੨. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੫੩. ਦੁਤਿਯੇ ਪਰਿਯਾਯਸਦ੍ਦੋ ਵਾਰਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਾਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਵਾਰੋਤਿ ਚ ਅਨੁਕ੍ਕਮੋਯੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਧਿਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਚੇਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਵਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਇਧ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਚਿਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਭੂਤਂ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੪੫; ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੪੯੭; ਅ. ਨਿ. ੬.੧੦੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੦) ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਭੂਤਂ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਧਿਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨ ਪਮਜ੍ਜਤੋਤਿ ਨ ਪਮਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਸਤਤਕਰਣੇਨ. ਉਭੋ ਲੋਕੇ ਮੁਨਤਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਮੁਨੀਤਿ ਚ, ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ ਮੁਨਨਟ੍ਠੇਨ ਜਾਨਨਤ੍ਥੇਨ, ਤਮਸ੍ਸਤ੍ਥੀਤਿ ਮੁਨੀਤਿ ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਮੁਨਿਨੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯੋ ਮੁਨਤਿ…ਪੇ… ਮੁਨਨੇਨ ਵਾ’’ਤਿਇਮਿਨਾ ਪਠਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ‘‘ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ…ਪੇ… ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮੁਨ ਗਤਿਯਨ੍ਤਿ ਧਾਤੁਪਾਠੇਸੁ (ਸਦ੍ਦਨੀਤਿਧਾਤੁਮਾਲਾਯਂ ੧੫ ਪਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁ) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਯੋ ਮੁਨਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੂਵਾਦਿਗਣਿਕੋ ਮੁਨਧਾਤੁਯੇਵ, ਨ ਕੀਯਾਦਿਗਣਿਕੋ ਮੁਧਾਤੂਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਮੁਨ ਞਾਣੇਤਿ ਧਾਤੁਪਾਠੇਸੁ (ਸਦ੍ਦਨੀਤਿਧਾਤੁਮਾਲਾਯਂ ੧੭ ਕਿਯਾਦਿਗਣਿਕ) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮੁਨਾਤੀ’’ਤਿ ਕੀਯਾਦਿਗਣਿਕੋਵ. ਧਾਤ੍ਵਨ੍ਤਨਕਾਰਲੋਪੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਮੋਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਞਾਣਂ ਨਾਮ ਅਰਹਤ੍ਤਞਾਣਮੇਵ. ਮੋਨਸ੍ਸ ਪਥੋ ਮੋਨਪਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦਯੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੀਸੁ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਸੂ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸੀਲਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਟਿਪਦਂ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਅਧਿਚੇਤਸੋ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਤੋ’’ਤਿ ਵਚਨੇ. ‘‘ਤਾਦਿਨੋ’’ਤਿਪਦਂ ‘‘ਮੁਨਿਨੋ’’ਤਿਪਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਮੁਨਿਨੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਸੋਕਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਨੋ’’ਤਿ ਵਚਨੇ. ਰਾਗਾਦਯੋ ਉਪਸਮੇਤੀਤਿ ਉਪਸਨ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰਾਗਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤਿ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੀਤਿ ਸਤਿਮਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤੁਸਦ੍ਦੋ ਨਿਚ੍ਚਯੋਗਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤਿਯਾ ਅਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
ਨ ਕਸੀਯਤਿ ਨ ਵਿਲੇਖੀਯਤੀਤਿ ਅਕਾਸੋ, ਸੋਯੇਵ ਆਕਾਸੋ. ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੋ. ਆਕਾਸੋ ਹਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਅਜਟਾਕਾਸੋ, ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੋ, ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸੋ, ਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਕਾਸੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਜਟਾਕਾਸੋਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ‘‘ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮੇ, ਨ ਪਨ ਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ’’ਤਿ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸੋਪਿ ਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਕਾਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ‘‘ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ‘‘ਅਵਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਦੇ ਕਮ੍ਮਂ. ਏਤ੍ਤਕਮੇਵਾਤਿ ਏਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ‘‘ਅਧਿਚੇਤਸੋ’’ਤਿਆਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਚਨਮੇਵ, ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਥੇਰੋ. ਹਨ੍ਦਾਤਿ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਮਮ ਆਨੁਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਸ੍ਸਥ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵੁਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਤਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ. ਅਨ੍ਤਰਾਪਿ ਧਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿਪੀ’’ਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਪਿ. ਥੇਰੋਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਥੇਰੋ. ਇਦਂ ਪਦਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਞ੍ਚੇਵ ਭਣਤੀ’’ਤਿਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਤੁਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਜੇਟ੍ਠਕਭਾਤੁਭੂਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਥੇਰਸ੍ਸ.
ਪਦ੍ਮਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਯਂ ਤਯੋ ਪਾਦਾ ਇਨ੍ਦਵਜਿਰਾ, ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਦੋ ਉਪੇਨ੍ਦਵਜਿਰੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਦ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਕਾਰੇ ਪਰੇ ਦੁਕਾਰੁਕਾਰਸ੍ਸ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਕ੍ਖਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਦ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਭਾਵੇਨ ਲਿਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਵੀਤਗਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੀਤਿ ਦੀਘੁਚ੍ਚਾਰਣਮੇਵ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਪਙ੍ਕੇ ਦਵਤਿ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਦੁਮਂ. ਕੋਕਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ ਨੁਦਤਿ ਅਪਨੇਤੀਤਿ ਕੋਕਨੁਦਂ. ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਗਨ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਗਨ੍ਧਂ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ – ਯਥਾ ਕੋਕਨੁਦਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਪਾਤੋ ਪਗੇਵ ਬਾਲਾਤਪੇਨ ਫੁਲ੍ਲਂ ਵਿਕਸਿਤਂ ਅਵੀਤਗਨ੍ਧਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ ਪਦੁਮਂ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਅਙ੍ਗੀਰਸਂ ਅਙ੍ਗਿਤੋ ਸਰੀਰਤੋ ਨਿਚ੍ਛਰਣਪਭਸ੍ਸਰਰਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਰੋਚਮਾਨਭੂਤਂ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਤਪਨ੍ਤਂ ਆਦਿਚ੍ਚਂ ਇਵ ਤੇਧਾਤੁਕੇ ਤਪਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਸ੍ਸਾਤਿ.
ਪਗੁਣਨ੍ਤਿ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਂ. ਤਤੋਤਿ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤੋ. ਨਨ੍ਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਂ. ਥੇਰੋਤਿ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਥੇਰੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਸੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੋਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ. ਅਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ. ਭਗਵਾ ਆਹਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਆਸਯਾਨੁਸਯਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾ. ਤਨ੍ਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸ. ਅਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰੋਚਨਕਾਲੇ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸ, ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰਜਂ ਮਲਂ ਹਰਤਿ ਅਪਨੇਤੀਤਿ ਰਜੋਹਰਣਂ, ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਂ. ਸੋਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਸ੍ਸ, ‘‘ਅਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਦੇ ਅਵਯਵਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿਸਦ੍ਦੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡੇ ਕਾ ਨਾਮ ਕਥਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਂਵੇਗਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਾਸਂ ਭਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਭਕਾਲੇ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸ. ‘‘ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਦਂ ‘‘ਮਮਾਯਨਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.