੨੮. ਕਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯੯. ਵਗ੍ਗੇਨ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਗ੍ਗੇਨ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਞ੍ਚਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਗ੍ਗੇਨ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਰਣੀਯਂ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਵਗ੍ਗੋਤਿ ਚ ਸਮੂਹੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਚ ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦਿਕਰਣੀਯਾਦੀਸੁ ਯਾਵਤਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵੇਨ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦਾਨਾਹਰਣੇਨ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨੇਨ, ਤੇਸੁ ਏਕੇਨਾਪਿ ਵਾ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ‘‘ਉਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਮ੍ਮੇ ਏਕਾਯ ਉਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੩੮੭) ਏਕਾਯੇਵ ਞਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਥਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਞਤ੍ਤੀਹਿ ਏਕਾਯੇਵ ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ, ਤਥਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹੀਤਿ ਆਗਤਾਯ ਚ ਤਥਾ ਹਾਪਨਅਞ੍ਞਥਾਕਰਣਭਾਵੇਨ ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇ ਚ ਕਮ੍ਮੇ ਆਗਤਾਯ ਚ ਅਕਮ੍ਮਾਰਹਸ੍ਸ ਤਜ੍ਜਨੀਯਪਬ੍ਬਾਜਨੀਯਪਟਿਸਾਰਣੀਯਨਿਯਸ੍ਸਤਿਵਿਧਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਾਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਰਣਵਸੇਨ, ਕਮ੍ਮਾਰਹਸ੍ਸ ਚ ਵਿਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਕਰਣਵਸੇਨ ਆਗਤਾਯ ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਪਰੀਤਾ ਚ ਪਾਲ਼ਿ, ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਆਗਤਾ ਚ ਪਾਲ਼ਿ, ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸਤਿਵਿਨਯਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਪਟਿਞ੍ਞਾਕਰਣਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਾਤਸ੍ਸਪਾਪਿ- ਯਸਿਕਾਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਲਾਭਕਰਣਵਸੇਨ ਆਗਤਾ ਚ ਪਾਲ਼ਿ, ਤੇਨ ਕਰਣੀਯਂ ਅਪਲੋਕਨਞਤ੍ਤਿਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਕਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ. ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮਗ੍ਗੋ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਧਮ੍ਮੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਪਾਲ਼ਿ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਕਤਂ ਵਾਤਿ ਧਮ੍ਮਿਕਂ. ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਂ ਅਧਮ੍ਮਿਕਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਂਯੇਵਾਤਿ ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪੂਰਣਂ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਧਮ੍ਮਿਕਂ. ਸੇਸਕਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਭਵਨਂ ਲਕ੍ਖੀਯਤੀਤਿ ਸੇਸਕਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਭਾਵਲਕ੍ਖਣੇ ਸਤ੍ਤਮੀ. ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਕੁਪ੍ਪਾਨਂ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ.
੨੦੦. ਇਦਾਨਿ ਯਦਿਦਂ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਯੇਹਿ ਸਙ੍ਘੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤੇਸਂ ਪਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤੁਵਗ੍ਗੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚਤ੍ਵਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਗ੍ਗੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਦਸਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਿਕੋਤਿ ਦਸਨ੍ਨਂ ਵੀਸਤਿਯਾ ਚ ਵਗ੍ਗਭੇਦਵਸੇਨ ਦਸਵੀਸਤੀਨਂ ਵਗ੍ਗੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਣਿਕੋ ਸਕਤ੍ਥੇ. ਵੀਸਤਿਯਾ ਵਗ੍ਗੋ, ਅਤਿਰੇਕੇਨ ਸਹਿਤੋ ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
੨੦੧-੨. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਯਮੇਤਿ ‘‘ਚਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਬ੍ਭਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਪਵਾਰਣਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਵਗ੍ਗੋ ਚਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮੇਸੁ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦਯੋ ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤਿਕਿਰਿਯਾਯਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭਾਨਾਦੀਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਦੇਸਸਬ੍ਬੇ ਗਯ੍ਹਤਿ. ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਅਨੁਰੂਪੋ. ਇਤਰੋਤਿ ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੋ ਅਤਿਰੇਕਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੋ. ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬੇ. ਨਨੁ ਚ ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵੇਸਤਿ ਅਤਿਰੇਕਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਗੇਵਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਸੋ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਤਥਾਪਿ ਸੋ ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦਿਨਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ ਊਨਕਤਰੇਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਤਿਰੇਕੇਨ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੨੦੩. ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦਿਕੇਨ ਛਨ੍ਦਾਹਰਣੇਨ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਚਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਪਾਰਾਜਿਕਾਦਿਭਾਵਮਨਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਕਤਿਯਾ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਠਿਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਯੇਸਂ, ਪਕਤੋ ਵਾ ਤਤੋਯੇਵ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਅਵਿਗਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਯੇਸਂ ਤੇਤਿ ਪਕਤਤ੍ਤਕਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਲਦ੍ਧਿਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇ. ਪਰੇਤਿ ਏਕਸੀਮਟ੍ਠਾ ਤਾਦਿਸਾਯੇਵ ਅਞ੍ਞੇ. ਸੇਸੇਪੀਤਿ ਅਵਸੇਸੇ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਾਦਿਕਰਣੀਯੇਪਿ.
੨੦੪. ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਥੁਞਤ੍ਤਿਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸੀਮਾਦਿਵਿਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤੀਸੁ ਪਰਿਸਤੋ ਚ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤੋ ਚ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੁਪ੍ਪਾਕੁਪ੍ਪਭਾਵਂ ਤਤ੍ਥ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਆਦਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤੂ’’ਤਿਆਦਿ ਮਾਹ. ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਸਂਵਾਸਗਣਪੂਰਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਰਹਗਣਪੂਰਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਗਰੁਕਟ੍ਠਗਣਪੂਰਂ ਵਾ ਪਰਿਵਾਸਾਦਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਮ੍ਮਾਰਹੋ ਗਰੁਕਟ੍ਠਤੋ ਅਞ੍ਞੋ, ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤੋ ਪਨ ਗਰੁਕਟ੍ਠੋ ਗਣਪੂਰਕੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਕਤਨ੍ਤਿ ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦਿਨਾ ਕਤਂ.
੨੦੫. ਵਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ ਅਸਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਏਕੋਪਿ ਵਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਤਿ ਪਾਪੇਹਿ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਜੀਵਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯੇ ਸਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਚੇ ਨ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦਿਟ੍ਠਾਵਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ ਇਦਂ, ਨ ਮੇਤਂ ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਵਿ ਕਰੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਸੇਸੋ. ਏਕੋਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਨ ਮੇਤਂ ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੇਸੋ. ਤਤੋਧਿਕਾਤਿ ਤੀਹਿ ਅਧਿਕਾ. ਤੇ ਪਨ ਸਙ੍ਘਤ੍ਤਾ ਪਹੋਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤੁਂ.
੨੦੬. ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ. ਦੁਖਟ੍ਟਿਤੋਤਿ ਵੇਦਨਟ੍ਟੋ. ਨ ਰੂਹਤੀਤਿ ਗਯ੍ਹਤ੍ਤਂ ਨ ਰੋਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੨੦੭. ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕਤ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਏਕਸੀਮਟ੍ਠੋ. ਸਮੋ ਸਂਵਾਸੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਸਂਵਾਸੋ. ਏਕਸੀਮਟ੍ਠੋ ਚ ਸੋ ਸਮਸਂਵਾਸੋ ਚ, ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਚ ਸੋ ਏਕਸੀਮਟ੍ਠਸਮਸਂਵਾਸੋ ਚ, ਸੋ ਚਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯੋ, ਤਸ੍ਸ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਵਿਪਨ੍ਨਸੀਲੋ ਪਕਤਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਰੂਹਤੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਰੁਹਤਿ.
੨੦੮. ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਪਲੋਕਨਾਦਿਕਮ੍ਮਂ. ਪਟਿਕ੍ਕੋਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਵਾਰੇਯ੍ਯ. ਤਿਰੋਕ੍ਖਾ ਕਾਯਸਾਮਗ੍ਗਿਂ ਵਾ ਛਨ੍ਦਂ ਵਾਤਿ ਵਾ-ਸਦ੍ਦਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਿਰੋਕ੍ਖਾਤਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ. ਸੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਨਿਪਾਤੋ, ਅਥ ਵਾ ਅਕ੍ਖਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸਯਤੋ ਤਿਰੋ ਬਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ.
ਕਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.