੧. ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਕਣ੍ਡੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ, ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਾਸਙ੍ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਞ੍ਚ ਏਕਦੇਸਨਾਯ ਤਥਾਕਿਣ੍ਣਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ –

ਕਥਿਨਂ ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਸਹਜਾ ਸਮਯਦ੍ਵਯਂ;

ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਞ੍ਚ, ਏਕਦੇਸਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਥਿਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਾਯ, ਗਣਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਾਯ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਰਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤਂ ਹੋਤਿ ਕਥਿਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੧੪) ਵਚਨਤੋ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਨੁਮੋਦਨਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਥਿਨਂ ਨਾਮ. ਯਥਾਹ ‘‘ਕਥਿਨਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਮਵਾਯੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਪਰਿ. ੪੧੨). ਤਸ੍ਮਾ ਕਥਿਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਬਹੂਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਾਮਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਕੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਰੋਤਿ? ਤਦੇਕਦੇਸੋਵ ਖੀਰਸ੍ਸ ਧਾਰਾ ਵਿਯ. ਯਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਰੋ ਏਕੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਵਚੀਭੇਦੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਹਜਾ ਨਾਮ ਅਟ੍ਠ ਮਾਤਿਕਾ, ਦ੍ਵੇ ਪਲਿਬੋਧਾ, ਪਞ੍ਚਾਨਿਸਂਸਾਤਿ ਇਮੇ ਪਨ੍ਨਰਸ ਧਮ੍ਮਾ. ਸਮਯਦ੍ਵਯਂ ਨਾਮ ਕਥਿਨਤ੍ਥਾਰਸਮਯੋ, ਚੀਵਰਸਮਯੋ ਚਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਥਿਨਤ੍ਥਾਰਸਮਯੋ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਮਾਸੋ. ਚੀਵਰਸਮਯੋ ਨਾਮ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਅਯਂ ਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸੋ, ਅਤ੍ਥਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕਾ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਾ.

ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠ ਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ ਪਕ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿਕਾਦਯੋ. ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਅਤ੍ਥਾਰੇਨ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਬ੍ਭਾਵਭਾਵਿਤਾਯ ਅਤ੍ਥਾਰੇ ਸਤਿ ਉਦ੍ਧਾਰੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਥਿਨਤ੍ਥਾਰੇਨ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾ ਏਕਨਿਰੋਧਾ ਅਨ੍ਤਰੁਬ੍ਭਾਰੋ ਸਹੁਬ੍ਭਾਰੋ, ਅਵਸੇਸਾ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਾ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾ, ਨਾਨਾਨਿਰੋਧਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਨਿਰੋਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸਹ ਨਿਰੋਧਾ, ਅਨ੍ਤਰੁਬ੍ਭਾਰਸਹੁਬ੍ਭਾਰਾਨਂ ਉਦ੍ਧਾਰਾਭਾਵੋ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਾ ਨਾਨਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਉਦ੍ਧਾਰਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥਾਰੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਵਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ. ਸਚੇ ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਸਾਪੇਕ੍ਖੇ ਤਮ੍ਹਾ ਆਵਾਸਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ ਅਨ੍ਤਰੁਬ੍ਭਾਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਠਮਮੇਵ ਮੂਲਾਵਾਸੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਪਲਿਬੋਧਾਭਾਵੇਪਿ ਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰੁਬ੍ਭਾਰੇ ਪਲਿਬੋਧੋ ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਸਤਿਪਿ ਸਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਸਉਸ੍ਸਾਹਤ੍ਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਕ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿਕੋ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੋ ਅਤ੍ਥਾਰੇਨ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਨਾਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਅਨ੍ਤਰੁਬ੍ਭਾਰੇ ਸਤਿ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਯਾਵ ਚੀਵਰਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਪਰਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ ਨਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿਕੋ. ਯਾਵ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਪਰਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿਕੋ. ਯਾਵ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਤਾਵ ਪਰਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ ਨਾਸਨਨ੍ਤਿਕੋ. ਯਾਵ ਨ ਸੁਣਾਤਿ, ਤਾਵ ਪਰਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸਵਨਨ੍ਤਿਕੋ. ਯਾਵ ਚੀਵਰਾਸਾ ਨ ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਪਰਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ ਆਸਾਵਚ੍ਛੇਦਿਕੋ. ਯਾਵ ਸੀਮਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਾਵ ਪਰਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕੋ. ਅਤ੍ਥਾਰੇਨ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਨਾਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰੁਬ੍ਭਾਰਸਹੁਬ੍ਭਾਰਾ ਦ੍ਵੇ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯਂ ਏਵ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਬਹਿਸੀਮਾਯਂ. ਪਕ੍ਕਮਨਸਵਨਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਾ ਬਹਿਸੀਮਾਯਮੇਵ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯਂ. ਨਿਟ੍ਠਾਨਸਅਆਟ੍ਠਾਨਾਸਾਵਚ੍ਛੇਦਿਕਾ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਾਯਞ੍ਚੇਵ ਬਹਿਸੀਮਾਯਞ੍ਚ. ਅਨ੍ਤਰੁਬ੍ਭਾਰੋ ਸਙ੍ਘਾਯਤ੍ਤੋ, ਪਕ੍ਕਮਨਨਿਟ੍ਠਾਨਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧੀਨਾ, ਸੇਸਾ ਤਦੁਭਯਵਿਪਰੀਤਾ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚੀਵਰਪਲਿਬੋਧਾਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਆਵਾਸਪਲਿਬੋਧਾਭਾਵਂ. ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਭਯਪਲਿਬੋਧਾਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਪਲਿਬੋਧਾਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਤਦੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਵਿਸੇਸਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ? ਕਾਮਞ੍ਚੇਤਂ ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਾਨਂ ਨਾਨਾਨਿਰੋਧਤ੍ਤਾ, ਸਙ੍ਘਪੁਗ੍ਗਲਾਧੀਨਾਨਧੀਨਤ੍ਤਾ ਚ ਅਨ੍ਤੋਬਹਿਉਭਯਸੀਮਾਸੁ ਨਿਯਮਾਨਿਯਮਤੋ ਚ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਬ੍ਭਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਯਮੇਤਿ.

ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੁਬ੍ਭਾਰੇਨ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਪਲਿਬੋਧੋ ਬਹਿਸੀਮਾਗਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਗਤੋ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰੋ ਆਨਿਸਂਸਂ ਲਭਤਿ ਏਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਵਾਸਪਲਿਬੋਧੋ ਨਾਮ ਵਸਤਿ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਸੇ, ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ. ਚੀਵਰਪਲਿਬੋਧੋ ਨਾਮ ਚੀਵਰਂ ਅਕਤਂ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ, ਚੀਵਰਾਸਾਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੇਨ ਅਪਲਿਬੋਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਾਨਂ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯੇ ਨਿਯਮਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਨਿਸਂਸਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਅਸਮਾਦਾਨਚਾਰੋ ਅਨਿਯਮਤੋ. ਤੇਨ ਸਾਸਙ੍ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਥਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਿਯਤਾਤਿ ਚੇ? ‘‘ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯੋ ਨਾਮ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਮਾਸੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੪੯) ਵਚਨਤੋ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਾਨਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਾਸੇ ਯਾਵਦਤ੍ਥਚੀਵਰਂ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਰਾ. ੪੯੭ ਆਦਯੋ) ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਪਿਟ੍ਠਿਸਮਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਤੋ ਲਭਿਤਬ੍ਬਂ ਚੇ, ਯਾਵ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਂ ਚੇ, ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਛਟ੍ਠਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਮਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ. ਤਦਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਠਮਕਥਿਨੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਤਥਾ ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਠਮਕਥਿਨੇ (ਪਾਰਾ. ੪੫੯ ਆਦਯੋ) ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ, ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾ ਏਕਾਦਸਮੇ ਦਿਵਸੇ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੪੬੨ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਦੁਤਿਯੇ, ਤਤਿਯੇ ਚ. ਤੇਨ ਚੀਵਰਕਾਲਤੋ ਪੁਰੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਕਾਲਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯਦਿ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਰੋਧੋ. ‘‘ਯਾਵ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੪੮) ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਘਤੋ ਲਦ੍ਧਂ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਭੂਤਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਏਵ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਕਾਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੦੦) ਵਚਨਤੋ ਯੋ ਚ ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਸੋ ਚ ਨੇਸਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਅਨਾਮਨ੍ਤਚਾਰਗਣਭੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੨੨ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੇਸਦ੍ਵਯਂ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਾਲੇਪਿ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਏਤਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੦੦) ਵਚਨਤੋ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤਿ.

ਅਪਰਕਤ੍ਤਿਕਾਯਮੇਵ ਵਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਲਭਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਚੇ? ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਛ ਠਾਨਾਨਿ ਹਿ ਸਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਦੁਟ੍ਠਦੋਸਦ੍ਵਯੇ ਅਧਿਕਰਣਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਪਠਮਾਨਿਯਤੇ ਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹੋ, ਤਤਿਯਕਥਿਨੇ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਂ, ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਂ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਦ੍ਵਯੇ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਪਾਰਾਜਿਕਵਚਨਞ੍ਚ, ਤੀਸੁ ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ‘‘ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਮਾਤਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਭਾਜਿਤਬ੍ਬਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਂ. ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਦਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਞਾਤਿਪ੍ਪਵਾਰਿਤਤੋ ਲਦ੍ਧਂ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਵਿਧਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਸਙ੍ਘੇ ਨਿਨ੍ਨਂ, ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਨਿਨ੍ਨਞ੍ਚਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘੇ ਪਰਿਣਤਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ਪਿਟ੍ਠਿਸਮਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਾ ਯਾਵ ਪਵਾਰਣਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ ਸਙ੍ਘਿਕਤ੍ਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਮ੍ਪਿ ‘‘ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਕਾਲੇ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਤਾਦਿਸਞ੍ਹਿ ਯਾਵ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਾਵ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਕੋ ਵਿਸੇਸਹੇਤੁ.

