੫. ਬ੍ਰਹ੍ਮਯਾਚਨਕਥਾ

੭. ਭਗਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧੇ. ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣੋਤਿ ਆਚਰਿਤੋ ਸਮ੍ਮਾਚਰਿਤੋ, ਨ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਆਚਿਣ੍ਣੋ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣੋ, ਅਤਿਆਚਿਣ੍ਣੋ ਨਿਚ੍ਚਾਚਿਣ੍ਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ, ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ. ਤਤੋਤਿ ਯਾਚਨਕਾਰਣਾ. ਹੀਤਿ ਸਚ੍ਚਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ. ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਗਰੁਕੋ ਯਸ੍ਮਾ, ਇਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਤੀਤਿਆਦਿ ਨਿਗਮਨਂ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨਾਕਾਰਪਾਠੇ. ‘‘ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਅਲ੍ਲੀਯ’’ਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਰਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਲਯਾ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਰਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਸੇਵਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਆਲਯਾ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸੇਵਨ੍ਤਿ. ਤੇਤਿ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ‘‘ਯਦਿਦ’’ਨ੍ਤਿਪਦਸ੍ਸ ਯਂ ਇਦਨ੍ਤਿ ਪਦਵਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਸਬ੍ਬਨਾਮਪਦਨ੍ਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਦਿਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਤੀਸੁ ਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਚ ਵਚਨੇਸੁ ਵਿਨਾਸਂ, ਵਿਕਾਰਂ ਵਾ ਵਿਸਦਿਸਂ ਵਾ ਨਅਯਨਤ੍ਤਾ ਨਗਮਨਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਯਂ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਨਾਮਤ੍ਥੋਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਯਦਿਦ’’ਨ੍ਤਿਨਿਪਾਤਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਠਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਠਾਨਂ’’ਇਤਿਪਦਂ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਇਤਿਪਦਂ. ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਯੁਤ੍ਤੋਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਮੇਸਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ. ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਾਰਣਾ. ‘‘ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਾਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸ੍ਵਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਦੇਵਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਏਵਮਿਚ੍ਚਾਦਿਪਾਠਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਿਯ.

ਸੋ ਮਮਸ੍ਸ ਕਿਲਮਥੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਦੇਸਨਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ‘‘ਦੇਸੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਆਜਾਨੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਵ ਕਿਰਿਯਾਪਦਾਨਂ ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਏਕਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਪਦਸ੍ਸ. ਸੋਤਿ ਦੇਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗੋ, ਇਮਿਨਾ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸਯੇ ਤਸਦ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਸ੍ਸੇਵ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਨਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸਮਾਸਮਜ੍ਝੇ ਪਨ ਤਸਦ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਪਦਸ੍ਸੇਵ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਨਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਸਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਬੋਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ) ਚ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸੋ ਪਿਟਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਚ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਪਠਮਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤਿਕਥਾ; ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ) ਆਦਿ. ਕਿਲਮਥੋਤਿ ਕਾਯਕਿਲਮਨਹੇਤੁ. ਕਿਲਮਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਕਿਲਮਥੋ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਸਾਤਿ ਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਾ ਦੇਸਨਾ. ਵਿਹੇਸਾਤਿ ਕਾਯਵਿਹਿਂਸਾਹੇਤੁ. ਵਿਹਿਂਸਤਿ ਇਮਾਯਾਤਿ ਵਿਹੇਸਾ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਿਲਮਥੋ ਵਾ ਵਿਹੇਸਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਪਟਿਭਂਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟੀਤਿ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਵਚਨੀਯਯੋਗਤ੍ਤਾ ‘‘ਭਗਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਮ੍ਯਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਗਵਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨੁ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ’’ਤਿ ਪਦਵਿਭਾਗਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਭਂਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਸਦ੍ਦੋ ਪਟਿਭਾਨਤ੍ਥੋ, ਭਾਧਾਤੁ ਖਾਯਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਭਾਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਗੋਚਰਾ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਗੋਚਰਾ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਖਾਯਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਤੋ ਗੋਚਰਭਾਵੇਨ ਭਵਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਮੇਤਿ ਮਮ, ਮਯਾ ਵਾ, ਅਧਿਗਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਕਾਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸੋਤਸ੍ਸ ਪਟਿ ਪਟਿਸੋਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਸੋਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਮਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਮੋਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਮਸਦ੍ਦੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਰਿਯਾਯੋ, ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦੋ ਰਾਸਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਰਾਸਿਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਵੁਟਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਧਾਤੁ ਆਵਰਣਤ੍ਥੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪਤ੍ਯੂਪਸਗ੍ਗੋ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ, ਤਾਪਚ੍ਚਯੋ ਭਾਵਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਰੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ.

