੪. ਮਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਂ

੧. ਪਠਮਵਗ੍ਗੋ

੧. ਤਪੋਕਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੭. ਉਰੁਵੇਲਾਯ ਸਮੀਪੇ ਗਾਮੋ ਉਰੁਵੇਲਗਾਮੋ, ਤਂ ਉਰੁਵੇਲਗਾਮਂ ਅਭਿਮੁਖਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ, ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਚ ਭਗਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਵਸ੍ਸੇਸੁ ਆਦਿਤੋ ਪਨ੍ਨਰਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਪਠਮਬੋਧਿ, ਇਧ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਮਿਂ ਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਸੁਖਭਾਵੇਨ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰੋ, ਸੋ ਏਵ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾ. ਤਾਯ ਮੁਤ੍ਤੋ ਵਤਮ੍ਹੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਤਂ ਲੋਕਨਾਥੋ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ? ਕਮ੍ਮਪੀਲ਼ਿਤਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩੯.੯੨-੯੪) –

‘‘ਅਵਚਾਹਂ ਜੋਤਿਪਾਲੋ, ਸੁਗਤਂ ਕਸ੍ਸਪਂ ਤਦਾ;

ਕੁਤੋ ਨੁ ਬੋਧਿ ਮੁਣ੍ਡਸ੍ਸ, ਬੋਧਿ ਪਰਮਦੁਲ੍ਲਭਾ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ, ਅਚਰਿਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਬਹੁਂ;

ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨੁਰੁਵੇਲਾਯਂ, ਤਤੋ ਬੋਧਿਮਪਾਪੁਣਿਂ.

‘‘ਨਾਹਂ ਏਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ, ਪਾਪੁਣਿਂ ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਵੇਸਿਸ੍ਸਂ, ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮੇਨ ਵਾਰਿਤੋ’’ਤਿ.

ਮਾਰੇਤੀਤਿ ਵਿਬਾਧੇਤਿ. ਵਿਪਤ੍ਤਿਆਦਿਸਂਯੋਜਨਞ੍ਹਿ ਸਾਧੂਨਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਮਰਣਂ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਮਾਰਣਤ੍ਤਾ, ਪਾਪਤਰਤ੍ਤਾ ਪਾਪਤਮੋਤਿ ਪਾਪਿਮਾ. ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਪਾਪਤਮਤਾ ਪਾਪਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਪੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਧਿਪਤੀਤਿ ਕਾਮਾਧਿਪਤਿ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਕਾਮਰਾਗੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵਸਵਤ੍ਤੀ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਕੋ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਪਰਿਮੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਨਮੁਚਿ. ਮਤ੍ਤਾਨਂ ਪਮਤ੍ਤਾਨਂ ਬਨ੍ਧੂਤਿ ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁ.

ਤਪੋਕਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਤੋ. ਅਪਰਦ੍ਧੋਤਿ ਵਿਰਜ੍ਝਸਿ. ‘‘ਅਪਰਾਧੋ’’ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋਯੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯਕਿਲਮਥਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਮਰਤ੍ਥਾਯ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਚ ਕਮ੍ਮਵਾਦੀਹਿ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ਦੇਵਤ੍ਥਾਯ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਮਰਭਾਵਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਪਰਿਤਾਪਨਂ. ਅਤ੍ਥਾਵਹਂ ਨ ਭਵਤਿ ਬੋਧਿਯਾ ਅਨੁਪਾਯਤ੍ਤਾ. ਕਿਞ੍ਚਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਿਯਾਰਿਤ੍ਤਂਵ ਧਮ੍ਮਨੀਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਣ੍ਣੁ, ਸੋ ਇਧ ‘‘ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਨਿ ਵਣ੍ਣੁਪਦੇਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਰਞ੍ਞੇ’’ਤਿ. ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਫਿਯਾਹਿ ਆਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ ਚੇਵ ਅਰਿਤ੍ਤੇਹਿ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਯ੍ਯ ਚ.

ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾ ਗਹਿਤਾ ਮਗ੍ਗਸੀਲਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਧਿਨੋ ਹਿ ਗਹਣੇਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸਤਿਸਮਾਧਯੋ ਗਹਿਤਾ ਉਪਕਾਰਭਾਵਤੋ. ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਬੋਧੋ. ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੋਧਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਮਗ੍ਗਂ ਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨ ਯਥਾ ਯਾਗੁਪਚਨਾਰਮ੍ਭੋ ਯਾਵਦੇਵ ਯਾਗੁਅਤ੍ਥੋ, ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਰਮ੍ਭੋ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਆਰਮ੍ਭੋਤਿ ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਬਨ੍ਧਾਪਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ, ਬੋਧਾਯਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮ੍ਬੋਧਾਯ, ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਪਤ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਪਰਮਸੁਦ੍ਧਿ’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਬੋਧਾਯਾਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾਪਿ ਬੋਧਿਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ’’ਤਿ. ਨਿਹਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਭਾਵਂ ਪਾਪਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਾਜਿਤੋ’’ਤਿ.

ਤਪੋਕਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਵਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੮. ਅਨ੍ਧਭਾਵਕਾਰਕੇਤਿ ਪਚੁਰਜਨਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਵਾਰਣੇਨ ਅਨ੍ਧਭਾਵਕਾਰਕੇ. ਮਹਾਤਮੇਤਿ ਮਹਤਿ ਤਮਸਿ. ਪਾਸਾਣਫਲਕੇ ਮਹਾਚੀਵਰਂ ਸੀਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਤਂ ਫਲਕਂ ਅਪਸ੍ਸਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਂ. ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਮਾਨੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ, ਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਨੁ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਰਿਟ੍ਠਕੋਤਿ ਅਰਿਟ੍ਠਕਵਣ੍ਣੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਲ਼ਕੋ’’ਤਿ.

ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਚਿਰਤਰਂ ਕਾਲਂ. ਸਂਸਰਨ੍ਤਿ ਆਸਾਦਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤੋ, ਅਲਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਏਤੇਨ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਮਾਰਸ੍ਸ ਕਾਚਿ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੀਤਿ.

ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਵਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਸੁਭਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੯. ਸੁਸਂਵੁਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸਂਵਰੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਂਵੁਤਾ. ਸੁਪਿਹਿਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਿਹਿਤਾ. ਵਸਾਨੁਗਾਤਿ ਕਾਯਾਦਿਦ੍ਵਾਰਵਸਾਨੁਗਾ ਵਸਵਤ੍ਤਿਨੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਬਦ੍ਧਚਰਾਤਿ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਰਿਯਾਤਿ.

ਸੁਭਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਪਠਮਮਾਰਪਾਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੦. ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਮਨਸਿਕਰਣੇਨ. ਉਪਾਯਵੀਰਿਯੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕੁਸਲਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਯ ਵਿਧਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਵੀਰਿਯੇਨ. ਕਾਰਣਵੀਰਿਯੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਾਪਕਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਅਤ੍ਥਾਨਿ ਹਿ ਵੀਰਿਯਾਨਿ ਯਦਤ੍ਥਂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੀਪਕੋ ਸਮ੍ਮਾ-ਸਦ੍ਦੋ. ਯੋਨਿਸੋਸਮ੍ਮਾਸਦ੍ਦੇਨ ਹਿ ਉਪਾਯਕਾਰਣਤ੍ਥਦੀਪਕਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਉਪਾਯਵੀਰਿਯੇਨ ਕਾਰਣਵੀਰਿਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ. ਮਾਰੇਨ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਤੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਕਿਲੇਸਪਾਸੇਨਾਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਉਪਾਯਭੂਤੇਨ. ਕਿਲੇਸਮਾਰੋ ਹਿ ਸਤ੍ਤੇ ਕਾਮਗੁਣਪਾਸੇਹਿ ਨਿਬਨ੍ਧਤਿ, ਨ ਪਨ ਸਯਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਕਾਮਗੁਣਸਙ੍ਖਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਾਰਬਨ੍ਧਨੇਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠਾਨੇ, ਭਵਚਾਰਕੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਮੇ ਸਮਣ ਮੋਕ੍ਖਸੀਤਿ ਇਦਂ ਮਾਰੋ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਪਾਸੇਹੀ’’ਤਿ ਚ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋਪਿ ਵਾ ‘‘ਏਵਮਯਂ ਪਰੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮੋਕ੍ਖਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੋਹਞ੍ਞੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ.

ਪਠਮਮਾਰਪਾਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਦੁਤਿਯਮਾਰਪਾਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੧. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਗਮਨਚਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚਾਰਿਕਂ. ਏਵਂ ਹਿ ਗਤੇਸੂਤਿ ਏਵਂ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਬਹੂਸੁ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਤੇਸੁ.

ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੁ. ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਆਦਿ ਸੀਲਂ ਮੂਲਕਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਸਮਥਾਦਯੋ ਮਜ੍ਝਂ ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਮਜ੍ਝਭਾਵਤੋ. ਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਤਦਧਿਗਮਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਕਰਣੀਯਾਭਾਵਤੋ. ਸਾਸਨੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਾਯ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿ ਚ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਸਮਾਧਯੋ ਵਾ ਆਦੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾ ਅਨੁਬੋਧਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦੁਭਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਾ ਮਜ੍ਝ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਪਞ੍ਞਾਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ ਫਲਕਿਚ੍ਚਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਫਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਹਿ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਇਤਰੇਨ ਇਤਰਂ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਓਸਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਆਦਿਮੇਵ ਵਿਸੋਧੇਹਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ? ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਉਜੁਕਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੯) ਵਚਨਤੋ ਸੀਲਦਿਟ੍ਠੁਜੁਕਤਾਯ ਮਤ੍ਥਕਭੂਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਦਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਸੀਲਸਮਾਧੀਤਿ ਇਮੇ ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਾ ਆਦੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਵਯਵਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਸਮੁਦਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੇਸੁ ਪਨ ਅਵਯਵੇਸੁ ਸਮੁਦਾਯਰੂਪੇਨ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤੇਸੁ ਗਾਥਾਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ, ਤਂ ਤਤੋ ਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਗਾਥਾਯ ਤਾਵ ਪਠਮਪਾਦੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਞ੍ਚਪਦਛਪ੍ਪਦਾਨਂ ਗਾਥਾਨਂ ਆਦਿਪਰਿਯੋਸਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਇਤਰੇ ਦੁਤਿਯਾਦਯੋ ਤਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਮਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਮੇਵਾਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਬਹੁਵਿਭਾਗਂ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾ ਏਕਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਤੇਯੇਵ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਵਿਭਾਗੇਨ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਭਾਗਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਲਦੇਸਕਪਰਿਸਾਦਿ-ਅਪਦਿਸਨਲਕ੍ਖਣਾਦਿਕੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਮਵੋਚਾਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਤਦਵਸੇਸਨਿਗਮਨਪਾਲ਼ਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਨੇਕਾਨੁਸਨ੍ਧੀਕਸ੍ਸ ਸਹ ਨਿਦਾਨੇਨ ਪਠਮੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਸਹ ਨਿਗਮਨੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਇਤਰੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਨ੍ਤਿਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਸਾਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਤ੍ਥਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਨਾਮ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ…ਪੇ… ਦੇਸੇਤਾ’’ਤਿ. ਸਕਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਸੀਲਾਦਿਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ. ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਭਾਵਤੋ. ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਕਲੇ ਸਾਸਨੇ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਤਮੇਸਾਨਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੧੮) ਵਿਯ. ਦੁਕੂਲਸਾਣਿਯਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਵਿਯ, ਨ ਤੁ ਪਾਕਾਰਸੇਲਾਦਿਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਵਿਯ. ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਕਲਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਾਨੁਭਾਵਂ ਵਦਤਿ. ਅਲਾਭਪਰਿਹਾਨਿਯਾ, ਨ ਲਦ੍ਧਪਰਿਹਾਨਿਯਾ. ਅਡ੍ਢੁਡ੍ਢਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾਧਿਕਾਨਿ ਤੀਣਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਸਾਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਂ.

ਦੁਤਿਯਮਾਰਪਾਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਸਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੨. ਸੁਰਾਕਾਰਕਾਨਨ੍ਤਿ ਪਿਟ੍ਠਸੁਰਾਯੋਜਨਕਾਨਂ. ਕੋਸਲਾਨਂ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ ਕੋਸਲੋ, ਕੋਸਲਰਾਜਸ੍ਸ ਅਯਨ੍ਤਿ ਕੋਸਲਿਕਾ. ਪਰਿਭੋਗਪਾਤੀਤਿ ਭਤ੍ਤਪਰਿਭੋਜਨਤ੍ਥਾਯ ਪਾਤਿ ਪਰਿਭੋਗਪਾਤਿ. ਕਮ੍ਮਾਰੁਦ੍ਧਨਪਣਾਲ਼ਿਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਾਰੁਦ੍ਧਨਪਣਾਲ਼ਿਮੁਖੇ. ਧਮਮਾਨਾਯਾਤਿ ਧਮਿਯਮਾਨਾਯ. ਤਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਭਸ੍ਤਵਾਤੇਹਿ ਪੂਰਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਸ੍ਤਵਾਤੇਨ ਪੂਰਿਯਮਾਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਯਾਮਭੂਮਿਯਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤਂ ਮਾਰਂ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾਵ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾਲੋਕੇਨਾ’’ਤਿ.

