੧੪. ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਹਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਮੂਲਪਰਿਯਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਭੇਦੇਨ ਤਿਵਿਧਾ. ਤੇਸੁ ਕੁਸਲਾਨਂ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਲੋਭਾਦਯੋ ਚ ਹੇਤੂ, ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਲੋਭਾਦਯੋ ਚ ਹੇਤੂ, ਅਬ੍ਯਾਕਤੇਸੁ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਯਥਾਸਕਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਇਤਰੇਸਂ ਭਵਙ੍ਗਮਾਵਜ੍ਜਨਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰਾਦਿ ਚ ਹੇਤੂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਏਵ ਸਮਵਰੁਲ਼੍ਹੋ, ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮਞ੍ਞਨਾਨਂ ਹੇਤੁਭਾਵੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ. ਮਞ੍ਞਨਾਸੁ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਮਞ੍ਞਨਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਹੇਤੁ. ‘‘ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਤਣ੍ਹਾ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੫੨) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਾਨਮਞ੍ਞਨਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਲੋਭੋ ਹੇਤੁ ਕੇਵਲਂ ਸਂਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਨਾਯ ਏਕਤ੍ਤਨਯਾਦੀਨਂ ਅਯਾਥਾਵਗ੍ਗਾਹੋ ਹੇਤੁ, ਅਸ੍ਸੁਤਭਾਵੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਸ੍ਸ ਹੇਤੁ, ਸੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਨਸੀਲਤਾਯ, ਸਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦਤਾਯ, ਸਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤਤਾਯ ਹੇਤੁ, ਸਬ੍ਬਾ ਚਾਯਂ ਹੇਤੁਪਰਮ੍ਪਰਾ ਪਥਵੀਆਦੀਸੁ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਮਞ੍ਞਨਾਨਂ ਹੇਤੁ, ਸੇਕ੍ਖਾਰਹਾਦਿਭਾਵਾ ਪਨ ਮਤ੍ਤਸੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਚ ਮਞ੍ਞਨਾਭਾਵਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ. ਅਯਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਹਾਰੋ.