੨. ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭. ਅਵਿਦੂਰੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਵੇਸਾਲਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਮੀਪੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਕੁਲਗਣਨਾਯਾਤਿ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੧੧.੧੬) ਮਹਾਸਾਰਮਹਪ੍ਪਤ੍ਤਕੁਲਗਣਨਾਯ. ਦਸਮੇ ਠਾਨੇਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੇਤਿ ਦਸਗਣਨਟ੍ਠਾਨੇ. ਅਟ੍ਠਕਨਗਰੇ ਜਾਤੋ ਭਵੋ ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰੋ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਰਾਮੋਤਿ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਰਾਮੋ, ਨ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ.

੧੮. ਪਕਤਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਭਗਵਤਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਭਗਵਾ ਪਕਤੋ ਅਧਿਗਤੋ ਸੁਪਾਕਟੋ ਚ, ਤਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਯ ਅਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਸੋ…ਪੇ… ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤਿਪਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨ-ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਇਧ ਪਞ੍ਞਾਵੇਵਚਨਭਾਵੇ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਤੇਸਂ ਵਿਸਯਵਿਸੇਸੇ ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਅਭਿਞ੍ਞਾਨਾਵਰਣਞਾਣਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਮਂਸਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ ਪਟਿਵੇਧਦੇਸਨਾਞਾਣਵਸੇਨ ਚ ਤਦਤ੍ਥਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਸਯਾਨੁਸਯਂ ਜਾਨਤਾ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਨਾਵਰਣਞਾਣੇਹਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਦੀਹੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣੇਹਿ. ਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਦੇਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਾਤਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਂ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਞ੍ਚ ਆਸਯਾਨੁਸਯਚਰਿਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਸ੍ਸਤਾ. ਅਰੀਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਮਾਰਾਨਂ ਵਾ, ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਤੇਸਂ ਪਨ ਹਨਨਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਹਿ ਅਭਿਭਵਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਤਾਕਰਣਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਮੇਵ ਵਾ, ਕੇਸਿਵਿਨਯਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.

ਤਥਾ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਦਿਵਿਭਾਗਂ ਜਾਨਤਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਾ, ਸਵਾਸਨਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤਾ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਤੋ ਅਵਿਪਰੀਤਾਵਬੋਧਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਤਾਯ ਜਾਨਤਾ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨਿਸਮ੍ਮਕਾਰਿਤਾਯ ਪਸ੍ਸਤਾ, ਦਵਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਸਾਧਿਕਾਯ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਰਹਤਾ, ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਹਾਨਿਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਅਕ੍ਖਯਪਟਿਭਾਨਸਾਧਿਕਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਦਸਬਲਅਟ੍ਠਾਰਸਆਵੇਣਿਕਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.

੧੯. ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਭਿਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵੇਨ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਯ੍ਯ ਕਤਂ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਕਤਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚੇਤਨਾਪਧਾਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਚੇਤਯਿਤਂ ਪਕਪ੍ਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਮਾਹ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਨ੍ਤਿ ਚ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨਭਾਵਂ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘ਅਭਿਸਙ੍ਖਤ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋਤਿ ਸਮਥਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਤਂ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਪਾਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਰਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਰਾਗੋ, ਨਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ ਨਨ੍ਦੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖੁਮਾ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਯਾ ‘‘ਨਿਕਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨ ਚ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਸਤਿ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸੁ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਮਤ੍ਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਨਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਲਦ੍ਧਾਨਾਗਾਮਿਫਲੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਸਤਿ ਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਮ੍ਪਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਮੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਭਾਵਤੋ ਰਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਰੀਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥਰਸੋ. ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਕਾਚਿ ਸੁਗਤਿਯੋਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਕਾਚਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋਤਿ ਅਸੁਰਕਾਯਮਾਹ.

ਸਮਥਧੁਰਮੇਵ ਧੁਰਂ ਸਮਥਯਾਨਿਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਮਹਾਮਾਲੁਕ੍ਯੋਵਾਦੇ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੩੩) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਹਾਮਾਲੁਕ੍ਯੋਵਾਦੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੩ ਆਦਯੋ; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੬ ਆਦਯੋ) ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਤਿਕ੍ਖਤਰਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਤ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੩-੧੫੪) ਆਨਾਪਾਨਜ੍ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਵਿਸੇਸਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਥੁਤ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਪ੍ਪਂ ਯਾਚਿਤੇਨ ਬਹੁਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਉਲ਼ਾਰਪੁਰਿਸੇਨ ਵਿਯ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਏਕਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕਾਦਸਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਾਕ੍ਯਪਰਿਸਮਾਪਨਞਾਯੇਨ. ਏਕਵੀਸਤਿ ਪਬ੍ਬਾਨਿ ਤੇਹਿ ਬੋਧਿਯਮਾਨਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਏਕਰੂਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋਤਿ. ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤੇ. ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦੁਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ਨ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਨਂ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਆਰੁਪ੍ਪਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਏਕਾਦਸ. ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਤੇਨ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਅਕ੍ਖਾਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੮) ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ. ਅਮਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਮਤਭਾਵਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ, ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਏਕਰਸਮ੍ਪਿ ਅਮਤਾਧਿਗਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਫਲਭੂਮਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਭੂਮੀਤਿ ਦ੍ਵੇਵ ਭੂਮਿਯੋ ਸਰੂਪਤੋ ਆਗਤਾ, ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਤਾਯ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਭੂਮਿਯੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਗਤਾ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

੨੧. ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਨਿ ਅਗ੍ਘੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.