‘‘ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰੇ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਞ੍ਞੀ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਕਸ੍ਸੇਵ ਸੋ ਅਪਰਾਧੋ. ਯੇਨ ‘‘ਵਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਵਿਨਯੇ ਵਿਸੇਸਹੇਤੁ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਭੂਤਮ੍ਪਿ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਸਮਯੇ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਵਿਰੋਧੋ (ਪਾਰਾ. ੬੫੧) ਅਧਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ. ਤਥਾ ‘‘ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੇ ਕਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਾਸੇ ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਦਿਵਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਵਿਰੋਧੋ ਅਧਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ‘‘ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤਮੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕੋ ਵਿਸੇਸਹੇਤੁ. ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਞ੍ਚੇਤਂ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਇਤਰਂ ਚੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਯਂ ਭਗਵਤੋ ਵਿਸੇਸਹੇਤੁ. ਤਥਾ ਅਤਿਰੇਕਦਸਾਹਾਨਾਗਤਾਯੇਵ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਤ੍ਥਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਵਿਯ ਦਦਮਾਨਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਦਸਾਹਾਨਾਗਤਾਯ ਏਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੋ ਵਿਸੇਸਹੇਤੁ. ਤਤੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯਵਿਰੋਧੋ ਚ ਅਧਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਨਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਸੋ ਚ ਨਯੋ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਨੇਵ ਸੋ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਛਟ੍ਠਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਤਿਰੇਕਦਸਾਹਾਨਾਗਤਾਯਪਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨਯੋ ਅਧਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ. ਤਤੋ ਪਠਮਕਥਿਨਵਿਰੋਧੋ. ਦਸਾਹਾਨਾਗਤਾਯ ਏਵ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਚੇ, ਤਂ ਦ੍ਵੇ ਦਸਾਹੇ ਲਭਤੀਤਿ ਏਤ੍ਤਕੋ ਵਿਸੇਸਹੇਤੁ.

ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਚੀਵਰਕਾਲਪ੍ਪਵਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਂ ਵਿਯ ਤਂ ਪੁਨਪਿ ਦਸਾਹੇ ਲਭਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਕਾਲਪ੍ਪਵੇਸੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਵਿਰੋਧਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਦਸਾਹਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ. ਅਪਿਚ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਲਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ, ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਤਦਹੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਦਸਾਹੇ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਚੀਵਰਕਾਲਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੩੦). ਤੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਕਾਲਪ੍ਪਵੇਸੋ ਹਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਯਾਯੋ ਨ ਜਾਤੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੋ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਹੋਤਿ.

ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਦਸਾਹੇ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਚੀਵਰਕਾਲਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਚੀਵਰਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਦਸਾਹੇ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਚਸ੍ਸ ਕਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਮਿਵ ਚੀਵਰਕਾਲਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਮੇਤਂ. ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਚ ਤਞ੍ਚੇ ਅਨ੍ਤੋਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦਸਾਹੇ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਮੇਵ ਨ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਕਾਲਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਸੇਨਾਯ ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਪਵਾਸਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਗਿਲਾਨੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਗਬ੍ਭਿਨੀ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ‘ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਿਕਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਏਵਂ ਆਰੋਚਿਤਂ, ਏਤਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੪੯). ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਮ੍ਪੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਦਸਾਹੇ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਚੀਵਰਕਾਲਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਅਪਿਚ ਯਦਿ ਏਵਂ ਤਂ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਚੀਵਰਕਾਲਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ.

ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਤਂ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਕਾਮਞ੍ਚੇਦਂ ‘‘ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਦੀਪਨਪਯੋਜਨਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਮੇਵ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਚੀਵਰਂ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਛਟ੍ਠਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੪੬-੬੪੯). ਤੇਨ ‘‘ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰੇ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਞ੍ਞੀ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੫੦) ਇਮਿਨਾਪਿ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸ੍ਸਾਪਿ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਪਰਿਹਾਰਲਾਭਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯੋ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੋ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੇਨ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਪਕਿਣ੍ਣਕਾਯ ਅਧਿਕਥਾ ਪਰਤੋ ਪਾਠਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਪਕਿਣ੍ਣਕਂ.

