੮. ਸਲ੍ਲੇਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧. ‘‘ਚੁਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਪੂਜਾਵਸੇਨ ਪਨ ਮਹਾਚੁਨ੍ਦੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਚੁਨ੍ਦਂ ਨਾਮ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਾਦਾਯ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਤਾ ਅਯਂ ਮਹਾਥੇਰੋ ‘‘ਮਹਾਚੁਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ ਯਥਾ ‘‘ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ’’ਤਿ. ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਨ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਏਕਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਯਨ੍ਹਕਾਲੇ’’ਤਿ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤ ਸਂਯੋਗੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ. ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਹੀਤਿ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਉਪਾਸਕਾਦਿਸਤ੍ਤੇਹਿ ਚੇਵ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਚ. ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ. ਨਿਲੀਯਨਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਚਨਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਤਤੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾ. ਏਕੀਭਾਵੋਤਿ ਹਿ ਕਾਯਵਿਵੇਕਮਾਹ, ਪਵਿਵੇਕੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਂ. ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਤਤੋ ਦੁਵਿਧਵਿਵੇਕਤੋ ਭਵਙ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਹਿ ਸਮਾਗਮੇਨ ਚ ਅਪੇਤੋ. ਅਭਿਵਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਵਾਦਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਭਿਵਾਦਵਸੇਨ. ਪਗ੍ਗਯ੍ਹਾਤਿ ਉਨ੍ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭਵਮੂਲਾਨਂ ਤਾਵ ਏਵਂ ਅਭਿਵਾਦੋ ਹੋਤੁ, ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭਵਮੂਲਾਨਂ ਕਿਮਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤਂ ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਨ ਤਥਾਗਤਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂਯੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖਂ ਆਸੀਸਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਮ੍ਪੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਤਥਾਗਤਾ ਅਭਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਸੁਖਕਾਮਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਥੁਕਾਯਾਤਿ ਬਹੂ ਸਤ੍ਤਕਾਯਾ. ਯਕ੍ਖਾਤਿ ਦੇਵਾ. ਤੇ ਹਿ ਪੂਜਨੀਯਤਾਯ ‘‘ਯਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਭਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸੀਸਿਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਞਾਣਕਰੁਣਾਹਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਯਾਤਿ ਅਨਿਯਮਤੋ ਗਹਿਤਾ ਨਿਯਮਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਮਾਤਿ ਚ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਕ੍ਖਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਮੁਖਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਵਿਯਾ’’ਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਂ ਚਿਤ੍ਤਗਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਿਯ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦਲੋਪੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ, ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਵਿਸਯਭੂਤੇਸੁ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ‘‘ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਤਵਾਦੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਾਹੇ ਗਾਹਣੇ ਚ ਵਿਸਯਭਾਵੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਾਹਨ੍ਤੇਹਿ ਗਹਣੇ ਗਾਹਾਪਣੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਾਦਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋਤਿ ਤੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਇਧ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਸਯਭੂਤੋ ਅਤ੍ਤਾ. ਸਾ ਚ ਵਿਸਯਭਾਵਤੋ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੇਨ ਵਾਦੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ. ਲੋਕਵਾਦਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵੀਸਤਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦਵਤ੍ਥੁਨੋ ਅਭਾਵਾ. ਪਞ੍ਚਪਿ ਹਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਤੇ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਗਣ੍ਹਤੋ ਏਤਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋ, ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪਨਾਯਂ ਵਿਸਯੋ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਾਕਾਰੋ ਚ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਸ੍ਸਤੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਭਾਵੀ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚ ਸਸ੍ਸਤੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਲੋਕਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਸ੍ਸਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਠਮੋ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਵਸੇਨ, ਤਤਿਯੋ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਵਾਦਵਸੇਨ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਤਕ੍ਕੀਵਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ. ਅਨ੍ਤਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤਾਵਸੇਨ. ਅਨਨ੍ਤਵਾਤਿ ਅਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤਾਵਸੇਨ. ਅਨ੍ਤਵਾ ਚ ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਚਾਤਿ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ, ਇਤਰੋ ਤਕ੍ਕੀਵਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ. ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਆਦਿਮੇਵਾਤਿ ਆਦਿਮਨਸਿਕਾਰਮੇਵ. ਤਂ ਪਨ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਿਸ੍ਸਕਪਠਮਮਨਸਿਕਾਰਮੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਂ, ਅਯਂ ਇਧ ਆਦਿਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਆਰਮ੍ਭਭਾਵਤੋ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਹਿਤਤਾਯ ਚਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਿਸ੍ਸਕਤਾ ਵਚਨਂ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵਉਪਾਯੇਨਾ’’ਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਆਦਿਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਾਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ. ਕਾਮਞ੍ਚ ਤਾਸਂ ਤੇਨ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿਯੇਵ, ਤਂ ਪਨ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਹਾਨਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਯੋਜਨਤਾਯ ਅਨਧਿਮਾਨਿਕੋਪਿ ਸਮਾਨੋ. ‘‘ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਅਧਿਗਤੋ’’ਤਿ ਮਾਨੋ ਅਧਿਮਾਨੋ, ਸੋ ਯੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ ਅਧਿਮਾਨਿਕਾ, ਤੇਸਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਾਧਿਗਮੇਨ ਅਧਿਮਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਤਦਵਸਾਨੋ ਚ ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਪਹਾਨਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਥਾਪਨਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਮਾਨਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਆਦਿਮੇਵ ਨੁ ਖੋ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਅਨਭਿਸਮੇਤਾਵੀ ਵਿਯ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਧਿਮਾਨੇ ਠਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਮਾਨਿਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸੋਤਿ ਥੇਰੋ. ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਗਵਤਾ ਏਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਸ੍ਸ ਵਿਵੇਚਨਤ੍ਥਾਯ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ.
੮੨. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਸਯੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਦਿਟ੍ਠੀਨਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਨਿਦਸ੍ਸਨਮੇਤਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਨੁਸਯਨਭੂਮਿਪਿ ਸਮੁਦਾਚਰਣਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਖਨ੍ਧਾ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਚੇਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ ਤਿਆਦਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਮਮ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਆਰਬ੍ਭ. ਅਭਿਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਏਵ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਦਿਦਂ ਚਕ੍ਖਾਦਿਸਙ੍ਗਹਂ ਰੂਪਂ, ਸਹਬੁਦ੍ਧਿਨਿਬਨ੍ਧਨਤਾਯ ਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ, ਸੁਖਾਸੁਖਂ ਏਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯਤੀਤਿ ਸੋ ਲੋਕੋ. ‘‘ਸੋਏਵਾਹਂ ਪੇਚ੍ਚ ਪਰਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤਥਾਭਾਵੇਨ ਨਿਚ੍ਚੋ, ਥਿਰਭਾਵੇਨ ਧੁਵੋ, ਸਬ੍ਬਦਾਭਾਵਿਤਾਯ ਸਸ੍ਸਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਤਾਯ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਥਮੇਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਾਨਾ ਕਰੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ, ਵਿਸੇਸੋ. ਜਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਯੇ ਹਿ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਾ ਸਮਾਨਾਵਤ੍ਥਾ, ਤੇ ਉਪ੍ਪਾਦਸਙ੍ਖਾਤਵਿਕਾਰਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਞ੍ਞਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਸੇਵਿਤਾਤਿ ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਾ. ਏਤੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਭਾਵਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸਯਤ੍ਥਂ ਵਿਸੇਸੇਤਿ. ਥਾਮਗਤਾਤਿ ਥਾਮਭਾਵਂ ਉਪਗਤਾ. ਏਤੇਨ ਅਨੁਸਯੇ ਸਭਾਵਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਥਾਮਗਮਨਨ੍ਤਿ ਚ ਕਾਮਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੋ ਸਭਾਵੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਥਾਮਗਤੋ ਅਨੁਸਯੇ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੨੧). ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਨੀਤਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਨਯਵਸੇਨ ਨ ਪਟਿਵਿਨੀਤਾ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਹਿ ਥਾਮਗਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਤੇਸਂ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਤੇਸਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪ੍ਪਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾਵ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਵਤ੍ਥਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ.
ਤਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਭੇਦਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਯਂ ਤਂ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਚੇਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪਭੇਦਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਏਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਨ ਹੋਤਿ ਮਮ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਤਾਵਕਾਲਿਕਾਦਿਭਾਵਤੋ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਸੋ ਨ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਏਸੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪਭੇਦੋ ਅਹਮ੍ਪਿ ਨ ਅਸ੍ਮਿ, ਅਹਨ੍ਤਿ ਸੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਮਾਨਵਤ੍ਥੁਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਜੇਗੁਚ੍ਛਾਦਿਭਾਵਤੋ. ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਪਿ ਨ ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਤਸਭਾਵਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਅਭਾਵਤੋ ਮਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ.
ਤਣ੍ਹਾਵ ਮਮਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਗਾਹੋ. ਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ਪਪਞ੍ਚੇਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤੇ ਸਂਸਾਰੇ ਚਿਰਾਯਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚੋ. ਯਥਾ ਵੁਤ੍ਤਪਭੇਦਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਸਤਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਪਭੇਦਂ. ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁਕਾਭਾਵਵਿਭਾਵਨੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਰਤੋ ਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦਿਟ੍ਠੇਕਟ੍ਠਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠਾ. ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਪਠਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਹਜੇਕਟ੍ਠਾ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ, ਨ ਮਾਨੋ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾ. ਯਥਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਸੁਭਾਨਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਆਕਾਰੇਨਾਤਿ ਰੁਪ੍ਪਨਾਦਿਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਆਕਾਰੇਨੇਵ. ਗਯ੍ਹਮਾਨਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਹਿ. ਤੇਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਆਕਾਰੇਨ. ਨੇਵਤ੍ਥਿ ਯਥਾਭੂਤਦਸ੍ਸਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾ ਪੁਨ ਤਥਾ ਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ.
ਨ ਆਦਿਮਨਸਿਕਾਰੇਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਮਾਨਿਕਾਨਂ ਪਨ ਅਧਿਮਾਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਿਭਜਨ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਮਾਨਿਕਾਨਂ ਝਾਨਾਨਿ ਅਸਲ੍ਲੇਖਭਾਵੇਨ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ. ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਕਾਰਕਭਾਵਤੋ. ਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂ ਪਹੀਨਾਧਿਮਾਨਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ. ਨ ਅਟ੍ਠਾਨਨਿਯੋਜਕੋ ਸਪ੍ਪਾਯਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਨਿਯੋਜਨਤੋ.
ਥੇਰੋ ‘‘ਯਦਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਘੋ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਤਤ੍ਥ ਵਾਸੀਨਂ ਆਗਤਾਗਤਾਨਂ ਇਧ ਇਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਉਦਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਪਹਿਤੋਪਿ ਨ ਗਤੋ ਨ ਅਗਾਰਵੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਮੇਵ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵੁਡ੍ਢਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਪਾਹੇਸਿ. ਕਿਮੇਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਣਾਯ ਅਕਰਣਂ ਨਾਮ ਕਿਮੇਤਨ੍ਤਿ ਕਰਣੇ ਆਦਰਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਾਤੀਤੋਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਏਵ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਾਤੀਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪੇਸਲਾ ਪੇਸਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਤਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਮਾਪਨਾਦਿਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਕਾਸਿ.
ਤਾਦਿਸੋਵਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸਦਿਸੋਵ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਏਵ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਾਤੀਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਦੁਮਗੁਮ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਮਲਸਣ੍ਡਂ. ਪਾਸਾਦਂ ਪਾਵਿਸਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਓਲੋਕਨੇਨਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵੋ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤਿਸ੍ਸਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਕਿਰ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਦਾ ‘‘ਸਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਬੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਪੀਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਮਯੇ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨ, ਇਧ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਠਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਾਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਪਿ ਨਾਹੋਸਿ. ਗੁਣਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨਾਦੀਸੁ ਵਿਵਰਦਾਨਾਦਿਨਾ ਗੁਣਂ ਜਾਨਾਤਿ ਵਿਯ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਨ ਜਾਨਿਤ੍ਥ ਆਗਨ੍ਤੁਕਵਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਕਰਣਤੋ. ਸਤ੍ਥੁਆਣਾਵਿਲਙ੍ਘਿਨੀ ਕੀਦਿਸੀ ਸਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਤਿਕਾ? ਕਤਿਕਾ ਚ ਨਾਮ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਵਿਰੋਧੇਨ ਅਨੁਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ, ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿ ਮੇ ਸਂਵਾਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਕਾਸੇ ਅਬ੍ਭੁਕ੍ਕਮਿ.
ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲੇਖੇਨ ਵਿਹਰਾਮੀਤਿ ਯੋ ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਯਂ ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਿਧਾਨਂ ਕਿਲੇਸੇ ਸਲ੍ਲੇਖਤਿ, ਤੇਨ ਸਲ੍ਲੇਖੇਨ ਅਹਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ ਅਧਿਮਾਨਵਸੇਨ ਏਵਮਸ੍ਸ ਏਵਂ ਭਵੇਯ੍ਯ ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਂ ਅਧਿਮਾਨਿਕਸ੍ਸ ‘‘ਯਥਾਵਿਭਙ੍ਗਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਲ੍ਲੇਖੋ’’ਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਚ ਕਿਲੇਸੇ ਲਿਖਤੀਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਤਦੁਪਾਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਲ੍ਲੇਖਪਟਿਪਦਾ. ਯਂ ਪਨ ਝਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਝਾਨਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਮਗ੍ਗਪਾਦਕਂ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਝਾਨਧਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਪਞ੍ਚਕਜ੍ਝਾਨਧਮ੍ਮਵਸੇਨ. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਝਾਨਂ ਏਕਾਵਜ੍ਜਨਤਾਯ ਏਕਵੀਥਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਕਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਯਥਾਸਕਂ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਭੇਦਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਮਕਾਰਣਦ੍ਵਯਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਝਾਨਧਮ੍ਮਵਸੇਨ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਕਾਰਣਦ੍ਵਯਵਸੇਨੇਵ.
ਤੇਸਂ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ, ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਸੁਖੁਮਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨੀਤਿ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਤਾਨਿ ਝਾਨਾਨਿ ਸਨ੍ਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਨ੍ਤਾ ਏਤੇ ਵਿਹਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪੀਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਂ.
੮੩. ਸੋਤਿ ਅਧਿਮਾਨਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕੋ ਤਾਪਸਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਦਿਕੋ ਨ ਹਿ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਮਾਨਿਕੋ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਨ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਇਤਰੋ ਅਵਿਸਯਤਾਯ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਲ੍ਲੇਖਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ, ਅਵਿਹਿਂਸਕਤਾਦੀਹਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ.
ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਨ ਤਥਾ ਲੋਕਿਯਾ ਅਵਿਹਿਂਸਾਦਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਥਂ ਅਵਿਹਿਂਸਾਦਯੋ ਏਵ ਸਲ੍ਲੇਖਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਇਤਰਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਚੋਦਕੋ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਤਰੋ ਕਾਮਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਸਭਾਵਾ, ਵਟ੍ਟਪਾਦਕਤਾਯ ਪਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਲ੍ਲੇਖਪਟਿਪਦਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਵਿਹਿਂਸਾਦਯੋ ਪਨ ਵਿਵਟ੍ਟਪਾਦਕਾ ਸਲ੍ਲੇਖਪਟਿਪਦਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਾਦਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਮਿਨਾਯੇਵ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸਦੀਪਕੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਯਥਾ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਕਾਰਜਾਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤਰਤਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨਨੁ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਆਗਤਂ, ਨ ‘‘ਸਰਣਗਤੋ’’ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਰਣਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੭੯) ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਤਿਸਰਣਂ ਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਅਧਿਸੀਲਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ.
ਵਿਹਿਂਸਾਦਿਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਯਦੇਤਂ ਵਿਹਿਂਸਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਦਾਮ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਿਂਸਾਦਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਅਨ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨਂ ਆਦਿਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਞ੍ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਥਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾ ਕਮ੍ਮਪਥਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੇ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ.
