੨. ਅਜਪਾਲਕਥਾ
੪. ਨ ਭਗਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਕਾਰੋ ‘‘ਉਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਉਪਸਙ੍ਖਮੀਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾਤਿ ਤਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਧਿਤੋ. ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਅਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨਂ ਉਪਮਾਯ ਆਵਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਥਜਾਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਭੁਤ੍ਵਾ ਸਯਤੀ’’ਤਿ ਵਾਕ੍ਯੇ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਉਪਮੇਯ੍ਯਜੋਤਕੋ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਂ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਪਾਠੇ.
ਅਪਰਾਨਿਪੀਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸਤ੍ਤਾਹਤੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ‘‘ਅਪਰਾਨਿਪੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇ. ਭਗਵਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਿਰਸਦ੍ਦੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਜੋਤਕੋ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਏਕਚ੍ਚਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ. ਤਾਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਨਂ. ਬਲਾਧਿਗਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਬਲੇਨ ਤੇਜਸਾ ਅਧਿਗਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਨਿਮਿਸੇਹੀਤਿ ਉਮ੍ਮਿਸੇਹਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ‘‘ਕਾਲ’’ਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਿਮਿਸੇਹਿ ਅਕ੍ਖੀਹਿ ਓਲੋਕਿਯਮਾਨਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਥਾਤਿ ਅਨਿਮਿਸਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰੇ. ਰਤਨਚਙ੍ਕਮੇਤਿ ਰਤਨਮਯੇ ਚਙ੍ਕਮੇ. ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚਙ੍ਕਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਤੋਤਿ ਚਙ੍ਕਮਸਤ੍ਤਾਹਤੋ. ਰਤਨਘਰਨ੍ਤਿ ਰਤਨਮਯਂ ਗੇਹਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਰਤਨਘਰੇ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਰਤਨਘਰੇ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕੇ ਵਾ, ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਵਿਚਿਨਨਟ੍ਠਾਨਂ.
ਏਵਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪੁਬ੍ਬਵਚਨਸ੍ਸ ਨਿਗਮਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਵਚਨਸ੍ਸ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਅਜਪਾਲਾਨਂ ਨਿਸੀਦਨਕਾਰਣੇਨ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਸ੍ਸ. ‘‘ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧੋਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਚਾਰਵਸੇਨ ਨਾਮਲਭਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਜਪਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਲਨ੍ਤਿ ਨਿਵਾਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਜਪਾਲੋ, ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਪਵਿਟ੍ਠੇ ਅਜੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਛਾਯਾਯ ਪਾਲੇਤੀਤਿ ਅਜਪਾਲੋ, ਅਜਪਾਲੋ ਚ ਸੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਚੇਤਿ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਾਨਿਪਿ ਪਕਰਣਨ੍ਤਰੇਸੁ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪) ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਰਾਪੀਤਿ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧੇਪਿ. ਬੋਧਿਤੋਤਿ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਤੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧੇ. ਭਗਵਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇ. ਸੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ. ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕੋ ਨਾਮਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਮਙ੍ਗਲਿਕੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕੋ ਨਾਮ ਕਿਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਮਾਨਵਸੇਨ…ਪੇ… ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਹੁਂਹੁ’’ਨ੍ਤਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਹੁਂਹੁਙ੍ਕੋ, ਹੁਂਹੁਙ੍ਕੋ ਜਾਤਿ ਸਭਾਵੋ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਹੁਂਹੁਙ੍ਕਜਾਤਿਕੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਤੇਨਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ. ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਦਾਨਸ੍ਸ. ਯੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਪਟਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਨ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਤਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਵਧਾਰਣਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਬਾਹਿਤਪਾਪਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬਾਹਿਤੋ ਪਾਪੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੇਨਾਤਿ ਬਾਹਿਤਪਾਪਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਹੁਂਹੁਙ੍ਕਾਰਪਹਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਤ੍ਥਿ ਹੁਂਹੁਙ੍ਕਾਰੋ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਹੁਂਹੁਙ੍ਕੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਰਾਗਾਦਿਕਸਾਵਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਤ੍ਥਿ ਰਾਗਾਦਿਕਸਾਵੋ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਕ੍ਕਸਾਵੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਤਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਯਤਤ੍ਤੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਯਤਸਦ੍ਦੋ ਵੀਰਿਯਵਾਚਕੋ, ਯਤਧਾਤੁਯਾ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੋ, ਅਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ. ਯਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਯਮੁਧਾਤੁਯਾ ਚ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੀਲਸਂਵਰੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਸਞ੍ਞਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਮਤਿ ਸਂਯਮਤੀਤਿ ਯਤਂ, ਯਤਂ ਅਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਯਤਤ੍ਤੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਿਦਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਾਨੀਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥੇਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਿ ਵੇਦਾਨਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਮਗ੍ਗਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਵੇਦੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਚਤੁਮਗ੍ਗਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਪਰਿਣਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿਪਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਵਸਾਨੇ ਜਾਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਨ ਅਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵੁਸਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਸਿਤਂ ਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਨੇਨਾਤਿ ਵੁਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਵਾਦਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਭੂਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ. ਲੋਕੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋਵਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਕਲੇ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇ’’ਤਿ.