ਚੀਵਰਪਲਿਬੋਧੋ, ਆਵਾਸਪਲਿਬੋਧੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਲਿਬੋਧਾ. ਤੇਸੁ ਏਕਪਲਿਬੋਧੇਪਿ ਸਤਿ ਅਨਾਮਨ੍ਤਚਾਰਾਦਿਆਨਿਸਂਸਂ ਲਭਤਿ, ਤਂ ਇਧ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵ ‘‘ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਥਿਨਤ੍ਥਾਰਾਰਹਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਭਬ੍ਬੋ ਕਥਿਨਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤੁਂ – ਪੁਬ੍ਬਕਰਣਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਤ੍ਥਾਰਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਮਾਤਿਕਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਲਿਬੋਧਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਦ੍ਧਾਰਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਆਨਿਸਂਸਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੦੯) ਵਚਨਤੋ ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਥਿਨਤ੍ਥਾਰਾਰਹੋ ਨਾਮ. ਪੁਬ੍ਬਕਰਣਂ ਨਾਮ ਧੋਵਨਵਿਚਾਰਣਚ੍ਛੇਦਨਸਿਬ੍ਬਨਰਜਨਕਪ੍ਪਕਰਣਂ.

‘‘ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਖੋਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਜਾਤਿਞ੍ਚ ਪਮਾਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਵਿਕਪ੍ਪਿਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਯਂ ਠਪਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਹੋਤੁ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਰੁਹਤੇਵ. ਪੁਰੇ ਪਚ੍ਛਾ ਠਪਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਪਮਾਣਂ.

ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਪਰਿਚ੍ਚਾਗਵਸੇਨ ਸੇਤਵਤ੍ਥਨਿਵਾਸਨਂ ਵਾ ਕਾਸਾਵਚਜਨਂ ਵਾ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਨਂ.

ਏਕਾਦਸਮੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਨਾਮ ਅਪਰਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਪਠਮਾਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਾਲਤ੍ਤਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਇਧ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ’’ਤਿ ਕਰਣਵਚਨਂ ਨਿਦਾਨਾਨਪੇਕ੍ਖਂ ਨਿਦਾਨੇ ਕਰਣਾਭਾਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵ ‘‘ਦਸਾਹਪਰਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਵਚਨਤੋ ਚ ਇਧ ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਤਥਾਗਤਾ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਤਿਚੀਵਰਂ ਤਿਚੀਵਰਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਪਰਿਹਾਰਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਮੇਵ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਪਨ ਚਤੁਮਾਸਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਮੇਵ, ਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਸਤਿ ਯੋ ਤਿਚੀਵਰੇ ਏਕੇਨ ਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੁਖਤ੍ਥਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਓਕਾਸੋ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ. ਏਤੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਪਟਿਸਿਦ੍ਧਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.

ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਹੇਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਠਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ ਪਠਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਰਜਕੇਹਿ ਧੋਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਤਕਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੫) ਵਚਨਤੋ ਅਰਜਿਤੇਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਰੁਹਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਬਿਨ੍ਦੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨਿਯਮੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਵ. ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ ਯਥਾ ਪੁਨ ਸੇਤਭਾਵਂ ਵਾ ਤਮ੍ਬਭਾਵਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿ, ਨ ਚ ਪਨ ਤਾਦਿਸੋ ਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸ੍ਵੇ ਕਥਿਨਂ ਉਦ੍ਧਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਚੀਵਰਂ ਸਚੇ ਅਜ੍ਜੇਵ ਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਏਵ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੬੨-੪੬੩;) ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਕਥਿਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਦਸਾਹਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਕਥਿਨਤੋ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨੋ ਸਙ੍ਘੋ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਤ੍ਥਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਉਬ੍ਭਾਰਾ ਆਨਿਸਂਸਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਥਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਉਬ੍ਭਾਰਾ ਲਭਤਿ, ਉਦ੍ਧਤੇ ਪਨ ਕਥਿਨੇ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਉਬ੍ਭਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਦਸਾਹਂ ਲਭਤੀਤਿ? ਨ, ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਕਥਿਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਪਿ ਏਕਾਦਸੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਆਪਨ੍ਨਂ. ਤਂ ਪਨ ਅਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਕਥਿਨਦਿਵਸਾਨਿ ਅਦਿਵਸਾਨੀਤਿ ਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਾ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਸ੍ਸਿਕੇ ਮਾਸੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਏਵ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਹੇਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਣਾਭਾਵਾ. ਏਵਂ ਕਥਿਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.

ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.