੬. ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੪. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਨ੍ਨਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸੁਵਗਣਂ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਨ੍ਨੋ ਗਤੋ ਉਪਗਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਰਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਯ ਵਿਸੇਸੇ ਅਵਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਖੁਦ੍ਦਮਧੁਂ ਅਨੇਲ਼ਕ’’ਨ੍ਤਿ, ਨਿਦ੍ਦੋਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਦਂ ਮਧੁਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਸਮਾਦਾਨੇਨ ਅਖਣ੍ਡਾਦਿਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਲਾ. ਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ ਸੀਲਸਮਙ੍ਗਿਨੋ. ਸਮਾਦਾਨਤੋ ਹਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਰੋਧਿਧਮ੍ਮਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੀਲਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਚੇਤਨਾਦੀਨਂ ਪਨ ਸੀਲਨਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੯) ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਖੇਤ੍ਤਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਯਪਾਰਿਪੂਰਿਮਾਹ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਮਞ੍ਚਾ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਖੇਤ੍ਤੇਨ ਖਣ੍ਡਪੂਤਿਆਦਿਦੋਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਖੇਤ੍ਤਂ ਖਣ੍ਡਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਪਰਿਪੂਰਂ ਹੋਤਿ ਸਸ੍ਸਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਸ੍ਸਂ ਨ ਉਟ੍ਠੇਤੀ’’ਤਿ. ਪਾਦਮਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨੇਕਮ੍ਬਣਫਲਨਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਸਲਯਪਲਾਲਾਦਿਬਹੁਤਾਯ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ. ਏਵਮੇਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਖਿਤ੍ਤਂ ਬੀਜਂ ਖਣ੍ਡਾਦਿਚਤੁਦੋਸਵਸੇਨ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਭਾਵੇਨ ਚ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ, ਏਵਂ ਸੀਲਂ ਖਣ੍ਡਾਦਿਚਤੁਦੋਸਵਸੇਨ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਭਾਵੇਨ ਚ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਦੋਸਤਦਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਮੇਵ ਨਿਦਸ੍ਸਨਨਿਦਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਵਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਵਿਪਾਕਫਲੇਨ. ਮਹਾਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਵਿਪੁਲਾਨਿਸਂਸਂ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਆਨਿਸਂਸੋ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੀਯਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਿਰਾਤਿ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੨.੩੭; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੧੦.੭੧-੭੪) ਕਿਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਰੁਚਿਸੂਚਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਆਚਰਿਯਵਾਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰੁਚ੍ਚਨਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਤਿ ਅਨਾਮਟ੍ਠਵਿਸੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਸੀਲਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਗਹਿਤਂ. ਤਞ੍ਚ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇ. ਜੇਟ੍ਠਕਸੀਲਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੫.੪੧੨) ਪਧਾਨਸੀਲਂ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਇਧ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਯ ਉਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੀਲਗ੍ਗਹਣਞ੍ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਵਸੇਨ ਆਗਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤੋਗਧਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਨੋਲੋਕਿਯੋਲੋਕਨੇ ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਛਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਪਰਿਭੋਗੇ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਵਿਹਿਤਾਤਿ. ਤੀਣੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਾਦੀਨਿ. ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੀਲਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤੇਸਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਕਿਂ ਅਤ੍ਥਿ ਯਥਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋਤਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਤ੍ਤਾ ਅਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋਵ ਉਪਚਾਰੇਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਛਦ੍ਵਾਰਰਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਕਮੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਹੁਕਭਾਵਮਾਹ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਇਤਰਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਫਲੇਨ ਹੇਤੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦਨਹੇਤੁਕਾ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਇਦਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਯੋਜਨਂ ਇਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯਾਯਸੀਲਾਨਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸ੍ਸੇਵ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ. ਸੇਸਾਨੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਦੀਨਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵੇਵਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਆਦਿਮਾਹ. ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੯੯) ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੀਲਂ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੦੮; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੯) ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ.

ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤਾਤਿ ਯੋ ਨਂ ਪਾਤਿ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚੇਤਿ ਆਪਾਯਿਕਾਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹੀਤਿ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲੇਨ ਪਿਹਿਤਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾ. ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂਭੂਤਾ ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੯੭) – ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਬਲਵਭਾਵਤੋ, ਪਾਪਕਿਰਿਯਾਯ ਸੁਕਰਭਾਵਤੋ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਪਾਯੇਸੁ ਪਤਨਸੀਲੋਤਿ ਪਾਤੀ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਵਾ ਭਵਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਘਟੀਯਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨਤੋ ਗਮਨਸੀਲੋਤਿ ਪਾਤੀ, ਮਰਣਵਸੇਨ ਵਾ ਤਮ੍ਹਿ ਤਮ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪਾਤਨਸੀਲੋਤਿ ਪਾਤੀ, ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ, ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ, ਤਂ ਪਾਤਿਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੋਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸਤ੍ਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਵੋਦਾਨਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੮) ਚ.

ਅਥ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਨਾ ਹੇਤੁਨਾ ਸਂਸਾਰੇ ਪਤਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਾਤੀ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੫) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਾਤਿਨੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਤ੍ਤਯਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ‘‘ਕਣ੍ਠੇਕਾਲੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਿਯ ਸਮਾਸਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਥ ਵਾ ਪਾਤੇਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਪਾਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨੀਯਤਿ ਲੋਕੋ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਕਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੬੨). ਤਸ੍ਸ ਪਾਤਿਨੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਪਤਤਿ ਵਾ ਏਤੇਨ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖੇ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖੇ ਚਾਤਿ ਪਾਤੀ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾ ਜਨੇਤਿ ਪੁਰਿਸਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੫੭), ਤਣ੍ਹਾਦੁਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੫, ੧੦੫; ਅ. ਨਿ. ੪.੯) ਚ ਆਦਿ. ਤਤੋ ਪਾਤਿਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ.

ਅਥ ਵਾ ਪਤਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਾਤੀ, ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਛਸੁ ਲੋਕੋ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਛਸੁ ਕੁਬ੍ਬਤਿ ਸਨ੍ਥਵ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੦; ਸੁ. ਨਿ. ੧੭੧). ਤਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਯਤਨਸਙ੍ਖਾਤਤੋ ਪਾਤਿਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਾਤੋ ਵਿਨਿਪਾਤੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਾਤੀ, ਸਂਸਾਰੋ. ਤਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬਲੋਕਾਧਿਪਤਿਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਪਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਤਿਨੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਵਾ ਮੂਲਭਾਵਤੋ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਪਤਿ ਚ ਸੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਨ ਮੋਕ੍ਖੋ ਚਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਆਦਿਮੇਤਂ ਮੁਖਮੇਤਂ ਪਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੫) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ.

ਅਥ ਵਾ ਪ-ਇਤਿ ਪਕਾਰੇ, ਅਤੀਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਕਾਰੇਹਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਸਯਂ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ, ਸਮਾਧਿਸਹਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਞ੍ਚ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਪਤਿ ਪਤਿ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਦੋਸਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਮੋਕ੍ਖੋ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਤਿਬਿਮ੍ਬਭੂਤੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯੋ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਉਦਯਭੂਤੋ ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ ਯਥਾਰਹਂ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋਯੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਅਥ ਵਾ ਮੋਕ੍ਖਂ ਪਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ ਮੋਕ੍ਖਾਭਿਮੁਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਮੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਆਚਾਰੇਨ ਚੇਵ ਨਵੇਸਿਯਗੋਚਰਤਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਗੋਚਰੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਆਚਾਰਗੋਚਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਕੇਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਗਮਨੀਯੇਸੁ, ਦੁਕ੍ਕਟਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਮਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਅਪਰੇ. ਵਜ੍ਜੇਸੂਤਿ ਗਾਰਯ੍ਹੇਸੁ. ਤੇ ਪਨ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਕੁਸਲਸਭਾਵਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ. ਭਯਦਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਭਯਤੋ ਦਸ੍ਸਨਸੀਲਾ, ਪਰਮਾਣੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਜ੍ਜਂ ਸਿਨੇਰੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਯਨਸੀਲਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਚ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਮੁਦਾਯਤੋ ਅਵਯਵਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਤਂ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਮਾਹ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ ਹਿ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੂਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਮੂਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਅਨੁਪਞ੍ਞਤਿਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਂ ਸੀਲਂ. ਤਂ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਿਕਂ ਵਾਚਸਿਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਆਧਾਰੇ ਭੁਮ੍ਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਭਾਗੇਸੁ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਸੁਂ ਅਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂ ਸਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

੬੫. ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੧੦.੭੧-੭੪) ਦੇਸਨਾਯ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾ. ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਯੋਜਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਕ੍ਵ ਅਤ੍ਥੋ ਕ੍ਵ ਨਿਪਾਤਿਤਾਤਿ? ਨਯਿਦਮੇਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਯਂ ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦੇਸਨਾਯ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਿਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਨ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਨਿਸਂਸੋਤਿ ਉਦਯੋ. ‘‘ਸੀਲਵਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੦; ੩.੩੧੬; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੧੩; ਮਹਾਵ. ੨੮੫) ਪਨ ਵਿਪਾਕਫਲਮ੍ਪਿ ‘‘ਆਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਕੋ ਫਲਵਿਸੇਸੋ. ਕਾ ਵਡ੍ਢੀਤਿ ਕੋ ਅਬ੍ਭੁਦਯੋ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਗੁਣੋ ਯਾਥਾਵਤੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ ਏਵ ਅਭਿਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਨ ਅਵਿਭਾਵਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਆਨਿਸਂਸਕਿਤ੍ਤਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਵਾਣਿਜੋ ਉਦਾਹਟੋ.

ਤਤ੍ਥ ਗੁਲ਼ੋ ਨਾਮ ਉਚ੍ਛੁਰਸਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਚੁਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਮਿਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨੇ ਪਿਣ੍ਡੀਭੂਤਂ. ਫਾਣਿਤਂ ਅਪਿਣ੍ਡਿਤਂ ਦ੍ਰਵੀਭੂਤਂ. ਖਣ੍ਡਂ ਭਿਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮਂ. ਸਕ੍ਖਰਾ ਨਾਮ ਫਲਿਕਸਦਿਸਾ. ਸਕ੍ਖਰਾਦੀਨਿਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮਚ੍ਛਣ੍ਡਿਕਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਗੁਲ਼ਾਦੀਸੁ ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਵੋਹਾਰੋ ਅਪਚ੍ਚਨ੍ਤਦੇਸੇ ਪਚੁਰੋਤਿ ‘‘ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਾਰਕੇ ਚ ਪਲਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਂ ਮਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ.

ਪਿਯੋਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਿਯਸ੍ਸ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਨਂ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਯਚਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਪੀਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਪਸਨ੍ਨਸੋਮ੍ਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਞ੍ਹਿ ਚਕ੍ਖੁ ‘‘ਪਿਯਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ. ਮਨਵਡ੍ਢਨਕੋਤਿ ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਤੋ ਉਪਰੂਪਰਿ ਪੀਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕੋ. ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯੋਤਿ ਗਰੁਕਰਣਸ੍ਸ ਠਾਨਭੂਤੋ. ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਮਯਂ, ਅਯਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵ ਜਾਨਾਤਿ. ਪਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਭੂਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਏਵ ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਭਾਵਨੀਯੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞੁਤਾਯ ਪਣ੍ਡਿਤਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ.

