੯. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੮੯. ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ ਏਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਇਤਰਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪੁਚ੍ਛਾ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ ਇਤਰਾਸਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਪੁਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ ਚ ‘‘ਅਯਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਬਾਹਿਰਕਤਾਪਸਾਦਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਾਨਸੀਲੇ ਠਿਤਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨਾਪੀਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਵਸੇਨਪਿ. ਯਥਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਏਵਮੇਤਨ੍ਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮਾਪਨਤੋ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਯਾਥਾਵਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਨਪੀ’’ਤਿ, ਯਾਥਾਵਤੋ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਾਸਨੇ ਲੋਕੇ ਚ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤਾਯ ਅਯਂ ਆਮੇਡਿਤਪਯੋਗੋਤਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤਾਯ ਚ ਸਮ੍ਪਸਾਦਂ ਉਪਾਦਾਯਪਿ ਤਦੁਭਯਿਕੋ ਆਮੇਡਿਤਪਯੋਗੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ. ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਂ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਸੋਭਨਾਯਾਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਾਯ. ਪਸਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਪਸਂਸਾਯ. ਤੇਸੁ ਪੁਰਿਮੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਸਭਾਵਾਵਬੋਧਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਸਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸੋਭਤਿ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਰਿਣਾਯਿਕਭਾਵਂ. ਤੇਨ ਹਿ ਸਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਮਯੇ ਵਿਯ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਞਾਣਪਿਣ੍ਡਂ ਵਿਯ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਿਪੁਣੋ ਛੇਕੋ ਵਿਞ੍ਞੂ ਵਿਭਾਵੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਿਸਾਸੁ ਪਸਂਸਾ ਪਤ੍ਥਰਤਿ.

ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਸਕੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਂ ‘‘ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਕਂ, ਇਦਂ ਨੋ ਸਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਨਞਾਣਂ. ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਞਾਣਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ਨੋ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਾਯਾਤਿ ਬਾਹਿਰਕੋ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਨ ਬਾਹਿਰਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਨੁਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ. ਸਾਸਨਿਕੋ ਦ੍ਵੀਹਿਪੀਤਿ ਸਾਸਨਿਕੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਾਦੀਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੇਕ੍ਖੋ ਨਿਯਤਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸੇਕ੍ਖਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੀਸੁਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਸੇਕ੍ਖੋ ਇਧ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਯਤਾਯ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਨੇਵਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤਂ, ਉਚ੍ਛੇਦਂ, ਕਾਮਸੁਖਂ, ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਂ. ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਯੂਹਨਨ੍ਤਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਨੁਪਗਮਨਂ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਮੇਵ. ਉਜੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਉਜੁਸਭਾਵੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ, ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਾਦਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਙ੍ਘੇ ਚ ਪਸਾਦੋਪਿ ਗਹਿਤੋਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮੇ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਸ ਨਿਯਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਵਿਵਟ੍ਟਾਧਿਗਮੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਗਤੋ ਇਮਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤੋ ਸਦਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਇਮਂ ਫਲੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤਿ. ਤਯਿਦਮਸ੍ਸ ਆਗਮਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯੋ, ਸੋ ਚ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯਾਦੀਹਿ ਸਹੇਵ ਇਧ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਾਨਿ ਵਿਨਿਬ੍ਬੇਠੇਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਪਨ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯਮਾਹ, ਜਾਤਿਸਂਸਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਂ. ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਤ੍ਥੋ ਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਕਾਲੋ ਏਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਯੋ ਸੋ ਅਕੁਸਲਪਜਾਨਨਾਦਿਨਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲੋ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ’’ਤਿ. ਅਕੁਸਲਞ੍ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਵਕ੍ਖਮਾਨਂ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਦਿਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ. ਦਸਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਨ੍ਤਿ ਕੁਤੋਯਂ ਵਿਸੇਸੋ, ਯਾਵਤਾ ਅਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਵਿਸੇਸਂ ਅਕੁਸਲਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ? ਨ ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਯ ਵਿਸੇਸੇ ਅਵਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਕਿਂ ਵਾ ਇਮਾਯ ਯੁਤ੍ਤਿਚਿਨ੍ਤਾਯ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਠਮਵਾਰੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾ ਦੁਤਿਯਵਾਰੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਕਤਮਂ ਪਨਾਵੁਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਪਜਾਨਨਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ. ਤੇਨੇਵ ਪਕਾਰੇਨਾਤਿ ‘‘ਨਿਰੋਧਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਪਜਾਨਨਾਯ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ.

ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਕੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਸਲਯਤਿ ਚਲਯਤਿ ਕਮ੍ਪੇਤੀਤਿ ਕੁਸਲਂ, ਕੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ਵਾ ਆਕਾਰੇਨ ਸਯਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਾ, ਪਾਪਕਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਤੇ ਕੁਸੇ ਲੁਨਾਤਿ ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਕੁਸਲਂ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਵਾ ਸਾਨਤੋ ਤਨੁਕਰਣਤੋ ਞਾਣਂ ਕੁਸਂ ਨਾਮ, ਤੇਨ ਲਾਤਬ੍ਬਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਂ. ਯਥਾ ਵਾ ਕੁਸੋ ਉਭਯਭਾਗਗਤਂ ਹਤ੍ਥਪਦੇਸਂ ਲੁਨਾਤਿ, ਏਵਮਿਦਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਉਭਯਭਾਗਗਤਂ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਂ ਲੁਨਾਤਿ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਸੋ ਵਿਯ ਲੁਨਾਤੀਤਿ ਕੁਸਲਂ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਵਾ ਸਾਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਲਨਤੋ ਸਂਵਰਣਤੋ ਕੁਸਲਂ. ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਹਿ ਅਕੁਸਲਾ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਵੁਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕੁਚ੍ਛਿਤੇ ਵਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਸਲਯਤਿ ਗਮੇਤਿ ਅਪਨੇਤੀਤਿ ਕੁਸਲਂ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਸਾਨਤੋ ਨਿਸਾਨਤੋ ਤੇਜਨਤੋ ਕੁਸਾ, ਦੋਸਲੋਭਾਦਯੋ. ਸਾਦੀਨਵਵਸੇਨ ਚੇਤਨਾਯ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ. ਤੇ ਕੁਸੇ ਲੁਨਾਤਿ ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਕੁਸਲਂ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਵਾ ਸਾਨਤੋ ਅਨ੍ਤਕਰਣਤੋ ਵਿਨਾਸਨਤੋ ਕੁਸਾਨਿ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਤੇਹਿ ਲਾਤਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਂ. ‘‘ਕੁ’’ਇਤਿ ਵਾ ਭੂਮਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਤਂਸਦਿਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰੂਪਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਅਨੁਦਹੇਨ ਵਿਨਾਸਨਤੋ ਕੁਂ ਸਸਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਾ, ਰਾਗਾਦਯੋ. ਤੇ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਲਵਨਤੋ ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ ਕੁਸਲਂ. ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਾਦਿਤਾ ਹਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਮੂਲਂ, ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਸਾਧਨੇਨ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਕੁਸਲਮੂਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਪਨ ਨ ਕੁਸਲਂ ਅਕੁਸਲਂ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਆਰੋਗ੍ਯਾਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਯਥਾ ਯਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਨ ਅਰੋਗਂ ਨ ਅਵਜ੍ਜਂ ਨ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਨ ਚ ਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਂ, ਤਂ ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਯਂ ਨ ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਸਲਨਸਭਾਵਂ, ਨ ਕੁਸੇਨ, ਕੁਸੇਹਿ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਚ ਕੁਸੋ ਵਿਯ ਲਵਨਕਂ, ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਨਾਮਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਤ੍ਥੁਪਜਾਨਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਵਤ੍ਥੁਨੋ ਪਜਾਨਨਾ ਪਟਿਵੇਧੋ. ਤਥਾ ਬੁਜ੍ਝਨਕਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕੁਸਲਾਦਿਪਜਾਨਨੇਨਾਪੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੪੬; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩) ਵਚਨਤੋ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੇਸਨਾਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਨਸਿਕਾਰਪਟਿਵੇਧੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧੋ ਚ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਕੋਪਨਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਾਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਨਯੇਨੇਵ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ.

ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗੀਤਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਨਿਕਾਯਮਣ੍ਡਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਭਿਕ੍ਖੂ. ਥੇਰੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਨ ਮਹਾਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਆਹਂਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਥੇਰੋਤਿ ਪਨ ਮਹਾਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰੋ. ਸੋ ਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ ਤਂ ਤਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਥੇਸਿ. ਰਾਸਿਤੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਤੋ, ਏਕਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਕੋਸਲ੍ਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਕੋਸਲ੍ਲਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਕੋਸਲ੍ਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਞਾਣਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਮਿਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਅਮਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕੁਸਲਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ਕੁਸਲਾਨਂ ਪਹਾਯਤਤ੍ਤਾ. ਕੁਸਲਮੇਵ ਹਿ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ. ਸਹ ਅਵਜ੍ਜੇਹਿ ਲੋਭਾਦੀਹਿ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਾਵਜ੍ਜਂ. ਦੁਕ੍ਖੋ ਅਨਿਟ੍ਠੋ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧ-ਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਪਾਕੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਵਜ੍ਜਵਚਨੇਨ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਖਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਵਚਨੇਨ ਵਿਪਾਕਦੁਕ੍ਖਤਂ. ਪੁਰਿਮਞ੍ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਤਾਲਨ੍ਤਰੇ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਪੁਰਿਮੇਨ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਸਭਾਵਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਵਿਪਾਕਤਂ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਅਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲਸਭਾਵਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸਭਾਵਤੋ ਸਵਿਪਾਕਤ੍ਤਦੀਪਕਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਵਾ ਅਵਜ੍ਜਵਨ੍ਤਤਾਦਸ੍ਸਨਤੋ ਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠੇਨ ਰਸੇਨ ਅਨਤ੍ਥਜਨਨਰਸਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਅਨਿਟ੍ਠਵਿਪਾਕਰਸਤਂ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਤਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਫਲਟ੍ਠੇਨ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਤਂ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਚ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਤਤੋ ਹਿ ਤਂ ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਜਾਤਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ. ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ, ਦਸਹਿ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਵਿਬਾਧਿਤਂ, ਉਪਤਾਪਿਤਂ ਵਾ ਤੇਹਿ ਵਿਦੂਸਿਤਂ ਮਲੀਨਕਤਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਞ੍ਚਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਤਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਇਦਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਤਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤਾਯ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਂਵੇਜਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਧਾਰਣਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ.

ਸਰਸੇਨੇਵ (ਧ. ਸ. ਮੂਲਟੀ. ੧) ਪਤਨਸਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਅਤੀਵ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ, ਸਣਿਕਂ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਪਾਤਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਵਾ ਸਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ. ਪਯੋਗਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵਤੋ. ਏਕਸ੍ਸ ਹਿ ਪਯੋਗਸ੍ਸ ਸਹਸਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਵਸੇਨ ਸਕਿਚ੍ਚਸਾਧਿਕਾਯ ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਜਵਨੇਹਿ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਾਯ ਚ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਯ ਵਸੇਨ ਪਯੋਗਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ. ਸਤਿਪਿ ਕਦਾਚਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਚੇਵ ਮਹਨ੍ਤੇ ਚ ਪਾਣੇ ਪਯੋਗਸ੍ਸ ਸਮਭਾਵੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾ ਤਿਬ੍ਬਾਕਾਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ. ਇਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਪਰਿਯਾਯੇਪਿ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਤਾਯ ਏਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਯੋਗਵਤ੍ਥੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਞ੍ਹਿ ਅਮਹਤ੍ਤੇਪਿ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਗੁਣਵਨ੍ਤਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਚ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਮਹਤ੍ਤਾਮਹਤ੍ਤੇਸੁ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਮੁਦੁਤਾਯ ਤਿਬ੍ਬਤਾਯ ਚ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਪਾਣੋ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਤਾ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਉਪਕ੍ਕਮੋ ਵਧਕਚੇਤਨਾਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤੋ. ਪਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭਾਰਾ ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਚੇਤਨਾਤਿ ਸਾ ਪਞ੍ਚਸਮ੍ਭਾਰਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਯਞ੍ਚ ਵਿਚਾਰੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਜ੍ਝਨਪਹਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਸਹਤ੍ਥੇਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ, ਆਣਾਪਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ, ਉਸੁਸਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਪਾਸਾਣਾਦਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ, ਅਦੁਹਲਸਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਥਾਵਰੋ, ਆਥਬ੍ਬਣਿਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਮਨ੍ਤਪਰਿਜਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋ, ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਿਦ੍ਧਿਮਯੋ ਇਦ੍ਧਿਮਯੋ ਦਾਠਾਕੋਟਨਾਦੀਨਿ ਵਿਯ.

ਯਦਿ ‘‘ਮਮ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ, ਉਤ੍ਤਾਨਸੇਯ੍ਯਕਦਾਰਕਸਨ੍ਤਕੇ ਕਥਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹਸਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਪਰੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰੋ ਨਾਮ ਵਿਞ੍ਞੂ ਵਾ ਅਵਿਞ੍ਞੂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕੋ. ਅਵਿਞ੍ਞੂਪਿ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞੁਕਾਲੇ ਯਥਾਕਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਦਣ੍ਡਾਰਹੋਤਿ. ਮਨ੍ਤਪਰਿਜਪ੍ਪਨੇਨ ਪਰਸਨ੍ਤਕਹਰਣਂ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋ, ਵਿਨਾ ਮਨ੍ਤੇਨ ਪਰਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗੇਹਿ ਪਰਿਕਡ੍ਢਨਂ ਤਾਦਿਸੇਨਿਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਇਦ੍ਧਿਮਯੋ ਪਯੋਗੋਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਛ ਪਯੋਗਾਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ ਤਾਵ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਵਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਥਾ ਆਣਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ ਚ. ਥਾਵਰੋ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਸੇਸਾਪੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਮੇਥੁਨਸਮਾਚਾਰੇਸੂਤਿ ਸਦਾਰਾਸਨ੍ਤੋਸ-ਪਰਦਾਰਗਮਨਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੇਸੁ ਮੇਥੁਨਸਮਾਚਾਰੇਸੁ. ਅਯਮੇਵਹਿ ਭੇਦੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਗੋਤ੍ਤਰਕ੍ਖਿਤਾ ਸਗੋਤ੍ਤੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਾ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਸਾਰਕ੍ਖਾ ਸਸਾਮਿਕਾ. ਯਸ੍ਸਾ ਗਮਨੇ ਰਞ੍ਞਾ ਦਣ੍ਡੋ ਠਪਿਤੋ, ਸਾ ਸਪਰਿਦਣ੍ਡਾ. ਭਰਿਯਭਾਵਤ੍ਥਂ ਧਨੇਨ ਕੀਤਾ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ. ਛਨ੍ਦੇਨ ਵਸਨ੍ਤੀ ਛਨ੍ਦਵਾਸਿਨੀ. ਭੋਗਤ੍ਥਂ ਵਸਨ੍ਤੀ ਭੋਗਵਾਸਿਨੀ. ਪਟਤ੍ਥਂ ਵਸਨ੍ਤੀ ਪਟਵਾਸਿਨੀ. ਉਦਕਪਤ੍ਤਂ ਆਮਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾ ਓਦਪਤ੍ਤਕਿਨੀ. ਚੁਮ੍ਬਟਕਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾ ਓਭਟਚੁਮ੍ਬਟਾ. ਕਰਮਰਾਨੀਤਾ ਧਜਾਹਤਾ. ਤਙ੍ਖਣਿਕਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਨ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਮਾਨਛਨ੍ਦਤਾਯ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਸਤਿਪਿ ਮਗ੍ਗੇਨਮਗ੍ਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਧਿਵਾਸਨੇ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸੇਵਨਾਭਿਸਨ੍ਧਿਪਯੋਗਾਭਾਵਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਵਨਾਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਪਯੋਗਾਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸੇਵਨਾਪਯੋਗਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਪੁਰੇਤਰਂ ਸੇਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਨ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸਪਿ ਸੇਵਨਾਪਯੋਗਾਭਾਵੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਯੋ, ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਯੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਭਾਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਕੋਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾ ਹੇਸਾਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਕਸ੍ਸ. ਮੁਸਾ ਵਦਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਚੇਤਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਅਤਥਾਕਾਰੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਪਯੋਗੋ ਮੁਸਾ, ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾਮੁਸਾਵਾਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਅਪਰੋ ਨਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਦਾਤੁਕਾਮਤਾਯਾਤਿਆਦਿ ਮੁਸਾਵਾਦਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਪਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ. ਸੋਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਪਯੋਗੋ.

ਸੁਞ੍ਞਭਾਵਨ੍ਤਿ ਪੀਤਿਵਿਰਹਿਤਤਾਯ ਰਿਤ੍ਤਭਾਵਂ. ਫਰੁਸਸਦ੍ਦਤਾਯ ਨੇਵ ਕਣ੍ਣਸੁਖਾ. ਅਤ੍ਥਵਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਨ ਹਦਯਸੁਖਾ. ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੋਸੇਨ, ਲੋਭੇਨ ਵਾ ਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ.

