੫. ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਗ੍ਗੋ

੧. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੩. ਅਧਿਮਤ੍ਤਗਿਲਾਨੋਤਿ ਅਧਿਕਾਯ ਮਤ੍ਤਾਯ ਮਰਣਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਤਾਯ ਅਤਿਵਿਯ ਗਿਲਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਰਣਸੇਯ੍ਯਂ ਉਪਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਖਣ੍ਡਂ ਅਕਾਸਿ ਗਹਪਤਿਨੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਮਪੇਮਤ੍ਤਾ. ਯਤ੍ਤਕਂ ਚਸ੍ਸਾਤਿ, ‘‘ਸਕਿਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤਕਂ ਅਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ.

੩੮੪. ਓਸਕ੍ਕਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਓਤ੍ਥਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿ. ਉਸ੍ਮਾ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਜਤੇਜੋਧਾਤੁ, ਸਾ ਸਹ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਰੋਧਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ, ਯਾਵ ਤਾ ਆਯੁਉਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਮਰਣਨ੍ਤਿਕਾ ਵੇਦਨਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾਵ ਉਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੮੫. ਤੀਹਿ ਗਾਹੇਹੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹੇਹਿ. ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੁਂ. ਚਕ੍ਖੁਂ ਤੀਹਿ ਗਾਹੇਹਿ ਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਮਾਨਗ੍ਗਾਹਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮੁਖੇਨ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹਿ ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠੋ ਮਾਨਗ੍ਗਾਹੋ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠੋ ਤਣ੍ਹਾਗ੍ਗਾਹੋ, ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠੋ ਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹੋਤਿ, ਗਾਹੋ ਚ ਨਾਮ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਗਤੇਪਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਵਿਜਹਾਪੇਤੁਕਾਮੇਨ, – ‘‘ਨ ਚ ਮੇ ਚਕ੍ਖੁਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਪਿ ਮੇ ਚਕ੍ਖੁਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਮਭਵਰੂਪਨ੍ਤਿ ਕਾਮਭੂਮਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮਾਹ – ‘‘ਕਾਮਰੂਪਭਵਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਸੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਵਾਰਸ੍ਸ ਏਵ ਅਨਵਸੇਸਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਉਪਰਿ ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੋ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੩੮੬. ਇਧਲੋਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਵਿਸਯੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ, ‘‘ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਠਮਦੁਤਿਯਵਾਰੇਹਿ ਇਧਲੋਕੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਠਮਦੁਤਿਯਵਾਰੇਹਿ ਪਨ ਇਧਲੋਕੋ ਪਰਲੋਕੋਤਿ ਵਿਭਾਗੇਨ ਵਿਨਾ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ ਗਹਿਤੋ; ਤਥਾ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੋ ਚ ਗਹਿਤੋਤਿ ਪੁਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮ੍ਪਰਾਯਵਸੇਨ ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਨ ਇਧਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਲੋਕਨ੍ਤਿ ਚ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨੇਵ ਗਹਿਤਂ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ. ਯਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਭਾਵਤੋ, ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਪਰਲੋਕਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇਸਂ ਪਨ ‘‘ਇਧਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਤਲੋਕਸ੍ਸਪਿ ਗਹਣਂ ਇਚ੍ਛਿਤਂ. ਤੇਸਂ ਮਤੇਨ, ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੩੮੭. ਅਲ੍ਲੀਯਸੀਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਭੋਗੇਸੁ ਚ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਕਰੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਰੂਪੀਤਿ ਯਾਦਿਸੀ ਤਦਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਕਥਿਤਾ, ਏਵਰੂਪੀ. ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਨ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਾਤਿ ਯਥਾਕਥਿਤਾਕਾਰਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਨ ਸੁਖੁਮਗਮ੍ਭੀਰਸੁਞ੍ਞਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਤਾਸਾਮਞ੍ਞਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਮਯਾ ਗਤਮਗ੍ਗਮੇਵ ਅਨੁਗਚ੍ਛਸੀਤਿ ਦਾਨਮਯਪੁਞ੍ਞਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਦਾਨਭੂਤਂ ਦਾਨਪਾਰਮਿਤਂ. ਨ ਪਟਿਭਾਤੀਤਿ ਰੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹੇਸ ਵਟ੍ਟਾਭਿਰਤੋਤਿ. ਉਜੁਮਗ੍ਗਾਵਹਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਭਗਵਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਕਥਿਤਪੁਬ੍ਬਾ.

੩੮੮. ਏਸਿਤਗੁਣਤ੍ਤਾ ਏਸਿਯਮਾਨਗੁਣਤ੍ਤਾ ਚ ਇਸਿ, ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਸੇਕ੍ਖਾ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਚ, ਇਸੀਨਂ ਸਙ੍ਘੋ, ਤੇਨ ਨਿਸੇਵਿਤਨ੍ਤਿ ਇਸਿਸਙ੍ਘਨਿਸੇਵਿਤਂ. ਕਾਮਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਾਸਾਦਕੂਟਾਗਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਨਿਸੀਦਨਨਿਪਜ੍ਜਨਾਯ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦਿਵਸੇਨ ਭੂਮਿਸਯਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾ ਮਹਤੀ ਰਮਣੀਯਤਾ ਅਤ੍ਥੇਵ, ਸਾ ਪਨ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਭਾਵੇਨ ਅਰਿਯਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਥਾ ਨ ਤੋਸੇਤਿ; ਯਥਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਸੇਵਿਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਜੇਤਵਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਯਤ੍ਥ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੯੮; ਥੇਰਗਾ. ੯੯੧; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੬੧). ਅਪਚਯਗਾਮਿਨੀ ਚੇਤਨਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਿਮਾਵਹਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਚੇਤਨਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਵਿਦਿਤਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸਤਿਸਮਾਧਯੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿਪਿ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਕੋ. ਸੀਲਂ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਉਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਕਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਥਾ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਏਵਂ ਵਾਯਾਮਸਤਿਯੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾਯਾਮਸਤਿਸਮਾਧਯੋ’’ਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਹਿ ਇਧ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, – ‘‘ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੩; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੯੮; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੮) ਵਿਯ. ਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਏਵ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਗਹਿਤਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਤੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿ.

ਉਪਾਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ, ਤੇਨ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮਞ੍ਚੇਵ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਞ੍ਚ. ‘‘ਅਰਿਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਸਉਪਨਿਸਂ ਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੩੬) ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਆਦਯੋ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਪਿ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ. ਵਿਚਿਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ, ਭਾਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮਂ ਵਿਚਿਨੇਯ੍ਯ, ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਵਿਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਯਮਾਨੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਾ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਯਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ ਪਹਾਨਪਟਿਵੇਧੇਨ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਪਟਿਵੇਧੇਨ, ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ ਭਾਵਨਾਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸੁਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ਇਧਾਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਯਮਾਨੇਸੂਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ.

ਅਵਧਾਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਵਚਨਂ, ਅਵਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋਵਾਤਿ ਚ ਅਵਧਾਰਣਂ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਭਾਵਤੋ ਸਾਵਕੇਸੁ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਕਿਲੇਸਉਪਸਮੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸੋ ਕਿਲੇਸੂਪਸਮੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ – ‘‘ਯੋਪਿ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤਾਵਪਰਮੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸਾਵਕਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ – ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੧੪੧; ਵਿਭ. ਮੂਲਟੀ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਚਨਤੋ ਸਾਵਕੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪਾਰਙ੍ਗਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੨. ਛਨ੍ਨੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੯. ਛਨ੍ਨੋਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂਨਾਮਕੋ ਥੇਰੋ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੋ ਆਣਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਸੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਨ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ’’ਤਿ, ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਕਾਲੇ ਕਪਿਲਪੁਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਿਲਾਨਪੁਚ੍ਛਕਾਤਿ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਕਾ, ਗਿਲਾਨਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਥਂ ਸੋਤੁਕਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਸਨਤੋ ਹਿਂਸਨਤੋ ਸਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਜੀਵਿਤਹਾਰਕਸਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੯੦. ਉਪਵਜ੍ਜਂ ਏਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨੁਪਵਜ੍ਜਂ, ਕਰਜਕਾਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਯਤਿਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੯੧. ਖਯਵਯਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਖਣਭਙ੍ਗਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਞਾਣੇਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਞਤ੍ਵਾ. ਨੇਤਂ ਮਮਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਮਮਂਕਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਅਹਂਕਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਾਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮ…ਪੇ… ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

੩੯੩. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਤ੍ਥੁਕੋ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਅਧਿਮਾਨੇਨੇਵ – ‘‘ਨਾਭਿਕਙ੍ਖਾਮਿ ਜੀਵਿਤਂ, ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ, ਨਿਰੋਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਦਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਦਮ੍ਪੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ, ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਿਤਭਾਵੇਨ ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਮਾਰਣਨ੍ਤਿਕਂ ਵੇਦਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਚਲਤਿ ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤੇਨ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ਕਾਲਪਰਿਯਾਯੋਪਿ ਹੋਤਿ, ਨ ਕਾਲਵਿਸੇਸਵਾਚਕੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਨਿਚ੍ਚਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਂਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਲ੍ਲਿਨੋ, ਏਵਂ ਤਾਹਿਪਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਮੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਚਲਿਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ ਅਸਮਾਰਦ੍ਧਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦੀਨਵਵਸੇਨ ਚਲਨ੍ਤਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਵਿਰੂਪਂ ਚਲਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ – ‘‘ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਾਦਿਸੇ ਪਨ ਪਪਞ੍ਚਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤੇ ਅਸਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਕਿਲੇਸਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਲਿਤੇ ਅਸਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਕਿਲੇਸਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਭਵਨ੍ਤਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਮਨਟ੍ਠੇਨ ਨਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨਤਿਯਾ ਅਸਤੀਤਿ ਭਵਤ੍ਥਾਯ ਆਲਯਨਿਕਨ੍ਤਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਅਸਤੀ’’ਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਆਗਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਭਵਨ੍ਤਰਤੋ ਇਧੇਵ ਆਗਮਨਂ ਨਾਮ, ਚੁਤਿਵਸੇਨ ਚਵਨਵਸੇਨ ਇਤੋ ਭਵਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਗਮਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ ਆਗਤਿਗਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਕਤੂਪਚਿਤਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਚਵਨਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਵਤੋ ਚਵਨਵਸੇਨ ਚੁਤਿ, ਆਯਤਿਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਪਪਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਗਤਿ ਆਗਤਿ ਚਵਨਂ ਉਪਪਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਨੇਵਿਧ, ਨ ਹੁਰਂ, ਨ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਗਤਿਯਾ ਆਗਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਨਤ੍ਥਿ; ਤੇਨ ਨ ਇਧਲੋਕੇ ਠਿਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਪਰਲੋਕੇ ਠਿਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨ ਠਿਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਯਿਧ ਲੋਕੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਸਰਣਪਦੇਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ, ‘‘ਨ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ, ‘‘ਨ ਉਭਯਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਯਮੇਵ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਯੋ ਇਧਲੋਕੇ ਪਰਲੋਕੇ ਚ ਅਭਾਵੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ, ਅਯਮੇਵ ਸਕਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਮੂਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ.

੩੯੪. ਕਣ੍ਠਨਾਲ਼ਿਂ ਛਿਨ੍ਦੀਤਿ ਨਾਲ਼ਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਕ੍ਖਣੇ ਛੇਦੋ ਚ ਵਤ੍ਤਤਿ; ਮਰਣਭਯਞ੍ਚ ਓਕ੍ਕਮਿ ਅਵੀਤਰਾਗਭਾਵਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ‘‘ਸੋਪਿ ਨਾਮ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਅਨੁਪਵਜ੍ਜਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਰਾਗਮਰਣਂ ਮਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬਹੁਸੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਂ ਪਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਤਾਵਦੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਣ੍ਠਨਾਲ਼ਿਚ੍ਛੇਦਪਚ੍ਚਯਾ ਜੀਵਿਤਨਿਰੋਧੇਨ ਸਮਸੀਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਨ ਹਿ ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਹੋਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਛਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ. ਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਕਰਣਵਚਨਂ ‘‘ਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਹੇਤੁਨਾ’’ਤਿ. ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਥੇਰੋ ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤਿ. ਇਮਿਨਾਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ. ਥੇਰੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ. ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਥਾ ਕੁਲਸਂਸਗ੍ਗਪਸੁਤੋ ਕਥਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਕੁਲੇਸੁ ਸਂਸਟ੍ਠਵਿਹਾਰੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਪਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਹੋਨ੍ਤਿ ਹੇਤੇ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਗਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤ-ਟ੍ਠਾਨੇ ਅਸਂਸਟ੍ਠਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ ਅਹੋਸਿ. ਪਕ੍ਕਮ੍ਪਿ ਨਿਪਕ੍ਕਂ ਵਿਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ ਕੇਚਿ ਅਸਞ੍ਞਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਛਨ੍ਨੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੩. ਪੁਣ੍ਣੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੯੫. ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਅਰਿਯਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ਅਕਤਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਨਾਮ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਤਿ ਏਕੀਭਾਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ’’ਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਰੂਪਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਭੂਤਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ ਉਭਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ ਬਾਹਿਰਞ੍ਚ ਆਯਤਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਾਦਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਤਞ੍ਚੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਚ੍ਚਾਮਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤਞ੍ਚੇਤਿ ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚੇਵ ਰੂਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸਦ੍ਦੇਨ ਜੋਤਿਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਤਿ ਤਦੁਭਯਂ, ‘‘ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਕਥਿਤਮੇਵਾਤਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਸਮੋਧਾਨੇਨਾਤਿ ਸਹਾਵਟ੍ਠਾਨੇਨ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਨ੍ਦੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੋਧਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਸਹਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂਯੇਵ ਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਸਮੁਦਯੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ – ‘‘ਇਤਿ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਚ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਆਹ – ‘‘ਵਟ੍ਟਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਨਯੇਤਿ ‘‘ਸਨ੍ਤਿ ਚ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦੁਤਿਯੇ ਦੇਸਨਾਨਯੇ. ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧੀਤਿ ਨ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿ ਨਾਪਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਸਨ੍ਧੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਸ੍ਸ ਪਨ ਇਧ ਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨੇ ਪਰਿਭਾਸਨੇ ਪਾਣਿਪ੍ਪਹਾਰੇ ਲੇਡ੍ਡੁਪ੍ਪਹਾਰੇ ਦਣ੍ਡਪ੍ਪਹਾਰੇ ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰੇ ਜੀਵਿਤਾਵੋਰੋਪਨੇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕਾ ਵਤਿਮੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਖਨ੍ਤਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਾਪੇਤੁਂ.

੩੯੬. ਚਣ੍ਡਾਤਿ ਕੋਧਨਾ, ਤੇਨ ਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਦੁਟ੍ਠਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਿਬ੍ਬਿਸਾਤਿ ਪਾਪਾ. ਫਰੁਸਾਤਿ ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਪਸਾਦਸਿਨੇਹਾਭਾਵੇਨ ਲੁਦ੍ਦਾ. ਫਰੁਸਵਚਨਤਾਯ ਵਾ ਫਰੁਸਾ, ਤਥਾਭੂਤਾ ਪਨ ਲੁਦ੍ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਤੇਤਿ, ‘‘ਹਤ੍ਥਚ੍ਛੇਦਂ ਨਾਸਿਕਚ੍ਛੇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਇਦਞ੍ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਭਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤਜ੍ਜੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

ਘਟਿਕਮੁਗ੍ਗਰੇਨਾਤਿ ਦਣ੍ਡਾਨਂ ਕਿਰ ਅਗ੍ਗਪਸ੍ਸੇ ਘਟਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ‘‘ਘਟਿਕਮੁਗ੍ਗਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਕਤੋਧਾਰਾਦਿਨਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਕਰਵਾਲਖਗ੍ਗਾਦਿਨਾ. ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਦੀਨਂ ਏਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਦਯੋ ‘‘ਦਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਪਾਠਪਦੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਚ੍ਚੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਦਮੇਤਿ ਸਂਵਰੇਤੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ, ਦਮੋ. ਰਾਗਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਦਮੇਤਿ ਉਪਸਮੇਤੀਤਿ ਦਮੋ, ਪਞ੍ਞਾ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸੇ ਦਮੇਤਿ ਉਪਸਮੇਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੀਤਿ ਦਮੋ ਉਪੋਸਥੋ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਹੇਸਾਦਿਕੇ ਦਮੇਤਿ ਵਿਨੇਤੀਤਿ ਦਮੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਖਨ੍ਤਿ ‘ਦਮੋ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਉਪਸਮੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਮਸ੍ਸ ਵੇਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਮੋ ਚ ਸੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦੀਨਂ ਵਿਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ਤੇਸਂਯੇਵ ਉਪਸਮਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਸਮੋ ਚਾਤਿ ਦਮੂਪਸਮੋ, ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿ.

੩੯੭. ਤਤ੍ਥ ਖਨ੍ਤਿਯਂ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਂ ਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਸ੍ਸ ਅਪਦਾਨਂ ਸਮੁਦਾਗਮਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ, ‘‘ਕੋ ਪਨੇਸ ਪੁਣ੍ਣੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦੇ. ਅਸਪ੍ਪਾਯਵਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਾਭਿਯੋਗਸ੍ਸ ਨ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਾਰਂ.

ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਰੋਤਿ ਅਵਿਭਤ੍ਤਸਾਪਤੇਯ੍ਯਾ ਅਵਿਭਤ੍ਤਵੋਹਾਰਸਂਯੋਗਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਨਪਦੇਸੁ ਵਿਕ੍ਕਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ.

‘‘ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਂ ਧਮ੍ਮਪੂਜਂ ਸਙ੍ਘਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਾ. ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿ, ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਸ੍ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ ਸੋਤਪਥਂ ਉਪਗਤਂ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਂ ਪੀਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਪਣੀਤਰੂਪੇਹਿ ਛਵਿਚਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਕਿਣਨਵਸੇਨ ਵਿਨਿਯੋਜਿਤਂ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਭਾਵਨਾਵੀਥਿਂ ਨ ਓਤਰਤਿ. ਮਯ੍ਹਂ ਅਸਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਯ ਸਪ੍ਪਾਯੋ ਉਪਕਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ.

ਕੋਚਿ ਚਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਮਹਤਾ ਸਮੁਦ੍ਦਵੀਚਿਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਦ੍ਦੁਤਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦਵੀਚਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋਤਿ ਮਕੁਲ਼ਵਿਹਾਰੋ.

ਉਤ੍ਤਮਜਵੇਨ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੀਪਕਂ ਪਾਪੁਣਿ.

ਉਪ੍ਪਾਦਿਕਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮਹਾਵਾਤਮਣ੍ਡਲਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਸਂਖੋਭੇਨ੍ਤੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ.

ਥੇਰੋ, ‘‘ਅਮ੍ਹੇ ਆਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਾਪਿ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਖੇਤਿ ਸੀਸਟ੍ਠਾਨੇ. ਪਟਿਵੇਦੇਸੁਨ੍ਤਿ ਪਵੇਦੇਸੁਂ, ਉਪਾਸਕਾ ਮਯਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਂਸੁ. ਇਮਿਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ. ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਨ੍ਤਿ ਮੁਣ੍ਡਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਸਦਿਸਂ ਪਟਿਸ੍ਸਯਂ. ਪਰਿਚਾਰਕਾਤਿ ਅਵਸੇਸਗਾਮਿਨੋ.

ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕੂਨਪਞ੍ਚਸਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ…ਪੇ… ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਥੇਰੋ ਪਠਮਂ ਸਲਾਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ.

ਵਾਣਿਜਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਵਾਣਿਜਗਾਮਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਬੁਦ੍ਧਕੋਲਾਹਲਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਉਪਗਮ੍ਮ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੁਤੂਹਲਂ.

ਮਹਾਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂਯੇਵਾਤਿ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਮਹਾਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂਯੇਵ. ਪਰਿਚਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ.

ਗਨ੍ਧਕਟ੍ਠਾਨੀਤਿ ਚਨ੍ਦਨਅਗਰੁਸਲਲ਼ਾਦੀਨਿ ਸੁਗਨ੍ਧਕਟ੍ਠਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵਾਤਿ.

ਪੁਣ੍ਣੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੪. ਨਨ੍ਦਕੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੯੮. ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਾਰਂ ਅਕਾਸਿ ਉਪਾਯੇਨ ਨਨ੍ਦਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇਨ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਿਨਯਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਯਾਯਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਰਿਯਾਯੋ, ਪਟਿਪਾਟੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਵਾਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਨਨ੍ਦਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ. ਵਦਾਪੇਸਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੋਕਾਸਭਾਵਂ. ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਓਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਓਵਦਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਵਾਰੇਨ ਓਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਓਵਦਨਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਸਿਦ੍ਧੇਨ ਗਾਰਵਬਹੁਮਾਨੇਨ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਵਸੇਨ.

ਗੋਤਮੀਤਿ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਗੋਤਮੀ. ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸਾਤਿ ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿਨੋ.

ਤੇਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ ਚਿਰਤਰਕਾਲਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਪਰਿਭਾਵਿਤਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਚ ਗਾਰਵਬਹੁਮਾਨਤਾਯ. ਦੁਗ੍ਗਤੇਹਿਪਿ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤੇਹਿਪਿ ਯਥਾਵਿਭਵਂ ਕਤਾ ਕੁਟਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਸਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ.

ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਦੇਥਾਤਿ ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਨਿਸਂਸਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਮਹੇਸੀਨਂ ਕਤਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਹੋਤਿ. ਆਵਾਸਦਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਵਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਨਿਸਂਸਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ. ਗਾਲ਼੍ਹੇਨ ਓਵਾਦੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ, ‘‘ਇਮੇਸੁ ਨਾਮ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਕਰੋਸਿ, ਮਮ ਜੇਟ੍ਠਕਦਾਸਸ੍ਸ ਭਰਿਯਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ. ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਕਰਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕਰਣੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਸਤਂ ਸਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਸਤਂ ਸਤਂ ਦਾਸਪੁਤ੍ਤਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਞ੍ਚ ਏਕਞ੍ਚ ਕੁਟਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਚਙ੍ਕਮਨਾਦਿਪਰਿਵਾਰਨ੍ਤਿ ਚਙ੍ਕਮਨਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਭੋਜਨਾਦਿਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਾਨਸਹਿਤਂ. ਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਸੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਾਪੇਸਿ. ਪਰਿਵਤ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਤਿਚੀਵਰਾਨੀਤਿ ਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਿਕਾਨਿ ਤਿਚੀਵਰਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ, ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਜ੍ਜੇ ਠਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਭੂਤੂਪਕਾਰਰਜ੍ਜੇ ਠਿਤਸ੍ਸ.

ਨਨ੍ਦਕਤ੍ਥੇਰੋਪੀਤਿ ਤਦਾ ਜੇਟ੍ਠਕਦਾਸੋ ਏਤਰਹਿ ਨਨ੍ਦਕਤ੍ਥੇਰੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਜੇਟ੍ਠਕਦਾਸਿਧੀਤਾ …ਪੇ… ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਤਿ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਗੋਤਮਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਨਨ੍ਦਕੋਤਿ ਅਯਮੇਵ ਸਮੁਦਾਗਮਤੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਨ੍ਦਕਤ੍ਥੇਰੋ. ਏਤਾਵ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋਤਿ ਏਤਾਵਤਾ ਸਮੁਦਾਗਮਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ.

੩੯੯. ਹੇਤੁਨਾਤਿ ਞਾਯੇਨ ਅਵਿਪਰੀਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ ਹਿ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਕਾਰਣਂ. ਯਾਥਾਵਸਰਸਤੋ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਸਭਾਵਤੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਵਿਯ.

੪੦੧. ਤਂ ਸਭਾਵਂ ਤਂਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵੇਦਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਅਨੁਰੂਪਂ.

੪੦੩. ਪਠਮਤਰਂਯੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਛਾਯਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਭਾਵੋ ਪਠਮਤਰਂਯੇਵ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਨ ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.

੪੦੪. ਅਨੁਪਹਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਕਥਂ ਪਨ ਮਂਸਕਾਯਂ ਚਮ੍ਮਕਾਯਞ੍ਚ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਕਨ੍ਤਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਮ੍ਮਂ ਅਲ੍ਲਿਯਾਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਚਮ੍ਮੇ ਲਗ੍ਗਾਪੇਨ੍ਤੋ ਚਮ੍ਮਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਚਮ੍ਮਂ ਬਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਵਰਕਾਲੇ ਨ ਫਾਲੇਨ੍ਤੋ ਚਮ੍ਮਬਦ੍ਧੇ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਵਂ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਮਂਸਚਮ੍ਮਕਾਯਾਨਂ ਵਿਨਾਸਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ, ਵਿਲਿਮਂਸਾਦਿਵਿਕਨ੍ਤਨੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਵੇਚੇਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਲਿਮਂਸਨ੍ਤਿ ਚਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਮਂਸਂ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਿਲੋਮਕਨ੍ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨ੍ਹਾਰੂਤਿ ਸੁਖੁਮਨ੍ਹਾਰੁ. ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਚਮ੍ਮਮਂਸਾਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸਬ੍ਬਚਮ੍ਮੇ ਲਗ੍ਗਵਿਲਿਪਨਮਂਸਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਕਿਲੇਸਮੇਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤੋਗਧਤਾਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਭੂਤਕਿਲੇਸਮੇਵ.

੪੦੫. ਤਜ੍ਜਂ ਵਾਯਾਮਨ੍ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਪੁਰਿਸੇਨ ਕੁਠਾਰਿਨਾ ਛੇਜ੍ਜਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੇ ਛੇਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਭਾਵੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਕਾਯਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਾਵੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਰੇ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਣਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਕਿਲੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ ਵੀਰਿਯਬਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤਿ-ਪੀਤਿ-ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ-ਸਮਾਧਿ-ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਏਵਂ ਨ ਵਿਨਾ ਛਹਿ…ਪੇ… ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ.

੪੦੭. ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਸਪ੍ਪਾਯਾ, ਆਸੇਵਨਮਨ੍ਦਤਾਯ ਪਨ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਨ ਜਾਤਾਯੇਵ; ਪੁਨ ਤਥਾ ਦੇਸਨਾਯ ਸਤਿ ਆਸੇਵਨਬਲਵਤਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ; ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਨੇਵ ਓਵਾਦੇਨ ਓਵਦੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ.

੪੧੫. ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਕਨਿਟ੍ਠਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ, ਅਨਰਿਯਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸੇਸਾ ਪਨ…ਪੇ… ਖੀਣਾਸਵਾ ਚਾ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਅਖੀਣਾਸਵਾਪਿ ਤਾਦਿਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਭਾਵੇਨਪਿ ਸਤਿ ਖੀਣਾਸਵਭਾਵੇ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਚੋਦੇਤਿ, ‘‘ਕਥਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ’’ਤਿ? ਇਤਰੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਯਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਸਯਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ, ਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਗੁਣਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਦਾ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤੇਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਵਿਸਦਿਸਤਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਲੇ ਪਵਤ੍ਤਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਵਿਸੇਸਤਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਨਨ੍ਦਕੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੫. ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੧੬. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਪਾਚੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਭੂਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਾਚੇਨ੍ਤਿ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨੀਯਾ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕਾਰਣਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਾਰਣਵਸੇਨਾ’’ਤਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਯੋ ਵਿਸੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾਵ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਚੇਨ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਬਾਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤਪਯਿਰੁਪਾਸਨੇਨ ਪਸਾਦਾਵਹਧਮ੍ਮਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਚ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਇਧ ਪਨ੍ਨਰਸ ਧਮ੍ਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇਤਿ ਸਦ੍ਧਾਰਹਿਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਤੇ ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨ ਕਦਾਚਿ ਸਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤੇਸਂ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਆਪਜ੍ਜਨੇਨ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਅਸਦ੍ਧਿਯਮੇਵ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪਟਿਭਯਮਗ੍ਗੋ ਵਿਯ ਦੂਰਤੋ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਨ੍ਤਿ ਚ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਅਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਦ੍ਧੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇਤਿ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਤੇ ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਚ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਰਤਨਾਨਿ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਫਲਾਨਿ ਚ. ਸੇਵਤੋਤਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਵਡ੍ਢੇਤੁਞ੍ਚ ਨਿਸੇਵਤੋ. ਸੇਸਪਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਅਥ ਵਾ ਸੇਵਤੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੋ. ਭਜਤੋ ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਭਤ੍ਤਿਂ ਕੁਬ੍ਬਤੋ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋਤਿ ਤੇਸਂ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਤੋ. ਪਸਾਦਨੀਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਗੁਣਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਪਸਾਦਾਵਹਾ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨੀਯਸੁਤ੍ਤਾਦਯੋ. ਤੇ ਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਉਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਦੂਰੀਭਾਵਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸੂਪਹਾਰਤੋ ਚ ਆਸੇਵਨਂ ਭਾਵਨਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਾਵਹਭਾਵੇਨ ਅਚ੍ਛਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਕੁਸੀਤੇਤਿ ਅਲਸੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੇ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੇਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੇ. ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਉਪਾਯਪ੍ਪਧਾਨੇ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਵੇਕ੍ਖਤੋ. ਤੇ ਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਲੀਨਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਰਮ੍ਭਧਾਤੁਆਦਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਧਿਨਾ ਸਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਸਮਾਹਿਤੇ ਭਨ੍ਤਮਿਗਭਨ੍ਤਗੋਣਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗੇ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇ. ਸਮਾਹਿਤੇ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਨਾ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਨਾ ਚ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੇ. ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾਦਿਝਾਨਾਨਿ ਪਠਮਾਦਿਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਚ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਉਪਰੂਪਰਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਸਮਾਧਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਤਿ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞੇ, ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਸਵਨਸਮ੍ਮਸਨਾਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਞ੍ਞਾਰਹਿਤੇ ਚ. ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੇਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਚੇਵ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ. ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਭੇਦਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਚਰਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣਸ੍ਸ ਚਰਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਵਿਧਮਤਿ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੇਤਿ ਸੁਤ੍ਤਸਮੂਹੇ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਾਰਣਾਨਿ, ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਇਧ ਸਦ੍ਧਾਦਿਕੇ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਅਪਰੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨੀਯਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਏਵ, ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਪਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨੀਯਤਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਾ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾਦਯੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਅਭਿਸਲ੍ਲੇਖਕਥਾ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾ ਇਮੇ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ‘‘ਮੇਘਿਯਸੁਤ੍ਤਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ’’ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਵੇਨੇਯ੍ਯਸਤ੍ਤਲੋਕਂ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ.

੪੧੯. ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟ੍ਠਪਿਤਪਤ੍ਥਨਾ ਦੇਵਤਾ ਉਦਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, – ‘‘ਕਦਾ ਨੁ ਖੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੇ ਵਿਨੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੇਸਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਸਮਾਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਤਙ੍ਖਣਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤਿਯੋ ਤਾ ਦੇਵਤਾਯੋ ਤਂ ਸਮਵਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਧਵਨਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ. ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਦੀਘਨਖਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋਤਿ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ (ਪਟਿ. ਮ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੩੦) ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯੁਨੋ ਪਨ ਫਲਞਾਣਾਨਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਾਤਿਸਯਾਨੀਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯੁਸੁਤ੍ਤੇ(ਮ. ਨਿ. ੨.੩੮੩ ਆਦਯੋ) ਤੀਣਿ ਫਲਾਨਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਦਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਫਲਞਾਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ ਸਾਤਿਸਯੋ, ਤਾਹਿ ਚ ਦੇਵਤਾਹਿ ਯਂ ਞਾਣਂ ਅਧਿਗਤਂ, ਤਂ ਸਾਤਿਸਯਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਞਾਣੇ ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸੋਤਿ? ਆਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਕਾਰਵਿਸੇਸੇਨ ਲਭੇਯ੍ਯ ਕਾਚਿ ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਾ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਨੋ ਚ ਖੋ ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਪਤਿ ਵਿਸੇਸਕਿਤ੍ਤਨੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰਾਹੁਲੋ ਵਿਯ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਸਬ੍ਬਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਾ ਪਗੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਫਲਾਨਿ ਅਧਿਗਣ੍ਹਿਂਸੂਤਿ? ਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਿਤ੍ਤਕਾ ਪਨ ਤਾ ਦੇਵਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਾਸਞ੍ਚ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੬. ਛਛਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੨੦. ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਿ ਆਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ, ਤਂ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਭਾਵੋ ਚ ਦੋਸਵਿਗਮੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਗਤਦੋਸਂ, ਤਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਗੁਣਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਨਿਦ੍ਦੋਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਚ ਪਦਂ, ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਦ੍ਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਸਨਾਕਾਰੋ ਹਿ ਇਧ ਕਲ੍ਯਾਣਸਦ੍ਦੇਨ ਗਹਿਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਦੁਤਿਯੇ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਤਾ ਮੁਖ੍ਯੇਨੇਵ ਕਥਿਤਾ ਇਤਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਦੇਸਨਾਯ ਥੋਮਨਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣਾਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਰਿਯਵਂਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਦੇਸਨਾਯ ਥੋਮਨਾ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਨਵਹਿ ਪਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵੇਦਨਾ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਸ ਉਪਾਯੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿਆਹ – ‘‘ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਾਦਿਕਿਚ੍ਚੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਭੂਮਕਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਕਥਿਤਂ ਸਮ੍ਮਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਾਦੀਸੁਪਿ. ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਸ੍ਸ ਵਾ ਆਯਤਨਭਾਵਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਗਹਣਂ, ਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਵਿਪਾਕਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤਣ੍ਹਾਤਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸਵਿਪਾਕਵੇਦਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੀ ਅਨੁਭਵੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਜਵਨਕ੍ਖਣਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤਣ੍ਹਾ.

੪੨੨. ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧੀਤਿ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਆਦੀਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਤਣ੍ਹਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾ ਦੀਪਿਤਾ ਅਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਾਦਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਦਨਤ੍ਤਾਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਚ ਛਨ੍ਨਂ ਛਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਕਰਣੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਭਾਵਿਤਂ. ਨ ਸਰੂਪਤੋਤਿ ਸਰੂਪਤੋਪਿ ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਤੇਨੇਵ ਛਛਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਨਯੇਨ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਾਤਿ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕਾਵ ਦੇਸਨਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਾਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਨ ਛਨ੍ਨਂ ਛਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਭਾਵਿਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਸਰੂਪਤੋ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਨੁਸਨ੍ਧਨ੍ਤਰਭਾਵਜੋਤਨਾ. ਯਦਿਪਿ ਅਨਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨਾਮ ਚਤੂਸੁਪਿ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤੇਵ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਇਮੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇਪਿ ਨਯਾ ਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਅਨਤ੍ਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਸਮੇਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਵਾਦਿਨਾ – ‘‘ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਅਭਿਮਤੋ, ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦਵਨ੍ਤਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਯਂ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਥਵੁਤ੍ਤਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁ ਚਕ੍ਖੁ ਅਨਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਭਾਵਤੋ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਘਟੋ, ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਘਟੋ, ਚਕ੍ਖੁ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਘਟੋ. ਵਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਭਙ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਭਾਵਾਵਿਗਮੇਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.

੪੨੪. ਯਸ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਮੂਲਕਂ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਂ, ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਮੂਲਕਞ੍ਚ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਂ. ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਤਣ੍ਹਾਦਿਗ੍ਗਾਹਪੁਬ੍ਬਿਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾ ਗਾਹਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਾਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਸਕ੍ਕਾਯਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਹਣਮੇਵੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਗਾਹਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਤਿਣ੍ਣਂ ਗਾਹਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਗ੍ਗਾਹਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਵਸੇਨ, ਤਾਹਿ ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਗਾਹਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵਿਨਿਵੇਠਨਵਸੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਕ੍ਕਾਯਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮੋ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਨਿਰੋਧੋ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਸੇਧਵਚਨਾਨੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਾਨਿ.

