵਣ੍ਣਸਿਲਾਮਯੇ.
ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋਤਿ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਮੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਪਤ੍ਤੋ, ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਵਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਮਕਸਤੁਣ੍ਡਸੂਚਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮੁਪਚਿਤਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਞਾਣੇਨ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਪਤਿਟ੍ਠੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਾਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਪਤਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਓਗਾਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਸਰੂਪਤੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਚ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾਵ ਦੁਦ੍ਦਸੋ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਕੇਨਚਿ ਕਦਾਚਿਦੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਂ ਪਨ ਦਟ੍ਠੁਮੇਵ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਸ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁ ਅਨੁ ਬੁਜ੍ਝਨਕੋ ਕਦਾਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਦ੍ਦਸਤ੍ਤਾਵ ਦੁਰਨੁਬੋਧੋ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਵਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬੋ ਅਵਬੋਧਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਦੁਕ੍ਕਰਤਰਂ ਵਾ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵਤਰਂ ਵਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੧੧੫) ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਨ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਵਾ ਸਨ੍ਤੋ. ਨਿਬ੍ਬੁਤਸਬ੍ਬਪਰਿਲ਼ਾਹਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਨੀਤੋਤਿ ਵਾ ਪਣੀਤੋ. ਅਤਿਤ੍ਤਿਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਅਤਪ੍ਪਕੋ ਸਾਦੁਰਸਭੋਜਨਂ ਵਿਯ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ ਸਨ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ ਸਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚਾਤਿ ਸਨ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਅਨੁਪਸਨ੍ਤਸਭਾਵਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਞ੍ਚ ਅਭਾਵਤੋ ਸਨ੍ਤੋ. ਨਿਬ੍ਬੁਤਸਬ੍ਬਪਰਿਲ਼ਾਹਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਭਾਵੇਨੇਵ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਅਸੇਚਨਕਤਾਯ ਅਤਪ੍ਪਕਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਤ੍ਤਮਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਨ ਤਕ੍ਕੇਨ ਅਵਚਰਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਨਿਪੁਣਞਾਣਗੋਚਰਤਾਯ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਚ ਨਿਪੁਣੋ. ਬਾਲਾਨਂ ਅਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਏਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯੋ. ਆਲੀਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਰਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਸੇਵੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਆਲਯਾ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ਆਲਯਨ੍ਤਿ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਰਮਣਵਸੇਨ ਸੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਆਲਯਾ, ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ. ਰਮਨ੍ਤੀਤਿ ਰਤਿਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ ਲਲ਼ਨ੍ਤਿ. ਆਲਯਰਤਾਤਿ ਆਲਯਨਿਰਤਾ.
ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਠਾਨਸਦ੍ਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਅਤ੍ਥਕੋ ਪਨ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਏਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਹਿ ਠਾਨਂ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ. ਇਮੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ. ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਦੇਵੋ ਏਵ ਦੇਵਤਾ’’. ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਪਤਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ. ਤੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਫਲਂ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ ਏਵ ਵਿਭਾਵਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ. ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੨.੫੭੨-੫੭੩) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥਾਦਿਅਭਿਧੇਯ੍ਯਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ. ਇਦਾਨਿ ਅਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਹੇਤੁ. ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵੂਪਸਮਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਸਨ੍ਤਾ ਚ ਸਵਿਸੇਸਂ ਉਪਸਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੂਪਸਮ੍ਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਵੂਪਸਮਪਰਿਯਾਯੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਉਪਧੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਉਪਧਿ, ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਅਟ੍ਠਸਤਪ੍ਪਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਰਾਗਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਰੂਪਰਾਗਾਦਿਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕਿਲੇਸਭੂਤਾ ਰਾਗਾ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਵਾ ਕਿਲੇਸਾ ਇਧ ‘‘ਕਿਲੇਸਰਾਗਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਨ ਲੋਭਵਿਸੇਸਾ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਲ਼ਾਹਭਾਵਾਪਾਦਨਤੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ, ਦੁਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ, ਮੂਲ਼੍ਹਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੭੧). ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਲੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤੇਨ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਜਰਾਮਰਣਾਦਿਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ. ਭਵੇਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਭਵੇਨ ਭਵਨ੍ਤਰਂ ਭਵਨਿਕਨ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸਂਸਿਬ੍ਬਤਿ. ਫਲੇਨ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਤਣ੍ਹਸ੍ਸੇਵ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਵਾਨਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਤੋ. ਚਿਰਨਿਸਜ੍ਜਾਚਿਰਭਾਸਨੇਹਿ ਪਿਟ੍ਠਿਆਗਿਲਾਯਨਤਾਲੁਗਲਸੋਸਾਦਿਵਸੇਨ ਕਾਯਕਿਲਮਥੋ ਚੇਵ ਕਾਯਵਿਹੇਸਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਦੇਸਨਾਯ ਅਤ੍ਥਮਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਅਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ, ਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਦੇਸਨਾਯ ਕਾਯਪਰਿਸ੍ਸਮੋਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਅਪਰਿਸ੍ਸਮੋਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਨ ਚ ਮਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਂ ਵਿਹੇਸੇਸੀ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੧੦). ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਯਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਦੇਸਨਾ ਨਾਮ, ਸੋ ਮਮ ਕਿਲਮਥੋ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਉਭਯਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਿਲਮਥੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਹੇਸਾ ਚਾਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਏਵ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਅਨੁਬ੍ਰੂਹਨਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਂ. ਸੋਤਿ ਅਪਿਸ੍ਸੂਤਿ ਨਿਪਾਤੋ. ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਾ, ਵੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥੋਪਿ ਹਿ -ਕਾਰੋ ਹੋਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸਂਵਿਭਾਗਕਰਣਤ੍ਥਮੇਵ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਮਧਿਗਤਧਮ੍ਮਰਜ੍ਜਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਾਪਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤਾ ਗਾਥਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਅਚ੍ਛਰਿਯਤਾ ਤਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਾਰੇਨ ਹਿ ਗਾਥਾਨਂ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਤਾ. ਗੋਚਰਾ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਬ੍ਬਤਾਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਯਿਤਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂ’’ਤਿ.
ਯਦਿ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾਵ, ਕਥਂ ਕਿਚ੍ਛਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਰਮੀਪੂਰਣਕਾਲੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਦੁਪ੍ਪਰਿਚ੍ਚਜਾਨਿ ਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਹ-ਇਤਿ ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ‘‘ਏਕਂਸਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਹ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ, ਏਕਂਸੇਨ ਵਾ ਅਲਂ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਏਵਂ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਅਧਿਗਤਸ੍ਸ ਪਕਾਸਿਤੁਂ ਦੇਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਹਲਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਲਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਪਦਂ ‘‘ਹਲਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਰਾਗਦੋਸਫੁਟ੍ਠੇਹੀਤਿ ਫੁਟ੍ਠਵਿਸੇਨ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪੇਨ ਰਾਗੇਨ ਦੋਸੇਨ ਚ ਫੁਟ੍ਠੇਹਿ ਅਭਿਭੂਤੇਹਿ. ਰਾਗਦੋਸਾਨੁਗਤੇਹੀਤਿ ਰਾਗਦੋਸੇਹਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧੇਹਿ.
ਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ. ਏਵਂਗਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਮਰਾਗਰਤ੍ਤਾ ਚ ਭਵਰਾਗਰਤ੍ਤਾ ਚ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਨਿਵੁਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਰਤ੍ਤਾ ਵਿਪਰੀਤਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਨ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵੇਨ. ਏਵਂ ਗਾਹਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਭਾਵੇਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਾਪੇਤੁਂ. ਰਾਗਦੋਸਪਰੇਤਤਾਪਿ ਨੇਸਂ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਭਾਵੇਨੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਮੋਖਨ੍ਧੇਨ ਆਵੁਟਾ’’ਤਿ.
ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਯਮੇਵ ਚੋਦਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਤਵੇਸੇਨਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਅਞ੍ਞਾਤਵੇਸੇਨ. ‘‘ਅਞ੍ਞਤਰਤਾਪਸਵੇਸੇਨਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ, ਸੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮਨੇਨੇਵ ਵਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਰਣਂ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵੋ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਭਗਵਤੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਗਾਰਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਰਾਗਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਚਿਰਪਰਿਭਾਵਨਾਯ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਦੁਬ੍ਬਿਸੋਧਿਯਤਾਯ ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਮਤ੍ਤਹਤ੍ਥਿਨੋ ਵਿਯ ਦੁਬ੍ਬਲਪੁਰਿਸਂ ਅਧਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਆਪਾਦੇਨ੍ਤਾ ਅਨੇਕਸਤਯੋਜਨਾਯਾਮਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਸੁਨਿਚਿਤਂ ਘਨਸਨ੍ਨਿਵੇਸਂ ਕਣ੍ਟਕਦੁਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਅਧਿਸੇਨ੍ਤਿ. ਦੂਰਪਭੇਦਦੁਚ੍ਛੇਜ੍ਜਤਾਹਿ ਦੁਬ੍ਬਿਸੋਧਿਯਤਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਨ੍ਤੋ ਅਮਟ੍ਠਤਾਯ ਕਞ੍ਜਿਯਪੁਣ੍ਣਾ ਲਾਬੁ, ਚਿਰਪਾਰਿਵਾਸਿਕਤਾਯ ਤਕ੍ਕਭਰਿਤਾ ਚਾਟਿ, ਸ੍ਨੇਹਤਿਨ੍ਤਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵੇਨ ਵਸਾਪੀਤਪਿਲੋਤਿਕਾ, ਤੇਲਮਿਸ੍ਸਿਤਤਾਯ ਅਞ੍ਜਨਮਕ੍ਖਿਤਹਤ੍ਥੋ ਦੁਬ੍ਬਿਸੋਧਨੀਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਹੀਨੂਪਮਾ ਚੇਤਾ ਰੂਪਪਬਨ੍ਧਭਾਵਤੋ ਅਚਿਰਕਾਲਿਕਤ੍ਤਾ ਚ ਮਲੀਨਤਾਯ, ਕਿਲੇਸਸਂਕਿਲੇਸੋ ਏਵ ਪਨ ਦੁਬ੍ਬਿਸੋਧਨੀਯਤਰੋ ਅਨਾਦਿਕਾਲਿਕਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤਿਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ.
ਯਥਾ ਚ ਦੁਬ੍ਬਿਸੋਧਨੀਯਤਰਤਾਯ, ਏਵਂ ਗਮ੍ਭੀਰਦੁਦ੍ਦਸਦੁਰਨੁਬੋਧਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਉਪਮਾ ਹੀਨੂਪਮਾਵ. ਗਮ੍ਭੀਰੋਪਿ ਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨੇਨ ਞਾਣੇਨ ਵਿਸਦਭਾਵਂ ਆਪਨ੍ਨੇਨ ਸੁਪਾਕਟੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਦ੍ਧਂ, ਸਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਧੀਨਾ, ਤਂ ਸਤ੍ਥਰਿ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਪਸਾਦਾਯਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਂ ਅਜ੍ਝੇਸਨਹੇਤੁਕੋਤਿ ਪਣਾਲਿਕਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯਾਚਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਭੂਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਰਾਗਾਦਿਰਜਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਰਜਂ, ਅਪ੍ਪਰਜਂ ਅਕ੍ਖਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁ ਯੇਸਂ ਤੇ ਤਂਸਭਾਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਮਯੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਪ੍ਪਂ ਰਾਗਾਦਿਰਜਂ ਯੇਸਂ ਤਂਸਭਾਵਾ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸ੍ਸਵਨਤਾਤਿ ‘‘ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਕਰਣੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸ੍ਸਵਨਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਦਸਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਸੇਨਾਤਿ ਦਾਨਾਦਿਦਸਵਿਧਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਂ ਵਸੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਤਾਧਿਕਾਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੮੨) ਪਨ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਾਨਾਦੀਸੁ ਸਰਣਗਮਨ-ਪਰਹਿਤਪਰਿਣਾਮਨਾਦਿਪਕ੍ਖਿਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਰਾਗਾਦਿਮਲੇਨ ਸਮਲੇਹਿ ਪੂਰਣਾਦੀਹਿ ਛਹਿ ਸਤ੍ਥਾਰੇਹਿ ਸਤ੍ਥੁਪਟਿਞ੍ਞੇਹਿ ਕਬ੍ਬਰਚਨਾਵਸੇਨ ਚਿਨ੍ਤਾਕਵਿਆਦਿਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤਕ੍ਕਪਰਿਯਾਹਤਂ ਵੀਮਂਸਾਨੁਚਰਿਤਂ ਸਯਂਪਟਿਭਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤੋ. ਤੇ ਕਿਰ ਬੁਦ੍ਧਕੋਲਾਹਲਾਨੁਸ੍ਸਵੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤਕੁਤੂਹਲਂ ਲੋਕਂ ਵਞ੍ਚੇਨ੍ਤਾ ਕੋਹਞ੍ਞੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾ ਯਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਧਮ੍ਮਮੇਵ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਦੀਪੇਸੁਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇ ਹਿ ਪੁਰੇਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਪਾਪੁਰੇਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਨ੍ਤਰਧਾਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਿਹਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਹਾਦ੍ਵਾਰਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਹਤ੍ਥੇਨ ਅਪਾਪੁਰ ਵਿਵਰ.
ਸੇਲੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਉਚ੍ਚੋ ਹੋਤਿ ਥਿਰੋ ਚ, ਨ ਪਂਸੁਪਬ੍ਬਤੋ ਮਿਸ੍ਸਕਪਬ੍ਬਤੋ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਲੇ ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਤਮੁਦ੍ਧਨੀ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਮਯਂ ਪਾਸਾਦਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਮਾਹ. ਸੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਸਾਦਾਵਹੋ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਟ੍ਠੇਨ ਪਾਸਾਦਸਦਿਸੋ ਚ. ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਯਾਯੋ ਵਾ ਇਧ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਮਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਟ੍ਠੇਨ ਪਾਸਾਦੋਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਆਗਤਾ. ਤਥਾ ਚਾਹ –
‘‘ਪਞ੍ਞਾਪਾਸਾਦਮਾਰੁਯ੍ਹ, ਅਸੋਕੋ ਸੋਕਿਨਿਂ ਪਜਂ;
ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠੋਵ ਭੂਮਟ੍ਠੇ, ਧੀਰੋ ਬਾਲੇ ਅਵੇਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੨੮);
ਯਥਾ ਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯਥਾ ਚ ਪਬ੍ਬਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਕੇਦਾਰਪਾਲ਼ਿਕੁਟਿਕਾਯੋ ਤਤ੍ਥ ਸਯਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਜ੍ਜਲਭਾਵਤੋ, ਕੁਟਿਕਾਸੁ ਪਨ ਅਗ੍ਗਿਜਾਲਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮੁਜ੍ਜਲਭਾਵਤੋ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਪਾਸਾਦਮਾਰੁਯ੍ਹ ਸਤ੍ਤਲੋਕਂ ਓਲੋਕਯਤੋ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਨਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਕਤਕਲ੍ਯਾਣਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਅਨੁਜ੍ਜਲਭਾਵਤੋ ਅਨੁਲ਼ਾਰਭਾਵਤੋ ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਖਿਤ੍ਤਾ ਸਰਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਤਕਲ੍ਯਾਣਾ ਪਨ ਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਾ ਦੂਰੇ ਠਿਤਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਗ੍ਗਿਤਾਯ ਸਮੁਜ੍ਜਲਭਾਵਤੋ ਉਲ਼ਾਰਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਬ੍ਬਤੋ ਵਿਯ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਗਰੁਟ੍ਠਾਨੀਯਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਗਰੁਤਰਂ ਪਯੋਜਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਭਿਪਤ੍ਥਨਾ ਅਜ੍ਝੇਸਨਾ, ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਯਾਚਨਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਜ੍ਝੇਸਨਨ੍ਤਿ ਯਾਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਦੇਸਵਿਸਯਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਆਵੇਣਿਕਭਾਵਤੋ ਇਦਂ ਞਾਣਦ੍ਵਯਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਞਾਣਾਨਂ ‘ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੂ’ਤਿ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗ੍ਗਞਾਣਾਨਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਯਤੋ ਤਾਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਵਿਜ੍ਜੂਪਮਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਪਨ ਞਾਣਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਤੋ ਤਂ ਵਜਿਰੂਪਮਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਯਸ੍ਮਾ ਮਨ੍ਦਕਿਲੇਸਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਬਹਲਕਿਲੇਸਾ ‘‘ਮਹਾਰਜਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਤਿਕ੍ਖਾਨਿ ਸੂਰਾਨਿ ਵਿਸਦਾਨਿ, ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਮੁਦੂਨਿ. ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਆਕਾਰਾਤਿ ਸਦ੍ਦਹਨਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰੇ ਵਦਤਿ. ਸੁਨ੍ਦਰਾਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਾ. ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਯੇਸਂ ਆਸਯਾਦਯੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ, ਤੇ ਸ੍ਵਾਕਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਇਮਾਯ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸਂਸਨ੍ਦਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਾਰਣਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ, ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਾ. ਪਰਲੋਕਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਂ. ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਾਵਹਂ ਵਜ੍ਜਂ ਵਿਯ ਭਯਤੋ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਲੋਕਞ੍ਚੇਵ ਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਭਯਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਤੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿਭਵੋ ਪਰਲੋਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨੇ ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਤਥਾਭਾਵਸਾਧਨਪਾਲ਼ਿ. ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਪਰਿਪਾਚਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਲਵਭਾਵੋ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵੇ ਸਤਿ ਹੋਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਚ ਬਲਵਭਾਵੋ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵੇਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਵਿਸੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਨਤ੍ਥਿਤਾਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾ ਮਹਾਰਜਕ੍ਖਾਤਿਆਦਯੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੧) ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਏਵ ਲੁਜ੍ਜਨਪਲੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਭੂਤੋ ਲੋਕੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਲੋਕੋ, ਸੁਗਤਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਲੋਕੋ, ਸੁਗਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯੋ ਕਮ੍ਮਭਵੋ. ਦੁਗ੍ਗਤਿਸਙ੍ਖਾਤਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵ-ਦੁਗ੍ਗਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਕਮ੍ਮਭਵਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿਭਵਲੋਕ-ਵਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਲੋਕਾ. ਪੁਨ ਏਕਕਦੁਕਾਦਿਵਸੇਨ ਲੋਕਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਹਾਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਹਿ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਬ੍ਬੇ ਲੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕੋ ਲੋਕੋ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਯਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਕਥਾਯ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਾਯ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੋ ਏਕੋ ਏਕਵਿਧੋ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਦ੍ਵੇ ਲੋਕਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਤਸ੍ਸ ਅਲੋਕਸਭਾਵਤ੍ਤਾ.
ਨਨੁ ਚ ‘‘ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਮ੍ਪਿ ਲੋਕਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾਨਂ ਇਧ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਨ ਲੁਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯੋ ਗਹਿਤੋ ਤਥਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਲੋਕੋਤਿ ਤਂਗਹਣਰਹਿਤਾਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕਤਾ. ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਅਨੁਰੋਧਾਦਿਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਲਾਭਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ. ਦਸਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਦਸ ਰੂਪਾਯਤਨਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਵਿਵਟ੍ਟਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਤੇਭੂਮਕਕਮ੍ਮਂ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਜ੍ਜਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਭਵਗਾਮਿਕਮ੍ਮਾ ਵਜ੍ਜਾ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਤਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦੁਕੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦਸ ਦਸ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾਦਿਭਬ੍ਬਾਦਿਵਸੇਨ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਪੁਞ੍ਜਪੁਞ੍ਜਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਕੇਕਾ.