ਏਕਨ੍ਤਫਰੁਸਾ ਚੇਤਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਤਂਯੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਤਾ ਚਸ੍ਸ ਅਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਤਿ ਹਿ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ, ਤਦਭਾਵੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਫਰੁਸਵਾਚਾ ਪਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵ ਸੀਸਂ ਏਤਿ. ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਪਿ ਸੀਸਂ ਏਤਿ ਏਵਾਤਿ ਅਪਰੇ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾ – ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਯੋਗੇ ਅਗਾਰਵਾਦੀਨਂ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਸਿਯਾ ਚੇਤਨਾ ਬਲਵਤੀ, ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਤਦਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ, ਨ ਤਥਾ ਅਸਮ੍ਮੁਖਾਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੇ ਮਤੇ ਆਲ਼ਹਨੇ ਕਤਾ ਖਮਾਪਨਾ ਉਪਵਾਦਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਫਰੁਸਵਾਚਾ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤਫਰੁਸਚੇਤਨਾਯ ਏਵ ਫਰੁਸਵਾਚਾਭਾਵਸ੍ਸ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਂ. ਮਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਕੋ ਸਵਨਫਰੁਸਤਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਿਤ੍ਤਸਣ੍ਹਾਤਾਯ ਫਰੁਸਵਾਚਾ ਨ ਹੋਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਾ’ਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਕਮ੍ਮਭਾਵਂ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਾਰੇਤੁਂ. ਏਵਂ ਅਨ੍ਵਯਵਸੇਨ ਚੇਤਨਾਫਰੁਸਤਾਯ ਫਰੁਸਵਾਚਂ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਵਚਨਸਣ੍ਹਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸਾਤਿ ਫਰੁਸਵਾਚਾ. ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਾ, ਇਤਰਾ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਾ. ਤਥਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਮੁਦੁਤਿਬ੍ਬਤਾਭੇਦੇਹਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਂ.

ਆਸੇਵਨਂ ਬਹੁਲੀਕਰਣਂ. ਯਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ, ਤੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤੇ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਗਹਿਤੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਨ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਮੁਦੁਤਿਬ੍ਬਤਾਵਸੇਨਪਿ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਣਾਮਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਹਿਤਸੁਖਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਯਤੀਤਿ ਯੋ ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਸੁਖਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ. ਅਹੋ ਵਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਨਾਸਚਿਨ੍ਤਨਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਹਿਸ੍ਸ ਦਾਰੁਣਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਗਹਣਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਯਾਥਾਵਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਗਹਣੇਨ. ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਤਥਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਵਿਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਸੇਵਨਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਤਂ, ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਗਹਿਤਾਕਾਰਵਿਪਰੀਤਤਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਹਿਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਪਰੀਤਭਾਵੋ. ਵਤ੍ਥੁਨੋਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਅਯਥਾਭੂਤਸਭਾਵਮਾਹ. ਤਥਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਗਹਿਤਾਕਾਰੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਮੇਤਂ, ਨ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ.

ਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਸਭਾਵਤੋ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋਤਿ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਯਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮਾਤਿ ਚੇਤਨਾਸਭਾਵਾ.

ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਨੁ ਚੇਤਨਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ ਨ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਨ, ਅਵਚਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਨਾਯ ਅਕਮ੍ਮਪਥਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਅਵਚਨਂ, ਕਦਾਚਿ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਦਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ਅਵਚਨਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਸਙ੍ਗਹੋ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤੋ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਦਿ ਚੇਤਨਾਯ ਸਬ੍ਬਦਾ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਅਨਿਯਤੋ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਅਵਚਨਂ, ਨਨੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਅਨਿਯਤੋ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਅਵਚਨਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਤਾਤਂਸਭਾਗਤਾਹਿ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਚੇਤਨਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਸਾ ਪਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕਾਤਿ ਪਾਕਟੋ, ਤਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਿਯਾ. ਚੇਤਨਾਯ ਹਿ – ‘‘ਚੇਤਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਦਾਮਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੬੩; ਕਥਾ. ੫੩੯), ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਕਥਾ. ੫੩੯) ਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ, ਕਮ੍ਮਂਯੇਵ ਚ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤੀਨਂ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਪਥਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਪਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪਾਕਟੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਪਨ ਚੇਤਨਾਸਮੀਹਨਭਾਵੇਨ ਸੁਚਰਿਤਦੁਚ੍ਚਰਿਤਭਾਵੋ ਚੇਤਨਾਜਨਿਤਪਿਟ੍ਠਿਵਟ੍ਟਕਭਾਵੇਨ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤਿਤਦੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਪਥਭਾਵੋ ਚਾਤਿ ਨ ਤਥਾ ਪਾਕਟੋ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋਤਿ ਤੇਯੇਵ ਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਭਾਵੇਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਤਥਾਜਾਤਿਯਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਚੇਤਨਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਮੂਲਂ ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਮੂਲਦੇਸਨਂ ਪਤ੍ਵਾ, ਮੂਲਸਭਾਵੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਏਵ ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਕਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਦੇਵ ਤਂ ਵੇਰਮਣਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਤੋ ਏਵ ਹਿ ਵਿਰਤੀਤਿ. ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੭੧੪) ‘‘ਯਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਨੋ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ, ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੋਤਿ ਏਕੇ. ‘‘ਏਕੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਦ੍ਵੇ ਸੁਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਪਨੇ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਨ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਂ ਏਵ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਨਤੋ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਵਿਸਯਾਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਾਧਾਰਣਤੋ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਅਤ੍ਥਤੋ ਰੂਪਾਰੁਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਪਿ ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਸੁਖਬਹੁਲਤਾਯ ਰਾਜਾਨੋ ਹਸਮਾਨਾਪਿ ‘‘ਚੋਰਂ ਘਾਤੇਥਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਹਾਸੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਵਿਸਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਨਂ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਭਾਵਕਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕਟ੍ਠੇਨ. ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਅਸਹਜਾਤਾਨਂ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਲੋਭਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਸਾਧਨਟ੍ਠੋ ਹਿ ਮੂਲਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤਾਅਵਿਨਾਭਾਵੀ, ਤੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਮੂਲਮਿਵ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਮੂਲਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਰਤ੍ਤੋ ਖੋਤਿਆਦਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਨਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਲੋਭਸ੍ਸ ਮੂਲਕਾਰਣਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਨ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨੁਪਕਾਰਤ੍ਥਂ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਤੇਸਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ.

ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਣ੍ਣਨਾ

ਵੇਰਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮਂ. ਸੋ ਹਿ ਵੇਰਹੇਤੁਤਾਯ ‘‘ਵੇਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਮਣਤਿ ‘‘ਮਯਿ ਇਧ ਠਿਤਾਯ ਕਥਮਾਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਨਿਵਾਰੇਤੀਤਿ ਵੇਰਮਣੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਵਿਰਮਣੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਏਵ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੭੦੩, ੭੦੪) ਏਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨਵਸੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਤੋ ਯਥਾਉਪਟ੍ਠਿਤਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ, ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ, ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ, ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਵਿਰਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਰਤਿ.

ਜੀਵਮਾਨਸਸਸ੍ਸ ਮਂਸਰੁਧਿਰਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਤਾਯ ਅਲ੍ਲਸਸਮਂਸਂ. ਮੁਞ੍ਚਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮਕਰੁਣਤਾਯ. ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤੁ ਰੋਗੋ ਸਮ੍ਮਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ.

ਮਹਾਸਪ੍ਪੋਤਿ ਅਜਗਰੋ. ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ ਸੀਲਤੇਜੇਨ.

ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਂ, ਕੋਸਲ੍ਲੇਨ, ਕੋਸਲ੍ਲਤੋ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਗਮਨਤੋ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਸਯਨਤੋਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸਯਨਤੋ ਅਨੁਸਯਨਤੋ, ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਾ. ‘‘ਵੇਰਮਣਿਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਰੂਪਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ‘‘ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਰਤਿਯੋਵ ਆਗਤਾ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੭੦੪) ਪਨ ਚੇਤਨਾਪਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੀਪਿਤਾਤਿ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਚੇਤਨਾਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਵਿਰਤਿਯੋਪੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ ਹਿ ਮੂਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਪਥਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਮੂਲਤੋ ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲਮੂਲਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਰਮ੍ਮਣਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ ਕਥਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ …ਪੇ… ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਤੋ ਵਿਰਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹੇਵ ਤਪ੍ਪਹਾਨਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਤੇਸੁ ਅਲੋਭੋਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੂਲੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਪ੍ਪਨਾਵਾਰਨ੍ਤਿ ਨਿਗਮਨਵਾਰਂ. ਏਕੇਨ ਨਯੇਨਾਤਿ ਵੇਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਰੂਪਮੁਖੇਨੇਵ ਅਨੇਕਵਿਧੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਏਕੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨਯੇਨ. ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਨਵ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਦਸਾਤਿ ਵਾ ਇਦਂ ‘‘ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਚ ਦਸ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਝ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਇਮਿਨਾਵ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾਨਂ ਨਵਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਦਸਾਤਿ ਇਦਂ ਉਭਯਥਾਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਹਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਪਿ ਸਤਿ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਤਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇਪਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਲਭਤੇਵ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਨ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਝ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕਮ੍ਮਪਥਾ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੋਭਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਸਿਦ੍ਧਭੇਦਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ ਤਣ੍ਹਾ ‘‘ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਹ ਯਥਾ ‘‘ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ ਦੋਸਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੧੪). ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਸਙ੍ਖਤਸਭਾਵੇ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ ਗਹਿਤੇ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਆਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਕਨ੍ਤਸਾਵਜ੍ਜੇ ਆਚਯਗਾਮਿਲਕ੍ਖਣੇ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚੇ ਗਹਿਤੇ ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਵਿਗਮਨਂ ਅਪਚਯਗਾਮਿਲਕ੍ਖਣਂ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਆਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਆਵਤ੍ਤਹਾਰਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਨੇਤ੍ਤਿਯਂ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੪.ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰ) –

‘‘ਏਕਮ੍ਹਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨੇ, ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸੇਸਕਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ;

ਆਵਤ੍ਤਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ, ਆਵਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਸੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿ.

ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਰੂਪਰਾਗਾਦਿਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ, ਸਬ੍ਬਤੋ ਵਾ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾਦਿਆਕਾਰਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਾ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ. ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ, ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨਵਕਾਰੀਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਏਕੇਕਤੋ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮੂਹਤੋਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ. ਸੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮੂਹਗ੍ਗਹਣਾਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸਂ ਮਾਨਾਨੁਸਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਂ ਰੂਪਂ ਤਂ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਰੂਪਾਦਿਂ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸੋ’’ਤਿ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਰੋਤਿ ਓਸਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਰੋ ਇਤੋ ਪਰਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਭਾਵਕਰਣਤੋ. ਕਮ੍ਮਪਥਦੇਸਨਾਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਮੁਖੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਤੁਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾਯ. ਮਨਸਿਕਾਰਪ੍ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਨਸਿਕਾਰਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ.

ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਆਹਾਰਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੦. ਆਹਰਤੀਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੨.੧੧) ਆਨੇਤਿ, ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਪਸੁਤਾ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਲੋਕੇ ਜਾਤਵੋਹਾਰੋ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਂ, ਤਾਵ ਸਮ੍ਭਵੇਸਿਨੋ. ਏਸ ਤਾਵ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕੇਸੁ ਭੂਤਸਮ੍ਭਵੇਸਿਵਿਭਾਗੋ, ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਮ੍ਭਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਸੂਤਿਪਰਿਯਾਯੋ, ਇਤਰੇਸਂ ਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੋ. ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਪਠਮਇਰਿਯਾਪਥਕ੍ਖਣੇਸੁ ਹਿ ਤੇ ਸਮ੍ਭਵਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਏਸਨ੍ਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਨ ਤਾਵ ਭੂਤਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਭੂਤਾਯੇਵ ਸਬ੍ਬਸੋ ਭਵੇਸਨਾਯ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਨ ਪੁਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ‘‘ਯੋ ਚ ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੨.੧੯੦) ਭੂਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਵਾਚਿਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਵਾ ਉਦਕੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੭੬) ਵਿਯ.

ਯਥਾਸਕਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪਟ੍ਠਪਨਮੇਵੇਤ੍ਥਆਹਾਰੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਅਨੁਗ੍ਗਹੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਵਚਨਭੇਦੋ…ਪੇ… ਏਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਯਥਾ ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਠਿਤਿਯਾਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਾ ਪਨ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਧਮ੍ਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਤਾਨੀਤਿ ਠਿਤਿਅਨੁਗ੍ਗਹਪਦਾਨਿ. ਉਭਯਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ.

ਵਤ੍ਥੁਗਤਾ ਓਜਾ ਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਤਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਜ੍ਝੋਹਰਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਹਾਰੋ’’ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਓਜਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਓਜਟ੍ਠਮਕਰੂਪਾਨਿ ਆਹਰਤੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਤਾ ਅਪ੍ਪੋਜਤਾਯ, ਨ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਥੂਲਤਾਯ, ਕਥਿਨਤਾਯ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਓਜਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ. ਸਪ੍ਪਾਦਯੋ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਕਤਾਯ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਸਾਣਾਦੀਨਂ ਤਿਵਸ੍ਸਛਡ੍ਡਿਤਾਨਂ ਪੂਤਿਭੂਤ੍ਤਤਾ ਮੁਦੁਕਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਰਚ੍ਛਖੇਲ਼ਤੇਮਿਕਤਾਯ ਪਨ ਤਥਾਭੂਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਮੁਦੁਕਤਾ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੋ ਹੇਸ. ਸਸਾਨਂ ਆਹਾਰੋ ਸੁਖੁਮੋ ਤਰੁਣਤਿਣਸਸ੍ਸਖਾਦਨਤੋ. ਸਕੁਣਾਨਂ ਆਹਾਰੋ ਸੁਖੁਮੋ ਤਿਣਬੀਜਾਦਿਖਾਦਨਤੋ. ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸੀਨਂ ਸੁਖੁਮੋ, ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਸਾਕਪਣ੍ਣਸੁਕ੍ਖਕੁਰਪਦੁਮਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰੋਤਿ. ਤੇਸਂ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ. ਸੁਖੁਮੋਤ੍ਵੇਵਾਤਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਪਾਦਾਯ, ਅਥ ਖੋ ਸੁਖੁਮੋ ਇਚ੍ਚੇਵ ਨਿਟ੍ਠਂ ਪਤ੍ਤੋ ਤਤੋ ਪਰਂ ਸੁਖੁਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ.

ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪੋਜਮਹੋਜਤਾਹਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਸ੍ਸਮਨ੍ਤਿ ਖੁਦਾਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਰੀਰਖੇਦਂ. ਵਿਨੋਦੇਤੀਤਿ ਵਤ੍ਥੁ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਨਮਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਨ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਪਾਲੇਤੁਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਂ ਯਾਪੇਤੁਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਾਰਤ੍ਤਾ. ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤੁਂ ਆਮਾਸਯਸ੍ਸ ਅਪੂਰਣਤੋ.

ਛਬ੍ਬਿਧੋਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤਮਾਹ. ਆਹਾਰਸ੍ਸਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਦੁਤਿਯਾਦਿਤਾ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੇਸਨਾਨਯੋ ਏਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਨਸੋ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ, ਨ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਮਨੋਗਹਣਂ ਯਥਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੧), ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੯) ਆਹ ‘‘ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਤਿ ਚੇਤਨਾ ਏਵਾ’’ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਨ ਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਆਹਾਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਦਿ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ ਆਹਾਰਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦੇਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਇਮੇਯੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਮੇ ਏਵ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਪਨ ਤਥਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਚਾਤਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇ ਅਤਿਰੇਕਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹਾਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਅਤਿਰੇਕਪਚ੍ਚਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੦੮; ਪਟ੍ਠਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਤਿਪਿ ਜਨਕਤ੍ਤੇ ਅਰੂਪੀਨਂ ਆਹਾਰਾਨਂ ਆਹਾਰਜਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਰੂਪਾਹਾਰਸ੍ਸ ਚ ਹੋਤਿ, ਅਸਤਿ ਪਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇ ਆਹਾਰਾਨਂ ਜਨਕਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਂ ਪਧਾਨਂ. ਜਨਯਮਾਨੋਪਿ ਹਿ ਆਹਾਰੋ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਯਮਾਨੋ ਏਵ ਜਨੇਤੀਤਿ ਉਪਤ੍ਤਮ੍ਭਕਭਾਵੋ ਏਵ ਆਹਾਰਭਾਵੋ. ਵੇਦਨਾਯ ਫਸ੍ਸੋ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ. ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਉਦਾ. ੧; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੬) ਵਚਨਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ. ‘‘ਚੇਤਨਾ ਤਿਵਿਧਂ ਭਵਂ ਜਨੇਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਾ. ਨ ਹਿ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਵਿਞ੍ਞਾਣਾਭਾਵੇ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਹਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਨ ਓਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਥ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੧੫). ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਵਂ ਯਦਿਪਿ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ ਆਹਾਰਟ੍ਠੋ, ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਪਨ ਇਮੇ ਏਵ ਆਹਾਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਂ ਨੇਸਂ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤਂ ਅਵਿਭਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਭਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੋ ਪਨੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਮੁਖੇ ਠਪਿਤਮਤ੍ਤੋਯੇਵ ਅਸਙ੍ਖਾਦਿਤੋ, ਤਤ੍ਤਕੇਨਪਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਏਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਰੂਪਾਨਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਹਿਤੋ ਸੁਖਵੇਦਨਿਯੋ. ਸਬ੍ਬਥਾਪੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਿਵਸੇਨ. ਯਤ੍ਤਕਾ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਕਾਰਭੇਦਾ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੋਪਿ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ. ਯਥਾਰਹਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ ਆਹਰਤਿ, ਅਨਾਹਾਰਕੋ ਨਤ੍ਥਿ.

ਸਬ੍ਬਥਾਪੀਤਿ ਇਧਾਪਿ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਿਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਯਦਸਕਂ ਭਾਵਦਸਕਂ ਵਤ੍ਥੁਦਸਕਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ. ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਨਯੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਵਿਧਿਨਾ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਜਾਤਨਾਮਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪਾਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੋਯੇਵ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਤਂ ਆਹਾਰੇਤੀ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਹਜਾਤਰੂਪੇਸੁ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ, ਸੇਸਰੂਪਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਤਾਨੀਤਿ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਅਨਪੁਂਸਕਾਨਮ੍ਪਿ ਨਪੁਂਸਕੇਹਿ ਸਹ ਵਚਨਤੋ.

ਸਾਸਵਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਹੇਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਫਲਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਏਤੇਸਂ ਆਹਾਰਟ੍ਠੋ, ਏਵਂ ਅਵਿਸੇਸਤੋਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਫਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਯਥਾਰਹਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ.

ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਆਹਾਰਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋਯੇਵ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਓਜਟ੍ਠਮਕਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨੇਨੇਵ ਪਨਸ੍ਸ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿ. ਫੁਸਨ੍ਤੋਯੇਵਾਤਿ ਫੁਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਵ. ਆਯੂਹਮਾਨਾਵਾਤਿ ਚੇਤਯਮਾਨਾ ਏਵ ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਨ੍ਤੀ ਏਵ. ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਮੇਵ ਆਹਾਰਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਹਾਰਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਵੇਦਨਾਦਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਮੇਵ.

ਕਾਯਟ੍ਠਪਨੇਨਾਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਨਨੁ ਕਮ੍ਮਜਾਦਿਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਜਨਿਤੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨੇਨੇਵ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਸਨ੍ਤਤੀਨਮ੍ਪਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਰੂਪਸਨ੍ਤਤੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਨੁਪਾਲਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਠਿਤਿਹੇਤੁਤਾ ਹਿ ਯਾਪਨਾ ਅਨੁਪਾਲਨਾ.

ਸੁਖਾਦਿਵਤ੍ਥੁਭੂਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਾਦੀਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਵਸਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਫੁਸਨ੍ਤੋਯੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਫੁਸਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵੇਨ ਵਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਵੇਦਨਾਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਨਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਖਾਦਿ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞੀਭਵਕਥਾਯਂ ਅਸਞ੍ਞੀਭਵੋ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਵਾ ਕਾਰਣਭੂਤਵੇਦਨਾਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ ਠਿਤਿਯਾ ਹੇਤੁਨੋ ਅਬ੍ਯਾਪਿਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ…ਪੇ… ਭਵਮੂਲਨਿਪ੍ਫਾਦਨਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋਤਿ.

ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਭਯਾਨਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ ਆਦੀਨਵਵਿਭਾਵਨਤੋ. ਨਿਕਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਕਾਮਨਾ. ਰਸਤਣ੍ਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੇ ਆਹਾਰੇ ਬਲਵਤੀ. ਤੇਨੇਵ ਤਤ੍ਥ ਅਵਧਾਰਣਂ ਕਤਂ. ਭਾਯਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਭਯਂ, ਨਿਕਨ੍ਤਿਯੇਵਭਯਂ ਮਹਾਨਤ੍ਥਹੇਤੁਤੋ. ਉਪਗਮਨਂ ਵਿਸਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੁ ਵਿਸਯਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੁ ਏਵ ਚ ਸਙ੍ਗਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਵੇਦਨਾਦਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ ‘‘ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਧਾਰਣੇ ਪਯੋਜਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵਨਯੋ. ਆਯੂਹਨਂ ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਨਂ, ਸਂਵਿਧਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ ‘‘ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਨਿਪਾਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਕਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਨਤ੍ਥਾਨਂ ਮੂਲਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਆਲਯਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ, ਤਣ੍ਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਫਸ੍ਸ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਿਭੇਦਂ ਫਸ੍ਸਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾ. ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਾਦਿਨੋਤਿ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਸੇਨ ਫੋਟ੍ਟਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦਨਸੀਲਾ. ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਸੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਤਣ੍ਹਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਉਦ੍ਧਟਂ ‘‘ਪਰੇਸਂ ਰਕ੍ਖਿਤਗੋਪਿਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਾਦਿਨੋਤਿ ਵਾ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰਸ੍ਸਾਦਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਿ ਹਿ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਫਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਸ੍ਸਾਦੋ, ਨਾਸਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਾਦਮੂਲਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਜਾਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਯਸ੍ਸ ਅਭਿਨਿਪਾਤਸਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਮ੍ਮੂਲਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਭਿਨਿਪਤਤੀਤਿ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਪਠਮਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਸਦਿਸੇ ਭਵੇ ਅਭਿਨਿਪਾਤਸਦਿਸੀਤਿ. ਤਮ੍ਮੂਲਕਤ੍ਤਾਤਿ ਨਾਮਰੂਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਮੂਲਕਤ੍ਤਾ.

ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਾਸੁ ਉਪਮਾਸੁ. ਭੂਤਮਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਮਤ੍ਥਂ, ਅਥ ਖੋ ਭੂਤਂ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਾਥੇਯ੍ਯਹਤ੍ਥੇਸੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ ਨਿਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ. ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਵਾਗਮਨਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾਤੁਰਤਾਯ ਘਨਚ੍ਛਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ਵਿਰਲ਼੍ਹਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਨ ਦਾਨਿ ਸਕ੍ਕਾ ਤਂ ਮਯਾ ਕਾਤੁਂ ਅਤਿਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਤੋ. ਪਰਿਕ੍ਖਲਿਤਗਤਿਤਰੁਣਦਾਰਕੋ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾਭਿਭੂਤੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਯੇਵ ਮਤੋ.

ਸਜਾਤਿਮਂਸਤਾਯਾਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੨.੬੩) ਸਮਾਨਜਾਤਿਮਂਸਤਾਯ, ਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸਂ, ਤਞ੍ਹਿ ਲੋਕੇ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨੀਯਤ੍ਤਾ ਪਟਿਕੁਲਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਵਜ੍ਜਿਤਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸੇਸੁਪਿ ਞਾਤਿਮਂਸਂ ਅਯੁਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਤਾਯ ਪਟਿਕੂਲਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਤਰੁਣਮਂਸਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਆਮਕਮਂਸਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਗੋਰਸਾਭਿਸਙ੍ਖਤਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਲੋਣਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਧੂਪਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤੋ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਟਿਕੂਲਤਰਭਾਵਕਾਰਣਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕੂਲਤਾਉਪਟ੍ਠਾਪਨੇਨ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਆਹਾਰੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖਂ ਖੇਪੇਤਿ.

ਸਾ ਗਾਵੀਤਿ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਗਾਵੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੩) ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਗਾਵੀ. ਉਦ੍ਦਾਲੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ. ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਵੇਦਯਿਤਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾਪਿ ਗਤਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨ ਚ ਮਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹਾਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਹਾਪਰਿਲ਼ਾਹਟ੍ਠੇਨ ਤਯੋ ਭਵਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਉਪਕਡ੍ਢਕਾ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰਿਸਾ, ਏਵਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ. ਯਥਾ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸਤ੍ਤਿਸਤੇਨ ਹਤਾ ਏਵ ਉਪਮਾ ਸਤ੍ਤਿਸਤਹਤੂਪਮਾ, ਤਸ੍ਸਂ ਸਤ੍ਤਿਸਤਹਤੂਪਮਾਯਂ. ਤਂ ਸਤ੍ਤਿਸਤਂ. ਅਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ. ਪਤਿਤੋਕਾਸੇਤਿ ਪੁਰਿਮਸਤ੍ਤੀਹਿ ਪਤਿਤਪ੍ਪਦੇਸੇ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਨੇਕਸ੍ਸ ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਖਨ੍ਧਜਨਨਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਪਠਮਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਏਵ. ਆਗੁਚਾਰੀ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਤੋ, ਤੇਹਿ ਚ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਮੁਖਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧, ੨) ਯਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਕਰਣਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਕਨ੍ਤਿਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਮਾਹ. ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕੋ ਰਾਗੋਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣੋ ਰਾਗੋ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਜਾਨਨੇਨ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਹਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵਿਗਤਾਯ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾਦਯੋਪਿ ਵਿਗਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਕਾਮਰਾਗਸਂਯੋਜਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਰਣਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਕਨ੍ਤਿਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯੇ ਹਿ ਸਿਦ੍ਧੇ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਏਵਾਤਿ. ਪਹੀਨੇ ਚ ਕਾਮਰਾਗਸਂਯੋਜਨੇ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਲੇਸੋਪਿ ਨਾਵਸਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਤਂ ਸਂਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਪਰਿਞ੍ਞਾ ਅਨਾਗਾਮਿਤਂ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਸਾਹਾਰਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਟ੍ਠਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਫਸ੍ਸੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ ਅਰੂਪਤਣ੍ਹਾਤਿ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਣ੍ਹਾ.

‘‘ਪੁਰਿਮਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਪੁਰਿਮਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ ਆਹਾਰਾਨਂ ਸਮੁਦਯਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਪਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਆਹਾਰਸਮੁਦਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਮਿਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਾ ਅਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਸਹਜਾਤਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਹਜਾਤਗ੍ਗਹਣਂ ਅਸਹਜਾਤਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਪਿ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਆਹਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਸੋ ਪਨ ਅਸਹਜਾਤਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਾਹਾਰੇਨ ਸਂਸਯਂ ਜਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਉਦ੍ਧਟੋ, ਨ ਚ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ ‘‘ਰਾਗਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ, ਤਣ੍ਹੋਪਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਘਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਯ ਚ ਓਜਾਯ ਵਸੇਨ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਆਹਾਰਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾ ਓਜਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ; ਨ ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਯਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ…ਪੇ… ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਰੋਧੇਨਾ’’ਤਿ.