ਸੇਯ੍ਯਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਸੇਯ੍ਯਾਨਿਸਂਸਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਠਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸਂਯਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਂਯਤਤ੍ਤਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਤਂਸਣ੍ਠਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਰਹਿਤੇ ਬੁਦ੍ਧਮੁਨਿਸ੍ਮਿਂ ਅਵਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ. ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜ ਚਰੇਯ੍ਯ ਤਤ੍ਥ ਸੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਗਵਾ ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਵਿਭਿਂਸਿਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਭਯਾਭਾਵਤੋ? ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਅਨਟ੍ਠਵਲਿਕਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤ੍ਵਮੇਵ ਆਯਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਮਾਰਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤਿ.

ਭੇਰਵਾਤਿ ਅਵੀਤਰਾਗਾਨਂ ਭਯਜਨਕਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਫਲੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸਤ੍ਤਿਸਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪੁਥੁਸਲ੍ਲਂ. ਉਰਸ੍ਮਿਂ ਚਾਰਯੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਫਾਸੁਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਠਪੇਯ੍ਯੁਂ ਉਗ੍ਗਿਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਖਨ੍ਧੁਪਧੀਸੂਤਿ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਉਪਧੀਸੁ. ਤਾਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਤਤੋ ਭਯਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਾਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨਾਮ.

ਸਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਸੁਪਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੩. ਉਤੁਗਾਹਾਪਨਤ੍ਥਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ, ਨ ਰਜੋਜਲ੍ਲਵਿਕ੍ਖਾਲਨਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਧੋਤਪਾਦਕੇ ਗੇਹੇਤਿ ਧੋਤਪਾਦੇਹਿ ਅਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਕੇ. ਵਤ੍ਤਭੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮਿਭਾਵਤੋ. ਵਤ੍ਤਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧੋਵਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਆਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਂ. ਸੋਪ੍ਪਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੋਪ੍ਪਂ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦਾਯ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਪਵਤ੍ਤਕਿਰਿਯਮਯਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਰਹਿਤਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਭਵਙ੍ਗਸਨ੍ਤਤੀਤਿ ਤਂ ਸਭਾਵਤੋ ਪਯੋਜਨਤੋ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਂ ਉਪਰਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋਪ੍ਪਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨਾ’’ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਨਿਦ੍ਦਾਸੋਪ੍ਪਨਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਸੋਪ੍ਪਂ ਹੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ.

ਕਿਂ ਨੂਤਿ ਏਤ੍ਥਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨੁ ਸੁਪਸੀ’’ਤਿ? ਦੁਬ੍ਭਗੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਰਿਕੋ ਭਿਨ੍ਨਭਗੋ, ਸੋ ਪਨ ਮਤਸਦਿਸੋ ਵਿਸਞ੍ਞਿਸਦਿਸੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਤੋ ਵਿਯ ਵਿਸਞ੍ਞੀ ਵਿਯ ਚਾ’’ਤਿ.

ਆਦਿਨਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਬਾਹਿਰਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੮੪੨) ਆਗਤਂ ਤਣ੍ਹਾਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਸਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਤਮ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਵਿਸੇਸਤੋ ਆਸਤ੍ਤਭਾਵੇਨ. ਵਿਸਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਵਿਸਮੂਲਤਾ ਵਿਸਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਾਦਿਭੂਤਵੇਦਨਾ ਮੂਲਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਮੂਲਾ, ਤਣ੍ਹਾ. ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦਿਕਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੋ, ਨ ਅਮਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਪਰਿਭੋਗਤਾ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਨੇਤੁਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਭਵੇ ਸਬ੍ਬਥਾ ਨੇਤੁਂ? ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੀਣਤ੍ਤਾ. ਤੁਯ੍ਹਂ ਕਿਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੁਪਧਿਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਮ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਕਿਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨਂ? ਕੇਵਲਂ ਵਿਘਾਤੋਯੇਵ ਤੇਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸੁਪਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਨਨ੍ਦਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੪. ਅਟ੍ਠਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

ਨਨ੍ਦਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਪਠਮਆਯੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੫. ਪਣ੍ਣਾਸਂ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਜੀਵਤਿ ਵਸ੍ਸਸਤਤੋ ਉਪਰਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਥੇਰੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ. ਸਟ੍ਠਿ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਥੇਰੋ ਬਾਕੁਲੋ. ਪਟਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨੀਕਭਾਵੇ ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤੋ, ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤਤਾ, ਤਾਯ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਭਾਸਿ ਪਟਿਵਚਨਂ ਜਾਨਮਾਨੋਵ.

ਨ ਹੀਲ਼ੇਯ੍ਯ ਨ ਜਿਗੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਸੋ ਦਾਰਕੋ ਵਿਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਚਰੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਹਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਜ੍ਜਲਿਤਸੀਸੋ ਵਿਯ ਚਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਪਜ੍ਜਲਿਤਸੀਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੂਪਸਮਾਯ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਆਯੁਂ ਪਰਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਅਨਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਏਵ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਵਿਗਮਾਯ ਚਰੇਯ੍ਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.

ਪਠਮਆਯੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਦੁਤਿਯਆਯੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੬. ਨੇਮੀਵਾਤਿ ਨੇਮਿਸੀਸੇਨ ਚਕ੍ਕਂ ਵਦਤਿ. ਕੁਬ੍ਬਰਂ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਤੀਤਿ ਕੁਬ੍ਬਰਂ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਪਨ ਸੋ ਤਂ ਅਜਹਨ੍ਤੋਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਵਿਜਹਤੀ’’ਤਿ. ਆਯੁ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਤੀਤਿ ਮਚ੍ਚਾਨਂ ਆਯੁ ਗਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਭਗਵਤੋ ਪਟਾਣਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਭਗਵਾ ਪਨ ਤਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਹੋਰਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਯੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯਗਮਨਮਰਣਤਂਯੇਵ ਪਵੇਦੇਸਿ.

ਦੁਤਿਯਆਯੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਾਸਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੭. ਪਵਿਜ੍ਝੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤਂ ਸਬ੍ਬਤੋ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਤਤੋ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿ. ਸਕਲਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਭਾਗਵਨ੍ਤਂ, ਨਿਸ੍ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਾਸਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਕਿਂਨੁਸੀਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੮. ਵਿਚਕ੍ਖੁਕਮ੍ਮਾਯਾਤਿ ਵਿਚਕ੍ਖੁਭਾਵਕਾਮਤਾਯ. ਯਥਾ ਸਾ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਿਯਮਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਤੁਂ ਕਾਮਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਨਾਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਭੇਰਵਾਰਮ੍ਮਣੇ ਭਾਯਨਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ਦਸਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ.

ਕਿਂਨੁਸੀਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਸਕਲਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੯. ਮਨ੍ਦਭਾਵੇਨਾਤਿ ਜਲ਼ਭਾਵੇਨ ਮੋਮੂਹਭਾਵੇਨਾਤਿ ਮਹਾਮੂਲ਼੍ਹਤਾਯ. ਕਬ੍ਬਕਰਣੇਨ ਮਤ੍ਤੋਤਿ ਕਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾਪਸੁਤਤਾਦਿਵਸੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਕਬ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਿਮਿਦਂ ਸੋਪ੍ਪਸੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਤਵ ਸੋਪ੍ਪਂ ਕਿਮਤ੍ਥਂ, ਪੁਰਿਸੇਨ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸਤ੍ਤਕਰੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਸੋਪ੍ਪਤਿਯੇਵ. ਅਤ੍ਥਂ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਅਸਙ੍ਗ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਭਾਵਤੋ. ਜਗ੍ਗਨ੍ਤੋਤਿ ਜਾਗਰਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ, ਨ ਭਾਯਾਮਿ ਭਯਹੇਤੂਨਂ ਅਭਾਵਾ. ਨਾਨੁਤਪਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਦਾਪਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਭਾਵਤੋ, ਮਾਮਨ੍ਤਿ ਮਮਂ. ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਠਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤ੍ਤਾ. ਹਾਨਿਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਜਾਨਿਂ.

ਸਕਲਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਪਤਿਰੂਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੦. ਅਨੁਰੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਨੁਰੋਧੋ, ਰਾਗੋ. ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਰੋਧੋ, ਪਟਿਘੋ. ਤੇਸੁ ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧੇਸੁ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ ਸਙ੍ਗਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ, ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧੁਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਸਜ੍ਜਨਂ. ਯਦਞ੍ਞਮਨੁਸਾਸਤੀਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਨੁਸਾਸਨਂ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਹਿਤੇਸਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੇ ਹਿਤੇਸਕੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧੇ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕਮ੍ਪਨਤ੍ਥਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਦਸੀਤਿ.

ਪਤਿਰੂਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਮਾਨਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੧. ਆਕਾਸੇ ਚਰਨ੍ਤੇਤਿ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਚਰਨ੍ਤੇਪਿ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਤੋ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰੋ. ਮਨਸਿ ਜਾਤੋਤਿ ਮਾਨਸੋ. ਤਂ ਪਨ ਮਨਸਨ੍ਤਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਮਾਨਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਪਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੨. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਨਿ ਚੇਵ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦੀਨਵਨਿਸ੍ਸਰਣਾਨਿ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਰੁਪ੍ਪਨਵੇਦਿਯਨਸਞ੍ਜਾਨਨਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਵਿਜਾਨਨਾਨਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਚੇਵ ਸਮੁਦਯਾਦੀਨਿ ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਹਤ੍ਥਾਮਲਕਂ ਵਿਯ ਪਾਕਟੇ ਵਿਭੂਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਗਣ੍ਹਾਪੇਤੀਤਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਾ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਸਮਾਦਾਨਮ੍ਹੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਦਿਯਨੇ ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਮਾਦਿਯਨੇ. ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਗੁਣੇਨਾਤਿ ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨ ਚ ਤੇਸਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਗੁਣੇਨ. ਜੋਤਾਪੇਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਿਕਿਲੇਸਮਲਵਿਧਮਨੇਨ ਪਭਸ੍ਸਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਂ ਪਯੋਜਨਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਂ ਨੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਮਕਾਰਕਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਓਤਰਣਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਪੁਬ੍ਬਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਓਹਿਤਸੋਤਾਤਿ ਅਨਞ੍ਞਵਿਹਿਤਤਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਅਪ੍ਪਿਤਸੋਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਤਦਤ੍ਥਂ ਠਪਿਤਸੋਤਾ.

ਏਤੇ ਰੂਪਾਦਯੋ ਖਨ੍ਧੇ ਯਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਤਂ ਸਮਿਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤਂ, ਤਞ੍ਚ ‘‘ਏਸੋ ਅਹਂ ਨ ਹੋਮਿ, ਏਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਖੇਮੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਖੇਮਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਖੇਮਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖੇਮਿਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯੇਸਮਾਨਾ ਮਾਰਸੇਨਾ.

ਪਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੩. ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਿ, ਸੋ ਏਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਸਮੋਸਰਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਮੋਸਰਣਂ, ਸੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤਿਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਭਯਭੇਰਵਂ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਭਾਯਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਭਯਂ, ਤਦੇਵ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭੇਰਵਾਵਹਤ੍ਤਾ ਭੇਰਵਂ, ਦੇਵਾਦਿਸਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਉਪ੍ਪਾਤਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸਦ੍ਦੋ ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਿ. ਅਸਨਿਪਾਤਾਦਿਸਦ੍ਦੋ ਅਸਨਿਪਾਤਸਦ੍ਦੋ. ਉਨ੍ਦ੍ਰੀਯਤੀਤਿ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਲੋਕੋ ਅਧਿਮੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਅਤਿਥਦ੍ਧਕਾਯੋ ਵਿਯ ਮੁਚ੍ਛਂ ਆਪਨ੍ਨੋ. ਮਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ. ਠਾਨਭੂਤਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ.

ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਪਿਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੪. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਕੁਲੇ. ਪਾਹੁਨਕਾਨੀਤਿ ਪਹਿਤਬ੍ਬਪਣ੍ਣਾਕਾਰਾਨਿ. ਆਗਨ੍ਤੁਕਪਣ੍ਣਾਕਾਰਾਨੀਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਪਣ੍ਣਾਕਾਰਾਨਿ. ਸਯਂਚਰਦਿਵਸੇਤਿ ਕੁਮਾਰਕਾਨਞ੍ਚ ਕੁਮਾਰਿਕਾਨਞ੍ਚ ਸਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚਰਿਤਬ੍ਬਛਣਦਿਵਸੇ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮਵਯਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਮਵਯਸਮਜਾਤਿਕਸਮਗੋਤ੍ਤਾਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਗੋਤ੍ਤਸਮਤਾ ਚ ਆਵਾਹਵਿਵਾਹਯੋਗ੍ਯਤਾਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਨ ਏਕਗੋਤ੍ਤਤਾਵਸੇਨ. ਤਤੋ ਤਤੋ ਗਾਮਤੋ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਦਾਤਬ੍ਬੇ ਅਸਤਿ. ਛਣਵਸੇਨ ਪਹਿਣਿਤੁਂ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ ਪੂਵਂ ਛਣਪੂਵਂ. ਤਾਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਤਾਸਂ ਦਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਞ੍ਚਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਦੁਵਿਧਾਯਪਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ.

ਞਾਣਂ ਨਾਮ ਆਵਜ੍ਜਨਪੁਬ੍ਬਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਜਾਨਨਸ੍ਸ ‘‘ਅਨਾਵਜ੍ਜਨਤਾਯਾ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸੇਸਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਉਪਚਾਰਭੇਦਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਉਪਚਾਰਸ੍ਸ ਭਿਨ੍ਦਨਂ. ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਨ੍ਤਿ ਵਿਧਮਿਤੁਂ.