ਸੀਲੇਸ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀਤਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਏਵ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦਾਵਧਾਰਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਉਪਰਿਸਿਕ੍ਖਾਦ੍ਵਯਂ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਫਲੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਤਾਯ ਹਿ ਇਧ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਾਰਿਪੂਰੀ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਖਣ੍ਡਾਦਿਭਾਵਮਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨ ਤਾਨਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਨੀ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਸਿਕ੍ਖਾਦ੍ਵਯਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਾਰਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸੀਲਸ੍ਸੇਵੇਤ੍ਥ ਪਧਾਨਗ੍ਗਹਣਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਗ੍ਗਹਾਨਂ ਸੀਲਸ੍ਸਾਨੁਰਕ੍ਖਣਭਾਵਂ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਦੇਸਨਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬੫), ਤਂ ਇਤਰਾਸਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਇਧ ਗਹਿਤਤਾਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਤਾਵਚਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਰਮਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੭). ਤਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਗੋਚਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਨ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਸੀਲਂ ਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਮਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਮਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਨੂਨੇਨਾਤਿ ਅਖਣ੍ਡਾਦਿਭਾਵੇਨ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਾ ਅਹਾਪਨੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨੇਨ. ਆਕਾਰੇਨਾਤਿ ਕਰਣੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ. ਚਿਤ੍ਤਸਮਥੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨੇ. ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਵਿਯੁਤ੍ਤੋ ਪਸੁਤੋ. ਯੋ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਝਾਨਭਾਵਨਂ ਅਨਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਂ ਬਹਿ ਨੀਹਰਤਿ ਨਾਮ. ਯੋ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ਈਦਿਸੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਸੋ ਅਨਿਰਾਕਤਜ੍ਝਾਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਹਿ ਅਨੀਹਟਜ੍ਝਾਨੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਅਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਤਥਾ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਵਿਰਜ੍ਜਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਕਾਯਵਿਵੇਕਤਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲੋਕਂ ਸਾਸਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਞ੍ਚ ਉਪਸੋਭਯਮਾਨੋ ਗੁਣਵਿਸੇਸਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਂ ਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਰੂਹੇਤਾ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਮੇਵ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾਨਂ ਭਾਜਨਂ, ਨ ਸੇਨਾਸਨਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਕਭੂਮਕਾਦਿ…ਪੇ… ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਰਞ੍ਞਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪਧਾਨਾਨੁਯੋਗਕ੍ਖਮਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਦੇਸਨਾਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੩੭) ਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਰਹਿਤਾ ਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਪਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਓਸਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਹਣਤ੍ਥਮੇਵ ਹਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਯ ਓਸਰਣਂ. ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਪਪਞ੍ਚਤ੍ਤਯਂ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਸਂਸਾਰੇ ਪਪਞ੍ਚਨਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਨਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਣਤੋ. ਸੀਲਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸੀਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ.

ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਵਡ੍ਢਨੇਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ. ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਏਵਮਯਂ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਦੇਸਨਾ ਜਾਤਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਾਨਿਸਂਸਪ੍ਪਕਾਸਨੀ ਸਿਯਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਵਿਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸ੍ਸ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਸ੍ਸ ਆਰਕ੍ਖਭੂਤਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਇਧ ਗਹਿਤਾਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਅਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਸੀਲਮੇਵ ਪਨ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੀਲਾਨੁਰਕ੍ਖਿਕਾ ਏਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਬਲਵਤਰਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਬ੍ਯਾਧਿਦੁਕ੍ਖਤੋ ਬਲਵਤਰਂ, ਤਂ ਅਭਿਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਝਾਨਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਬਲਵਮਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਦਲ਼੍ਹਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹੇਨ ਵਿਲੁਤ੍ਤਹਦਯੋ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੋ ਸੋ ਤਥਾਰੂਪੇਸੁ…ਪੇ… ਪੋਸੇਤਾ ਹੋਤਿ. ਬਲਵਮਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਿਨੇਹੋ ਨ ਹੋਤਿ ‘‘ਸੁਦ੍ਧੋ ਸਙ੍ਖਾਰਪੁਞ੍ਜੋ’’ਤਿ ਯਾਥਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਹਂਕਾਰਮਮਂਕਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਭਯੇ ਖੁਦਾਭਿਭਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਾਨਿ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਬ੍ਯਾਧਿਭਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਉਸ੍ਸੁਸ੍ਸਤਿ ਵਿਸੁਸ੍ਸਨੀ’’ਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਹਿਤਂ ਚੋਰਭਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਿਕੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਉਭਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦ੍ਵਯਸ੍ਸ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋ…ਪੇ… ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਵਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਗਹਿਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਤੋ ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਫਲਾਭਿਞ੍ਞਾਣਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਟੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਾ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸੀਲਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਾ ਮੂਲਕਾਰਣਭੂਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਞਾਣਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਾ. ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਤਦਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਵਤ੍ਥੁ ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਸੋਧਿਤਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਲਾਭੀ ਅਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਲਾਭਾ ਸਾਯ ਸਂਵਰਣਸੀਲਪਰਿਪੂਰਣਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਂ ਕਿਮੀਦਿਸਂ ਭਗਵਾ ਅਨੁਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨ ਭਗਵਾ ਸਭਾਵੇਨ ਈਦਿਸਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਤਾਯ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਘਾਸੇਸਨਂ ਛਿਨ੍ਨਕਥੋ ਨ ਵਾਚਂ ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਭਣੇਤਿ ਛਿਨ੍ਨਕਥੋ ਮੂਗੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਓਭਾਸਪਰਿਕਥਾਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਯੁਤ੍ਤਂ ਘਾਸੇਸਨਂ ਵਾਚਂ ਨ ਭਣੇ ਨ ਕਥੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੇਸਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਰਸੋ ਸਭਾਵਭੂਤੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਰਸਾਨਿਸਂਸੋ.