੪੨੫. ਤਣ੍ਹਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪਾਦਿਯਨਵਚਨਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਨਂਯੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਥੋ ਅਨੁਸਯਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਥਾਮਗਤੋ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸੋ ਅਨੁਸਯੋ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਭਾਵਤੋ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ. ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਰਣਂ, ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ.

੪੨੬. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਯਾਨਂ. ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨਾਤਿ ਪਜਹਨਵਸੇਨ, ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਕਾਮਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਞਾਣਮ੍ਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਯਿਨੀ ਵਿਜ੍ਜਾ ਏਵ, ਤਂ ਪਨ ਞਾਣਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਯਕਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣੇ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਲੇਸੋਪਿ ਨਾਵਸਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਦੇਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹਾਯਕਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਿਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

੪੨੭. ਸਯਮੇਵ ਤਥਾਗਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇ ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਮੇਤਂ, ਅਥ ਕਿਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਕਥੇਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ, ਇਮਿਨਾਵ ਪਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਵਕਾ ਸਮੁਦਾਗਮਾ ਮਹਾਭਿਞ੍ਞਾ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਮਹਾਭਿਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹਿ ਤੇ ਸਾਵਕਾ’’ਤਿ.

ਮਹਾਮਣ੍ਡਪੇਤਿ ਲੋਹਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਏਵ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਜਾਤੋਤਿ ਤੇਸਂ ਪਹੋਨਕਵਸੇਨ ਕਤੇ ਮਹਤਿ ਸਾਣਿਮਣ੍ਡਪੇਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਤੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਹਾਮਣ੍ਡਪਾਦੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਮਹਾਥੇਰੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਮਹਾਥੇਰੋ, ਤਥਾਪਿ ਵਤ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਨ੍ਹਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇਤਿ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਿਯਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਉਪੋਸਥਾਗਾਰੇ ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇ ਏਕਦਾ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇ ਏਕਦਾ, ਕਥੇਸੀਤਿ. ਚੂਲ਼ਨਾਗਸ੍ਸ ਤਥਾ ਮਹਤੀ ਪਰਿਸਾ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਨਂ ਅਹੋਸੀਤਿ ਕੇਚਿ. ਥੇਰੋ ਪਨ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਵ ਮਹਤਿਂ ਪਰਿਸਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ ਅਪਰੇ.

ਤਤੋ ਤਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸਂ ਤਸ੍ਸਂ ਦਿਸਾਯਂ. ਏਕੋਵਾਤਿ ਏਕਚ੍ਚੋ ਏਵ, ਨ ਬਹੁਸੋ, ਕਤਿਪਯਾਵ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਛਛਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੭. ਮਹਾਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੨੮. ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਾਨਿ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਂ, ਮਹਨ੍ਤਤਾ ਚ ਤੇਸਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸਂ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਯੋਨਿਸੋ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾਨਂ ਮਹਤੋ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਯੋਨਿਸੋ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾਨਂ ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਤੋ ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਜੋਤਕਨ੍ਤਿ ਬੋਧਕਂ.

੪੨੯. ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਜਾਨਨਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਜਾਨਨਮੇਵ ਮਗ੍ਗੇਨ ਜਾਨਨਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮੋਧਾਨੇਨ ਭਵਯੋਨਿਗਤਿਠਿਤਿਸਤ੍ਤਾਵਾਸਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਰਿਵੁਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਭੂਤਾ ਪਗੁਣਭਾਵਮਾਪਾਦਿਤਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮਾ ਵਿਯ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਵਸੀਭਾਵਂ ਪਾਪਿਤਾ ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਚ ਵਸੀਭੂਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਰੂਪਰਿ ਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਸੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਕਦਾਚਿ ਭਵਪਤ੍ਥਨਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਾਯਪਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨੇਵਸ੍ਸਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਵ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਦਸ੍ਸਨਾਯਤਨੇਨ ਵਿਨਾਸਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਚ. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਦਰਥਾਤਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨਸਹਗਤਾ ਅਕੁਸਲਦਰਥਾ. ਏਵਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਦਰਥਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਨ੍ਤਾਪਾਤਿ ਦਰਥੇਹਿ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਚ ਸਨ੍ਤਾਪਨਕਰਾ. ਪਰਿਲ਼ਾਹਾਤਿ ਤਤੋਪਿ ਬਲਵਤਰਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਪਰਿਦਹਨਕਰਾ.

੪੩੦. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਸੁਖਂ, ਨ ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੁਖਮੇਵ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਸੁਖਨ੍ਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੁਖਂ, ਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਚੇਤਸਿਕਸੁਖਂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਿਕਸੁਖਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨੇਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਦਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਜਨੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕਥਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚੇ? ਤਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਯਾ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਕੋਵਿਦਾਨਂ ਘਟਸਭਾਵਾਦੀਸੁ ਬੁਦ੍ਧਿਤੁਲ੍ਯਕਾਰਿਤਾਪਤ੍ਤਿਚੋਦਨਾ; ਸਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਤਂਤਂਪੁਰਿਮਾਭੋਗਵਸੇਨ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਾਭਿਨਿਯਤਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਤੋ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਾਦਿਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਕਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨਂ ਤਾਦਿਸਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਨਿਚ੍ਛਯਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

੪੩੧. ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤ…ਪੇ… ਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਹਗਤਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚੇਤੋਸੁਖਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਸ੍ਸ. ਪੁਬ੍ਬਸੁਦ੍ਧਿਕਾਤਿ ਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਰਮ੍ਭਤੋਪਿ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੁਦ੍ਧਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਕਾਰਾਪਕਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਸੀਲਵਿਸੋਧਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਯੋਗਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਕਿਲੇਸਪਹਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਭਾਰਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਕਾਰਾਪਕਙ੍ਗਾਨਿ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਵਾਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ, ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕੋ ਵਾ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਿਕੋ ਹੋਤਿ.

ਇਮਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ, ‘‘ਯਾ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂਯੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋਤਿ ਤਥਾ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ. ਅਨਨ੍ਤਰਵਚਨੇਨੇਵਾਤਿ, ‘‘ਯਾ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਸ੍ਸ, ‘‘ਏਵਮਸ੍ਸਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਵਚਨੇਨ. ਪਟਿਸੇਧਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਭਾਵਂ ਉਜੁਕਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਯਾ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਏਵ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਗਹਣਂ ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਂ ਭਾਵੇਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਖਣੇ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾ ਪਜਹੀਯਤੀਤਿ. ਸਹੇਵ ਵਿਰਤਿਯਾ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਰਤਿਯਾ ਵਿਨਾ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨੇਵ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਭਾਵਨਾਯ ਇਜ੍ਝਨਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਗਨ੍ਥਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ, ‘‘ਸੁਭਦ੍ਦਸੁਤ੍ਤੇਪਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੇਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਸਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋਵ ਮਗ੍ਗੋ ਆਗਤੋ, ਨ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਿਕਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਚਤੁਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾਵਸੇਨ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਦੀਸੁਪਿ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਨਤਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਕਕ੍ਖਣਿਕਯੁਗਨਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਹਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਕ੍ਖਣਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਧੁਰਂ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਏਤੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਇਦਂ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਅਧਿਕਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਰਹਿਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਸਮਾਧਿਰਹਿਤਾ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਪਨ ਏਕਕ੍ਖਣਿਕਾ ਸਮਧੁਰਤਾਯ ਏਕਰਸਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਮਹਾਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੮. ਨਗਰਵਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੩੫. ਸਮਵਿਸਮਂ ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਯਸਮਾਦਿਂ ਸਮਞ੍ਞੇਵ, ਕਾਯਵਿਸਮਾਦਿਂ ਵਿਸਮਞ੍ਞੇਵ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਸਮਵਿਸਮਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵਿਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਕਾਲੇਨ ਸਮਂ ਕਾਲੇਨ ਵਿਸਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮਚਰਿਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਏਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਚਰਿਯਾਯ ਜੋਤਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੪੩੭. ਆਕਰੋਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ ਪਬੋਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਕਾਰਾ, ਞਾਪਕਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਕੇ ਆਕਾਰਾਤਿ ਕਾਨਿ ਕਾਰਣਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਬੁਦ੍ਧਿਯੋਤਿ ਅਨੁਮਾਨਞਾਣਾਨਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਥਂ ਦਿਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਅਨ੍ਵੇਤਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ‘‘ਅਨ੍ਵਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਹਰਿਤਤਿਣਚਮ੍ਪਕਵਨਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਹਰਿਤਕਮ੍ਬਲਾਦਿਸਦਿਸਤਿਣਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਕਨਕਪਟਾਦਿਸਦਿਵਿਕਸਿਤਚਮ੍ਪਕਵਨਾਦਿਵਸੇਨ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਕੀਚਕਵੇਣੁਸਦ੍ਦਮਧੁਰਸਫਲਾਫਲਵਸੇਨ ਸਦ੍ਦਰਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਚਮ੍ਪਕਵਸੇਨੇਵ ਪਨ ਫਸ੍ਸਗਨ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਰੂਪਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਰੂਪਾਦਯੋ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਾ ਵਾ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚੇਤੇ ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਕਾਮਗੁਣਾ ਏਵਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਿਸਭਾਗਿਤ੍ਥਿਗਤਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਸਵਿਸੇਸਂ ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਤਾਨਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਤਾਨੀਤਿ ਰੂਪਾਦੀਨਿ. ਹਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ, ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਤਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਤੁਭੂਮਕਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਮੁਟ੍ਠਿਗਤਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੬) ਹਿ ਗਹਣਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਨਾਮ, ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਮਰਾਗਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੦੨) ਖੇਪਨਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ, ਇਧ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਾਧੇਤੁਂ, ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਨ-ਕਾਰੋ ਪਟਿਸੇਧਤ੍ਥੋ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਲਪਤਿ. ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਤੋ ਅਞ੍ਞਂ. ਏਕਰੂਪਮ੍ਪੀਤਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਰੂਪਂ. ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਨ-ਕਾਰਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ‘‘ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਯਂ ਏਵਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਯਂ ਰੂਪਂ ਰੂਪਗਰੁਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਵਸੇਨ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਚ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਥਯਿਦਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਰੂਪਕਾਯਂ. ਰੂਪਸਦ੍ਦੋ ਖਨ੍ਧਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥਵਾਚਕੋ, ਇਧ ਪਨ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇ ਰੂਪਾਯਤਨੇ ਵਣ੍ਣਧਾਤੁਯਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਮਂ ‘‘ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਤ੍ਥਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਓਪਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਭਾਵੇ ਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਨਗਰਵਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੯. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੩੮. ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ਉਪਰਿ ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ, ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਿਹਾਰੇਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਰਹਿ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੩੮) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ.

ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ. ਓਕਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਕਾਸਵਸੇਨ. ਨਨੁ ਤਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਭਾਵਤੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿਦਂ ਤਾਦਿਸਂ ਪਸਨ੍ਨਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸੇਸਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠਤਰਂ ਪਣੀਤਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਸਮਾਪਨ੍ਨਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਵਿਹਾਰੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਹਾਰੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧ…ਪੇ… ਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ. ਵਿਹਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਚ ਵਿਹਾਰੇ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾਰਹਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਵਿਹਾਰਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਾਵ ਗਾਮਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾਤਿ ਗਾਮਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਿਨ੍ਦਖੀਲੋ. ਗੇਹਪਟਿਪਾਟਿਯਾਚਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ. ਯਾਵ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਨਾਤਿ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਨ ਯਾਵ ਨਿਕ੍ਖਮਨਪਦੇਸਾ. ਯਾਵ ਵਿਹਾਰਾਤਿ ਯਾਵ ਵਿਹਾਰਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ. ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਗ੍ਗੋਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤਨਮਗ੍ਗੋ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਟਿਹਞ੍ਞਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਟਿਹਨਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਟਿਹਞ੍ਞਨਕਿਲੇਸਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਵਸਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਏਤਂਯੇਵ ਰਾਗਾਦਿਪ੍ਪਹਾਯਿਨਿਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਵਾ ਚ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੇਨ.

੪੪੦. ਪਹੀਨਾ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਗੁਣਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਰਾਨਿ ਤਥੇਵ ਲੋਕੇ, ਅਥੇਤ੍ਥ ਧੀਰਾ ਵਿਨਯਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਨਾਨਾਤਿ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ‘‘ਪਹੀਨਾ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾ ਨਾਨਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨਾਨਾਭਿਕ੍ਖੂਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਨਾਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਾਨਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਥਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਹੀਨਾ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹਾਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ. ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਫਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇ ਠਿਤੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇ ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਾਭਾਵਤੋ ਫਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ.

ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਫਲਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ. ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਤੋ ਹਿ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਮਗ੍ਗਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਫਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਫਲਾਨਨ੍ਤਰਂ. ‘‘ਫਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਚੇਵ ਵਦਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਨੀਵਰਣਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ, ‘‘ਪਹੀਨਾ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਤੇਸਂ ਨੀਵਰਣਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ. ਪਹਾਨਾਦੀਨੀਤਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ. ਨਾਨਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਨਾਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਤਾਸੁ ਪਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਸੂਤਿ ਏਤਾਸੁ ਕਾਮਗੁਣਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਦੀਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਸੁ. ਏਕਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਨਯੇਸੁ ਏਕੇਨੇਵ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਏਕਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੋ ਹਿ ਅਯਂ ਏਕਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਇਤ੍ਥੇਕੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੧, ੨੭) ਵਿਯਾਤਿ. ਨਾਨਾਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਨ ਏਕਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਨਾਨਾਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਾਨਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਕ੍ਕਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਭਿਸਮਯੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਨ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੧੦. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੫੩. ਏਵਂਨਾਮਕੇਤਿ ‘‘ਗਜਙ੍ਗਲਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਨਾਮਕੇ ਮਜ੍ਝਿਮਪਦੇਸਸ੍ਸ ਮਰਿਯਾਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਨਿਗਮੇ. ਸੁਵੇਲ਼ੁ ਨਾਮ ਨਿਚਲਰੁਕ੍ਖੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਏਵਾਤਿ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਏਕਾ ਰੁਕ੍ਖਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਨਂ ਯਥਾਸਕਵਿਸਯਤੋ ਨਿਵਾਰਣਂ ਦਮਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਸਵਨੇਨਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸੁਣਾਤੀ’’ਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਦਸ੍ਸਨੇ ਸਵਨੇ ਚ ਤਾਨਿ ਅਦਨ੍ਤਾਨਿ ਅਭਾਵਿਤਾਨੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਨਿ ਚ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਤਾਯ ਦੁਰਕ੍ਖਿਤਾਨੀਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਸਂਯੇਵ ਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਅਸਦਿਸਾਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਯੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾਯ. ਆਲਯਨ੍ਤਿ ਕਥੇਤੁਕਾਮਤਾਕਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੪੫੪. ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯੇ ਦਿਟ੍ਠੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਭਾਵਾਦਿਵਿਚਿਨਨੇ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭੂਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ. ਸਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਾਰੇਹਿ ਸਨ੍ਤਾ ਚੇਵ ਪਣੀਤਾ ਚ, ਪਗੇਵ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਸਹਗਤਾਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਹਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ – ‘‘ਏਸਾ ਸਨ੍ਤਾ ਏਸਾ ਪਣੀਤਾ’’ਤਿ. ਅਤਪ੍ਪਿਕਾਤਿ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਭਾਵਨਾਰਸਵਸੇਨ ਤਿਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਨੇਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ –

‘‘ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;

ਅਮਾਨੁਸੀ ਰਤੀ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੩);

ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਅਯਂ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ. ਮਨਾਪਨ੍ਤਿ ਮਨਾਪਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਕਂ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਨ੍ਤਿ ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਮਨਾਪਭਾਵੇਨ ਅਮਨਾਪਭਾਵੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨਕਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਾਮਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ (‘‘ਨੇਵ ਮਨਾਪਂ ਨ ਅਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ). ਇਮਿਨਾ ਮਨਾਪਭਾਵੋ ਗਹਿਤੋ, ‘‘ਨੇਵ ਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਨਾਪਭਾਵੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਚ ਉਭਯਂ ਏਕਦੇਸਤੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ, ‘‘ਮਨਾਪਾਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਕਤਿਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਪ੍ਪਟਿਸੇਧੇਨ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਤਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਟ੍ਠੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਦੁਸ੍ਸਿਤੁਂ ਵਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਮੁਯ੍ਹਿਤੁਂ ਵਾ. ਅਦਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ. ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਞਾਣੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਤੀਰਣਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤੀਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਮਾਤਿ ਨ ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁਨੋ ਅਤ੍ਥਿਤਾਮਤ੍ਤਜੋਤਨਂ; ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯੇਨ ਅਤ੍ਥਿਤਾਜੋਤਨਂ, ‘‘ਸੀਲਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁਮਾਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਨੇਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

੪੫੬. ਈਸਕਂ ਪੋਣੇਤਿ ਮਜ੍ਝੇ ਉਚ੍ਚਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਈਸਕਂ ਪੋਣੇ, ਨ ਅਨ੍ਤਨ੍ਤੇਨ ਵਙ੍ਕੇ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਰਥੀਸਾ ਵਿਯ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ’’ਤਿ.

੪੬੧. ਪਟਿਕੂਲੇਤਿ ਅਮਨੁਞ੍ਞੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀਤਿ ਨ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ. ਤਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਫਰਣੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤੇ ਮੇਤ੍ਤਾਫਰਣੇਨ ਵਾ ਧਾਤੁਸੋ ਉਪਸਂਹਾਰੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਸਞ੍ਞਿਤੇ ਪਨ ਧਾਤੁਸੋ ਉਪਸਂਹਾਰੇਨ ਵਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਹਿਤੇਸਿਤਾਯ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਚਿਨ੍ਤਨਾਯ ਚ ਨਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਇਟ੍ਠੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤੇ ਕੇਸਾਦਿਅਸੁਚਿਕੋਟ੍ਠਾਸਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਸੁਭਫਰਣੇਨ ਵਾਤਿ ਅਸੁਭਤੋ ਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ. ਇਦਂ ਰੂਪਾਰੂਪਮਤ੍ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਸਂਹਾਰੇਨ ਵਾ. ਤਤੋ ਏਵ, ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੂਤਿ, ‘‘ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤੇਸੁ ਸੇਸੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਦੇਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਵਤ੍ਥੂਨਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਠਮਂ ਪਟਿਕੂਲਤੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤਮੇਵ ਪਚ੍ਛਾ ਗਹਣਾਕਾਰਵਸੇਨ ਅਵਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇਨ ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਤੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤਮੇਵ ਪਚ੍ਛਾ ਪਟਿਕੂਲਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਦੁਭਯੇਪਿ ਖੀਣਾਸਵੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਾਤਿ.

ਤਦੁਭਯਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਭਾਵਤੋ ਭਾਵਨਾਨੁਭਾਵਤੋ ਚ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਟਿਕੂਲਸਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਭਾਵਂ ਵਾਤਿ ਤਂ ਉਭਯਂ ਪਹਾਯ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਨ, ‘‘ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਕਿਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ, ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ…ਪੇ… ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ, ‘‘ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਏਵ. ਸਤੋਤਿ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿਮਾ. ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਕਾਰਣਵਸੇਨ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੇਨ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ, ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਨੇਵ ਸੁਮਨੋ ਹੋਤਿ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਕ੍ਖਿਕਾਯ ਕਿਰਿਯਾਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾਯ.

ਇਮੇਸੁ ਚਾਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਥਾ ਚ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੫੩), – ‘‘ਕਥਞ੍ਚਾਨਨ੍ਦ, ਸੇਖੋ ਹੋਤਿ ਪਟਿਪਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੬੦); – ‘‘ਕਥਞ੍ਚਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯੋ ਹੋਤਿ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੬੧) ਚ ਆਗਤੇਸੁ ਤਿਵਿਧੇਸੁ ਨਯੇਸੁ. ਮਨਾਪਂ ਅਮਨਾਪਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਨਾਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਯੁਤ੍ਤਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ, ਅਮਨਾਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਯੁਤ੍ਤਅਕੁਸਲਾਨਂ, ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਬ੍ਬਿਧੁਰੁਪੇਕ੍ਖਾਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਠਮਨਯੇ ‘‘ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਠਮਨਯੇ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਸਂਕਿਲੇਸਕਿਲੇਸਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਪਨ ‘‘ਸੋ…ਪੇ… ਅਡ੍ਡੀਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ‘‘ਪਠਮਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਚਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਵਸੇਨ, ‘‘ਸਂਕਿਲੇਸਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤਿਯਨਯੇ ਅਰਹਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ‘‘ਤਤਿਯਂ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਕ੍ਖਵਾਰੇ ਪਨ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਉਪਮਾ ਏਕਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਞਾਪੇਤੁਂ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਰਾਗਾਦਿਕੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰਿਯਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਤਿ. ਪਠਮਨਯੋ ਵਿਪਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਆਗਤੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਸੇਨ, ਪਠਮਦੁਤਿਯੋ ਚ ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ, ਤਤਿਯੋ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਅਰਿਯਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਆਗਤੋ. ਪਠਮਨਯੇ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ, ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕੁਸਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤਿਯਨਯੇ ਅਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.

ਉਪਰਿਪਣ੍ਣਾਸਟੀਕਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.