੨. ਏਲ਼ਕਲੋਮਵਗ੍ਗੋ

੧. ਕੋਸਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਕੋਸਿਯਂ ਏਕਤੋ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਭੋ ਵਾ ਏਕਤੋ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਚੇ, ‘‘ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਸਯਂ ਕਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਉਭੋਹਿ ਚੇ ਕਤਂ, ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਮੇਵ.

ਕੋਸਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਥਾ ਪਠਮੇ ‘‘ਏਕੇਨਪਿ ਕੋਸਿਯਂਸੁਨਾ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕੋਸਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਇਧ ‘‘ਏਕੇਨਪਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਮਿਸ੍ਸਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਾਭਾਵਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਿਸ੍ਸਭਾਵੇ ਸਤਿਪਿ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਰੂਪਕਂ ਚੇ, ‘‘ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਦ੍ਵੇਭਾਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਯਥਾ ਤੁਲਾਧਾਰਣਾਯ ਕਾਲ਼ਕਾਧਿਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਭਾਗਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ. ‘‘ਏਕਸ੍ਸਾਪਿ ਕਾਲ਼ਕਲੋਮਸ੍ਸ ਅਤਿਰੇਕਭਾਵੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਤੁਲਾਧਾਰਣਾਯ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤੁਲਾਯ ਧਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੇਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਲੋਮਂ ਤਤ੍ਥ ਪਤੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਅਕਿਰਿਯਾ, ਸਨ੍ਥਤਕਰਣਂ ਕਿਰਿਯਾ.

ਦ੍ਵੇਭਾਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਓਰੇਨ ਚੇ ਛਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਨਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਛਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤਿਰੇਕਛਬ੍ਬਸ੍ਸਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ ਵਾ ਕਤਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਏਕਤੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ. ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਚ ਏਕਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤੀਤਿ ਅਨੇਕਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਰੋਗਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਤਾਯ ਸਨ੍ਥਤਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਵਾ ਰੋਗੋ ਵਾ ਨ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਅਪਿਚ ਛਵਸ੍ਸਬੁਦ੍ਧਨਿਮ੍ਮਲਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਛਵਸ੍ਸੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਨ੍ਤਿ.

ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਸਨ੍ਥਤਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਰਣਂ, ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਸਨ੍ਥਤਾਨਂ ਉਜ੍ਝਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਅਚੀਵਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਚੀਵਰਿਕਧੁਤਙ੍ਗਭੇਦਭਯਾ ਸਨ੍ਥਤੇ ਚਤੁਤ੍ਥਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਸਨ੍ਥਤਾਨਿ ਉਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਯਿਂਸੁ, ਭਗਵਾ ਚ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਥਤਂ ਅਨੁਜਾਨਿ. ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਚੀਵਰਸਣ੍ਠਾਨਮ੍ਪੇਤਂ ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤਂ ਨੋ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਚੀਵਰਭਾਵੇਨ, ਪਗੇਵ ਕਤਸਨ੍ਥਤਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਸਨ੍ਥਤੇ ਤੇਸਂ ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਸਨ੍ਥਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਨ੍ਥਤੇਸੁ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੫੬੬-੫੬੭) ਲਿਖਿਤਂ. ਕਥਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੭੦) ਵਚਨਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਕਤਿਯਾ ਦੀਘਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿਪਿ ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਮੇਵ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਪਗੇਵ ਅਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚੇ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਕਾਮਾ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੇਨੇਵ ਵਾਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਗਮਨੁਸ੍ਸਾਹਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਨੇਵ ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ…ਪੇ… ਅਸਨ੍ਤੇਪਿ ਹਾਰਕੇ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਤਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਮਗ੍ਗਂ ਅਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਹਰਤੋ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਪਟਿਲਾਭੋ ਹਿ ਤੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ.

‘‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਨਂਯੇਵ ਤਿਯੋਜਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਅਨਾਕਙ੍ਖਮਾਨੇਨ ਪਰਸਨ੍ਤਕਾਨਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ.

ਅਙ੍ਗੇਸੁ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਤਾ’’ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ, ‘‘ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਚ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਹਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਚੇ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਚੇ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ.

ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਂ ਸਹਤ੍ਥਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਂ ਕਿਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ? ਸੀਮਾਯ ਏਤਪਰਮਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਯੋਜਨਪਰਮਂ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੦). ਵਾਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ, ਪਚ੍ਚਾਗਮਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੋ ਏਤਪਰਮਤਾ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤਿਮਹਤਿਯੋ ਸੀਮਾਯੋ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪੋਸਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਪਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਪਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਪਿ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੦).

ਅਸਨ੍ਤੇ ਹਾਰਕੇਤਿ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਹਾਰਕੇ ਅਸਤਿ. ਕਮ੍ਬਲਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚੇ ਏਕਮ੍ਪਿ ਲੋਮਂ ਚੀਵਰੇ ਲਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ, ਤਿਯੋਜਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਕਮ੍ਬਲਤੋ ਵਿਜਟਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਤਂ ਕਮ੍ਬਲਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ.

ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਜਾਤਰੂਪਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਰੁਕ੍ਖਚ੍ਛਾਯਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.

ਜਾਤਰੂਪਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਪਰਿਵਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਸਨ੍ਤੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਉਦਾਹੁ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ? ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ.

ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ

ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਰੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਰਿਵਤ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਂਸੁਕੂਲਸ੍ਸ ਵਾ ਰੂਪਿਯਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪਨਸਾਦਿਯਨਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.

ਨਵਮਂ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਰੂਪਿਯਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.

ਦਸਮਂ ਅਰੂਪਿਯਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ. ‘‘ਅਰੂਪਿਯੇ ਅਰੂਪਿਯਸਞ੍ਞੀ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਹ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੯੧; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੫੯੧; ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੫੮੭) ਚ ਵਚਨਂ ਇਤਰੇਹਿ ਸਹ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਰੂਪਿਯਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਸਤਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਹ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੂਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ ਪੋਰਾਣਾਤਿ ਚੇ? ਨ, ਕਪ੍ਪਿਯਵਤ੍ਥੂਨਂਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਕਪ੍ਪਿਯਵਤ੍ਥੁ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਪਗੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੂਤਿ ਚੇ? ਨ, ਆਪਤ੍ਤਿਗਰੁਕਲਹੁਕਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਥੁਗਰੁਕਲਹੁਕਨਿਯਮਾਭਾਵਤੋ.

ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁਤੋ ਹਿ ਮੁਤ੍ਤਾਮਣਿਵੇਲ਼ੁਰਿਯਾਦਿ ਮਹਗ੍ਘਪ੍ਪਹੋਨਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੂਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾਦਿ ਲਹੁਕਂ ਹੋਤਿ. ਲਹੁਕੇਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਯਥੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਨੋ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾ ਚੇਤਾਪਨੇਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੮੯) ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ.

ਅਥ ਵਾ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਵਤ੍ਥੂਨਂਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੂਨਿਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ, ਨ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰਪ੍ਪਸਙ੍ਗਭਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਇਦਂ ਮੁਤ੍ਤਾਦਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਦਸਮੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਇਦਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾਦਿਸਂਵੋਹਾਰੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਵਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯੇਵ ਹੋਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਵਤ੍ਥੂਹਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਪਿ ਦਸਮੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਿਰੋਧਤੋ ਪਨ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਿਚ੍ਚੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਕਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਚ੍ਛਾਯਾਤਿ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਹ ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ ਚੇ? ਨ, ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ. ਅਨਾਗਤਕਾਰਣਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਹ ਆਪਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਕਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰਲਾਭੇ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਾਭਾਵਾ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਹਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦੋ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਯਦਿ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਨਾ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਕਪ੍ਪਿਯਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ਨ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਨਵਮੇ ਏਵ ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਂਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯੋਪਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਞ੍ਚ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਦੇਹੀ’ਤਿ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਦਸਮਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾਨੁਮਤਿਵਿਰੋਧਤੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਨਾ ਚੇਤਾਪਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਨੇਸਂ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘ਸਚੇ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ, ਤਂ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨ ਹਿ ਦਾਨਗ੍ਗਹਣਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੮੯), ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਤਿਯਾ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਮਤੇ ਦਸਮਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾਨੁਮਤਿਵਿਰੋਧਤੋ ਚ. ਭਵਤੁ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਮਿਦਂ ਕਾਰਣਂ, ਦਸਮੇ ਅਵਸ੍ਸਮੇਵ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਤਾਨਿ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਾਨੇਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਭਾਵਞ੍ਚ ਗਤਾਨੀਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਿਦ੍ਧੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦੋ.

ਏਤ੍ਥਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ – ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਰੂਪਿਯਂ ਪਰਹਤ੍ਥਗਤਂ ਕਰੋਤਿ ਅਜ੍ਝਾਚਰਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਰਸ੍ਸ ਰੂਪਿਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਟ੍ਠਮੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਉਗ੍ਗਹਿਤਵਤ੍ਥੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਕਥਂ ਜਾਤਂ? ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ ਜਾਤਂ. ਅਥ ਪਰਸ੍ਸ ਰੂਪਿਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਪਠਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਰੂਪਿਯਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਮੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਰੂਪਿਯਂ ਪਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਕਰੋਤਿ, ਸਂਵੋਹਾਰੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਰੂਪਿਯਸ੍ਸ ਗਹਣਮਤ੍ਤੇਨ ਅਟ੍ਠਮੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਨਵਮੇਨਾ’’ਤਿ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਜ੍ਝਾਚਰਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਅਨਿਯਮਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨੇਸੁ ਦਸ੍ਸਿਤੋਵ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਦਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨੇ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰੂਪਿਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿਂ, ਨਾਨਾਪ੍ਪਕਾਰਕਞ੍ਚ ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ ‘‘ਰੂਪਿਯਂ ਚੇਤਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਰੂਪਿਯਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਯਂ ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਨਾ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੇਨ ਚਤੂਸੁ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੂਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਗਹਿਤੇ ਅਟ੍ਠਮੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਨਾ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਗਹਿਤੇ ਤੇਨੇਵ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਮ੍ਪਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਚੇਤਾਪਿਤਰੂਪਿਯਗ੍ਗਹਣੇ ਅਟ੍ਠਮੇਨ, ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਨਵਮੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਵਸੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ, ਤਂ ਵਿਸੋਧਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੇ ਅਸਤਿ ਕਥਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਦੁਨ੍ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਰੂਪਿਯਮ੍ਪਿ ‘ਨ ਛਡ੍ਡੇਤੀ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਉਪਾਸਕੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੇਤਿ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਦੁਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ. ਪੁਨ ਅਪਰਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਮਂ ‘ਗਣ੍ਹਾਹੀ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਵਿਨਿਪਾਤਦੁਕ੍ਕਟਂ, ‘ਏਤਂ ਦੇਹੀ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਦੁਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਯੋਗਦੁਕ੍ਕਟਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

ਏਲ਼ਕਲੋਮਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.