੧. ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾਤਿ ਸ੍ਵਾਯਂ ਦੁਬ੍ਬਲਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ, ਸੁਪਿਨੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਦੁਬ੍ਬਲਂ. ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇਹਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਵਿਸਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾਵ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਚੇਤਨਾਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਪਿਨੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਦੁਬ੍ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਨੇਕਨ੍ਤਂ, ਨ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾਯ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਵਾ ਅਦੁਬ੍ਬਲਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਬ੍ਬਲਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲਹਦਯਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੨੩੬-੨੩੭) ਆਚਰਿਯੋ. ਅਵਤ੍ਥੁਕਤਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵੋ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਅਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਭਾਵਨਾਪਭਵਾਯ ਅਤਿਰੇਕਬਲਵਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਭਾਵਨਾਬਲਸਮਪ੍ਪਿਤਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਅਤਿਭਾਰਮ੍ਪਿ ਕਰਜਕਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਨੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮ੍ਪਿ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਿ, ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ ਅਨਪ੍ਪਿਤਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਂ ਕਰਜਕਾਯਂ ਆਕਾਸੇ ਲਙ੍ਘਨਸਮਤ੍ਥਂ ਕਰੋਤਿ. ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਂ ਅਨੁਮਾਨਕਰਣਂ? ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਨੁਭਾਵੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਠਪਨਲਙ੍ਘਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਪਕਤਿਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਵਿਯ ਅਸਂਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ, ਨਿਕ੍ਖਮਨਤ੍ਤਾ ਚ ਵਤ੍ਥਿਸੀਸਂ, ਕਟਿ, ਕਾਯੋਤਿ ਤਿਧਾ ਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਪਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ. ਸਪ੍ਪਵਿਸਂ ਵਿਯ ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਨ ਚ ਵਿਸੇ ਠਾਨਨਿਯਮੋ, ਕੋਧਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਨ ਠਾਨਨਿਯਮੋ, ਰਾਗਵਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋਤਿ ਆਚਰਿਯੋ.

‘‘ਦਕਸੋਤਂ ਅਨੋਤਿਣ੍ਣੇਪੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਓਤਿਣ੍ਣਮਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਚੇ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਠਾਨਤੋ ਪਨ ਚੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪਕ੍ਕਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਕ੍ਕਂ ਠਾਨਾ ਚਾਵੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਸੇਨ ਦਕਸੋਤੋਰੋਹਣਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਥਾਪਿ ਅਧਿਵਾਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਦਕਸੋਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ‘‘ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਠਾਨਾ ਚੁਤਞ੍ਹਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਦਕਸੋਤਂ ਓਤਰਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਂ ਸਮੇਤੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਕਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਰਕੋ ਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਭਾਵਤੋ ਕਾਰਕੋ ਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਤਸ੍ਸ ਸਾਪੇਕ੍ਖਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਕਥਂ? ਕਣ੍ਡੁਵਨਾਦਿਅਧਿਪ੍ਪਾਯਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਚੇਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਣ੍ਡੁਵਨਾਦਿਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇਥੁਨਰਾਗਵਸੇਨ ਊਰੁਆਦੀਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੂਸੁ, ਵਣਾਦੀਸੁ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੂਸੁ ਚ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਯਾ ਸਤਿਪਿ ਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਮੋਚਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੬੩) ਵਚਨਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਇਧ ਕਾਰਕੋ ਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਕਾਰਕੇ ‘‘ਚੇਤੇਤਿ ਨ ਉਪਕ੍ਕਮਤਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੬੨) ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਵਿਰੋਧੋ. ਤਥਾ ‘‘ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾਯ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਭੁਮ੍ਮੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਪਿ ਸੋ ਏਵ ਵਿਰੋਧੋ ਹੇਤ੍ਵਤ੍ਥਨਿਯਮਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਵਚਨਕ੍ਕਮਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਾਭਾਵਤੋ ਹੇਤ੍ਵਤ੍ਥਨਿਯਮੋ ਨ ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਕਤੇ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਤਿ, ਉਪਕ੍ਕਮੇ ਅਸਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਦ੍ਵੇ ਆਪਤ੍ਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਾਦਿਭੇਦੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪੇ ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਅਙ੍ਗਜਾਤੇ ਕਮ੍ਮਨਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਆਰੋਗ੍ਯਤ੍ਥਾਯ ਨੀਲਂ ਮੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪੇ ਏਵ ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਪੀਤਕਾਦੀਨਂ ਮੋਚਨਵਸੇਨ ਨਵਾਤਿ ਦਸ. ਏਵਂ ‘‘ਸੁਖਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਵਸੇਨ ਸਤਂ. ਏਵਮੇਵਂ ਵਚ੍ਚਪ੍ਪਸ੍ਸਾਵਵਾਤਉਚ੍ਚਾਲਿਙ੍ਗਪਾਣਕਦਟ੍ਠੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਸੁ ਚ ਸਤਂ ਸਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਞ੍ਚਸਤਂ. ਯਥਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪੇ ਪਞ੍ਚਸਤਂ, ਏਵਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪੇ ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਵਾ ਕਟਿਂ ਕਮ੍ਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.