ਭਗਵਾ ਪਨਾਤਿ ਪਨਸਦ੍ਦੋ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਜੋਤਕੋ. ਤੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਭਗਵਾ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਗਾਮਂ ਨ ਪੁਨ ਪਾਵਿਸਿ, ਅਥ ਖੋ ਮਾਰਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋਤਿ ਇਦਂ ਵਿਸੇਸਂ ਜੋਤੇਤਿ.

ਜਨੇਸੀਤਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਜਨੇਸਿ, ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਚ ਯਥਾ ਤਤੋ ਆਯਤਿਂ ਥਿਰਤਰਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਸਿ. ਆਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਤਿ ਮਦ੍ਦਤਿ ਅਭਿਭਵਤੀਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਦ੍ਦਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਿਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਕਸ੍ਸਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੫. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਪਦਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗੁਣੇ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਟਹਟਕੇਸੋਤਿ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਕਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਆਕੁਲਾਕੁਲਕੇਸੋ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਫਸ੍ਸੋ ਵਿਸੇਸਿਤੋ, ਤੇਨ ਏਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਯਤਨਂ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਗਹਣਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਨਨੁ ਚੇਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਿਕਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਗਹਣਨ੍ਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਠਮੇਨ ਚਕ੍ਖੁਗ੍ਗਹਣੇਨਾਤਿ ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭੂਤਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਾਵਜ੍ਜਨਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪੀਤਿ ਜਵਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਿਮ੍ਮਲਮੇਵ.

‘‘ਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਮਾਰਸ੍ਸ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਂ ਲੋਕੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਕ੍ਕਵਿਪਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਪਾਕਰੋਗੇਨ ਉਪਰਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਕ੍ਕਂ ਕੁਥਿਤਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਕੁਟ੍ਠਕਿਲਾਸਗਣ੍ਡਕਚ੍ਛੁਆਦੀਹਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ ਵਣਪੀਲ਼ਕਾਦਿਵਸੇਨ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ ਅਸੁਚਿਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਪਰਮਜੇਗੁਚ੍ਛਰੂਪਮ੍ਪਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਵੇਵ ਹੋਤੂਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਅਪਦਿਸਤਿ.

ਯਂ ਭਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥਾਦਿਉਪਕਰਣਂ ਗਹਟ੍ਠਾ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਚ ਯਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਾਦਿਂ ‘‘ਮਮ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਾਵ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਏਤੇਸੁ ਪਰਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥੇਸੁ ਚ ਤੇਸਂ ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਚ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਦਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਾਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਤਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਦਿ ਭਵਤਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਥ ਬਦ੍ਧੋ ਏਵ ਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਮੇ ਸਮਣ ਮੋਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ.

ਯਂ ਭਣ੍ਡਕਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪਕਰਣਂ ਲੋਕੇ ਬਹੁਜਨਾ ‘‘ਮਮ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨ ਤਂ ਮਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਮਮ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਮਮਨ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਤੇ ਅਹਨ੍ਤਿ ਯੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਏਤ੍ਥ ਬਦ੍ਧਾ, ਤੇਪਿ ਅਹਂ ਨ ਹੋਮਿ, ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਬਦ੍ਧੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਮੇ ਮਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਦਕ੍ਖਸੀਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਬਦ੍ਧਾਭਾਵੇਨ ਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਗਤਮਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਮਾਰ ਤ੍ਵਂ ਨ ਦਕ੍ਖਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਸਿ, ਯੇ ਭਵਾਦਯੋ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਿਸਯਾ, ਤੇਸੁ ਭਵਯੋਨਿਗਤਿਆਦੀਸੁ ਮਯ੍ਹਂ ਗਤਮਗ੍ਗਂ ਨ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਸਿ ਭਵਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ.

ਕਸ੍ਸਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਰਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੬. ਅਹਨਨ੍ਤਿ ਕਰਣੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਹਨਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਏਵ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ, ‘‘ਅਹਨਨ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਸੇਸੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਜਿਨਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਹੇਤੁਅਤ੍ਥਂ ਵਦਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਸ੍ਸ ਧਨਜਾਨਿਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਧਨਜਾਨਿਂ ਅਕਾਰੇਨ੍ਤੇਨ. ਅਸੋਚਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਂ ਅਸੋਚਨ੍ਤੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਰਜ੍ਜੇ ਵਿਜਿਤੇ ਦਣ੍ਡਕਰਪੀਲ਼ਿਤੇਤਿ ਧਨਦਣ੍ਡਾਦਿਦਣ੍ਡੇਨ ਚੇਵ ਬਲਿਨਾ ਚ ਬਾਧਿਤੇ.

ਇਜ੍ਝਨਕਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਚੇਤੋਵਸਿਭਾਵਾਦਿਕਸ੍ਸ ਸਾਧਨਕਕੋਟ੍ਠਾਸਾ. ਵਡ੍ਢਿਤਾਤਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਵਸੇਨ ਅਨੁਬ੍ਰੂਹਿਤਾ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਤਾਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਬਹੁਲੀਕਰਣੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ. ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਜਞ੍ਞਰਥਾਨਂ ਸਾਰਥਿਨਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਯਥਾਰੁਚਿਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਗਮਿਤਾ. ਪਤਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਵਤ੍ਥੁਕਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸੋਧਨੇਨ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯਤਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਪਰਿਸ੍ਸਯਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕਤਾ. ਅਵਿਜਹਿਤਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਦੂਰੀਭਾਵਤੋ ਸੁਭਾਵਿਤਭਾਵੇਨ ਤਂਤਂਅਧਿਟ੍ਠਾਨਯੋਗ੍ਯਤਾਯ ਨ ਜਹਾਪਿਤਾ. ਨਿਚ੍ਚਾਨੁਬਦ੍ਧਾਤਿ ਤਤੋ ਏਵ ਨਿਚ੍ਚਂ ਅਨੁਬਦ੍ਧਾ ਵਿਯ ਕਤਾ. ਸੁਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਭਾਵਨਾਨੁਪਚਯਂ ਗਮਿਤਾ. ਅਵਿਰਾਧਿਤਵੇਧਿਹਤ੍ਥੋ ਵਿਯਾਤਿ ਅਵਿਰਜ੍ਝਨਭਾਵੇਨ ਵਿਰਜ੍ਝਨਹਤ੍ਥੋ ਵਿਯ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਭਾਵਨਾਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਾ. ਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯ.

ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਬ੍ਬਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਪਬ੍ਬਤੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਬ੍ਬਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ ਕੀਦਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਸਾਤਿ ਆਤਪਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤੋਤਿ ਯਤ੍ਤਕੋ ਸੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਤ੍ਤਕੋ. ਏਕਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਾਲਂ ਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਦੁਪ੍ਪੂਰਣਭਾਵਾ. ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਦੁਪ੍ਪੂਰਣਭਾਵਾਦੀਨਵਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਸਮਂ ਚਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਰਵਤ੍ਥੁਪਰਾਮਾਸਾਦਿਂ ਵਿਹਾਯ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਸਮਮੇਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.

ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਣ੍ਹਾਨਿਦਾਨਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਗੁਣਨਿਦਾਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਕਾਮਗੁਣਨਿਦਾਨਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਯਤੋਨਿਦਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯਂਨਿਦਾਨਂ ਯਂਕਾਰਣਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਵਂ ਯੋ ਅਦਕ੍ਖੀਤਿ ਯੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਤ੍ਥੁਕੋ ਏਵਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨਭੂਤੇ ਕਾਮਗੁਣੇ ਚ ਤਥਤੋ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਿ. ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਨਮੇਯ੍ਯ? ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਗੁਣਉਪਧਿਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਉਪਧਿਂ. ਸਜ੍ਜਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਙ੍ਗੋ ਏਸੋ, ਲਗ੍ਗਨਮੇਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਤਮੇਵ ਕਾਮਾਭਿਭੂਤੋ ਨਪ੍ਪਟਿਸੇਵੇਯ੍ਯ ਨ ਲਗ੍ਗੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਨਯਾਯ ਵੂਪਸਮਾਯ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਰਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਤਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਮ੍ਬਹੁਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੭. ਜਟਾਚੁਮ੍ਬਟਕੇਨਾਤਿ ਸੀਸੇ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕੇਨ ਜਟਾਕਲਾਪੇਨ. ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਹਿ ਜਟਾਯ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਿ. ਉਦੁਮ੍ਬਰਦਣ੍ਡਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਗੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਗਹਿਤਂ ਤੇਸਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੀਸਂ ਓਕਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤਿਵਿਯ ਸੀਸਸ੍ਸ ਓਕਮ੍ਪਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹਨੁਕੇਨ ਉਰਂ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਅਧੋਨਤਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਿਵ੍ਹਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਲਮ੍ਬਨਚਾਲਨਵਸੇਨ ਮੁਖਤੋ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਿਸਾਖਨ੍ਤਿ ਤਿਭਙ੍ਗਭਕੁਟਿ ਵਿਯ ਨਲਾਟੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਨਲਾਟਿਕਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਲਾਟੇ ਉਟ੍ਠਿਤਂ ਵਲਿਤ੍ਤਯ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਿਭਙ੍ਗਵਲਿਕਂ ਨਲਾਟੇ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਤੇਲੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਪਾਪਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੇ ਤੇਲੇ, ਪਚਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਗੇਹੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਸਮ੍ਬਹੁਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸਮਿਦ੍ਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੮. ਮਯ੍ਹਂ ਲਾਭਾਤਿ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭੋ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ਨਾਮ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭੋ, ਏਵਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਪਟਿਲਾਭੋ, ਏਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਸੁਲਦ੍ਧਲਾਭਾ. ਮਯ੍ਹਂ ਸੁਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਚੇਤਂ ਮਮ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ, ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਭਿਰਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਚੇਤਂ ਮਯਾ ਸੁਲਦ੍ਧਂ. ਯਥਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਰਿਤਾਨੁਰੂਪਵਸੇਨ ਗਹਿਤਂ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਾਸਾਦਿਕਨ੍ਤਿ ਪਸਾਦਾਵਹਂ. ਏਵਮਹੋਸੀਤਿ ‘‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਵਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਨਿਸਿਨ੍ਨਸਦਿਸੋਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਮਾਰੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਿਦ੍ਧਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਯ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਉਪਕਾਰਾਵਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਮਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਮਯਾ. ਸਤਿ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਸਤਿਪਞ੍ਞਾ, ਤਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥਨਭਾਵੇਨ ਅਵਬੁਦ੍ਧਾ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਤਦਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਸਿ. ਕਾਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾਰੁਚਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਕਾਮਂ ਕਰਸ੍ਸੂਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ‘ਕਾਮਾ’ਤਿ ਮਾਰਸ੍ਸ ਆਲਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਭਿਂਸਕਾਰਹਾਨੀਤਿ ਭਯਾਨਕਾਰਹਾਨਿ. ਰੂਪਾਨੀਤਿ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ. ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਤ੍ਥੋਪਿ ਹਿ ਰੂਪਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਅਨਪ੍ਪਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਨ ਕਮ੍ਪੇਸ੍ਸਸੀਤਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਕਰਣਤੋ ਨ ਚਲਿਸ੍ਸਸਿ.

ਸਮਿਦ੍ਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਗੋਧਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੯. ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸੇਤਿ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਉਪਚ੍ਚਕਾਯਂ. ਸਮਯੇ ਸਮਯੇ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਾਮਯਿਕਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਲੋਕਿਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਹਿ ਅਨਚ੍ਚਨ੍ਤਪਹਾਯਿਤਾਯ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਹਾਯਿਤਾਯ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਤਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ‘‘ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਾਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ, ਤਾਵ ਕਸ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ? ਸਾਬਾਧਤ੍ਤਾਤਿ ਸਰੋਗਤ੍ਤਾ. ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਵਸੇਨਾਤਿ ਕਦਾਚਿ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨ, ਕਦਾਚਿ ਵਾਤਸੇਮ੍ਹਵਸੇਨ, ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਵਸੇਨ. ਅਨੁਸਾਯਿਕੋਤਿ ਕਾਯਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਯਿਤੋ, ਯਾਪ੍ਯਾਮਯਭਾਵੇਨ ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਾਧਿਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾਯ. ਉਪਕਾਰਕਧਮ੍ਮੇ ਉਤੁਭੋਜਨਾਦਿਕੇ. ਪੂਰੇਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤੁਂ. ਪਰਿਹਾਯੀਤਿ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਲਭਾਵਤੋ.

ਆਹਰੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਹਰਣਤ੍ਥਾਯ ਉਪਨੇਯ੍ਯਂ. ਨਿਬਦ੍ਧਾ ਗਤਿ ਹੋਤਿ ਕੇਵਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭਾਵੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.

ਜਲਮਾਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਨਿਯਤਇਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਜਲਮਾਨਾ. ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੂਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ. ਆਨੁਭਾਵਧਰਾਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਪਰਿਮੇਯ੍ਯਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਆਨੁਭਾਵਪਰਿਯਾਯੋਪਿ ਹਿ ਜੁਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਜੁਤਿਬਲਵੀਰਿਯੂਪਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੫੮੯, ੧੫੯੫) ਵਿਯ. ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਮਾਨਂ ਸਿਯਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੋ ਮਾਨਸਂ. ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਾ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਾਨਸਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸੀਲਾਦੀਨੀਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸੀਲਾਦੀਨਿ. ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ. ਨ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ. ਜਨੇਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯੇ, ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸ੍ਸੁਤਾਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਵਿਸ੍ਸੁਤਾ.

ਵੇਦਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਤਂਯੇਵ ਵੇਦਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੀਥਿਮੇਵ ਓਤਰਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਮਸੀਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਭੇਦਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮਸੀਸੀ ਨਾਮ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਰਿਯਾਪਥਵਸੇਨ ਸਮਸੀਸੀ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮਸੀਸੀ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ.

ਇਰਿਯਾਪਥਕੋਪਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਅਸਮਾਯੋਗੋ. ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵਾਤਿ ਏਕਵੇਲਾਯਮੇਵ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨ, ਨ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਮਤ੍ਤੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਨਯੇਸੁ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਤੇਨੇਵ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤੋਰੋਗੇਯੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਰੋਗੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵਾ ਬਹਵੋਪਿ ਸਮਸੀਸਿਨੋ ਏਵ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸੀਸਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤੇਰਸ – ਪਲਿਬੋਧਸੀਸਂ ਤਣ੍ਹਾ, ਬਨ੍ਧਨਸੀਸਂ ਮਾਨੋ, ਪਰਾਮਾਸਸੀਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਕ੍ਖੇਪਸੀਸਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਕਿਲੇਸਸੀਸਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਸੀਸਂ ਸਦ੍ਧਾ, ਪਗ੍ਗਹਸੀਸਂ ਵੀਰਿਯਂ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਸੀਸਂ ਸਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਸੀਸਂ ਸਮਾਧਿ, ਦਸ੍ਸਨਸੀਸਂ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਵਤ੍ਤਿਸੀਸਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਗੋਚਰਸੀਸਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਸੀਸਂ ਨਿਰੋਧੋਤਿ. ਇਮੇਸੁ ਤੇਰਸਸੁ ਸੀਸੇਸੁ ਪਲਿਬੋਧਸੀਸਾਦੀਨਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸੀਸਞ੍ਚ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਸੀਸਾਦੀਨਿ ਪਰਿਯਾਦਾਯਕਾਨਿ, ਪਰਿਯਾਦਾਯਕਫਲਂ ਗੋਚਰਸੀਸਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਫਲਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਰਿਯਾਦਾਯਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਫਲਸ੍ਸ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਸੀਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਵਿਵੇਕਭੂਤੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯਕਫਲਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਸਹ ਵਿਯ ਸਂਸਿਦ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਮਸੀਸਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ਤੇਰਸ ਸੀਸਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਆਸਵਪਰਿਯਾਦਾਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੧੬) ਵਚਨਤੋ ਤੇਸੁ ਕਿਲੇਸਪਵਤ੍ਤਸੀਸਾਨਮੇਵ ਵਸੇਨ ਯੋਜਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਸੀਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਿਸੀਸਂ ਪਵਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਵਸੇਨ ਯਦਿਪਿ ਪਰਿਯਾਦੀਯਤਿ, ਯਾਵ ਪਨ ਚੁਤਿ, ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਿਸੀਸਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਖੇਪੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਿਲੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨੇਨ ਪਨ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਯ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਾਰਾ ਚ ਕਿਲੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਸ੍ਸੇਵ ਵਾਰਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੭੮; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੨) ਵਚਨਤੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਰਿਸਮਾਪਨੇਨ ਕਿਲੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਸਮਾਪਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਪਰਿਸਮਾਪਨਂ ਯਦਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਜੀਵਿਤਪਰਿਸਮਾਪਨਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਾਯ ਵਾਰਚੁਤਿਸਮਤਾਯ ਕਿਲੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਾਨਂ ਅਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਮਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾਨਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਜਵਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਂ ਵਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਏਕੋ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ.

ਧੂਮਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਧੂਮਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਯਿਤਭਾਵਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਂ. ਧੂਮਸਦਿਸਾ ਵਲਾਹਕਾ ਧੂਮਵਲਾਹਕਾ, ਤਿਮਿਰਵਲਾਹਕਾ, ਯੇ ਮਹਿਕਾ ‘‘ਤਿਮਿਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ. ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਲਕ੍ਖਣੇ ਏਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਿ ਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਾਮ ਸਿਯਾ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਯਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਕਾਰਣਂ, ਤਦੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਕਾਰਣਾ’’ਤਿ.

ਸੋਕੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਫਲੋ ਵਤ ਮੇ ਵਾਯਾਮੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਸੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ. ਅਭਸ੍ਸਥਾਤਿ ਬਲਵਸੋਕਾਭਿਤੁਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾ ਸਿਥਿਲਂ ਗਹਿਤਾ ਭਸ੍ਸਿ ਪਤਿਤਾ ਸਾ ਕਚ੍ਛਾ.

ਗੋਧਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੦. ਯਸ੍ਮਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾਰੋ ਓਤਾਰਾਪੇਕ੍ਖੋ ਲੋਕਨਾਥਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰੇ ਬੋਧਿਯਾ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਤਿਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ.

ਅਵਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋਤਿ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ. ਜਿਤੋ ਵਿਤ੍ਤਪਰਾਜਿਤੋ ਅਸਿ ਨੁ. ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਰੁਤਰਂ.

ਖਨਿਤ੍ਵਾ ਉਮ੍ਮੂਲੇਤ੍ਵਾ. ਕਾਮਾਸਵਾਦੀਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਨਾਸਵੋ.

ਪੇਹੀਤਿ ਅਪੇਹਿ. ਪਾਰਗਾਮਿਨੋਤਿ ਪਾਰਙ੍ਗਮਨਸੀਲਾ. ਤੇਕਾਲਿਕੋ ਅਯਂ ਗਾਮਿ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਮਾਰਵਿਸੂਕਾਨੀਤਿ ਮਾਰਕਣ੍ਟਕਾਨਿ ਕਣ੍ਟਕਸਦਿਸਾਨਿ ਮਾਰਸ੍ਸ ਦੁਰਾਚਾਰਾਨਿ. ਵਿਰੁਦ੍ਧਸੇਵਿਤਾਨਿ ਵਿਰੋਧਵਸੇਨ ਤਾਸਂਯੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਯੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬੇਜਨੀਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਦਦਾਯਿਕਾ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨੀਯਾਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਵਹਾ.

ਵਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਓਪਮ੍ਮਪਰਿਕਪ੍ਪਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਪਦਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਪਰਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਮੇਦਵਣ੍ਣਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਮੁਦੁਨ੍ਤਿ ਮੁਦੁਮਧੁਰਸਂ ਵਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਮ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਮ. ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬੋ.

ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਮਾਰਧੀਤੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੧. ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਸੋਕਵਸਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ. ਗਣਿਕਾਰਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋਤਿ ਦੀਪਕਕਰੇਣੁਯੋ. ਏਕਸਤਂ ਏਕਸਤਨ੍ਤਿ ਏਕਸਤਂ ਏਕਸਤਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਤਂ ਸਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੇਕਂ ਸਤਂ ਸਤਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਕੁਮਾਰਿਵਣ੍ਣਸਤਨ੍ਤਿ ਕੁਮਾਰਿਤ੍ਥੀਨਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਸਤਂ. ਤਾ ਕਿਰ ਪਠਮਂ ਕਞ੍ਞਾਰੂਪੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ. ਅਨੁਪਗਤਪੁਪ੍ਫਾਨਞ੍ਹਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਕਞ੍ਞਾਤਿ. ਪੁਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕੁਮਾਰਿਰੂਪੇਨ ਉਪਗਤਪੁਪ੍ਫਾ ਹਿ ਕੁਮਾਰੀ. ਪੁਨ ਵਧੁਕਾਰੂਪੇਨ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਵਿਜਾਤਵਣ੍ਣਸਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਯੁਵਤਿਰੂਪੇਨ. ਵਿਜਾਤਾ ਹਿ ਇਤ੍ਥੀ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਜ੍ਝਿਮਵਯਾ ਯੁਵਤੀ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਬਾਲਾ ਤਰੁਣੀ ਪੋਰੀਤਿ ਤਿਵਿਧਾਸੁ ਇਤ੍ਥੀਸੁ ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਪਰਿਯੋਸਾਨਵਾਰੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯੋਵ ਰੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਰੂਪੇਨ ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ.

ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਹਿਤਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਹਦਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਪਰਮਚਿਤ੍ਤੁਪਸਮਂ. ਕਿਲੇਸਸੇਨਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਠਮਂ ਕਿਲੇਸਸੇਨਂ. ਸਾ ਹਿ ਕਿਲੇਸਸੇਨਾ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਸਭਾਵਾਪਿ ਪਟਿਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਰੂਪਭਾਵਤੋ ਪਿਯਰੂਪਸਾਤਰੂਪਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ. ਏਕੋ ਅਹਂ ਝਾਯਨ੍ਤੋਤਿ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਚ ਅਭਾਵਤੋ ਏਕੋ ਅਸਹਾਯੋ ਅਹਂ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨੇਨ ਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ. ਅਨੁਬੁਜ੍ਝਿਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਬੁਜ੍ਝਿਂ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਿਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਵੇਕਸੁਖਸਮਧਿਗਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਅਕਰਣੇਨਾਤਿ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਸ੍ਸ ਅਕਰਣੇਨ. ਸਕ੍ਖੀਤਿ ਸਕ੍ਖਿਭਾਵੋ.

ਕਤਮੇਨ ਵਿਹਾਰੇਨਾਤਿ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਕਤਮੇਨ ਵਿਹਾਰੇਨ. ਇਧ ਦੁਤਿਯਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯਮੇਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਨਾਮਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਕਥਂ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

‘‘ਅਵਿਤਕ੍ਕਝਾਯੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਕਾਯਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ’’ਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕੇ ਕਮ੍ਮਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ. ਕਾਮਾਲਯਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਾਲਯੋ. ਨ ਸਰਤੀਤਿ ਨ ਸਵਤਿ. ਰਾਗਵਸੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸਂਸਾਰਮਨੁਸਵਨ੍ਤਿ. ਨ ਥਿਨੋਤਿ ਨ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ. ਮੋਹਵਸੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਦਿਯਡ੍ਢਕਿਲੇਸਸਹਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੮੪੨, ੯੭੬) ਆਗਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕਿਲੇਸਸਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਪਞ੍ਞਾਸਾਧਿਕਂ ਸਤਂ ਕਿਲੇਸਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੧) ਆਗਤਾਹਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਸਹ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸਾਧਿਕਂ ਸਤ੍ਤਸਤਂ ਹੋਤਿ; ਤਾ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਦਿਗੁਣਿਤਾ ਦਿਯਡ੍ਢਕਿਲੇਸਸਹਸ੍ਸਂ ਦਸਾਧਿਕਂ ਹੋਤਿ; ਤਂ ਅਪ੍ਪਕਂ ਪਨ ਊਨਮਧਿਕਂ ਵਾ ਗਣਨੁਪਗਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਦਿਯਡ੍ਢਕਿਲੇਸਸਹਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰੇਸਂ ਅਤੀਤਾਦਿਭਾਵਾਮਸਨਤੋ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟੀਕਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਨੁਟੀ. ਨਿਦਾਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਠਮਪਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਨ ਕੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ. ਦੁਤਿਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਨ ਸਰਤੀ’’ਤਿ ਪਦੇਨ. ਤਤਿਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਨ ਥਿਨੋ’’ਤਿ ਪਦੇਨ. ਨੀਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਖੀਣਾਸਵਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪ੍ਪਹਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ.

ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਕਿਲੇਸੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਕਿਲੇਸੋਘਂ ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਕਾਮੋਘਦਿਟ੍ਠੋਘਭਵੋਘਟ੍ਠਕਿਲੇਸਭਾਵਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਚੋਘਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਰੂਪਰਾਗਾਦਯੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਛਟ੍ਠਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਞ੍ਚੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ.

ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਾਮਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਯਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਾਦਰੇ ਸਾਮਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਯਮਾਨੇਸੂ’’ਤਿ.

ਊਹਚ੍ਚਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ. ‘‘ਇਦਮਵੋਚਾ’’ਤਿ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਯਂ ਨਿਗਮਨਪਾਲ਼ਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਨਾਗਤਨਯਤ੍ਤਾ ਪਨ ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨ ਲਿਖੀਯਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦਦ੍ਦਲ੍ਲਮਾਨਾਤਿ ਜਜ੍ਜਕਾਰਸ੍ਸ ਹਿ ਦਦ੍ਦਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤਿਵਿਯ ਜਲਮਾਨਾ’’ਤਿ. ਨੀਹਰੀਤਿ ਤਾਸਂ ਕਾਯਵਚੀਵਿਕਾਰਂ ਨ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਿਣਾਯਪਿ ਅਮਞ੍ਞਮਾਨੋਵ ਅਨਪੇਕ੍ਖੇਨੇਵ ਨੀਹਰਿ. ਫਲਤੋ ਭਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਫਲਸਿਪਾਟਿਕਤੋ ਭਟ੍ਠਂ. ਕੁਣ੍ਡਤਿਣਾਦਿਗਚ੍ਛਤੂਲਂ ਪੋਟਕਿਤੂਲਂ.

ਮਾਰਧੀਤੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਾਰਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਿਨਿਯਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਮਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.