ਪਾਣਨ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰਤੋ ਸਤ੍ਤਂ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਤਿਪਾਤੇਨ੍ਤਿ ਸਰਸੇਨੇਵ ਪਤਨਸਭਾਵਂ ਅਤਿਚ੍ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ. ਆਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਸਲ੍ਲੇਖਤੀਤਿ ਸਮਂ ਲੇਖਤਿ, ਪਜਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾ ਏਸਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਿਯਸੁਞ੍ਞਕਰਣਤੋ ਪਿਸੁਣਾ, ਪਿਸਤਿ ਪਰੇ ਸਤ੍ਤੇ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਵਾ ਪਿਸੁਣਾ. ਫਰੁਸਾਤਿ ਲੂਖਾ, ਨਿਟ੍ਠੁਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਰਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਰਹਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਹਿਤਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਵਿਪਰੀਤਾ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਪਾਪਿਕਾਤਿ ਲਾਮਿਕਾ. ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਤਾਯ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਗਰਹਿਤਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿਵਤ੍ਥੁਕਾਯਾਤਿ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਹ. ਨਤ੍ਥਿਕਭਾਵਾਭਿਨਿਵੇਸਨਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਪਥਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾ. ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾ’’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਰਾਯਕਰਤ੍ਤਾ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹਿਸ੍ਸਾ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਸੋਭਨਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪਸਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਸੁਭਾਦੀਸੁ ਸੁਭਾਦਿਆਕਾਰਗ੍ਗਹਣਤੋ ਅਯਾਥਾਵਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਅਯੋਨਿਸੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਕੁਸਲਾਤਿ ਅਯਾਥਾਵਾਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਅਯਾਥਾਵਾ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਵਾਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਯਾਥਾਵਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਵਾਚਾਤਿ ਚੇਤਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਥਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾਸਤਿ ਚ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਤੀਤਾਨੁਸ੍ਸਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ‘‘ਅਤੀਤਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਲੋਕੇ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਂ ਮੇ ਪਹੂਤਂ ਧਨਂ ਅਹੋਸਿ, ਤਂ ਪਮਾਦਵਸੇਨ ਪਨ ਬਹੁਂ ਖੀਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤਿਪਤਿਰੂਪਕੇਨਾਤਿ ‘‘ਚਿਰਕਤਮ੍ਪਿ ਚਿਰਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਸਰਿਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਤਿਰੂਪਕੇਨ. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਕੋਧਵਸੇਨ ਵਾ ‘‘ਅਕ੍ਕੋਚ੍ਛਿ ਮਂ ਅਵਧਿ ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਪ. ੩) ਉਪਨਯ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਰਾਗਵਸੇਨ ਵਾ ‘‘ਯਾਨਿਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਹਸਿਤਲਪਿਤਕੀਲ਼ਿਤਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੭.੫੦) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੁਭਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਵਾ ‘‘ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਤ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਉਪਾਯਚਿਨ੍ਤਾਵਸੇਨਾਤਿ ਖਿਪ੍ਪਜਾਲਕੁਮਿਨਾਦੁਹਲਾਦਿਉਪਕਰਣਸਂਵਿਧਾਨਾਦੀਸੁ ਯੁਤ੍ਤਿਚਿਨ੍ਤਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਾਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ‘‘ਸੁਕਤਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਕਾਰੇਨ ਮੋਹੋ ਅਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਅਸਿਵੇ ਸਿਵਾ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਵਿਯ ਞਾਣਵੋਹਾਰੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਂਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਭੇਦਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪੇਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਤਰਂ ਪਨ ਝਾਨਾਦਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾਵ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਰੂਪਾਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਵਟ੍ਟਤੋ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਸਮਾਨਾ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਨੋ. ਪਕਤਿਪੁਰਿਸਨ੍ਤਰਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਾਯਂ, ਗੁਣਵਿਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਕਤ੍ਤਨਿ ਅਵਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਲੋਕਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪਤਾਸਂਯੁਜ੍ਜਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯਂ ਵਾ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਿਨੋ. ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਤਾਯ ਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਾਪਿਕਾ. ਅਯਾਥਾਵਤਾਯ ਵਿਪਰੀਤਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਸਮਾਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ‘‘ਮਯਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਫਲਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿਪਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਪਕ੍ਖਿਕਾਨੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਨ ਫਲਧਮ੍ਮੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਤੋ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋ. ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਲ੍ਲੇਖਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ.
ਯਦਿ ਨੀਵਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੀਣੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾ. ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਉਦ੍ਧਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਦ੍ਦਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਉਦ੍ਧਤਾ’’ਤਿ. ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਆਦਿਨਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਭਾਵਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤਾ. ਉਪਨਾਹਨਸੀਲਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨਸੀਲਾ. ਇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਉਸੂਯਨ੍ਤਿ. ਸਠਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਠਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਵੇਦਨਕਾ. ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਯਥਾਭੂਤਵਾਦਿਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਭਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਨੀਕਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਨ ਕੋਧਨਾ ਅਕ੍ਕੋਧਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਪਟਿਪਕ੍ਖਨਯੇਨ.
ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਚੋ ਏਤੇਸੁ ਵਿਪ੍ਪਟਿਕੂਲਗ੍ਗਾਹਿਤਾਯ ਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਗਾਹੇਸੂਤਿ ਦੁਬ੍ਬਚਾ. ਤੇ ਪਨ ਵਚਨਕ੍ਖਮਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਤ੍ਤੁਂ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਹੀਨਾਚਾਰਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਪਕਤਾਯ ਪਾਪਕਾ. ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਵਸੇਨ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਵਸੇਨ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਿਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨਅਸਤਂ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਨਿ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨਾਹ ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਏਤੇਸਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ‘‘ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿ ਅਪ੍ਪਂ ਸੁਤਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾ, ਸੁਤੇਨ ਅਨੁਪਪਨ੍ਨਾ. ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ ਅਯਂ ਅਪ੍ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੧) ਵਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਰਮ੍ਭਨਤੋ ਕੁਚ੍ਛਿਤਾ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਓਸੀਦਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖੇਤਿ ਕੁਸੀਤਾ ਦ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਤ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਆਰਦ੍ਧਂ ਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਮੁਟ੍ਠਾ ਨਟ੍ਠਾ ਸਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀ. ਦੁਟ੍ਠਾਤਿ ਦੂਸਿਤਾ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਦੂਸਿਤਭਾਵੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਵਿਨਾਸਿਤਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਟ੍ਠਪਞ੍ਞਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਞ੍ਞਾਯ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਬ੍ਬਚਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾਪਰਿਵਾਰਾਹਿ ਇਧ ਸਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਭਾਰਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਧ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਭਾਰੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯੁਤ੍ਤਿਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪੋਰਾਣਾਨਂ ਆਣਾ’’ਤਿ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿ ਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਂ, ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਯਥਾਗਹਿਤਦਿਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਆਮਸਨਤੋ ਪਰਾਮਾਸੀ. ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਥਿਰਗ੍ਗਾਹਗ੍ਗਾਹੀ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀਤਿ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਕੋ. ਕੁਮ੍ਮੋਵਾਤਿ ਯਥਾ ਕਚ੍ਛਪੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਦਾਦਿਕੇ ਅਙ੍ਗੇ ਕੇਨਚਿ ਘਟ੍ਟਿਤੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਪਾਲੇਯੇਵ ਸਮੋਦਹਤਿ, ਨ ਬਹਿ ਨੀਹਰਤਿ, ਏਵਮਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਨ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਤਵ ਗਾਹੋ, ਛਡ੍ਡੇਹਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਦਯੇ ਏਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਦਤਿ. ਕੁਮ੍ਭੀਲਗ੍ਗਾਹਨ੍ਤਿ ਸਂਸੁਮਾਰਗ੍ਗਾਹਂ. ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾ ਸਂਸੁਮਾਰਾ ਗਹਿਤਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ.
੮੪. ਏਵਂ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਅਵਿਹਿਂਸਨਾਦੀਹਿ ਚਤੁਅਧਿਕਚਤ੍ਤਾਲੀਸਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਵਿਹਿਂਸਾ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ? ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਮੂਲਭਾਵਤੋ. ਅਵਿਹਿਂਸਾਤਿ ਹਿ ਕਰੁਣਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਸਾ ਚ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਮੂਲਕਾਰਣਂ ਪਰੂਪਘਾਤਲਕ੍ਖਣਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾ ਓਰਮਾਪਨਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਪਰੂਪਘਾਤਲਕ੍ਖਣੋ, ਤਥਾ ਪਰੇਸਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਾਵਹਰਣਂ, ਸਤ੍ਤਿਪ੍ਪਹਾਰਤੋਪਿ ਧਨਸ੍ਸਾਵਹਾਰੋ ਗਰੁਤਰੋਤਿ. ਤਥਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਗਬ੍ਭਧਾਰਣਾਦਿਦੁਕ੍ਖਾਵਹਨਤੋ, ਪਰਦਾਰਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਰੇਸਂ ਵਿਸਂਵਾਦਨਭੇਦਨਮਮ੍ਮਘਟ੍ਟਨਾਨਂ ਪਰੂਪਘਾਤਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ ਏਵ, ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਅਤ੍ਥਗ੍ਗਾਹਾਪਨਤੋ ਅਨਤ੍ਥੁਪ੍ਪਾਦਨਤੋ, ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦਿਹੇਤੁਤੋ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਹੇਤੁਤੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਹੇਤੁਤੋ ਪਰੂਪਘਾਤਲਕ੍ਖਣਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਧਮ੍ਮਿਕਪਟਿਞ੍ਞੋਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਰੇ ਚ ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੋਜੇਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਇਤਰੇ. ਵਿਹਿਂਸਲਕ੍ਖਣਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾ ਓਰਮਾ ਅਵਿਹਿਂਸਲਕ੍ਖਣਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਬਲਵਕਾਰਣਂ. ਸੀਲਪਦਟ੍ਠਾਨੋ ਚ ਸਮਾਧਿ, ਸਮਾਧਿਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤਾ ਅਵਿਹਿਂਸਾ. ਅਪਿਚ ਉਲ਼ਾਰਜ੍ਝਾਸਯਾਨਂ ਨਿਸਮ੍ਮਕਾਰੀਨਂ ਧੀਰਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਾਨਂ ਸੀਲਂ ਵਿਯ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਪਿ ਪਰੇਸਂ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਾਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਰੁਣਾ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਸਾ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ‘‘ਅਵਿਹਿਂਸਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ. ਤਤੋ ਇਦਂ ਗੁਣਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤਂ ਸੀਲਂ, ਏਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਟ੍ਠ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਗਹਿਤਾ. ਤੇਸਂ ਵਿਸੋਧਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਏਵਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਨੀਵਰਣਵਿਵੇਕੋ ਗਹਿਤੋ, ਆਦਿਤੋ ਨੀਵਰਣਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣੇ ਗਹਿਤਾਗਹਿਤਕਾਰਣਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਕੋਧਸ੍ਸ ਪਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਤੋ ਭੇਦੋ ਵਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੭੧) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੋਧਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਲ੍ਲੇਖਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਤੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਗਹਿਤਾ. ਸਾ ਚ ਸੁਬ੍ਬਚਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਤਾਹਿ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਾ ਗਹਿਤਾ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੋਵਚਸ੍ਸਤਾਦਿਗੁਣਸ੍ਸ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ. ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਦੂਰਤੋ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਲ੍ਲੇਖਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਸਲ੍ਲੇਖਾਕਾਰਾਨਂ ਗਹਣਪਯੋਜਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੀ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਯੋਗਤੋ ਸਲ੍ਲੇਖਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਪਿ ਬਹੂਪਕਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸਪਿ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾਦੀਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਨੁਵਿਧਿਯਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਅਨੁਵਿਧਾਨਾ. ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਸਰਣਗਮਨਂ ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੀਲਂ ਕਾਯੇਨ ਸਮਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਸਲ੍ਲਹੁਕਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਥਾਰੂਪਕੁਸਲਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਨ ਸਭਾਵਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਞਾਯਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
੮੫. ਹਿਤਾਧਿਗਮਾਯਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਹਿਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਾਯ ਏਵ ਵਾ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਏਕਨ੍ਤਹਿਤਤ੍ਤਾ ਹਿਤੋ ਨਾਮ. ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਕਮਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਰਿਕ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਕਮਨਾਯ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨੁਪਾਯਸਂਵਿਧਾਨੇਨ ਅਵਿਹਿਂਸਾ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ. ਸੁਖੇਨੇਵਾਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨੇਵ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਅਵਿਹਿਂਸਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ. ਸਬ੍ਬਪਦਾਨੀਤਿ ਸੇਸਾਨਿ ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਪਦਾਨਿ.
੮੬. ਅਕੁਸਲਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਅਜਨਕਾ ਨਾਮ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਾਕਮਤ੍ਤਦਾਯਿਨੋ, ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਵਿਪਾਕਜਨਕਾ, ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਿਤੁਂ ਅਲਦ੍ਧੋਕਾਸਾ ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਾਦਯੋ ਵਾ ਅਜਨਕਾ. ਜਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਅਕੁਸਲਜਾਤਿਵਸੇਨ. ਅਧੋਭਾਗਙ੍ਗਮਨੀਯਾਤਿ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾ. ਏਵਂਨਾਮਾਤਿ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਭਾਵਂ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤਿ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਤਂਸਭਾਵਾਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪਾਕਕਾਲੇ ਅਨਿਟ੍ਠਾਕਨ੍ਤਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ, ਇਧ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਅਜਨਕਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਹਗਤਧਮ੍ਮਾ, ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ. ਸਬ੍ਬੇ ਅਕੁਸਲਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਿਂਸਮੇਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇ ਸਬ੍ਬੇ ਅਕੁਸਲਾ ਉਪਮਾਭੂਤਾ. ਵਿਹਿਂਸਾ ਹਿ ਉਪਮੇਯ੍ਯਂ. ਸਬ੍ਬੇ ਕੁਸਲਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਵਿਹਿਂਸਾਨਂ ਉਪਮੇਯ੍ਯਤਾ, ਤਦਵਸੇਸਾਨਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪਮਾਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਕੁਸਲਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲੇਨ ਇਤਰੇਨ, ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਪਟਿਵਿਰਤਿਆਦਿਕੁਸਲੇਨ ਇਤਰੇਨ ਉਪਮੇਤਬ੍ਬਂ.