ਪਚ੍ਚਯਦਾਨਕਾਰਾਤਿ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਦਾਨਕਾਰਾ. ‘‘ਦੇਵਾਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਪਾਕਟੀਕਾਤੁਮਾਹ ‘‘ਦੇਵਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਗਹਪਤਯੋ ਆਨਿਸਂਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੦) ਅਨਿਸਂਸਸਦ੍ਦੋ ਫਲਪਰਿਯਾਯੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਭਯਮੇਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਾ ਚ ਤਪ੍ਪਕ੍ਖਿਕਾ ਚ ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਪਕ੍ਖਿਕਾ. ਤੇ ਞਾਤਿਯੋਨਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਆਵਾਹਵਿਵਾਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਞਾਤੀ. ਸਾਲੋਹਿਤਾਤਿ ਯੋਨਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਸੇਨ. ਏਕਲੋਹਿਤਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਤਿ ਏਕੇਨ ਸਮਾਨੇਨ ਲੋਹਿਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾ. ਪੇਚ੍ਚਭਾਵਂ ਗਤਾਤਿ ਪੇਤੂਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਉਪਗਤਾ. ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਇਧ ਕਤਕਾਲਕਿਰਿਯਾ ਕਾਲੇਨ ਕਤਜੀਵਿਤੁਪਚ੍ਛੇਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਲਕਤਾ’’ਤਿ. ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਕੋ. ਕਾਲਕਤੋ ਪਿਤਾ ਵਾ ਮਾਤਾ ਵਾ ਪੇਤਯੋਨਿਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਧਿਕਾਰਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਹਾਨਿਸਂਸਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਰਿਯਭਾਵੇ ਪਨ ਸਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੇਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਬਹੁਕਾਰਨ੍ਤਿ ਬਹੁਪਕਾਰਂ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪਗਮਨਂ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਨ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ.

੬੬. ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤਾਤਿ ਮਦ੍ਦਿਤਾ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾਤਿ ਰਿਞ੍ਚਨਾ ਅਨਭਿਰਤਿ ਅਨਨੁਯੋਗੋ. ਸੀਲਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਖਣ੍ਡਭਯੇਨ ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਚ ਪਚ੍ਚਯਘਾਤੇਨ ਅਰਤਿਯਾ ਰਤਿਯਾ ਚ ਸਹਿਤਾ ਅਭਿਭਵਿਤਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਯੁਤ੍ਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸੋ ਭਾਯਤੀਤਿ ਭਯਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਭਾਯਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਭਯਂ. ਪੁਰਿਮਵਾਰਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ ਅਤਿਦਿਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਯੁਤ੍ਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਯ ਦਾਰਕਾ ਸਕਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਸੁਖੇਨ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਅਸਮਤ੍ਥਾ.

ਅਧਿਕਂ ਚੇਤੋਤਿ ਅਭਿਚੇਤੋ, ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਧਿਕਤਾ ਪਾਕਤਿਕਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸੁਨ੍ਦਰਤਾਯ ਸਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮਾਧਿਮਾਹ, ਸੋ ਚ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ, ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ, ਅਪੀਤਿਜਂ ਝਾਨਸੁਖਂ, ਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਜਂ ਝਾਨਸੁਖਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਝਾਨਸੁਖਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀਭਾਵਮਾਹ, ‘‘ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਆਵਜ੍ਜਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸਿਯੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੁਖੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਤੇਸਂ ਝਾਨਸੁਖਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਿਪੁਲਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪਿਤਾਨਂ. ਝਾਨਾਨਂ ਵਿਪੁਲਤਾ ਨਾਮ ਸੁਭਾਵਿਤਭਾਵੇਨ ਚਿਰਤਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਚ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਨੁਰੂਪਾਵ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਵਿਪੁਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਯੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਾਲਞ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਵ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ ਨ ਹੋਤਿ ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤੇਯੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੀਭਾਵੇ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਏਕਚ੍ਚੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਲਾਭੀਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ. ਪਾਰਿਬਨ੍ਧਿਕੇਤਿ ਵਸੀਭਾਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ. ਝਾਨਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਾ ਪਗੇਵ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਝਾਨਾਧਿਗਮੋ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾ. ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੀਤਿ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਵਿਸੋਧੇਤਿ. ਕਾਮਾਦੀਨਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਦੀਹਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਸਮਾਧਿਪਾਰਿਬਨ੍ਧਿਕਾਨਂ ਦੂਰਸਮੁਸ੍ਸਾਰਣਂ ਇਧ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ ਵਿਸੋਧਨਞ੍ਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਾਲ਼ਿਕਾਯਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਲਮਾਨਨਾਲ਼ਿਕਾਯਨ੍ਤਂ ਆਹ.

ਵਿਸੇਸੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਸੀਭਾਵਾਪਾਦਿਤਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕੇ ਝਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਪਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਪਾਦਕਮੇਵ ਚੁਦ੍ਦਸਧਾ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦਮਨੇਨ ਵਿਨਾ ਤਦਭਾਵਤੋ. ‘‘ਏਵਮਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕੇ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰੂਪਾਵਚਰਤਾਯ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਲੋਕਿਯਵਾਰੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਨ੍ਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਾਰਂ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ…ਪੇ… ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ ਸੀਲਾਨਂ ਆਨਿਸਂਸੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸੇਵ ਲਾਭਤੋ. ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ.

ਅਙ੍ਗਸਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਨੀਵਰਣਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੁਦੂਰਤਰਭਾਵੇਨ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਤਾਯ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਸਬ੍ਬਦਰਥਪਰਿਲ਼ਾਹਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯਤੋ ਤੇਸਂ ਝਾਨਾਨਂ ਪਣੀਤਤਰਾਦਿਭਾਵੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਰੂਪਪਟਿਘਾਦਿਵਿਗਮਨੇਨ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਨੇਸਂ ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਸਬ੍ਭਾਵਿਤਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਾਕਾਰਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਸਨ੍ਤਾਨਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਤਾਯ ਸਨ੍ਤਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਹਿ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਮੁਤ੍ਤਾ. ਯੇ ਹਿ ਝਾਨਧਮ੍ਮਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਾਹਿ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਤਾਯ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਤਥਾਵਿਮੁਤ੍ਤਤਾਯ ਪਿਤੁ ਅਙ੍ਕੇ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੋ ਵਿਯ ਕੁਮਾਰੋ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਆਰੁਪ੍ਪਾਨਿ, ਨ ਅਙ੍ਗਾਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ, ਤਥਾਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਵਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਚ ਝਾਨੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਰੂਪੇਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਾ, ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਦਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਸੁਤਪਰਿਕਪ੍ਪਨੇਨ ਪਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਵਿਰਾਗਭਾਵੇਨ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਤਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਵਾ ਫਲਭੂਤਂ ਵਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਾ. ਅਰੂਪਾ ਏਵ ਆਰੁਪ੍ਪਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਵਿਪਾਕਤੋ ਚ ਰੂਪਵਿਰਹਿਤਾ’’ਤਿ. ਨਾਮਕਾਯੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਨਾਮਸਮੂਹੇਨ.

