੪. ਭੋਜਨਵਗ੍ਗੋ
੨. ਗਣਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਾਲੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਗਣਭੋਜਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੦੯) ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ. ਪਦਭਾਜਨੇ ਪਨ ‘‘ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੧੮) ਨਿਮਨ੍ਤਨਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਯਾਚਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਰਿਵਾਰੇ ਏਵ ‘‘ਗਣਭੋਜਨਂ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪਸਵਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤਨਤੋ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੨) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਪਦਭਾਜਨੇ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘‘ਏਕਤੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਚ ਗਹਿਤਭਤ੍ਤਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਯਾਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਚੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਏਕਤੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਏਵ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ, ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਸੁ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਸਮਯਾਭਾਵੋਤਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਸਮਯਾਨਂ ਅਭਾਵੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਸਮਯਲਦ੍ਧਕੇਨ ਸਹ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਸਮਯਲਦ੍ਧਕੋ ਸਯਮੇਵ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੇਸਾਨਂ ਗਣਪੂਰਕਤ੍ਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ ਲਿਖਿਤਂ.
ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਮੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਗਣਭੋਜਨਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ…ਪੇ… ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੧੮) ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਤਤ੍ਥ ‘‘ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਨਿਯਮਵਚਨਂ. ਨ ਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ.
ਗਣਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਪਰਮ੍ਪਰਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮਯਾਤਿ ਪਨ ਨਿਮਨ੍ਤਨਤੋ ਪਸਵਨਤੋ ਭੋਜਨਾਪੇਕ੍ਖਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਭਤ੍ਤਂ ਲਭਤਿ, ਤਮਞ੍ਞੋ ਚੂਪਾਸਕੋ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਘਰੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਸਿ, ਨ ਚ ਤਾਵ ਭਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਚੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ‘‘ਪਰਮ੍ਪਰਭੋਜਨਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਭੋਜਨੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਏਤਂ ਪਰਮ੍ਪਰਭੋਜਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੨੭) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਪਠਮਕਥਿਨਸਦਿਸਾਨਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠੋ.
ਪਰਮ੍ਪਰਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਕਾਣਮਾਤਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤਪੂਰਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਥਾਨੀਤਪੂਵੇਹਿ ਅਤ੍ਥਿਕੇਨ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੀ’’ਤਿ ਅਪਾਥੇਯ੍ਯਾਦਿਅਤ੍ਥਾਯ ਸਜ੍ਜਿਤਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤਿਰੇਕਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਆਰੋਚਨੇ, ਅਸਂਵਿਭਾਗੇ ਚ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ. ਅਥ ਉਗ੍ਗਹਿਤਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਵ. ਅਸਂਵਿਭਾਗੇ ਪਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾ. ਅਚਿਤ੍ਤਕਤਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਜਾਨਨਾਭਾਵੇਨੇਵ, ਨ ਵਤ੍ਥੁਜਾਨਨਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਏਕੇ. ‘‘ਨ ਪਾਥੇਯ੍ਯਾਦਿਅਤ੍ਥਾਯ ਸਜ੍ਜਿਤਭਾਵਜਾਨਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਚੇ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਨ ਵਦਤਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਪੋਰਾਣਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਰੇਕਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਮਂਵ ਅਙ੍ਗਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਰਣਤੋ ਪਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਂ ਇਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਨਿਵਾਰਣਂ, ਅਨਾਰੋਚਨਂ ਵਾ ਛਟ੍ਠਮਙ੍ਗਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ.
ਕਾਣਮਾਤਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਪਠਮਪਵਾਰਣਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਪਵਾਰਣਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਂ. ਤੇਸੁ ‘‘ਅਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ‘‘ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਚੇ, ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਛਕ੍ਕਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੨੩੮-੨੩੯) ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਭੋਜਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਅਭਿਹਟਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਕਤਚੁਣ੍ਣਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਕਾਰੇਨ ਕੁਣ੍ਡਕਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਸਮਪਾਕਭਜ੍ਜਿਤਾਨਂ ਪਨ ਆਤਪਸੁਕ੍ਖਾਨਂ ਵਾ ਕੁਣ੍ਡਕਂ ਵਾ ਯੇ ਕੇਚਿ ਤਣ੍ਡੁਲਾ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਮਪਾਕਭਜ੍ਜਿਤਾਨਂ ਵੀਹੀਨਂ, ਵੀਹਿਪਲਾਸਾਨਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਚੁਣ੍ਣਂ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਤਥਾ ਖਰਪਾਕਭਜ੍ਜਿਤਾਨਂ ਕੁਣ੍ਡਕਮ੍ਪਿ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਭਜ੍ਜਿਤਸਤ੍ਤੁਯੋ ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਕਤੋ ਅਪਕ੍ਕਸਤ੍ਤੁਮੋਦਕੋਪਿ ਪਵਾਰੇਤੀਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਸਚੇ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ.
ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਂਸਂ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਂ, ਖਾਦਿਯਮਾਨਂ ਪਨ ਮਂਸਭਾਵਂ ਨ ਜਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਭੋਜਨਸਾਲਾਯ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਚੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪਾਪੁਣਨਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਅਭਿਹਟਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਕਾਮਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਪਤ੍ਤੇ ਪਨ ਆਰਾਮਿਕਾ ਆਕਿਰਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਸਨਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਙ੍ਘਤੋ ਲਦ੍ਧਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਦੇਤਿ, ਤਞ੍ਚੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨ ਪਵਾਰੇਤਿ, ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਨ੍ਤਿ ਚ, ਵਿਭਾਗੋ ਲਜ੍ਜੀ ਚੇ ਦੇਤਿ, ਤਂ ਸੋ ਨ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਪਵਾਰੇਤੀਤਿ ਚ, ‘‘ਸਮਂਸਰਸਂ ਸਮਚ੍ਛਰਸ’’ਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋ ‘‘ਮਂਸਰਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਮਂਸਸ੍ਸ ਰਸਂ ਮਂਸਰਸ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਤ੍ਤਮਿਸ੍ਸਕਂ ਯਾਗੁਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾਗੁਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਨ ਪਵਾਰੇਤਿ. ‘‘ਭਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯੇਨਾਪੁਚ੍ਛਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਯਾਗੁਮਿਸ੍ਸਕਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਯਾਗੁ ਬਹੁਤਰਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਸਮਸਮਾ ਵਾ. ਭਤ੍ਤਂ ਮਨ੍ਦਂ, ਨ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਯਾਗੁ ਚੇ ਮਨ੍ਦਾ, ਭਤ੍ਤਂ ਬਹੁਤਰਂ, ਪਵਾਰੇਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ. ਕਾਰਣਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦੁਦ੍ਦਸਂ. ‘‘ਭਤ੍ਤਮਿਸ੍ਸਕਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਭਤ੍ਤਂ ਬਹੁਤਰਂ ਵਾ ਸਮਕਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਤਰਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਵਾਰੇਤਿ ਏਵ. ਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਵਾ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਿਸ੍ਸਕਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਭਤ੍ਤਂ ਬਹੁਤਰਂ, ਸਮਕਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਵਾਰੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਤਰਂ ਨ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਫਲਂ ਵਾ ਕਨ੍ਦਮੂਲਾਦਿ ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਮਣਕਪ੍ਪੇਹਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਅਕਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਅਕਾਰਾਪਿਤੇਹਿ ਕਦਲਿਫਲਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ਤਂ ਕਦਲਿਫਲਾਦਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਮਿਸ੍ਸਕਰਸਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਤਾਨਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਭਾਜਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪੁਬ੍ਬੇ ਤੇਸੁ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਪਤ੍ਤੇ ਰਜਂ ਪਤਿਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਭਿਕ੍ਖਾ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਅਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਤੋ ਵਿਨਯਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨੬੫) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਤਮਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਪਨ ਪੁਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਵਮੇਵ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ‘‘ਅਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਕਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਵਮੇਵ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ‘‘ਅਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਕਤਂ, ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦੀਪਿਤਂ. ਅਲਮੇਤਂ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਤੇ ਅਧਿਕਂ, ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਲਚ੍ਛਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਆਹਾਰਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਵਿਕਾਲੇ ਏਵਾਤਿ ਏਕੇ. ‘‘ਪਠਮਕਥਿਨਸਦਿਸਾਨਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠੋ. ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਤੋ. ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਵਾਚਾਯ ‘‘ਅਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਕਰੋਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਅਕਾਰਾਪਨਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਪਠਮਪਵਾਰਣਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਦੁਤਿਯਪਵਾਰਣਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਭੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੪੩) ਮਾਤਿਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਭੋਜਨਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ.
ਦੁਤਿਯਪਵਾਰਣਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ ਕਾਲੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਏਵਂ ਕਿਰ.
ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਸਨ੍ਨਿਧਿਕਾਰਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਦੁਦ੍ਧੋਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ‘‘ਦੁਦ੍ਧੋਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ
ਤਤ੍ਥ ਅਚ੍ਛੋਦਕਂ ਵਾ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਵਾ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਨੇਹਭਾਵੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੩) ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਪਾਲੇਨ ਪੀਤੋ ਸ੍ਨੇਹੋ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਸਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਅਵਿਜਹਿਤਂ. ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਮਵਿਜਹਿਤਮੇਵ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਜਨੇਤੀ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ, ਤਂ ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੫੫) ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪੁਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕਿਚ੍ਚਾਭਾਵਤੋ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸਨ੍ਨਿਧਿਕਾਰਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਪਣੀਤਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਤੇਸਂ ਮਂਸਞ੍ਚ ਖੀਰਦਧੀਨਿ ਚ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਨ ਪਨ ਕਪ੍ਪਿਯਖੀਰਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਖੀਰਾਦੀਨਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਚ, ‘‘ਮਹਾਨਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਘਵਸੇਨ ਪਵਾਰਿਤੇ ਭੇਸਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਸਪ੍ਪਿਆਦਿਭੇਸਜ੍ਜਪਞ੍ਚਕਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ ਚੇ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਭੇਸਜ੍ਜਕਰਣੀਯੇਨ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੨੬੧) ਚ ਲਿਖਿਤਂ.
ਪਣੀਤਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਦਨ੍ਤਪੋਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮੁਖੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ. ‘‘ਚਿਞ੍ਚਾਦਿਪਤ੍ਤੇਸੁ ਭੂਮਿਯਂ ਅਤ੍ਥਤੇਸੁ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕਲ੍ਲਖੇਤ੍ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਸਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸਪ੍ਪਦਟ੍ਠਂਯੇਵ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਦਟ੍ਠਂ ਵਿਸੇਸੇਤਿ. ਸਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚ ਲਿਖਿਤਂ.
ਦਨ੍ਤਪੋਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਭੋਜਨਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.