੮੭. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨੇਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਨੇ. ਪਰਿਤੋ ਲਿਮ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨ ਪਲਿਪਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਹਾਕਦ੍ਦਮਂ, ਤਂ ਪਨ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰਮ੍ਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਕਦ੍ਦਮੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਲਿਪਂ ਵਿਯ ਪਲਿਪਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਨ ਉਪਮੋਪਮੇਯ੍ਯਸਂਸਨ੍ਦਨਨਯੇਨ ਏਤ੍ਥ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਦਸ੍ਸ ਵਾ ਅਪਲਿਪਨ੍ਨਭਾਵੋ, ਸੋ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਉਪਮੇਯ੍ਯੇਪਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਆਦਯੋ ਕਥੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਗਵਾਯੇਵ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਰਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪਮਾਯ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਤਾਵਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ, ਸਾਵਕਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਵਿਸੇਸਾਨਮ੍ਪਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦੇਸਨਾ ਸਤ੍ਥੁਯੇਵ ਦੇਸਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇਹਿ ਦੇਸਿਤਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਮੇਵ, ਤੇਸਂ ਦੇਸਨਾਯ ਲਦ੍ਧਵਿਸੇਸਾਪਿ ਅਰਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤਾਯੇਵਾਤਿ.
ਅਨਿਬ੍ਬਿਸਤਾਯਾਤਿ ਅਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਤਾਯ. ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਵਿਨਯਤਾਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਿਨਯਾਨਂ ਸਾਦਰਂ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਭਾਵੇਨ. ਤੇ ਪਨ ਵਿਨਯਾ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਨੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ? ‘‘ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਿਂ ਪਨ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪਲਿਪਪਲਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸੋ ਵਤ ਚੁਨ੍ਦਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥੋ ਉਪਮੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਰਸ੍ਸ ਵਿਹਿਂਸਾਚੇਤਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਦਂ ਯੋ ਅਵਿਹਿਂਸਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਪਰੋ ਅਵਿਹਿਂਸਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦੇਸਨਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਂ ਯਾ ਏਸਾ ਵਿਹਿਂਸਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਹਿਂਸਕਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਿਹਿਂਸਾਪਹਾਨਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵਯਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵ ਅਵਿਹਿਂਸਾਯ ਵਿਹਿਂਸਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਮਾਹ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤੇਸੁ ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਪਦੇਸੁ.
੮੮. ਏਵਨ੍ਤਿ ਦੇਸਿਤਾਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖਸ੍ਸ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖ੍ਵੇਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਯਾਯੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੧; ਪਾਰਾ. ੩-੧੦) ਵਿਯ ਪਰਿਯਾਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਾਰਣਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਲ੍ਲੇਖਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਉਪਸਂਹਰਣਵਸੇਨ ਹਿਤਂ ਏਸਨ੍ਤੇਨ. ਕਰੁਣਾਯ ਵਸੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੇਨ. ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਚ੍ਚਾਤਿ ਪਰਿਤੋ ਇਤ੍ਵਾ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾ ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਝਾਯਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਾਣੇਨ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਪਮਾਦਕਾਰਣੇਨ ਮਾ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਹਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਮ੍ਪਿ ਪਮਾਦੋਤਿ. ਵਿਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇਤਿ ਸਤ੍ਤਅਸਪ੍ਪਾਯਾਦਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚ ਪਰਿਯਾਯਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਸਾਸਨਗੁਣਾ ਇਧੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਝਾਯਥ, ਮਾ ਪਮਾਦਤ੍ਥਾਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਸਾਸਨੀ’’ਤਿ.
ਸਲ੍ਲੇਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.