੬੭. ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਕੇਹੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਨ੍ਧਗਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰਾਗਾਦਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਆਯਤਿਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰਾਗਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕਤਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਸਂਯੋਜਨਟ੍ਠੋ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਨ੍ਧਗਤਿ…ਪੇ… ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਪਰਿਕ੍ਖਯੇਨਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇਨ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਵਨਤੋ ਪੀਲ਼ਨਤੋ ਸੋਤੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਤੋਤਿ ਚ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸੋਤਂ ਆਦਿਤੋ ਪਨ੍ਨੋ ਅਧਿਗਚ੍ਛੀਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਟ੍ਠਮਕੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ, ਪਠਮਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਪਨ੍ਨ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੮.੫੯) ਵਿਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕਾਲਿਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨ ਫਲਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਭੀਤਕਾਲਿਕਤ੍ਤੇ ਪਨ ਸਰਸਤੋਵ ਨਾਮਲਾਭੋ ਸਿਯਾ. ਵਿਰੂਪਂ ਸਦੁਕ੍ਖਂ ਸਉਪਾਯਾਸਂ ਨਿਪਾਤੇਤੀਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤੋ, ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖੇ ਖਿਪਨਕੋ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸਭਾਵੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਤਾਯ ਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਪਾਯਂ ਗਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾ. ਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਸੋ ਪਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠੋ ਏਵ ਅਧਿਗਨ੍ਧਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਵਣ੍ਣਭਣਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ,ਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗੋ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤਨੁਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਚ੍ਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇਨ. ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਮਨ੍ਦਤਾਯਾਤਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰਮੁਦੁਤਾਯ. ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਜ੍ਜਸ੍ਸ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਅਨਿਬਦ੍ਧਭਾਵਤੋ. ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਞ੍ਚ ਮੋਹਮਾਨਾਦੀਨਂ ਮੁਦੁਤਰਭਾਵਤੋ. ਬਹਲਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਪਟਿਸੇਵਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਸਕਿਂ ਆਗਮਨਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਕਿਂਯੇਵ ਆਗਮਨਸਭਾਵੋ. ਏਕਵਾਰਂਯੇਵ…ਪੇ… ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਕਦਾਗਾਮੀਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋਯੇਵ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪਞ੍ਚਮਕੋ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ‘‘ਇਧ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਇਧੂਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਏਕਬੀਜਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣਨ੍ਤਿ? ਏਕਬੀਜਿਸ੍ਸ ਏਕਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋਤਿ ਇਦਂ ਤੇਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਏਕਂਯੇਵ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ, ਨ ਏਕਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਗ੍ਗਹਣਂ, ਸੋ ਏਕਬੀਜੀਤਿ.

ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ‘‘ਅਮਹਗ੍ਗਤਭੂਮਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੇਨ. ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗਸ੍ਸ ਹਿਤਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗਿਯਾ, ਤੇਸਂ. ਤਾਨੀਤਿ ਓਰਬ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਕਾਮਾਵਚਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਂਯੋਜਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹੇਸ ਦੂਰਤੋਪਿ ਆਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਗਿਲਬਲ਼ਿਸਮਚ੍ਛਾਦਯੋ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਓਪਪਾਤਿਕੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਬ੍ਭਵਾਸਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੇਸਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤਾ ਚਸ੍ਸ ਕਾਮਲੋਕੇ ਖਨ੍ਧਬੀਜਸ੍ਸ ਅਪੁਨਾਰੋਹਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੬੮. ਕੇਵਲਾਤਿ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾ. ਲੋਕਿਯਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਯੋਪਿ ਸੀਲਾਨਂ ਆਨਿਸਂਸੋ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ. ਤਾਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਚੇ…ਪੇ… ਏਵਮਾਦਿਮਾਹਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਆਸਵਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋਯੇਵ ਵਿਸੇਸਤੋ ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯੇ ਕਥਿਤੇ’’ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਏਵਾਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਗੁਣਾਨਨ੍ਤਿ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ. ਯਥਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮੁਣ੍ਡਿਤਂ ਸੀਸਂ ਸਿਖਾਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸੋਭਤਿ, ਏਵਂ ਦੇਸਨਾਯ ਸੀਸਭੂਤਾਪਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਕਥਾ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਰਹਿਤਾ ਨ ਸੋਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਕਥਾ ਮੁਣ੍ਡਾਭਿਞ੍ਞਾਕਥਾ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾਤਿ ਇਦ੍ਧਿ ਚ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾ ਚ. ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਿਦ੍ਧਿਮਾਹ, ਇਦ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਦਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਂ. ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵਾਤਿ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਦੇਸਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ. ਏਤੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਦੇਸਨਕ੍ਕਮੇਨੇਵਾਯਂ ਦੇਸਨਾ, ਅਥ ਖੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੇਨਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੩੬੯) ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੬੯. ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗੇਨ ਖੇਪਿਤਾਵਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਆਸਵੇਯੇਵ ਖੇਪੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਵਸਿਟ੍ਠੇ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਖਯਾ’’ਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਆਸਵਗ੍ਗਹਣਂ, ਆਸਵਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਸ੍ਸਪਿ ਅਨੁਪਗਮਨਤੋ ਅਨਾਸਵਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਆਸਵਾਨਂ ਲੇਸੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਸਵਵਿਰਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਚੇਤੋਸੀਸੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩, ੧੯੨; ਪੇਟਕੋ. ੨੨; ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੯) ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਰਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਨ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਨਂ ਰਾਗਾਵਿਜ੍ਜਾਪਟਿਪਕ੍ਖਤਂ ਆਗਮੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਂ ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਥਫਲਨ੍ਤਿ ਸਮਥਸ੍ਸ ਫਲਂ ਲੋਕਿਯਸਮਥਭਾਵਨਾਯ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਤਾਯ ਆਹਿਤਫਲਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਥਸ੍ਸ ਸਰਿਕ੍ਖਕਫਲੋ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਫਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵਾਤਿ ਸੁਤਮਯਞਾਣਾਦਿਨਾ ਵਿਯ ਪਰਪਚ੍ਚਯਤਂ ਨਯਗ੍ਗਾਹਞ੍ਚ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋਘੋਸਾਨੁਗਤਭਾਵਨਾਧਿਗਮਭੂਤਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣਭੂਤਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਞਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਰਸਵਿਧਂ ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਂ. ਯਥਾ ਆਨਿਸਂਸਵਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇ ਤਦਾਨਿਸਂਸਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਭਾਵਤੋ, ਏਵਂ ਆਨਿਸਂਸਪਧਾਨਯੋਗ੍ਯਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਤਦਾਨਿਸਂਸਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪੁਨਵਚਨਂ ਨਿਗਮਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਗਮਨਂ ਆਹਾ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਦੇਸਨਾਰਮ੍ਭੇ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ. ਏਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਤਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਰਸਵਿਧਾਨਿਸਂਸਭਾਗਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਮੇਵ ਹਿ ‘‘ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਂ ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਆਦਿਤੋ ਛਹਿ ਆਨਿਸਂਸੇਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਿਕਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਗਹਿਤਾ, ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਹਿ ਚ ਮਹਗ੍ਗਤਭੂਮਿਕਾ, ਇਤਰੇਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭੂਮਿਕਾਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਭੂਮਿਕਸਮ੍ਪਦਾਨਿਸਂਸਸੀਲਂ ਨਾਮੇਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ.

ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.