੮. ਲੋਕੇਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ. ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ. ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਂ ਰਜਂ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾ, ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾ ਜਾਤਿ ਸਭਾਵੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਮਯੇ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਪਞ੍ਞਾਮਯੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਂਸਮਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਤੁਪਚ੍ਚਯਯੋਗੇ ਛਟ੍ਠੀਕਮ੍ਮਂ. ਆਪੁਬ੍ਬੋ ਞਾਧਾਤੁ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਾਰੋ’’ਤਿ.

ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ ਮਲਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਮਲਾ, ਪੂਰਣਕਸ੍ਸਪਾਦਿਕਾ ਛ ਸਤ੍ਥਾਰੋ, ਤੇਹਿ. ‘‘ਰਾਗਾਦੀਹੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਲਸਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਵਾਪੁਰੇਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਵਪੁਬ੍ਬੋ ਚ ਆਪੁਬ੍ਬੋ ਚ ਪੁਰਧਾਤੁ ਵਿਵਰਣਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਵਰ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਕਾਰਸ੍ਸ ਪਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਾਪੁਰੇਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਅਮਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਲਿਲਾਦਯੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਣਨ੍ਤੂਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਿਮਲੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸਦ੍ਦੋ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਤ੍ਥਿ ਮਲਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਮਲੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੇਲਮਯੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਿਲਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਸੇਲੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਸਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭਗਵਾ ਤ੍ਵਮ੍ਪੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਮਯਂ ਪਞ੍ਞਾਮਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪੇਤੋ ਸੋਕੋ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪੇਤਸੋਕੋ, ਭਗਵਾ. ਸੋਕਂ ਅਵਤਰਤੀਤਿ ਸੋਕਾਵਤਿਣ੍ਣਾ, ਜਨਤਾ. ਸੋਕਾਵਤਿਣ੍ਣਞ੍ਚ ਜਾਤਿਜਰਾਭਿਭੂਤਞ੍ਚਾਤਿ ਚਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾ ਚਸਦ੍ਦੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿਪਦਂ ‘‘ਵੀਰੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਵੀਰਿਯਵਨ੍ਤਤਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੀਰਂ ਯਸ੍ਸਤ੍ਥੀਤਿ ਵੀਰੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥੇਸੁ ਆਲਪਨਪਦੇਸੁ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਦਂ ਆਲਪਨਾਵਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਤੇਸਮਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਦੇਵਪੁਤ੍ਤ…ਪੇ… ਵਿਜਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਜਿਤੋ ਮਾਰੇਹਿ ਸਂਗਾਮੋ ਅਨੇਨਾਤਿ ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਖਨ੍ਧਮਾਰੋ ਮਚ੍ਚੁਮਾਰੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਾਰਾਨਂ ਏਕਤੋ ਵਿਜਿਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸਤ੍ਤਵਾਹੋ’’ਤਿ ਪਠਮਕ੍ਖਰੇਨ ਚ ‘‘ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਕ੍ਖਰੇਨ ਚ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ ਵਿਯਾਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ’’ਤਿ ਉਪਚਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦੁਤਿਯਕ੍ਖਰੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਸਤ੍ਤੇ ਵਹਹੀਤਿ ਸਤ੍ਤਵਾਹੋਤਿ ਮੁਖ੍ਯਤੋ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਠਮਕ੍ਖਰੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਇਧ ਪਨ ਪਠਮਕ੍ਖਰੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤੇ ਵਹਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਵਾਹੋ’’ਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਇਣਂ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਣਣੋ ਭਗਵਾ.

੯. ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁ ਦੁਵਿਧਂ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਞਾਣਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ ਦੁਵਿਧਂ ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁਸਸਮ੍ਭਾਰਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਪਸਾਦਰੂਪਂ ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ, ਭਮੁਕਟ੍ਠਿਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡੋ ਸਸਮ੍ਭਾਰਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ. ਞਾਣਚਕ੍ਖੁ ਪਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ (ਪਟਿ. ਮ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੩) ਦਿਬ੍ਬਧਮ੍ਮਪਞ੍ਞਾਬੁਦ੍ਧਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣਞ੍ਚ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਞ੍ਚ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦ੍ਵੇਞਾਣਾਨਿਯੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ…ਪੇ… ਞਾਣੇਨ ਚਾ’’ਤਿ. ਹੀਤਿ ਸਚ੍ਚਂ. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਸਦ੍ਧਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਵੀਰਿਯਸਤਿਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਿਕ੍ਖਾਨੀਤਿ ਤਿਖਿਣਾਨਿ. ਮੁਦੂਨੀਤਿ ਸੁਖੁਮਤਰਾਨਿ. ਆਕਾਰਾਤਿ ਕਾਰਣਾ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਦੁਕਾਨਿ ਬਾਹਿਰਤ੍ਥਸਮਾਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸੁਖੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਾ, ਤਥਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਾਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯੇ ਕਥਿਤਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਪਰਲੋਕੋ ਚ ਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਪਰਲੋਕਵਜ੍ਜਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਭਯਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਲੋਕਵਜ੍ਜਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਦੁਕਾਨਿ ਕਿਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਇਧ ਪਚ੍ਛਿਮਦੁਕੇ ‘‘ਨ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਪਰਲੋਕਵਜ੍ਜਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੧) ਪਨ ਯੁਗਲ਼ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪ੍ਪਲਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਲਿਨੀਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥੇਨ ਗਚ੍ਛੋ ਵਾ ਲਤਾ ਵਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਵਾ ਵਨਂ ਵਾ ‘‘ਉਪ੍ਪਲਿਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਲਵਨੇ’’ਤਿ. ਨਿਮੁਗ੍ਗਾਨੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੋਸਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਨ੍ਤੋਨਿਮੁਗ੍ਗਾਨੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੋਸਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਨਿਮੁਗ੍ਗਪੋਸੀਨੀਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਉਦਕੇਨ ਸਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਦਕੇਨ ਸਮਂ ਸਮੋਦਕਂ, ਸਮੋਦਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮ੍ਮਾਤਿਪਦਸ੍ਸ ਅਤਿਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਆਰੋਪਿਤਾਤਿ ਪਾਰੁਤਾ, ਨ ਪਾਰੁਤਾ ਅਪਾਰੁਤਾ. ਅਪਾਰੁਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਵਰਣਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਵਟਾ’’ਤਿ ਸੋਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਹੀਤਿ ਸਚ੍ਚਂ. ਪਚ੍ਛਿਮਪਦਦ੍ਵਯੇਤਿ ਗਾਥਾਯ ਉਤ੍ਤਮਪਦਦ੍ਵਯੇ. ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋਤਿ ਅਯਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨੋ ਏਵਂ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਹੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਨ ਭਾਸਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦੇਵਮਨੁਜੇਸੁ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਏਕਸੇਸਵਸੇਨ ‘‘ਮਨੁਜੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂ’’ਤਿ.