ਕਾਰਣੇ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਫਲਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਹਾਰਨਿਰੋਧੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਆਹਾਰਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇਕਦੇਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਗ੍ਗਹਣਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਗ੍ਗਹਣਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਧ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਯਾਵਦੇਵ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭਾਵਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਰਾਮਰਣਾਦੀਸੁ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭਾਵੋ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਆਹਾਰਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਚ੍ਚਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੧. ਯੇਨ ਯੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀਤਿ ਯੇਨ ਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਜਰਾਮਰਣਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚ ਕਥੇਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਦੁਕ੍ਖਮਤ੍ਤਂ.

ਸਚ੍ਚਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਜਰਾਮਰਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੨. ਤੇਸਂ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ‘‘ਗਾਮੋ ਗਾਮੋ ਰਮਣੀਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰਮਣੀਯਤਾਯ ਤਾਦਿਸਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਗਾਮਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਸਙ੍ਖਾਤਵਿਕਾਰਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਨੇਕੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ’’ਤਿ.

ਗਤਿਜਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੧.੨) ਪਞ੍ਚਗਤਿਵਸੇਨ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਏਕੇਕਾਯ ਗਤਿਯਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਭੁਮ੍ਮਦੇਵਾਦਿਹਤ੍ਥਿਆਦਿਜਾਤਿਵਸੇਨ ਚ. ਨਿਕਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਥ, ਏਤੇਨ ਵਾਤਿ ਨਿਕਾਯੋ, ਗੋਤ੍ਤਚਰਣਾਦਿਵਿਭਾਗੋ. ਜਰਾਯ ਸਭਾਵੋ ਨਾਮ ਵਯੋਹਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਰਾਤਿ ਵਯੋਹਾਨਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸਭਾਵਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਪਾਕਟਜਰਾਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਗਹਣਤੋ. ਜੀਰਣਮੇਵ ਜੀਰਣਤਾ, ਜੀਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਆਕਾਰੋ ਤਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਂ ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ’’ਤਿ. ਦਨ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਖਣ੍ਡਂ ਜਾਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਖਣ੍ਡਿਤੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਂ. ਪਲਿਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਲਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਾਲਿਚ੍ਚਂ. ਵਲਿ ਤਚੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਲਿਤ੍ਤਚੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਵਲਿਤ੍ਤਚਤਾ. ਇਮੇ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਯੋ ਜਰਾ. ਵਿਕਾਰਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਵਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਤੋ ਵਾਤਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ. ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਗਤਮਗ੍ਗੋ ਪਾਕਟੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਜਰਾਯ ਕਿਚ੍ਚਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਚ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦੀਨੇਵ ਜਰਾਤਿ ਕਲਲਕਾਲਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪੁਰਿਮਰੂਪਾਨਂ ਜਰਾਪਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਪਚ੍ਛਿਮਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਪਕ੍ਕਰੂਪਾਨੁਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਣਤਪਰਿਣਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੁਪਰਿਣਤਰੂਪਾਨਂ ਪਰਿਪਾਕਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਉਦਕਾਦਿਮਗ੍ਗੇਸੁ ਤਿਣਰੁਕ੍ਖਸਂਭਗ੍ਗਤਾਦਯੋ ਵਿਯ ਪਰਿਪਾਕਗਤਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਪਰਿਪਕ੍ਕਰੂਪੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ‘‘ਜਰਾਯ ਗਤੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਜਰਾਤਿ.

ਪਕਤਿਯਾਤਿ ਫਲਵਿਪਚ੍ਚਨਪਕਤਿਯਾ, ਜਰਾਯ ਵਾ ਪਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਂ ਫਲਮੇਵਪਕਤਿ, ਤਾਯ ਜਰਾ ਦੀਪਿਤਾ. ਸੁਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ. ਤਮੇਵ ਸੁਪ੍ਪਸਨ੍ਨਤਂ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਖੁਮਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਤਾ ਹਿ ਤੇਸਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਸਨ੍ਨਤਾ. ਆਲੁਲ਼ਿਤਾਨੀਤਿ ਆਕੁਲਾਨਿ. ਅਵਿਸਦਾਨੀਤਿ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾਨਿ.

ਕਾਮਂ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਖਣਿਕਜਰਾ ਦੁਰੁਪਲਕ੍ਖਿਤਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ, ਸਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਪਾਕਟਜਰਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਵੀਚਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਾ ਜਰਾ ਅਵੀਚਿਜਰਾ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਤੋ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੂਤਿ ਮਨ੍ਦਦਸਕਾਦੀਸੁ ਪੁਬ੍ਬਦਸਕਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਸੁ ਪੁਰਿਮਦਸਕਾਦਿਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਦਸਕਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ. ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸਸਣ੍ਠਾਨਵਿਸੇਸਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਿਸੇਸਾਦੀਨਂ.

ਵਚਨਕਵਸੇਨਾਤਿ ਕ-ਕਾਰੇਨ ਹਿ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਵਨਂ ਚੁਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇਸੁ ਚੁਤਿਯਾ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਵਨਕਵਸੇਨਾਤਿ ਵਾ ਚਵਨਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਵਨਮੇਵ ਚਵਨਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਾਵਵਚਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵਯਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਚਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਆਕਾਰੋ ਤਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਚਵਨਤਾ’’ਤਿ. ਭਿਜ੍ਜਨਂ ਭੇਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭਙ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਦੀਪਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਘਟਸ੍ਸ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਘਨਘਟਭਾਵੇਨ ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਭਿਨ੍ਨਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਚਵਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਂ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਦੀਪਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਮਚ੍ਚੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਭੇਦੋ, ਯਞ੍ਚ ਮਰਣਂ ਪਾਣਚਾਗੋ, ਤਦੁਭਯਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਚ੍ਚੁ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕਾਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਯਾ ਲੋਕੇ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਚੁਤਿ, ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਵਨਕਾਲੋ ਏਵ ਵਾ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਕਾਲੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ‘‘ਚੁਤਿ ਚਵਨਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੋਹਾਰਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ.

ਇਦਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਪਰਮਤ੍ਥਨਯੇਨੇਵ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਦੀਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਚਵਨਕਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਚ ਵੋਹਾਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤਾ. ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਲ਼ੇਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਕਿ ਓਪਪਾਤਿਕਾਨਂ ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਮੇਵਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਜਾਤਿਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯਨੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਜਰਾਮਰਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਜਾਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੩. ਜਾਯਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਯਤਨਵਸੇਨ ਯੋਨਿਵਸੇਨ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੧੯੧) ਪਨ ‘‘ਜਾਯਮਾਨਕਵਸੇਨ ਜਾਤਿ, ਸਞ੍ਜਾਯਨਵਸੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਏਕੇਕੇਨੇਵ ਪਦੇਨ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਾ ਜਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਵਸੇਨ ਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨੇਵ ਕੇਵਲਂ ਜਾਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਭਿਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਪਾਕਟਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ… ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੋਹਾਰਦੇਸਨਾ.

ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਸੇਸਰੂਪਧਾਤੁਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ, ਕਾਮਧਾਤੁਯਂ ਵਿਕਲਾਵਿਕਲਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ, ਪੁਨ ਦਸਨ੍ਨਂ, ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਆਯਤਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿਪਿ ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਪਨ ਸਮੁਦਯਾ ਅਜਨਕਾ, ਤੇ ਏਤ੍ਥ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਜਨਕੋ ਏਵ ਭਵੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਜਾਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੋ ਕਮ੍ਮਭਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ.

ਜਾਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਭਵਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੪. ਭਾਵਨਭਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਵੋ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਭਵੋ ‘‘ਭਵਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ’’ਤਿ ਭਾਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਵੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਂ ‘‘ਭਵਤੀਤਿ ਭਵੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਂ ਫਲੂਪਚਾਰੇਨ ਭਵੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਹੇਤੁਭਾਵਨੇਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਭਵਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਥਾਪੀਤਿ ਭਾਵਨਭਵਨਕੁਸਲਾਕੁਸਲਉਪਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਹੀਨਪਣੀਤਾਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨਪਿ. ਕਾਮਭਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕਤੋ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਤੋ ਚ. ਰੂਪਭਵੂਪਗਕਮ੍ਮਂ ਰੂਪਭਵੋ, ਤਥਾ ਅਰੂਪਭਵੂਪਗਕਮ੍ਮਂ ਅਰੂਪਭਵੋ, ਤਂਤਂਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਰੂਪਾਰੂਪੁਪਤ੍ਤਿਭਵਾ, ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਭਾਵੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ‘‘ਕਾਮਭਵੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਭਵਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਉਪਾਦਾਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੫. ਉਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਉਪਾਦਾਨਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ, ਭਵਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਵਾ ਤਂਤਂਸੁਗਤਿਭਵੂਪਗਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ, ਏਵਂ ਉਚ੍ਛੇਦਾਦਿਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਯਥਾਰਹਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਭਵਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਭਵਸ੍ਸ ਅਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਪਿ. ਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ ਸਹਜਾਤ-ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ-ਨਿਸ੍ਸਯ-ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ-ਅਤ੍ਥਿ-ਅਵਿਗਤ-ਹੇਤੁ-ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਧਾ, ਸੇਸਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਪਹਾਯ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਧਾਵ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਾਸੇਵਨਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਿਦਮ੍ਪਿ ਸਹਜਾਤਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਂ ਉਪਾਦਿਯਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਂ. ਕਾਮੇਤੀਤਿ ਕਾਮੋ ਚ ਸੋ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਉਪਾਦਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ.

ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਪਾਦਿਯਮਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਏਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਂ ਪੁਰਿਮਂ ਉਤ੍ਤਰਾ ਉਤ੍ਤਰਾ ਉਪਾਦਿਯਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਪੀਤਿ. ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਗਹਣਂ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਭੂਤਂ ਇਧ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਿਉਤ੍ਤਰਦਿਟ੍ਠਿਵਚਨੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸ੍ਸ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ.

ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ. ਸਯਂ ਵਾ ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਸਹਗਤਂ. ਸੀਲਬ੍ਬਤਸਹਚਰਣਤੋ ਸੀਲਬ੍ਬਤਞ੍ਚ ਤਂ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਭਾਵਤੋ ਉਪਾਦਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਂ. ਏਵਂ ਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਤੋਤਿ ਏਵਂ ਗੋਸੀਲਗੋਵਤਾਦਿਚਰਣੇਨ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਭਾਵਤੋ. ਏਤੇਨ ਤਂ ਸਹਚਰਣਤੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਤਂਸਦ੍ਦਾਰਹਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਨ. ਅਤ੍ਤਵਾਦਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾਚਾਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਏਤੇਨ ਵਾਚਾਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਬਾਹਿਰਕਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ? ਯੋ ਕਾਮੇਸੁ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਕਾਮਰਾਗੋ ਕਾਮਨਨ੍ਦੀ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਸ੍ਨੇਹੋ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਕਾਮਮੁਚ੍ਛਾ ਕਾਮਜ੍ਝੋਸਾਨਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਤਣ੍ਹਾਦਲ਼੍ਹਤ੍ਤਂ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ. ਤਣ੍ਹਾਦਲ਼੍ਹਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚ ਪੁਰਿਮਤਣ੍ਹਾਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤੋ ਦਲ਼੍ਹਭੂਤਾ ਉਤ੍ਤਰਤਣ੍ਹਾ ਏਵ. ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ –

‘‘ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਵਿਸਯਪਤ੍ਥਨਾ ਤਣ੍ਹਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਚੋਰਸ੍ਸਹਤ੍ਥਪ੍ਪਸਾਰਣਂ ਵਿਯ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਂ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਣ੍ਡਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਯੇਸਨਾਰਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਮੂਲਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸੇਵ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਅਨਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿਯੇਵ, ਅਨਨ੍ਤਰਾਦੀਨਂ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਲੋਭਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਯਾਯੋਪਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਪਰਿਯਾਯੋਪਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ. ਅਵਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਾਦੀਨਂ. ਸਹਜਾਤਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਸਹਜਾਤਾਦਿਵਸੇਨ, ਅਸਹਜਾਤਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਉਪਾਦਾਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਤਣ੍ਹਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੬. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਮਾਤਿਤੋ ਨਾਮਂ ਵਿਯ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤ੍ਤਾ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਨ ਕੇਵਲਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਮਰਾਗਭਾਵੇਨਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਨਵਸੇਨ. ਰੂਪਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਰੁਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਵਸੇਨ ਅਭਿਰਮਮਾਨਾ ਏਵ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੀ. ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਮੁਖੇਨ ਰੂਪਂ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤੀ. ਪੇਚ੍ਚ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ ਪੁਨ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਤਥਾ ਸਦ੍ਦਕਣ੍ਹਾਦਯੋਪੀਤਿ ਯਥਾ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਰਾਗਭਾਵੇਨ ਸਸ੍ਸਤਰਾਗਵਸੇਨ ਉਚ੍ਛੇਦਰਾਗਵਸੇਨਾਤਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਣ੍ਹਾ, ਤਥਾ ਸਦ੍ਦਤਣ੍ਹਾ ਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਧਮ੍ਮਤਣ੍ਹਾਪਿ. ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਾਚਾਰਾ, ਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਣ੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸੁਪਾਦਾਯਾਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੯੭੩; ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੨.੨) ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਯਦੇਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਸਮੂਹਗਾਹਤੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਏਵਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤ੍ਥਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਸੁ ‘‘ਇਦਂਪਕਾਰੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਂ. ਏਵਮਾਦਿਨਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਏਵਂਸ੍ਮੀਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮੀਤਿ, ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਤ੍ਥਂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਸਸ੍ਮੀਤਿ, ਸਤਸ੍ਮੀਤਿ, ਸਿਯਨ੍ਤਿ, ਇਤ੍ਥਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਿਯਨ੍ਤਿ, ਅਪਾਹਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿ, ਅਪਾਹਂ ਇਤ੍ਥਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿ, ਅਪਾਹਂ ਏਵਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿ, ਅਪਾਹਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੭੩) ਇਮੇਸਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂਸ੍ਮੀਤਿ ਇਦਂ ਸਮਤੋ ਉਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਂ, ਯਥਾ ਅਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਯਥਾ ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਏਵਂ ਅਹਮ੍ਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮੀਤਿ ਇਦਂ ਅਸਮਣੋ ਉਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਂ, ਯਥਾ ਅਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਯਥਾ ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਹਂ ਹੀਨੋ ਵਾ ਅਧਿਕੋ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇਤਿ ਏਤਾਨਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਨਾਗਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸਸ੍ਮੀਤਿ ਅਸਤੀਤਿ ਅਸਂ. ਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਸ੍ਮੀਤਿ ਸੀਦਤੀਤਿ ਸਤਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਤੋ ਪਰਾਨਿ ਸਿਯਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਂਸਯਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਪਾਹਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ‘‘ਅਪਿ ਨਾਮਾਹਂ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਤ੍ਥਨਾਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸਾ ਨਾਮ, ਅਸ੍ਮਿ, ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਦ੍ਧਸੀਸਾ ਏਵ, ‘‘ਇਤ੍ਥਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਯੋ ਤਯੋ ਤਯੋਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸੀਸਮੂਲਕਾ ਨਾਮ. ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਦ੍ਧਸੀਸਾ, ਦ੍ਵਾਦਸ ਸੀਸਮੂਲਕਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸੁਪਾਦਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਬਾਹਿਰਸ੍ਸੁਪਾਦਾਯਾਤਿ ਬਾਹਿਰਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਹਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਇਮਿਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਰੁਪੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਏਕਮੇਵ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ, ਇਤਰਂ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਵਸੇਨ ‘‘ਅਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤਿ, ‘‘ਇਮਿਨਾ’’ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ. ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਖਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਛਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਭਿਸੇਕੇਨ ਵਾ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤਿ. ਬਾਹਿਰਰੂਪਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਬਾਹਿਰਾਨਿ ਪਰਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦੀਨਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਅਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ, ਤਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ‘‘ਇਮਿਨਾ’’ਤਿ ਹਿ ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਭਯਂ ਪਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਛਤ੍ਤਿਂਸਾ’’ਤਿ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ‘‘ਛਯਿਮੇ ਆਵੁਸੋ ਤਣ੍ਹਾਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਵਚਨੇਨ. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਿਤ੍ਥਾਰਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਸਤਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਨ ਸਙ੍ਗਹਤੋਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਾਰਸਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਪਭੇਦਸ੍ਸ ਛਲ਼ੇਵ ਤਿਸ੍ਸੋਯੇਵਾਤਿ ਚ ਪੁਨ ਸਙ੍ਗਹਣਤੋ ਚ.

ਵਿਪਾਕਵੇਦਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਤਮੇਵ ਹਿਸ੍ਸਾ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬਤਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸ੍ਸਾਦਨੇਨਾਤਿ ਅਭਿਰਤਿਯਾ. ਮਮਾਯਨ੍ਤਾਤਿ ਧਨਾਯਨ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਕਾਰਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਇਟ੍ਠਵਣ੍ਣਾਰਮ੍ਮਣਦਾਯਕਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਸਿਪ੍ਪਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੇਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਵੇਜ੍ਜਾ ਹਿ ਰਸਾਯਤਨੋਜਾਵਸੇਨ ਤਦੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਵਸੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਦਾਯਕਾ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਵੀਣਾਵਾਦਕਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚੇਕਞ੍ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਮਮਾਯਨ੍ਤਾਤਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਿਯਾਯਨ੍ਤਾ. ਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚੇਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਸਪ੍ਪਾਯਸਪ੍ਪਿਖੀਰਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਵੇਦਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਨਿ ਇਟ੍ਠਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ, ਧਾਤਿ ਵਿਯ ਰੂਪਾਦਿਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਦਾਯਕਾ ਚਿਤ੍ਤਕਾਰਾਦਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

ਤਣ੍ਹਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਵੇਦਨਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੭. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਏਵ ਵੇਦਨਾ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਵੇਦਨਾਕਾਯੋ ਯਥਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਵਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾਦਿਕਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਛਯਿਮੇ ਆਵੁਸੋ ਵੇਦਨਾਕਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਦਨਾਕਾਯਾਤਿ ਵੇਦਨਾਸਮੂਹਾ’’ਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤੋ ਜਾਤਾ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ. ਸਾ ਪਨ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਾਪਿ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਾਪਿ, ਤਦੁਭਯਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯ ਕਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਕਥਾ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਵਿਧਿ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਯੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਪਾਕਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ.

ਅਵਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਦਿਵੇਦਨਾਨਂ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਨਨ੍ਤਰਾਨਞ੍ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਵਸੇਨ, ਇਤਰੇਸਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵੇਦਨਾਨਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਦ੍ਵਾਰਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਰਹਿਤਾਨਂ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਦਿਵੇਦਨਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸਹਜਾਤਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾਤਿ ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਤਾਸਂ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਮਾਹ.

ਵੇਦਨਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਫਸ੍ਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੮. ਚਕ੍ਖੁਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ. ਪਞ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਪਞ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਾ ਚਕ੍ਖਾਦਿਪਞ੍ਚਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ. ‘‘ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਕਥਾ ਏਸਾ’’ਤਿ ਬਾਵੀਸਤਿਗ੍ਗਹਣਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਕਥਾਭਾਵਤੋ ਲੋਕਿਯਗ੍ਗਹਣਂ. ਵਿਪਾਕਮਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਫਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਯੇਨਪਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਛਨ੍ਨਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਆਯਤਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਫਸ੍ਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੯੯. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਏਤ੍ਥ ਅਰੂਪਲੋਕਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਞ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਞ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਕਸੇਸੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨੋ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਪਨ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨੋਤਿਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਸਂ ਮਤੇਨ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਵਸੇਨਪਿ ਏਕਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਞ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਞ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਞ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਆਗਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਗ੍ਗਹਣੇ.

ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਾਮਰੂਪਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੦. ਨਮਨਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਂ ਨਮਨਸਭਾਵਂ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਅਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਸੀਤਾਦਿਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਵਿਸਦਿਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਪਨ ਤਯੋਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨੇਵ ਤਂਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇ ਯਤ੍ਥ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਗਹਿਤਾਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਉਪਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਚ੍ਚਯਕਰਣਮੇਵ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਾਦਿਯਨਂ. ਸਮੂਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮੂਹਤ੍ਥੇ ਏਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿ ਤਂ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਪਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿਵਿਧਂ. ਯਸ੍ਸ ਨਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੇ ਨਾਮਸ੍ਸ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਰੂਪਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੇ ਰੂਪਸ੍ਸ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਨ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ. ਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਦਿਵਸੇਨ, ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਵਸੇਨ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਸ੍ਸ ਯਥਾਰਹਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਨਾਮਰੂਪਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੧. ਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕਗ੍ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਯਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਵਿਧੋਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਪਞ੍ਚਵਿਧਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ, ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧੋਪਿ ਅਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਸਤ੍ਤਵਿਧਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋਪਿ ਆਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਕਾਰੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸ ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਯਥਾਰਹਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਵਤ੍ਤੀਸੁ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚੇਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੬੨੦) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਙ੍ਖਾਰਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੨. ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਸਭਾਵੋ, ਆਯੂਹਨਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੋਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਚੋਪਨਵਸੇਨ. ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਚੇਤਨਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਵਚਨਭੇਦਵਸੇਨਾਤਿ ਵਾਚਾਨਿਚ੍ਛਾਰਣਵਸੇਨ. ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਵੀਸਤਿ, ਨਵ ਮਹਗ੍ਗਤਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਚਾਤਿ ਏਕੂਨਤਿਂਸ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ. ‘‘ਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਪੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਹਜਾਤਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤ-ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ-ਨਿਸ੍ਸਯ-ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ-ਅਤ੍ਥਿ-ਅਵਿਗਤਹੇਤੁਵਸੇਨ, ਅਨਨ੍ਤਰਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਾਸੇਵਨਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਸਙ੍ਖਾਰਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੩. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ. ਸਤਿਪਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਞ੍ਚਸ੍ਸਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਅਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਤਂ ਹਿਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ. ਯਾਥਾਵਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਨਿਵਾਰਣੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਖਤਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਸ੍ਸ ਨਿਵਾਰਣੇਨ. ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਵਿਬਨ੍ਧਕਭਾਵਮਾਹ. ਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਬੁਜ੍ਝਨਾਕਾਰਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ. ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨਾਤਿ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ. ਏਤੇਨਸ੍ਸਾ ਅਨੁਬੋਧਞਾਣਸ੍ਸਪਿ ਵਿਬਨ੍ਧਕਤਮਾਹ.

ਤੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਭਾਵਤੋ. ਇਧ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਖਨ੍ਧਵਸੇਨੇਵ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਸਮੁਦਯੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਕੇਨੇਵਾਤਿ ਇਤਰਂ ਕਾਰਣਤ੍ਤਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਰੋਧਮਗ੍ਗੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਕੁਤੋ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤਬ੍ਬਤ੍ਥੁਤਾ, ਤੇ ਪਨ ਜਾਨਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਸੇਨ ਅਨਿਰੋਧਮਗ੍ਗੇਸੁ ਨਿਰੋਧਮਗ੍ਗਗ੍ਗਾਹਹੇਤੁਤਾਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ‘‘ਨਿਰੋਧੇ ਪਟਿਪਦਾਯਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾਤਿ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾ. ਅਗਾਧਅਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵੇਨ ਤਂਵਿਸਯਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਦੁਦ੍ਦਸਂ. ਪੁਰਿਮਂ ਪਨ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਂ. ਵਞ੍ਚਨੀਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਵਞ੍ਚਕਭਾਵੇਨ ਅਯਾਥਾਵਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਦੁਦ੍ਦਸਤ੍ਤਾ ਗਮ੍ਭੀਰਂ, ਨ ਸਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਵਿਸਯਂ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਮਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਦੁਦ੍ਦਸਤ੍ਤਾ ਏਵ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਦਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਿਭਾਗੇਨਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ. ਸਙ੍ਗਹਤੋਤਿ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਤੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰੀਯਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ. ਵਤ੍ਥੁਤੋਤਿ ਆਧਾਰਤ੍ਥਂ. ਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਵਿਸਯਤ੍ਥਂ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਕਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਬ੍ਯਾਪਨਤ੍ਥਂ ਛਾਦਨਵਸੇਨ ਤਂ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਵਿਸੇਸਤੋਤਿ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਭਾਵਤੋਤਿ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣਤੋ. ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਅਜਾਨਨਸਭਾਵਾ ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਕਾਮਰਾਗਭਵਰਾਗਾ ਕਾਮਾਸਵਭਵਾਸਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹਜਾਤਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਏਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ, ਸੋ ਕਥਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਆਸਵਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੪. ਆਸਵਵਾਰੇ ਆਸਵ-ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਆਸਵਵਿਚਾਰੋ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨਨੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਾਵ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਦੇਸਨਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਯਂ ਵਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਪਦੇਸੂਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ. ਦ੍ਵਾਦਸਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਦੇਸਨਾ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਨਾਯਂ ਕਾਪਿਲਾਨਂ ਮੂਲਪਕਤਿ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਪਿ ਪਚ੍ਚਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਆਸਵਸਮੁਦਯੇਨਾਤਿ ਅਤੀਤਭਵੇ ਆਸਵਾਨਂ ਸਮੁਦਯੇਨ ਏਤਰਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮੁਦਯੋ, ਏਤਰਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮੁਦਯੇਨ ਅਨਾਗਤੇ ਆਸਵਸਮੁਦਯੋਤਿ ਏਵਂ ਆਸਵਾਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕਭਾਵੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਆਦਿਕੋਟਿਅਭਾਵੇਨੇਵ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਆਦਿਕੋਟਿਅਭਾਵਤੋ ਅਨਮਤਗ੍ਗਤਾਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧਕਾਰਣਾਨਿ, ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਵਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਇਮਮ੍ਹਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯਾਯ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਅਰਿਯਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਂ, ਇਤੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਤੋ.

ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਰਿਯਾਯੇਹੀਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਧਿਗਮਕਾਰਣੇਹਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਹੀਤਿ ‘‘ਸੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮਕਾਰਣੇਹਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਯਾ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ.

ਆਸਵਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.