ਉਪ੍ਪਲਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਲਿਨੀ. ਉਪ੍ਪਲਗਚ੍ਛੋਪਿ ਜਲਾਸਯੋਪਿ ਚ. ਇਧ ਪਨ ਜਲਾਸਯੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਲਵਨੇ’’ਤਿ. ਯਾਨਿ ਹਿ ਉਦਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਨਿਮੁਗ੍ਗਾਨੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਸਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਨਿਮੁਗ੍ਗਪੋਸੀਨਿ. ਦੀਪਿਤਾਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਕਾਸਿਤਾਨਿ, ਇਧੇਵ ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਨਿਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਤਿ ਉਗ੍ਘਟਨਂ ਨਾਮ ਞਾਣੁਗ੍ਘਟਨਂ, ਞਾਣੇਨ ਉਗ੍ਘਟਿਤਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ. ਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਹਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯਾਯ ਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨੇਯ੍ਯੋ. ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਦਂ, ਪਜ੍ਜਤੇ ਞਾਯਤੇਤਿ ਵਾ ਪਦਂ, ਤਦਤ੍ਥੋ. ਪਦਂ ਪਰਮਂ ਏਤਸ੍ਸ, ਨ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧੋਤਿ ਪਦਪਰਮੋ.
ਉਦਾਹਟਵੇਲਾਯਾਤਿ ਉਦਾਹਾਰੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਉਦਾਹਟਮਤ੍ਤੇਯੇਵ. ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਸਮਯੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤਿਕਾਯ ਠਪਿਯਮਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿਭਜਿਯਮਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਦ੍ਦੇਸਤੋਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਹੇਤੁ. ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਨ ਤਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਫਲਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਝਾਨਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਦਪਰਮੋਤਿ ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦਂ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਅਤ੍ਥਪਦਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਦਮੇਵ ਪਰਮਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਦਪਰਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਵਾਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦੇਸਨਾ ਫਲਵੋਹਾਰੇਨ ਵਾਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਕਾਚਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਦੇਸਨਾ ਨਿਰਤ੍ਥਕਾ. ਯੇਤਿ ਯੇ ਦੁਵਿਧੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮੇਨ. ਵਿਪਾਕਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦੁਹੇਤੁਕਾਨਮ੍ਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਹੇਤੁਕਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਿ ਵਿਪਾਕਾਵਰਣਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਿਲੇਸਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਸਦ੍ਧਾਰਹਿਤਾ. ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਾਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਛਨ੍ਦਰਹਿਤਾ. ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਭਵਙ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਭਵਙ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਪਿ ਯਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਚਲਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋਪਿ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਏਵ ਨਾਮ. ਅਭਬ੍ਬਾ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬਾ. ਨ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨਾਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਰਾਗਚਰਿਤਾਦਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੧.੪੩) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਵਿਸਨਮਗ੍ਗੋ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ ਮਹਾਕਰੁਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਸਦ੍ਧਂ ਪਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੂਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਯੋਗ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੁ, ਸਦ੍ਦਹਨਾਕਾਰੇਨ ਨਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਖੇਨ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨੀਯਤਾਯ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ. ਨ ਭਾਸਿਂ ਨ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿਂ.
ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਨਾਮ ਅਤਿਟ੍ਠਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਏਵ ਵਿਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਅਥ ਵਾ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਆਣਾ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਞਾਯੇਨ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿਪਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਯਥਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਚਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੪੦-੪੧). ਪਵਤ੍ਤੇਸੀਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ.
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯਾਚਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.